Pramāṇa · Search · About · API

Modhapurana 32

Moḍhapurāṇa 32

Language
Sanskrit

Contents

32.1

dharmauvāca-bhagavandevadeveśa yadārāmeṇaśrīmatā
hanumānsakapīvīraḥ sthānapālonirūpitaḥ

32.2

kadācitsyasthānasya bhaṅgo jātothavānavā
tanmebrūhimahābhāga yajjātaṃ satyamaṃdire

32.3

vyāsauvāca- tretāyugātkalauyāvat rāmadānaṃ vyavardhata
evaṃkaliyugeprāpte āmorājābabhūvaha

32.4

kānyakubjādhipa śrīmān prajāpālanatatparaḥ
sarvakṣātraguṇopeto nyāyānyāyavinirṇaye

32.5

evaṃkaliviśeṣeṇepāpeṣudvirajāyata
viṣṇavaṃdharmamutsṛjya bauddhadharma mupāśritaḥ

32.6

prajāsta manuvartinyā kṣapaṇapratibodhitaḥ
samayeduhitā jātā tasyarājñaḥ su rūpiṇī

32.7

ratna gaṃgāstu nāmnāvai maṇi māṇikya bhūpitā
kṣapaṇairvādhitāvatsā jainadharma parāyaṇā

32.8

brahmāvartādhipataye dadautāmati vikramām
moherakaṃ dadau tasyai vivāhe daivamohitaḥ

32.9

dharmāraṇyaṃ samāgatya rājadhānī kṛtātayā
devāṃśca sthāpayāmāsa jainadharma praṇītakān

32.10

luptaśāsanakāviprāḥ nṛpa saṃbodhanecayuḥ
kānyakubje sthitaṃ śūraṃ pākhaṃḍaiḥ pariveṣṭitam

32.11

kānyakubjaṃ tadā prāpya katibhirvāsarairdvijāḥ
gaṃgātaṭe niṣaṇṇāvai dāntāste moḍhavāḍavāḥ

32.12

cāraiśca kathitāste ca nṛpasyāgre samāgatāḥ
prākṛtā mānitā viprāḥ āgatānṛpa saṃsadī

32.13

pratyutthānābhi vādādīn na cakre ādaronṛpaḥ
tiṣṭhatā brāhmaṇān sarvān vidvāṃstānparyapṛcchata

32.14

kimartha māgatā viprāḥ kinnu kāryaṃ bruvantunaḥ
kutrasthānecavovāsaḥ paśuhiṃsāparāyaṇāḥ

32.15

viprāūcu.-moherakādihāyātāḥ tatratyāstuvayaṃnṛpa
bhavatāṃtanayārājan lopitaṃ śāsanaṃ tayā

32.12-2

caraiśca kathitāsteca nṛpasyāgre samāgatāḥ
prākṛtā mānitā viprāḥ āgatānṛpa saṃsadī

32.13-2

pratyutthānābhi vādādīn na cakre ādaronṛpaḥ
tiṣṭhatā brāhmaṇān sarvān vidvāṃstānparyapṛcchata

32.14-2

kimartha māgatā viprāḥ kinnu કાર્ય બ્રુવન્તુનઃ
kutrasthānecavovāsaḥ paśuhiṃsāparāyaṇāḥ

32.15-2

viprāūcu.-moherakādihāyātāḥ tatratyāstuvayaṃnṛpa
bhavatāṃtanayārājan lopitaṃ śāsanaṃ tayā

32.16

rājāuvāca-kenavaisthāpitā yūyaṃ tasminmoherake pure
vijñāptiṃvāḍavāścakruḥ rājandharmeṇadṛśyatāṃ

32.17

kājaiśaiḥsthāpitāḥpūrvaṃ rāmeṇacatataḥparam
śāsanaṃrāmacandrasya dṛṣṭvāṃnyaiścaivarājabhiḥ

32.18

pālitaṃ dharmato'smākaṃ yāvadadyadinaṃnṛpa
teṣāṃtu vacanaṃ śrutvā rājāvacanamabravīt

32.19

rājā uvāca-rāmasyaśāsanaṃviprāḥ pālayiṣyāmya'haṃnahi
brāhmaṇāūcuḥ-kathaṃpākhaṃḍadharmeṇa luptaśāsanako bhavān

32.20

-rājā uvāca-ahiṃsāparamodharmaḥ sarvaśāstreṣupaṭhyate
kathaṃpākhaṃḍadharmeṇa bhavadbhiścanigadyate

32.21

brāhmaṇāūcuḥ-ahiṃsāparamodharmo etatsatyaṃtubhonṛpa
paraṃ tathāpidharmosti śṛṇuṣvaikāgramānasaḥ

