Modhapurana 29
Moḍhapurāṇa 29
- Language
- Sanskrit
Contents
- 29.71 — 1 part
29.1
śrīrāma u0bhagavansarvatīrthāni sevitā nitvayāprabho
eteṣāṃ paraṃmatīrthaṃ tanmamācakṣvamānada
29.2
mayātusītāharaṇe nihatānbrahmarākṣasāḥ
tasyapāpaviśuddhyarthaṃ vadatīrthottamottamam
29.3
vaśiṣṭha u0-gaṅgācanarmadātāpī yamunāca sarasvatī
galkī gomatīpūrṇā etānadyaḥ supāvanāḥ
29.4
etāsāṃ narmadāśreṣṭhā gaṅgātripathagāminī
harate kilviṣaṃsarvaṃ darśanādevarāghava
29.5
dharmāraṇyaṃprayāgaṃca prabhāsaṃ naimiṣaṃ tathā
kurukṣetraṃ śrīsthalaṃca kṣetrāṇyanyāni bhūtale
29.6
santirāghavasarvatra snānayātrāvagāhanāt
nāśayantimamuṣyāṇāṃ sarvapāpānilīlayā
29.7
ayodhyāmadhurāmāyā kāśīkāñcī avantikā
puridvārāvatīcaiva ekaikaṃpāvanaṃ smṛtam
29.8
tīrthānāṃ paramaṃtīrthaṃ dharmāraṇyaṃ pracakṣate
brahmāviṣṇuśivādyai ryat ādausaṃsthāpitaṃpurā
29.9
araṇyānāṃca sarveṣāṃ tīrthānāṃca viśeṣataḥ
dharmāraṇyātparaṃnāsti bhuktimuktipradāyakam
29.10
svargedevāpraśaṃsanti dharmāraṇyanivāsinām
tepuṇyāste puṇyakṛtā yevasaṃnti kalauyuge
29.11
dharmāraṇye dvijāśreṣṭhāḥ sarva kilviṣa nāśanāḥ
brahmahatyādi pāpāni svarṇasteyakṛtānyapi
29.12
bhasmī bhavanti pāpāni dharmāraṇyāvagāhanāt
kāmināṃ kāmadaṃkṣetraṃ yatīnāṃ muktidāyakaṃ
siddhānāṃ siddhidaṃ proktaṃ dharmāraṇyaṃ yuge yuge
29.13
vyāsauvāca-vaśiṣṭhavacanaṃśrutvā rāmodharma bhṛtāṃvaraḥ
prasthitastīrtha yātrāyāṃ sītayā bhrātṛbhissaha
29.14
anujagmustadārāmo sugrīvādyākapīśvarāḥ
brāhmaṇākṣatriyovaiśyāḥ śūdrāḥpuṇyacikīrṣayā
29.15
anujagmustadāsarve mudāparamayāyutaḥ
tīrthayātrāvidhikartuṃ gṛhātpracālitonṛpa
29.16
śrīrāmacaṃdra u0-etadāścarya matulaṃ kimādidvārakābhavat
kiyatkālaṃ samutpannaṃ vaśiṣṭhādinapṛcchata
29.17
vaśiṣṭhauvāca-najānāmi mahārāja kiyatkālopa padyata
lomaśo jāmbuvaṃtaśca jānātītauca kāraṇaṃ
29.18
guruvākyaṃ samākarṇya vicāryaca punaḥ punaḥ
śarīreyatkṛtaṃpāpaṃ prāyaścittaṃ yathāvidhiḥ
29.19
vaśiṣṭhaṃcāgrataḥ kṛtvāsaha māṇḍalikairnṛpaiḥ
kṛtvāpuraścarṇavidhiṃ prasthitaścottarāṃdiśam
29.20
kṣetramadhyeyadārāmaḥ praviṣṭhassahasainikaiḥ
vimānasyagatirmandā saṃjātākilatatravai
29.21
mandaśabdānivādyāni mātaṅgāmanda gāminaḥ
hayāścatādṛśājātā rāmovismayamāgataḥ
29.22
guruṃpapṛcchavinayā dvaśiṣṭhaṃmunipuṃgavam
kimetanmandaṃgataya śvitraṃhidimunīśvara
29.23
trikālajñomuniprāha dharmakṣetramupāgataḥ
tīrthe puṇyatamerām pādacāreṇagamyate
29.24
evaṃkṛte tataḥ paścāt sainyasvāsthyaṃ bhaviṣyati
pādacārītatojagmuḥ rāmasainyaṃtu saṃyatam
29.25
