Pramāṇa · Search · About · API

Modhapurana 12

Moḍhapurāṇa 12

Language
Sanskrit

Contents

12.1

vyāsa u0-śambhośca paścimebhāge sthāpitaḥ kaśyapātmajaḥ
tatrāstiyanmahatkṣetraṃ ravikṣetraṃtaducyate

12.2

tatrotpannaumahādivyau rūpayauvana saṃyutau
nāsatyāvaśvinaudevau vikhyātaugadanāśanau

12.3

yudhiṣṭhira u0-pitāmaha mahābhāga kathayasvaprasādataḥ
autpattirāśvinīcaiva mṛtyulokeca tatkathaṃ

12.4

ravilokātkathaṃ sūryau dharāyāmavatāritau
etatsarvaṃ prayatnena kathayasvaprasādataḥ

12.5

yacchrutvedaṃmahābhāga sarva pāpaiḥ pramucyate
vyāsa u0-sādhupṛṣṭaṃtvayā bhūpa bakulārkakathānakaṃ

12.6

yacchrutvā naraśārdūla sarvarogātpramucyate
viśvakarmāsutāsaṃjñā aṃśumān raviṇāhatā

12.7

saṃjñāca raviṃṇaṃdṛṣṭvā nimīlayatilocane
yatastataḥsaropo'rkaḥ saṃjñāṃvacanamabravīt

12.8

sūrya u0-mayidṛṣṭe sadāyasmāt kuruṣe akṣisaṃyamaṃ
tasmātjaniṣyatīmūḍhe prajāsaṃyamaneyaṃmaṃ

12.9

tataḥsā capalāṃ dṛṣṭīṃ saṃjñācakrebhayākulā
viloḷita dṛśīṃdṛṣṭvā punarāhacatāṃ raviḥ

12.10

yasmādviloḷitādṛṣṭiḥ mayīdṛṣṭetvayādhunā
tasmādviloḷa tanayāṃ yannadīṃ prasavisyati

12.11

vyāsa uvāca-tatastasyāstusaṃjajñe bhartṛśāpena tenavai
yamaśca yamunāṃcaiva vikhyātā sumahārnadīṃ

12.12

sācasaṃjñāravestejo mahadduḥkhena bhāminī
asahantīca sātvarca ścintayāmāsa vai tadā

12.13

kiṃkaromikagacchāmi kvagatāyāścanirvṛtiḥ
bhavenmamakathaṃbhartuḥ kopamarkasyanaśyati

12.14

itisācintyabahudhā prajāpatisutātadā
sādhumene mahābhāgā gamanaṃ pitṛsaṃsadī

12.15

tataḥ pitṛgṛhaṃgantuṃ kṛtabuddhiryaśasvinī
chāyāmayāmātmatanuḥ nirmamedayitāraveḥ

12.16

tāṃ provācatvayāvatse ahaṃbhānauca vartima
tathā samyagapatyeṣu vartitavyaṃtathāravau

12.17

pṛṣṭāvāpinavācyaṃte yathāvadgamanaṃmama
saivāsmi nānyāsaṃgeti vācyamevaṃtayānaghe

12.18

chāyāuvāca-ākeśagṛhaṇādevī āpāśāccavacastava
kariṣyekathayiṣyāmi tāvatsūryasyasannidhau

12.19

ityuktvāsātadādevī jagāmabhuvanaṃ pituḥ
dadarśataṃtratvaṣṭāraṃ tapasādhūtakilviṣam

12.20

mānitābahutenāpi pūjitāviśvakarmaṇā
tasthau pitṛgṛhesātu kiṃcitkālamaninditā

12.21

tataḥprāhasacārvaṅgīṃ pitāntāticiroṣitām
dṛṣṭvācatanayāṃ premṇābahumānapurassaram

12.22

tvā̍ṃtumepaśyatovatse dināni suvahūnyapi
muhūrtena samānisyuḥ kintudharmo vilupyate

12.23

vāndhaveṣu ciraṃvāso na nārīṇāṃ yaśaskaraḥ
manobhaṃgaḥ patīnāntu bhāryā pitṛgṛhe sthitā

12.24

sātvaṃtrailokyanāthena bhartrā sūryeṇasaṃgatā
pitugṛhe ciraṃkālaṃ vastuṃ nārhasi putrike

12.25

tattvaṃbhartṛ gṛhaṃgaccha dṛṣṭo'haṃ pūjitācame
punarāgamanaṃ kāryaṃ darśanāya śubhekṣaṇe

12.26

vyāsauvāca-ityuktvāsā tadākṣipraṃ tathetyuktvā ca vaivibho
pūjaitvātṛpitaraṃ jagāmādyottarān kurūn

12.27

sūryatāpa manicchanti tejasastasya nakṣatī
tapaścacāra tatrāpī vaḍavārūpa dhāriṇī

12.28

.
sā saṃjñā miti manvāno dvitīyāyāṃ divaspatiḥ
janayā māstanayo kanyācaikāṃ manoramāṃ

12.29

chāyā svakīyā'patyeṣu yathāsveṣvativatsalā
tathā na saṃjñā kanyāyāṃ putrayoścānva vartata