32.22

yāvedarahitā hiṃsā sā tu hiṃseti nirṇayaḥ
traividyānāṃ vacaḥ śrutvā punarvacana mabravīt

32.23

rājā u0-brahmādīnāṃ paraṃkṣetraṃ ukto rāmaḥ samānupaḥ
śāsanaṃ tena dattaṃ vā naiva tatpālayāmyaહm

32.24

dvijāḥ kopa samāviṣṭāḥ daduḥ pratyuttaraṃ tadā
sadaityānāṃ vināśāya dharma saṃrakṣaṇāya ca
rāmaścaturbhujaḥ sākṣāt mānuṣatvaṃ gatobhuvī

32.25

rājā u0-yadyāsti pratyayaḥ kaścit sanoviprāḥ pradarśyatām
uktaṃtai rāmacaṃdreṇa dūtaṃ kṛtvāñjanīsutam

32.26

catuḥśataṃ ca catvārī dattāgrāmāścavainṛpa
punarāgatyasthāne smindattāgrāmāhyanekadhā

32.27

kāśyapyāṃ caiva gaṃgāyāṃ mahādānāniṣoḍaśa
dattāstraividya mukhyebhyo grāmāścaiva suśobhanāḥ

32.28

punaḥ saṃkalpitārājān ṣaṭ paṃcāśaccasaṃkhyayā
ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi gobhujā ye vaṇigvarāḥ

32.29

sapādalakṣa vaṇijo dattā māṇḍalikābhidhā
tenoktaṃvāḍavāḥsarve darśayadhvaṃ hanūmatam

32.30

yasyābhijñāna mātreṇa sthānaṃpūrvadadāmivaḥ
vipravākyaṃ kariṣyāmi pratyaye darśitebhuvi

32.31

janāssarve bhaviṣyanti vedadharma parāyaṇāḥ
nṛpa vākyaṃtute śrutvā dharmāraṇyaṃsamāgatāḥ

32.32

militvātrāḍavāssarve cakrustemaṃtramuttamam
rāmavākyaṃhṛdidhyātvā dhyāyantaścāñjanīsutam

32.33

dvijamelāpanaṃcakruḥ traividyāvāḍavottamāḥ
evamuktaṃtatovṛddhaiḥ vicāryaca punaḥ punaḥ

32.34

caturviṃśati gotrāṇāṃ ya ādyodvijasattamaḥ
svasvagotrasyāvaṭaṃkā ekagrāsābhilāpiṇaḥ

32.35

prayātusvasvavargasya hyeko hyekodvijassudhīḥ
rāmeśvaraṃ setubandhaṃ hanumān tatravidyate

32.36

mahatātapasātuṣṭaḥ pradāsyatisamīhitam
yasyavargasyayovipronaprayāsyati tatvavit

32.37

sacavarga parityājyo sthānāddharmānnasaṃśayaḥ
vaṇigvṛtterna saṃbandho na vivāhaścataissaha
grāmavṛtternasaṃbandhaḥ sarvathāte vahiḥkṛtāḥ

32.38

sabhāvākyaṃ tataḥśrutvā madhyasthovāḍavaḥśuciḥ
vāgmīdakṣaḥ suśabdajña stristvaccaiḥ śrāvayandvijān

32.39

prativākyaṃdattatāla matiṣṭhan vṛddhanirṇitaṃ
urarīkṛta vākyaistai vidvadbhiḥ sudṛḍha vrataiḥ

32.40

evaṃ vicārya māṇeṣu śrutvā vākyānitānitu
viprāṇāmayutaṃ sārdhaṃ mekacittaṃ tadā bhavet

32.41

pañcadaśasahasrāṇāṃ maddhe ye pravaradvijāḥ
ūcustedeśakālajñā prastāvasadṛśaṃ vacaḥ

32.42

viprā ūcuḥ-kvagamiṣyāmabhoviprāḥ kiṃnaḥkāryaṃbhaviṣyati
cāturyaṃcintayaṃtvatra māmūḍhāprabhramantuvai

32.43

viditaṃvodvijāssarvaṃ kalāvasminyathāsthitiḥ
maṃtrasiddhiryathāpūrvaṃ na tathādya pravartate

32.44

nahi devādya prātyakṣāḥ bhaviṣyanti kalāviha
turīyetuyugepūrṇaṃ na siddhiṃyātisādhanam

32.45

na manāṃsitathāsmākaṃ nirmalānimukhodbhavāḥ
hanumānsādhane naivaṃ pratyakṣaṃ bhavitākatham

