Modhapurana 34
Moḍhapurāṇa 34
- Language
- Sanskrit
Contents
- 34.87 — 1 part
34.1
vyāsauvāca-tataḥ prabhāte vimale kṛtvā pūrvānhikī kriyāṃḥ
sitavastraparīdhānāḥ phalahastāḥ pṛthakpṛthak
34.2
saṃratnāṅgadadordaṃḍo aṅgulīyaka bhūṣitāḥ
rājadvāraṃtusamprāpya santasthurbrahmavādinaḥ
34.3
નૃપેણાહૂયમાનાસ્તે samprāpya rājasaṃsadī
saṃhṛṣṭa mānasāssarve abhijñārthapuṭiṃdrayam
34.4
nītvā viprā gatāstatra yatra rājā niṣīdati
siṃhāsanasamāsīnaṃ maṃtribhiḥ pariveṣṭitam
34.5
āśībhirabhivandyātha sūpaviṣṭonṛpātmajaḥ
jaya śabdaṃ prayuṃjyātha abhijñānaṃ tadā daduḥ
34.6
kapīśvareṇavīreṇadatteyaṃ puṭikātava
abhijñānaṃ nṛpa śreṣṭha viprānpālaya pūrvavat
34.7
prasārya puṭikā dṛṣṭā haste dhṛtvā nṛpeṇa sā
tatrasthairyairyadādṛṣṭā karburā bhayadāyinī
34.8
tataḥ krodha samāviṣṭo rājā vacana mabravīt
aviromāṇi saṃgṛhya kimartha mihacāgatāḥ
34.9
pratyayaṃ idṛśaṃ dṛṣṭvā mūrkhāḥ muhyanti novayam
ityuktvā prakṣipanbhūmau tāni sarvāṇi roṣataḥ
34.10
yadānamenebhijñānaṃ tadāriṣṭaṃ dadarśa saḥ
antaḥpure'gni sanddāhe saṃjñānāśe ca dussaham
34.11
bhasmī bhavatu tatsainyaṃ ityuktvā brāhmaṇā gatāḥ
vāyunānīya mānāni yatra yatra gatāni ca
34.12
agnijvālākulaṃ sarvaṃ saṃjātaṃ tatra tatraha
dhāvansa nṛpatiḥ paścāt gṛhītvā caraṇau tadā
34.13
viprāṇāṃ cāgrato bhūmau mūrcchito nipa pātaha
viprairāśvāsitaḥ sotha kṣamadhva miti sa bruvan
34.14
abhijñānaṃ tato mene vipra vandana pūrvakam
uvāca vacanaṃ dīnaṃ rājāvinaya tatparaḥ
34.15
vanhiḥ saṃśāmyatāṃ viprāḥ śāsanaṃ vo dadāmyaham
tasminnavasare viprāḥ jātā bhūpe dayālavaḥ
34.16
anyāyāpuṭikācāsīt sādattāśāpaśāntaye
jīvinevacatatsainyaṃ jātaṃkṣiptepu romasu
34.17
itaśceta śceśmānaṃ saṃjātaṃ pāvakegate
kenāpikapinārājño bhamraṃtrikalaśaṃ purā
34.18
jātaṃ tadapisampūrṇaṃ brāmhaṇeṣvogatapuca
niṣkāsitāstu pākhaṃḍāḥ jainaśāstraprayojakāḥ
34.19
pākhaṃḍeṣu nivṛttepu pravṛttaṃ yajñakarmaca
viprājñākāriṇolokāḥ saṃjātāsanṛpastadā
34.20
viṣṇudharmaṃ parityajya nānyaṃ jānantite nṛpam
navīnaṃśāsanaṃ kṛtvā pūrvavadvidhi pūrvakam
34.21
ṣaṭtriṃśaccasahasrāṇi ye'bhuvan gobhujaḥ purā
teṣāṃmadhyāttu saṃjātā aṭavījāvaṇikjanāḥ
34.22
śuśrūṣārthaṃ brāhmaṇānāṃ rājñāsarve nirūpitāḥ
sadācārāsu nipuṇā devabrāhmaṇapūjakāḥ
34.23
tyaktvā pākhaṃḍamārgaṃtu viṣṇubhakti mupāsate
jānhavī tīramāsādyatraividyā pujakāssadā
34.24
śāsanaṃtu yadādattaṃ teṣāṃvai bhaktipurvakam
sthānadharmāccicalitāḥ vāḍavāste samāgatāḥ
34.25
nṛpovijñāpito vipraiḥ tairevakleśa kāribhiḥ
yetyaktavāco viprendrāḥ tānnissārayabhūpate
34.29
parasparaṃ vivādāṃstu saṃjātā tatravṛttaye ..