12.30

lālanādyupabhojyeṣu viśeṣa manuvāsaraṃ
śanistatkṣānta vānasyāṃ yamastasya nacākṣamata

12.31

tāḍanāya tataḥ kopāt pādastaina samucchritaḥ
tasmai punaḥ kṣāntamanā natu dehe nipātitaḥ

12.32

tataḥ saśāpataṃ kopāt chāyā saṃjñāsutaṃ vibho
kiṃcitprasphuramāṇoṣṭhī vicallatpāṇi pallavā

12.33

pituḥpatni mamaryād janmāntarjāyase valāt
bhuvitasmādayaṃ pādaḥ tavādyaiva patiṣyati

12.34

ityākarṇyayamaḥśāpaṃ mātādattaṃbhayāturaḥ
abhyetyapitaraṃprāha praṇipātapurassaram

12.35

tātaitanmahadāścaryaṃ na dṛṣṭamitikena cit
mātāvātsalyamutsṛjya śāpaṃ putreprayacchati

12.36

yathāśanau samāmātā neyaṃmātā tathā mama
nirguṇeṣvapiputreṣu namātā nirguṇābhavet

12.37

yamaḥsyaitadvacaḥśrutvā bhagavāṃstimirāpahaḥ
chāyāsaṃjñāmathāhūya prapṛcchakvagatetica

12.38

sācāhatanayātvaṣṭuḥ ahaṃ saṃjñā vibhāvaso
patnītvacayāpatyā nyetānijanitānime

12.39

itthaṃ vivasvataḥ sātu bahuśaḥ pṛcchatoyadā
sānā'kṣetadākruddho bhāsvāntāṃśptumudyataḥ

12.40

tatassākathayāmāsa yathāvṛttaṃ vivasvate
viditārthaśca bhagavān jagāmatvaṣṭurālayam

12.41

tatassapūjayāmāsa tvaṣṭātrailokya pūjitam
bhāsvantaṃ parayābhaktyā nijagehamupāgatam

12.42

saṃjñācapṛcchate tasmaikathayāmasitatvavit
āgatākhalumeveṣma bhavataḥpreśitārave

12.43

divākaraḥ samādhistho vaḍavārūpadhāriṇī
tapaścaraṃtīdadṛśe uttareṣu kuruṣvatha

12.44

asahyamānasūryasyateja sāpīr̤itāsatī
vanherbhonija rūpaṃtuchāyā rūpaṃvimucyaca

12.45

dharmāraṇye sabhāgatyatapastepesuduṣkaraṃ
chāyārūpaṃ śaniṃ dṛṣṭvāyamaṃcānyaṃcabhūpate

12.46

tadaivavismitaḥ sūryodṛṣṭaputramavekṣaca
jñānadṛṣṭyā kṣaṇaṃdhvātvā viditvāttaccakāraṇaṃ

12.47

ghṛṇiruṣmādagdhadehā tapastepepativratā
tasmānmetejasāsādhvi duḥkhitāhyabhavatsadā

12.48

paṃcāśaddhāyanetīte tataḥ sūryoathāgamat
pradyotanomahātejāḥ bhūmauśīghramanojavaḥ

12.49

dharmāraṇyevarepuṇye yatrasaṃjñāsthitāhisā
āgataṃturaviṃdṛṣṭvā vaḍavāsamajāyata

12.50

sūryapatnīttadāsajñā sūryeṇaikakalā'bhavat
tābhyāṃcasahasaṃyogāt ghrāṇaṃdhrāṇeniveśyaca

12.51

tadātaucasamutpannaunāsatyauyugalaubhuvī
prādurbhūtaṃjalaṃtatra dakṣiṇenakhureṇatu

12.52

vidalitaṃ bhūmibhāgaṃ tatrakuṃḍaṃsamudhṛtam
dvitīyaṃtupunaḥkuṃḍaṃ paścādyaccaraṇodbhavam

12.53

uttarevāhinī kāṃśyāṃ kurukṣetreca vai nṛpa
yathāgaṃgāpurīsapta phalaṃca muninoditam

12.54

tatphalaṃ samavāpnoti sūryakuṃḍene saṃśayaḥ
vidhāyasnapanaṃ viprāḥ sarvapāpaiḥ pramucyate

12.55

navibhojāyate dehekuṣṭa vyādhī kadācana
etattekathitaṃbhūpa sūryakuṃḍasyacodbhavam

12.56

tadābrahmādayodevāḥ āgatāstatrabhūpate
datvāsaṃjñāṃ varaṃśuktaṃ cintitādadhikaṃ hitam

12.57

sthāpayitvāraviṃtatra bakulāravyaṃ dinādhipam
varamātrāttadāsaṃjjñā pūrvarūpābhavadvibho

12.58

. sthāpitau saṃjñayāttatra kumārayugalau tathā
etattīrthaṃ phalaṃvakṣye śṛṇurājanmahāmate

12.59

ādisthānaṃ kuruśreṣṭha devairapisudurlabham
ravikuṃḍenarasnātvā śraddhāyuktojiteṃdriyaḥ

12.60

tārayetsapitṝnsarvānmahānarakagānapi
śraddhayāyatpibettoyaṃ santarpya pitṛdevatāḥ

12.61

svalpaṃvāpibahuścāpi sarvaṃkoṭiguṇaṃ bhavet
saptamyāṃ ravivāreca grahaṇecandra sūryayoḥ

12.62

ravikuṃḍecayesnātāḥ netevaigarbhagāminaḥ
saṃkrāntauca vyatīpāte vaidhṛtīṣvacaparvasu

12.63

pūrṇimāsyā mamāvāsyāṃ caturdaśyāṃ sitā'site
ravikuṃḍeca yaḥ snātaḥ ṛtu koṭi phalaṃ labhet

12.64

pūjayedvakulārkaṃca ekacittena mānasā
sa yāti paramaṃ dhāma yāvaddhe tapyate raviḥ

12.65

tasya lakṣmī sthirānūnaṃ labhate santatiṃ sukhaṃ
asivargaḥ kṣayaṃ yāntī prasādācca divaspate

12.66

nāgnerbhayaṃ tasyāhi syāt na vyāghreṣu nadantiṣu
na ca sarpa bhayaṃ kvāpī bhūtapretādi śākinī

12.67

vāla graheṣu sarveṣu revatī vṛddha revatī
te sarve nāśa māyāntī vakulārke namaskṛte

12.68

gāvastasya vivardhante dhana dhānya tathaivaca
avicchinno bhavedvaṃśo vakulārke namaskṛte

12.69

kāka vandhyāca yā nārī anapatyā mṛta prajā
vandhyācaiva kurūpāca viṣa kanyāca yā striyaḥ

12.70

aitairdoṣaiḥ pramucyante snātvā kuṃḍeca ṣaṇmukha
saubhāgya strī sutāścaiva rūpaṃcaivānya sarvaśaḥ

12.71

vyādhigrastopi yo martyaḥ ṣāṇmāsaṃcaika mānasaḥ
ravi kuṃḍeca susnāto sarva rogātpramucyate

12.72

nīlotsarga vidhiryastu ravikṣetrekarotivai
pitara stṛpti māyānti yāvadābhūtasaṃplavaṃ

12.73

kanyādānaṃ ca yaḥ kuryādasmin kṣetre ca putraka
udvāhayatipūtātmā brahmaloke mahīyate

12.74

dhenudānaṃ ca śayyāṃ ca vidrumaṃca hayastathā
dāsī mahiśī ghaṃṭā ca tilāḥkāṃcanasaṃyutāḥ

12.75

dhenuṃ tila mayiṃdadyāt asmin kṣetre ca bhārata
upānahau ca chatraṃ ca śīta trāṇādikaṃ tathā

12.76

lakṣa homaṃ tathā rudraṃ rudrātirudra meva ca
tasminsthāne ca yatkiṃcit deyāniścaddhayānvitaḥ

12.77

ekaikasya phalaṃtāta vakṣyāmi śṛṇu tatvataḥ
dānena labhate bhogān ihaloke paratra ca

12.78

rājyaṃ ca labhate martyaḥ kṛtodvāhaṃtu mānavaḥ
japato dharmakāmārthā nprāpyate nātra saṃśayaḥ

12.79

pūjāyāṃ labhate saukhyaṃ bhavejjanma nijanmanī
ravivāre ca saṃkrāntau saptamyarka dine tathā

12.80

caṃdra sūrya grahe caiva snānaṃ kurvantīye narāḥ
bhāskaraṃ ca namaskṛtya sokṣayaṃ phalamaśrute

12.81

smaranti bakulārkaṃ ca saptamyāṃ ca ravirdine
jvarādyai śatru taścaiva bhayaṃnaiva kadācana

12.82

nacaurāgnibhayaṃtasyanādhayovyādhayastathā
yudhiṣṭhira u0-bakulārkaṃkathaṃtāta nāmaṃbakulapūrvakam

12.83

etanmevadatāṃśreṣṭha tatvamākhyātumarhasi
vyāsa u0-yadāsaṃjñācarājendra sūryārthecaikacetasā

12.84

tasthe vakula vṛkṣādhaḥ tapastaptaṃ suduṣkaram
prādurbhāvaṃ paterdṛṣṭvā vaḍavāsamajāyata

12.85

atyantaṃ gopatiḥ śīto vakulasya samīpataḥ ·
suṣuveca tadā saṃjño sutau divyau manoharau

12.86

te nāsya prathamaṃ proktaṃ vakulatvaṃ nṛpottama
kīrttitaṃ bakulārketi ākhyānaṃ yaḥ śrṛṇotivai

12.87

sarvaṃ saukhya mavāpnoti vyādhistasya na pīḍyate
nirdhana tvaṃca kaṣṭaṃca bhayaṃcāpi mahānyapi
etaiścānyairmahārāja smaraṇā deva mucyate

12.87.p1

iti śrīskaṃdapurāṇe pātālakhaṇḍe dharmāraṇyo pākhyāne bakulasvāmiyaśaḥ kathanam nāma dvādaśo'dhyāyaḥ ||12

Linked texts (4)