mātṛvāsanake grāmeprāpte paramapāvane
guruṇācopadiṣṭaṃtu mātṛṇāṃpūjanaṃ kṛtam
29.26
nānopahārai vividhaiḥ pratiṣṭhā vidhipūrvakam
gatorāmoharikṣetre suvarṇā dakṣiṇetaṭe
29.27
nirīkṣya yajñavedīṃśca yūpāṃśca bahuśastathā
kṛtakṛtyaṃ tadātmānaṃ menerāmo raghūdvahaḥ
29.28
dharmasthānaṃ nirīkṣyātha suvarṇāśvottaretaṭe
sainyasaṃghaṃsamuttārya vabhrāmakṣetramadhyataḥ
29.29
tatratīrtheṣu sarveṣu devatāyataneṣuca
yathoktānicakarmāṇi cakrerāmo vidhānataḥ
29.30
śrāddhānividhivaccakretattīrtha vāsibhissaha
sthāpayāmāsarāmeśaṃ tathākāmeśvaraṃpunaḥ
29.31
sthānādvāyavyadeśetu suvarṇāsaritastaṭe
kṛtvaivaṃ kṛtakṛtyobhūt rāmodaśarathātmajaḥ
29.32
kṛtvāsāyaṃvidhiṃsarvām sabhāyāṃsamaśīdaṃta
athāśrauṣīt kṣaṇetasmin rāmonārīṃ niraṃjane
29.33
niśāyāṃkaraṇairvākyaiḥ krandanti kurarīmiva
cārairvilokayāmāsa rāmastāmatisaṃbhramāt
29.34
dṛṣṭātairvihvalānārī krandantikaruṇa svaraiḥ
pṛṣṭāsādaḥkhasaṃbhūtiṃ rāmasaṃpreṣitaiḥnaraiḥ
29.35
dūtauvāca-kāsitvaṃsubhagenārī devīvādānavīnukiṃ
kenāsitvāṃparābhūtā muṣṭaṃ kenadhanaṃtava
29.36
vihvalādāruṇā śabdādudviraṃtimuhurmuhuḥ
kathayasvayathātathyaṃ rāmo rājābhipṛcchatī
29.37
devīuvāca-tayoktaṃsvāminaṃdūtāḥ preṣayadhvaṃ mamāntikam
yathā'haṃ mānasaṃ duḥkhaṃ śāntyaitasminnivedaye
29.38
dūtauvāca-tathetyuktvātatodūtāḥ rāma māgatyamabruvan
tadākarṇyatatorāmaḥ saṃbhramāttvaritaṃyayau
29.39
dṛṣṭvānārīṃduḥkhataptāṃ tasyāduḥkhasyakāraṇam
papracchavacanaṃrāmaḥ kṛtāñjalipuṭāgrataḥ
29.40
śrīrāmauvāca —
kātvaṃśubhe kasya parigrahāvākenāva luptāvijanenirastā
muṣṭaṃdhanaṃkenacatāvakīyaṃ ācakṣvadevī sakalaṃ mamāgre
29.41
ityuktvācātiduḥkhārtā nārīṃmatimatāṃvara
praṇāmaṃdaṇḍavaccakre cakrapāṇirivāparaḥ
29.42
tayābhinanditorāmaḥ praṇamantaḥ punaḥ punaḥ
tuṣṭyā parayāprītyā stuto madhurayāgirā
29.43
dharmāraṇyādhiṣṭhātṛdevatāuvāca —
paramātmanpareśādya bhārahārin sanātana
yadarthamavatāraste cādyakāryaṃtvayākṛtam
29.44
rāvaṇaḥ kumbhakarṇaśca śakrajitpramukhāstathā
helyānirjitāraudrāḥ rākṣasāḥ samarāṅgaṇe
29.45
kiṃvacmilokeśayatastutojanaiḥ vadhyāścaduṣṭāvarapadmabhavāḥ
viśvaṃtvadutthaṃcatavodarasthaṃ vaṭasyabījehiyathāvaṭomataḥ
29.46
dhanyodaśaratholoke dhanyācajananī tava
yathā jātosi goviṃda jagadīśa paraḥpumān
29.47
dhanyaṃca tvatkulaṃ rāma yatraprāptosi he prabho
tvattobhayaṃ kulaṃcedaṃ tvayādevamupāsitaṃ
29.48
narapati pitaropī smaryate vaiṣṇavāṃśaḥ
svayamasi ramaṇīyo tvaṃguṇai rviṣṇureva
kimapi bhuvanakāryaṃ yadviciṃtyāvatīrṇo
tadiha ghaṭayanaste vatsanirvighnamastu
29.49
stutvovācāthasā rāmaṃ tvayināthetusaṃprati
śūnyāvarteciraṃkālaṃ tathādopastathaivahi
29.50
dharmāraṇyasya viprāṇāṃ tathācaivādhidevatāṃ
varṣāṇidvādaśābhūvan śūnyāgāramanāthavat
29.51
yasyāṃhi dīrghikāyāmme snānadānodyatājanāḥ
rāmastasyāṃdīrghikāyāṃ nipatantica śūkarāḥ
29.52
yatrāṅganābhartṛyutājalakrīḍāparāyaṇāḥ
cikrīḍustatramahiṣā nipatantijalāśaye
29.53
yatrarathyāsupuṣpāṇāṃ sauramyaḥ pracuro bhavat
saṃruddhaḥ kaṃṭakairvṛkṣaiḥ siṃhavyāghra samākulaḥ
29.54
saṃcikrīḍuḥ kumārāśca yasyāṃbhūmānirantaraṃ
kumārāścitrakāyānāṃ tatrakrīḍantiharṣitāḥ
29.55
akurvanvāḍavāyatra vedagānaṃ nirantaram
śivānāṃtatraphetkārāḥ śrūyanteti bhayaṃkarāḥ
29.56
nṛpāyatrasabhāyāntu niṣīdan maṃtratatparāḥ
tasminsthāne niṣīdanti gavapāśakaśalyakāḥ
29.57
evaṃvidhaṃ nivāsaṃme viddhirāmanṛpottama
śūnyaṃtu sarvatomatvā nivāsaya dvijottamān
29.58
tenamesumahadduḥkhaṃ tasmāttrāhinareśvara
etacchrutvāvacorāma uvācavadatāṃ varaḥ
29.59
śrīrāmauvāca-najānetāvakānviprān yecaturdiśamāśritāḥ
nateṣāṃvedmya'haṃ saṃkhyāṃ nāma gotraṃdvijanmanām
29.60
yathājātīyathāgotraṃ yathātathyaṃ nivedaya
tatonyāyādyathāsarvān svasthānevāsayāmya'ham
29.61
adhidevīuvāca-brahmāviṣṇu maheśaiśca sthāpitāyenareśvara
aṣṭādaśasahasrāṇi brāhmaṇāveda vittamāḥ
29.62
trayī vidyāstuvikhyātāḥ lokesminnamitadyute
caturviṃśatigotrāṇāṃ vāḍavāyepratiṣṭhitāḥ
29.63
śrīmadārya trayīvidya lokāssarve dvijottamāḥ
ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi śūdrādharma parāyaṇāḥ
29.64
āryavṛttāstutejñeyā dvijaśuśrūṣaṇe ratāḥ
satyamevamidaṃrāma uddharasvapurātanaṃ
29.65
bakulārkeśvaroyatra saṃjñayāsaharājate
kumārāvaśvinau devau dhanadovyayapūrakaḥ
29.66
adhiṣṭhātrī hyahaṃ rāma nāmnā bhaṭṭārikāsmṛtā
śunyaṃsvāminyuddharasva moheraka puraṃvaraṃ
29.67
vyāsa uvāca-sthānācārāśca ye ke citkulācārāstathaivaca
śrīmātrākathitaṃ sarvaṃ rāmasyāgrepurātanaṃ
29.68
tasyāśca vacanaṃ śrutvā rāmomudamavāpaha
svabhṛtyāṃpreṣitāstūrṇaṃ viprānayana hetave
29.69
rāmājñā kāriṇo dūtāḥ gatāḥ sarve diśodaśa
śodhitā vāḍavāḥ sarve labdhvāsarve saharṣitāḥ
29.70
āgatā rāma pārśva ca bahumāna puraḥsaraṃ
arcitā rāmacandreṇa pādārgha viṣṭarādibhiḥ
29.71
stutiṃcakāra viprāṇāṃ daṃḍavatpraṇipatyaca
kṛtāñjali puṭasthitvā babhāṣe raghunandanaḥ
29.71.p1
iti śrīskaṃdapurāṇe pātālakhaṇḍe dharmāraṇyo pākhyāne satyamaṃdira mahātmye śrīrāmatīrtha yātrāyāṃ ekona triṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Dharmāraṇyakhaṇḍa — Sanskrit
- Dharmāraṇyamāhātmya — Sanskrit