nyāyapradarśanārthaṃca kāritāstu sabhāścataiḥ ..26..
hastākṣarepudṛṣṭeṣu pṛthaktvamupapādinam ..
etacchruvātatorājā tulā dānaṃcakārakāraha ..27..
dīyamāne tadādāne cāturvidyāvabhāṣire ..
asmābhirhāritājātiḥ kathaṃkurmaḥ pratigraham ..28..
niṣkāsitāstutesarve sthānānmoherakā dvijāḥ
pañcadaśa sahasrāṇi vedavedāṅga pāragāḥ
34.30
āhūyavāḍavāstāṃstu jñātibhedaṃcakārasaḥ
traividyebhyaścapatitāḥ cāturvidyatvamāgatāḥ
34.31
vaṇigavṛtternasaṃbaṃdho na vivāhaścataiḥ saha
grāmavṛtterna saṃbaṃdho jñātibhede kṛte sati
34.32
āmonāmatadārājā dayāgaṃbhīrasāgaraḥ
dharma saṃśaya māpanno duḥkhākrāntovabhūvaha
34.33
na prāpnotisukhaṃ kutra śayyāyāṃ canavāgṛhe
nacāśnātinaśrṛṇvantinakāṅkṣatinajalpati
34.34
māturutthāyatānevapapraccha brāhmaṇāṃkala
ātmano duḥkha vṛttāntaṃ kalahaṃ moḍha jñātinām
34.35
ūcustebhūmipaṃrājan kṣipraṃvāsayavāḍavān
jātibhede kṛtepyeṣāṃ teṣāṃ dānaṃ yadasvaca
34.36
dvijakopāttu rājendra sukhahāniḥ padepade
ādaukṛtayugepūrvaṃ brahmaviṣṇumaheśvaraiḥ
34.37
sthāpitāyedvijā રાજન્ traividyāsteitismṛtāḥ
tatastretāyugerāmo jīrṇoddhāre kṛte sati
34.38
teṣātudvāparepūrvā sthitirevavabhūvaha
evaṃ kaliyugeprāpte teṣāṃsthānaṃhṛtaṃ tvayā
34.39
teṣāṃtu vacanaṃ śrutvā rājā duḥkhita mānasaḥ
āruhya turagaṃ śvetaṃ yayau moherakaṃ prati
34.40
tānāsādyanamaścakre bhaktiyuktaparāyaṇaḥ
uvācavacanaṃdīnaṃ svāparādhaṃ smarankila
34.42
pāpo'haṃ pāpakarmār'haṃ kṣamadhvaṃ duṣkṛtaṃ mama
viprāūcuḥ-rājantvayāhṛtaṃ sthānaṃ asmākaṃ yatpurātanaṃ 41
tasmātsthānaṃ navaṃ dehī śāsanaṃ vāparaṃ tathā
rājā uvāca-mayānāpahṛtaṃsthānaṃ jñātibhedaśca na kṛtaḥ
34.43
grāmavṛttirnameluptā etadvai deva nirmitaṃ
svayaṃ kṛtā parādhānāṃ doṣaḥ kasya na dīyate
34.44
yathāvanherkāṣṭa gharṣā dvanhiḥ syādvāyu yogataḥ
bhavadbhistu paṇa prokto yobhijñānasya hetave
34.45
rāmeśvaraṃ na gatvātu vāyu putrasya hetave
vyāvṛttā vāḍavāyūryaṃ sedāpaḥ kasyadīyate
34.46
avasāne hariṃ smṛtvā mahāpāpa yuto'pi vā
viṣṇulokaṃ vrajatyāśu saṃśayastu kathaṃ bhavet
34.47
mahatpuṇyodaya nṛṇāṃ buddhi śreya sijāyate
pāpasyodaya kāleca viparītāhisā bhavet
34.48