32.46

evaṃ vidhāni vākyāni śrutvā teṣāṃ dvijanmanām
sahasratraya mukhyā ye tepyūcurvacanāni ca

32.47

brāhmaṇāūcuḥ-yuktamuktamidaṃvākyaṃ bhavadbhiḥśāstra pāragaiḥ
cāturvidyā bhavantohi cāturyasyehavedanāt

32.48

vayaṃ tatra gamiṣyāma yatrāsaupavanātmajaḥ
pratyayārthaṃdvijaśreṣṭhā vṛttirakṣāsadābudhaiḥ

32.49

vṛttihīnasyaviprasya vyarthaṃtajjīvitaṃ smṛtam
tasmāttatragamiṣyāmo jīvanārthaṃ na saṃśaya

32.50

tacchrutvā brāhmaṇāḥ sarve ekacittāstu saṃsthitāḥ
gamanāyamatiṃcakruḥ hanumaddarśanāyavai

32.51

hastākṣara pradānaṃtaiḥ anyonyatukṛtaṃbudhaiḥ
bandhaṃpṛthakpṛthakcakruḥ gamanāyadvijātayaḥ
pañcadaśasahastrāṇāṃsammate kila bhārata

32.52

jagmuviṃśati saṃkhyākrāḥ ekacittādvijottamāḥ
tathātrīṇi sahastrāṇi traividyāstucaye dvijāḥ

32.53

teṣāṃ mate rudrasaṃkhyāḥ dvijā ekamate sthitāḥ
brāhmemuhūrtecotthāyajyotirvidbhiḥ pratiṣṭhite

32.55

viprebhyodakṣiṇāṃdatvā saṃpūjyakulamātaraṃ
vighnapradhvaṃsanārthāya dakṣiṇadvāra saṃsthitaṃ ! 54
siṃdūrapuṣpamālābhiḥ pūjitogaṇa nāyakaḥ
pūjito vakulasvāmi sūryyaḥ sarvārthadāyakaḥ

32.56

ānandāca mahāśaktiḥ śrīmātāpūjitātathā
śāntācaivanamaskṛtya ekatriśat dvijāyayuḥ

32.57

deśāddeśāntaraṃgatvā vanāccaivavanāntaram
tīrthe tīrthekṛtaśrāddhāḥ susantarpitapūrvajāḥ

32.58

tyakta pratigrahāḥ śāntāḥ satyavrata parāyaṇāḥ
te mārga bahulaṃ yātāḥ hanumaddarśinārthinaḥ

32.59

evaṃtugacchatāṃtaiṣāṃ pātheyaṃtuṭitaṃtadā
śrāntāglānā dvijāssarve khedaṃ paramamāsthitāḥ

32.60

kramitvā kiyatīṃ bhūmīṃ padaṃgantuṃnatukṣamāḥ
cāturvidyā dvijāḥ procuḥ nā'smākaṃ kāryamastivai

32.61

nasthānenadvijairnāpi natuvṛttyākathaṃcana
vicāryairvā gamiṣyāmo dvijā viṃśatisaṃkhyakāḥ

32.62

tānūcurbrāhmaṇānāryaṃ dharmovo dvijasattamāḥ
tyaktasvakīyavacanāḥ jātihīnābhaviṣyatha

32.63

śrutamapya kṛtaṃkṛtvā viraktā gamanaṃ prati
vyāvṛttāste svakaṃ gehaṃ dhik kṛtvā sthānakedvijān

32.64

ekādaśa tadājagmuḥ dṛḍhacittā jitendriyāḥ
rāmeśvaraṃ setubaṃdhaṃ kṛtvācetasiniścayam

32.65

kvahanumān kvavai rāmaḥ saṃprāptetukalauyuge
evaṃ niṣidhya mānāste mārgasthai rbrāhmaṇaiḥkila

32.66

manasā niścayaṃ kṛtvā saktavāco bruvanddvijān
hanūmantaṃ mahaddṛṣṭva nayāsyāmo vayaṃ gṛhān

32.67

punarevadvijāḥ prāhuḥ vṛthārki kleśa bhājinaḥ
dharmāraṇyaṃ mahātīrthaṃ prayāgādadhikaṃkalau

32.68

taṃtyaktvāvovṛthā buddhiḥ hanumat gamanaṃprati
anādṛtyatutadvākyaṃ yayurekādaśadvijāḥ

32.69

traividyāścagatāstatra yatrarāmeśvarohariḥ
dṛḍhavratāḥ satyaparā kaṃdamūlaphalāśanāḥ

32.70

dhyāyanto rāmarāmeti hanumantetivai puṃnaḥ
gṛhītvāniyamaṃtepi tyaktvācānnaṃtathodakam

32.71

kṣudhārttāścatṛṣārttāśca tasthauvrataparāyaṇāḥ
kṛpayāparayāviṣṭaḥ prādurāsītkapīśvaraḥ

32.72

vṛddhabrāhmaṇarūpeṇa parikṣārthaṃ dvijanmanām
uvāca parayābhaktyā brāhmaṇān śramadurbalān

32.73

śrīhanumānuvāca-kutassamāgatāviprāḥ gantukāmāścakutravai
kṣīṇadehābhavantaśca kimarthamihacāgatāḥ

32.74

viprāūcuḥ–moherakātsamāyātāḥ vāyuputraṃ prasā ditum
rāmājñākāriṇaṃloke śāsanocchedapīḍakam

32.75

setubandhaṃmahātīrthaṃ sarvakāmapradaṃnṛṇām || .
niyamasthāḥ kṣīṇadehā staṃnvaṣṭuṃ samutsukāḥ

32.76

yatra rāmeśvarodevaḥ sākṣādvāyusutaḥ kapiḥ
asmākaṃtupurāvṛttaṃ mahadāścaryakārakam

32.77

bhūmidevaśrṛṇutvaṃca dayālurdṛśyaseyataḥ
ādausṛṣṭisamārambhe krājeśairnirmitāvayam

32.78

śrīrāmeṇatataḥpaścā jjīrṇoddhāre ca mānitāḥ
grāmāṇāṃcaśataṃlabdhaṃ harīśājaprasādataḥ

32.79

ṣaṭtriṃśaccasahasrāṇi vaṇijo moḍhajātayaḥ
gobhujāścaivatedāsāḥ vadānyā āryavṛttayaḥ

32.80

māṇḍalikāḥ punardattā sapādalakṣasaṃkhyakāḥ
vṛttyarthaṃte pradattāvai hyanarghyā ratnabhūṣitāḥ

32.81

adhunā vāḍavaśreṣṭha āmo nāma mahīpatiḥ
śāsanaṃ rāmacaṃdrasya na mānayati durmatiḥ

32.82

pākhaṃḍairveṣṭito nityaṃ bauddhadharma parāyaṇaiḥ
yācito yācitopyevaṃ prativākyaṃ dadātinaḥ

32.83

pratyayantu vināvitrāḥ na dāsyā mītiniścitam
brahmādīnāṃ parokṣatvaṃ uktorāmaḥ samānuṣaḥ

32.84

pratyaye darśiteviprāḥ vedadharmaḥ praviśyati
luptadharmo bhavāmyadya bhavantaḥ śaraṇaṃgatāḥ

32.85

hanumantaṃ mahāvīraṃ rāmaśāsana pālakam
ānjanīyo yadāsmākaṃ na dāsyati samīhitam
anāśake vratenaiva prāṇān tyakṣāmahevayam

32.86

asmābhiścetiśeṣeṇa kathitaṃ paripṛcchitam
snehabhāvaṃvicintyāśunijavṛttaṃ prakāśaya

32.87

tvayinyasite vipre śikṣāṃnodātumarhasi
vāḍavānāṃ vacaḥ śrutvā rāmaṃdhyātvāhadisthitam

32.88

vṛddhabrāhmaṇau0–aṃbhodhaudṛśyateviprāḥ setuvandhekṛtodyamaḥ
ayaṃrāmaśvarodevaḥ sarva siddhipradāyakaḥ

32.89

iyaṃtunāgarīśreṣṭhā laṅkā nāmeti viśrutā
yatra sītā mayā prāptā rāmaśokāpahāriṇī

32.90

asminkāle dvijaśreṣṭhāḥ agamyā mānavaiḥ kalau
hanumānnitya'haṃ viprāḥ budhyadhvaṃniścitātmabhiḥ

32.91

niyamasthaiḥkṛtaikṛcchraiḥ tīrthayātrāsamudbhavaiḥ
niṣpāpāstena saṃjātāḥ satyasaṃdhādṛḍhavratāḥ

32.92

svāminomamayātrāyai bhavantaścanasaṃśayaḥ
-nṛṇāṃpuṇyodayevṛddhiḥ pāpehāniścajāyate

32.94

sāmprataṃ niścalābhāktaḥ bhavatsvevahi dṛśyate
tenapuṇyaprabhāvena tuṣṭodāsyāmi vovaram
tato viprāvāyuputraṃ ūcuḥstuti purassaram

32.94.p1

iti śrīskaṃdapurāṇe pātālakhaṇḍe dharmāraṇyopākhyāne hanumat samāgamo nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ || 32

Linked texts (3)