jantūnpālayate yastu dharmeṇāti jagatraye
yontarātmā ca bhūtānāṃ saṃśaya statra mohitaḥ
34.50
iṃdrādayo'marāḥsarve sanakādyāstapodhanāḥ
muktyartha marcayantīha saṃśaya statranodina 49
tyaktakarma kriyairvyaśca nisargaiḥ kiṃkaraiścayaḥ
vedāntemunibhiścintyaḥ sandehastatranoditaḥ
34.51
sahasranāmatattulyaṃ rāmanāmetigīyate
tasminnaniścayaṃkrutyā kathaṃsiddhirbhavediha
34.52
mamajanmakṛtātpuṇyādabhijñānaṃ dadauhariḥ
pākhaṃḍādyatkṛtaṃ pāpaṃ taṃmuñcvaḥ praṇāmataḥ
34.53
prasīdantubhavantaścatyaktakrodhā mamādhunā
brāhmaṇāūcuḥ-avaśyaṃbhāvinobhāvāḥ bhavantimahatāmapi
etaddevakṛtaṃsarvaṃ prabhuryassukhaduḥkhayoḥ
34.54
satyapratijñāstraividyāḥ bhuṃjantu rāmaśāsanam
asmākaṃ hyaparaṃdehī sthānaṃyatravasāmahe
34.55
teṣāṃtuvacanaṃśrutvāsukhamicchudvijanmanām
teṣāṃsthānaṃ paraṃdattaṃ sukhavāsaṃtunāmataḥ
34.56
hiraṇyaṃ ratnavāsāṃsi gāścakāmadughānṛpa
śraddhayāpārayādatvā mudāsnehaparādhipaḥ
34.57
te babhūvurdvijaśreṣṭhāḥ cāturvidyāḥ kalauyuge
trayi vidyāścate sarve dharmāraṇye pratiṣṭhitāḥ
34.58
vedoktā āśīsodatvā tasmai rājñe mahātmane
rathe rathe ruhya māṇāḥ kṛtakṛtyā dvijātayaḥ
34.59
mahatpramoda yuktāste sthitā moherakepure
pauṣa śukla caturthyāṃ tu labdha śāsanakāṃdvijāḥ
34.60
balipradānaṃtu kṛtaṃ uddiśya kuladevatāṃ
varṣe varṣe prakartavyaṃ balidāna yathā vidhi
34.61
tanmāse taddine caiva vṛttināśo'nyathā bhavet
daivā datīta kāle cet vṛddhi rāpadyate yadā
tadā prathamataḥ kṛtvā paścādvṛddhi vidhīyate
34.62
pauṣabalimakṛtvātu śrautaṃ smārtaṃ karotiyaḥ
taṃtu krodha samāviṣṭāḥ nighnanti kuladevatāḥ
34.63
vivāhotsavakāleca mauṃjībaṃdhādi karmaṇi
sarveṣu vṛddhi kāleṣu mātaṃgīṃ pūjayedbudhaḥ
34.64
moherakaścabhaṅgo hi phālgunaścadinekṛtaḥ
malasnānaṃtadāvarjyaṃ traividyairmoḍhavāḍavaiḥ
34.65
atrāścaryamabhūdekaṃ tacchṛṇuṣva mahāmate
āsītkaścitpurārakṣo ruddhālabdhavaronṛpa
34.66
moherakāduttarato vaṭavṛkṣasamāśrayaḥ
pāṇigrahaṇakālesaḥ jahāravarakanyakām
34.67
evaṃbahuvarānkanyāṃ jahārasadurāśayaḥ
tataḥ kālenakiyatādevīṃ bhadrārikāṃtadāṃ
34.68
dvijāḥ vijñāpayāmāsuḥ bahupujāpurassaram
tatastuṣṭāvadaddevī dvijānbhaṭṭārikātadā
34.69
śrībhaṭṭārikāu0-udvignamanasāyūyaṃ kimartha mihacāgatāḥ
kiṃnukāryaṃtubhavatāṃ kathyatāmacireṇatata
34.70
dvijāūcuḥ-asmākaṃdampatīmātaḥ pāṇigrahaṇayogataḥ
haratetannajānīmaḥ tadrakṣāṃkartu marhasi
34.71
tathetyuktvā tadā devī tatraivāntaradhīyata
punarvivāhe saṃprāpte tadrakṣo dampatīṃ tadā
34.72
āvedikā gato hṛtvā tatraivāntara dhīyata
tataḥ suduḥkhitā viprāḥpunardevī mupasthitāḥ
34.73
āvedyaṃ tattvṛttāntaṃ dampatī haraṇādikaṃ
tataḥ krodha samāviṣṭā devī śūlaṃ samā dade
34.74
yayudherakṣasātena dinānisvubahūnyāpa
tatobhaṭṭārikāśrāntā ciraṃyuddhasamākulā
34.75
nidrāprāptāttathāglānā suṣa્વાpavaṭasannidhau
tadātaddehasambhūtā mātaṃgī raktalocanā
34.76
madāghūrṇitalolākṣī raktapuṣpāmbarāvṛtā
tadrakṣaḥ pīḍayamāsa balena mahatānṛpa
34.77
satadrakṣo nihatyāśu vaṭavṛkṣamupāśritā
tatonidrāṃ vihāyāśu prabuddhāādiyoginī
34.78
devī bhaṭṭārikā dṛṣṭvā hataṃ rakṣomudānvitā
acintayatkenahato rākṣaso valagarvitaḥ
34.79
mātaṅgyānihitaṃ jñātvādevīdhyānaprabhāvataḥ
uvācaviprān bhadraṃvo jāṃtarakṣovināśanaṃ
34.80
adyaprabhṛtiviprendrāḥ bhavadbhiḥsvagṛheṣuca
vivāhotsavakāleṣu maunjīcūḍādikarmasu
34.81
mahotsaveṣusarveṣumātaṅgī pujyata़āṃdvijāḥ
śvetavastraparīdhānā pānapātradharāparā
34.82
jotrakaṃṭaka sūrpādi śirasāvibhratiśubhā
aṣṭādaśabhujādevi sārameyakarā tathā
34.83
pūjanīyādvijavaraiḥ mātaṅgīmadavihvalā
ityuktvāsātadādevi tatraivāntaradhīyata
34.84
ataḥpujyā dvijairdevī mātaṅgīvaṭa sannidhau
vivāhādipukāleṣu kularakṣaṇa kāriṇī
34.85
mātaṅgīmadapūrṇākṣīṃ sūrpa jotrādidhāriṇīm
yonapūjayatevṛddhau tatkulaṃyāti saṃkṣayam
34.86
ataevasadāpūjyā mātaṅgī vṛddhihetave
nānābalipradānena moḍhānāṃkuladevatā
34.87
tatodvijāstāṃsampūjya moḍhānāṃkuladevatām
gītavāditranirghoṣaiḥ vedadhvanipurassaram
dharmāraṇyaṃ praviviśuḥ hṛṣṭāḥprāptamanorathāḥ
34.87.p1
iti śrīskaṃdapurāṇe pātālakhaṇḍe dharmāraṇyopākhyāne brāhmaṇa pratyāgamanonāma caturriśo'dhyāyaḥ || 34
Linked texts (4)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Dharmāraṇyamāhātmya — Sanskrit
- Dharmāraṇyakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit