Modhapurana 9
Moḍhapurāṇa 9
- Language
- Sanskrit
Contents
- 9.70 — 1 part
9.1
vyāsauvāca —
sarvai dharma tapastepe śivodvega karaṃ mahat
sadadarśa mahādevaṃ jaṭājūṭaṃ vṛṣadhvajam
9.2
nāga yajñopavītaṃca nāga bhūpita vigraham
gaja carma parīdhānaṃ vyāghracarmottarīyakam
9.3
pañcavaktraṃ daśabhujaṃ muṇḍa mālā vibhūṣitam
bhasmāṅgaṃ nīlakaṇṭhaṃca ardhanārīdharaṃ prabhum
9.4
yogagamyaṃ mahākāyaṃ sthiti pralaya kārakam
taṃdṛṣṭvāca mahārāja sūryaputraḥ pratāpavān
9.5
ekacittaḥ sthiro bhūtvā śivaṃtuṣṭāva yatnataḥ
dharmauvā0-īśvarāya namastubhyaṃ namaste yoga rūpiṇe
9.6
namaste sarvarūpāya bhaktigamyāyate namaḥ
namaste tatvarūpāya guṇarūpa namastute
9.7
guṇātīta namastubhyaṃ namaste jala rūpiṇe
namaste rasa rūpāya dhātu rūpa namostute
9.8
namaste brahma rūpāya viṣṇu rūpa namostute
namaste kāla rūpāya sṛṣṭi pralaya kāriṇe
9.9
namonityāyasaumyāya mṛḍāyaharaye namaḥ
brahatecanamastubhyaṃ namohrasvavāya vāmane
9.10
ātapāya namastubhyaṃ namaḥ śītakarāya ca
varpārūpa namastubhyaṃ namaste jalarūpiṇe
9.11
namougrāyabhīmāya śaṃbhave gurave namaḥ
asaṃkhyātāyavaitasmai viśvarūpāya śaṃbhave
9.12
namo bhasmāṅgaliptāya namaste caṃdraśekhare
namo gaṃgā vataṃsāya haraye viśvarūpiṇe
9.13
namo nīlāya kṛṣṇāya aruṇāyacate namaḥ
iti stuto'munā śaṃbhuḥ dharma rājenayattataḥ
9.14
iḍito'pi mahadbhaktyā praṇamya śirasā śivam
tuṣṭo śaṃbhu stadā bhūpa yamaṃca pratyuvācaha
9.15
varaṃvṛṇu mahābhāga yattemanasivartate
yamau0-yadi tuṣṭo'sime deva dayāṃ kṛtvā mamopari
9.16
dharmāraṇye sureśāna mannāmnā bhava sarvadā
yuge yuge jagannātha mannāmnā tīrtha muttamaṃ
9.17
prayāgādadhikaṃ caiva tavāgreca trilocana
asmintīrthecayaḥ kuryāt japa homārcanādikam
9.18
dāna yajña kriyā vāpi yaḥ kuryāt śraddhayāsaha
tatsarvaṃ cākṣayaṃ loke tvatprasādānmaheśvara
9.19
tavāgre siddharupo'haṃ kurutvaṃ śaśi śekhara
yenā'haṃca sadāsarvaiḥ pūjanīyohi mānavaiḥ
9.20
varaṃdatvā maheśānaḥ tatraivāntara dhīyata
tatrapradeśe bhūpā'sti divya liṅgaṃ mahaṃdbhutam
9.21
taṃdṛṣṭvāca surāssarve manujāścaiva sarvaśaḥ
sādhu sādhvitite sarva jalpanti nimiṣādvijāḥ
9.22
liṅgasya paścime bhāge dharmo svaya mupasthitaḥ
smaraṇātpūjanāttasya dharma vṛddhi prajāyate
9.23
brahmendreṇaiva yadgamyaṃ sarveṣāṃ hṛdaye sthitam
tiṣṭheteyañcaliṅgetu svayaṃ bhuva miti sthitiḥ
9.24
adhikāraṃ tataścakre bhūtānāṃca niyantraṇe
etatsarvaṃ samākhyātaṃ dharmāraṇya pravarttanam
9.25
bhūtanāthaṃca saṃpūjya vyādhibhirmucyatejanāḥ
bhūtanāthaṃcaturdaśyā pūjayantīhayejanāḥ
9.26
na teṣāmalpa mṛtyuḥ syāt na rogo na bhayaṃ kvacit
na śatru pīḍayettasya naca bālagrahavyathāṃ
9.27
kūpe tu tarpaṇaṃ kuryāt dharmeśvara pure sthite
tṛptiṃ prayānti pitaro yāvadā bhūta saṃplavaṃ
9.28
bhūtaṃ bhūtenhi saṃpūjya susnāto vijitendriyaḥ
sāṅgaṃ rudrajapaṃkṛtvā vyādhidoṣaiḥ pramucyate
9.29
amāvāsyāṃ somadine vyatīpātecavaidhṛte
pūrṇimāsyāṃca saṃkrāntyāṃ śrāddhaṃvāpyāṃ samācaret
9.30
utkṛṣṭāḥ piṇḍadānena gayāyāṃ pitarodivī
kūpe tarpaṇa micchanti dharmāraṇye viśuddhaye
9.31
pānīyamapyatra tilairvimiśritaṃ dadyātpitṝṇāṃprayatomanuṣyaḥ
śrāddhaṃkṛtaṃ tenasamāḥ sahasraṃ rahasyamenaṃ pitarovadantī
9.32
ekaviśaṃtirāvṛttiḥ gayayāṃpiṇḍa pātane
dharmavāpyāṃ sakṛccaiva pitṝṇāṃ tarpaṇena tu
9.33
śivakūpāntarāleca śrāddhaṃkūryā dvicakṣaṇaḥ
dharmeśātpaścimebhāge dharmavāpīti viśrutā
9.34
tatra snātvāca pītvāca tarpitā pitṛdevatāḥ
śrāddhaṃ kuryānmahadbhaktyā akṣayaṃ labhatepadaṃ
9.35
trisaptavāraṃ dattaṃca śrāddhaṃ yena gayā taṭe
dharmavāpyāṃ sakṛt śrāddhe phalaṃtnatrayavādhikam
9.36
naikavarṇaṃca pānīyaṃ dharmavāpyānreśvara
māsipakṣeca ṛtvaddhe vīparītaṃca jāyate
9.37
raktaṃ kṛṣṇaṃca pītaṃca nīlāñjana samaprabham
asyadṃgodakābhaṃca jāyateca pṛthak pṛthak
9.38
daśavarṣa sahasrāṇi bhāgīrathyāvagāhane
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ dharmavāpyāṃ dinatraye
9.39
barhiṣadobhiṣvāttāśca ājyapāḥ somapāstathā
tṛptiṃ prayānti paramāṃ vāpyāṃvaitarpaṇenatu
9.40
kurukṣetrādibhiḥkṣetraiḥ ayodhyādipuriṃtathā
puṣkarāṇica sarvāṇi muktisthānāniyānica
9.41
sarvāṇyapīhatulyānidharma kūpodhikobhavet
maṃtravedāstathāyajñāḥ dānāni vividhānica
9.42
akṣayānica jāyante datvājaptvāneśvara
abhicārāścayecānye susiddhā'tharva vedajā
9.43
te sarve siddhimāyānti tasminsthāne kṛtā api
āditīrthaṃ nṛpaśreṣṭha kājaiśai rupapāditam
9.44
siddhisthānaṃ suramyaṃca brahmādyaisurasevitaṃ
ābālyenā'pi hotraṃca upāsa̍te dvijanmanaḥ
9.45
yatkāryaṃ puruṣeṇeha gārhasthyaṃ manutiṣṭhatā
tatphalaṃ samavāpnotivāpyāṃ vai saptabhirddinaiḥ
9.46
vāpī kūpa taḍāgānidevatā yatanānica
annapradāna ārāmaḥ iṣṭāpūrtamihocyate
9.47
vyāsauvāca-ataḥ paraṃpravakṣāmi dharmāraṇya nivāsināṃ
yatkāryaṃ puruṣeṇehagārhasthyamanutiṣṭhatā
9.48
upakārāya yannṛṇāṃ yaccavarjyaṃ gṛhesatāṃ
yathāca kriyate yatte yathāvatkathayāmite
9.49
vatsagārhasthyamāsthāya naraḥ sarvamidaṃ jagat
puṣṇātitena lokāṃśca sajayatyabhivānchitān
9.50
pitaro munayo devāḥ bhūtānimajujāstathā
kṛmikīṭapataṅgāśca vayāṃsi vividhānica
9.51
bhūtāni cānudivasaṃpoṣyāṇi svatanaryathā
tasmātsnātaḥ śucirbhūtvā devarṣipitṛtarpaṇaṃ
9.52
prajāpatestathaivādbhiḥ kālekuryātsamāhitaḥ
sumanairdīpa dhūpaiśca devānabhyarca mānavaḥ
9.53
tatogre tarpaṇaṃ kuryāt dadyācca valaya stathā
naktaṃcarebhyo bhūtebhyo vali mākāśato haret
9.54
pitṝṇāṃ nirvapeccaiva dakṣiṇābhimukha sthitaḥ
gṛhasthastatparo bhūtvā susamāhita mānasaḥ
9.55
evaṃ gṛha valiṃ kṛtvā gṛhe gṛhapatiḥ śuciḥ
āpyāyanāya bhūtānāṃ kuryādutsarga mādarāt
9.56
śvabhyaśca śvapacebhyaśca vāyasebhyaśca evahi
ācamyaca tataḥ kuryā tprājñodvārāvalokanam
9.57
muhūrtaścāṣṭamaṃ bhāgaṃ mudīkṣet hyatithi svayam
atithiṃ tatra saṃprāptaṃ annādyaircodakenaca
9.58
saṃpūjayedyathāśakti gandha dhūpādibhistathā
nimitta matithiṃ kṛtvā naikagrāma nivāsinam
9.59
ajñātakulanāmānaṃ tatkālasamupasthitam
bubhukṣuśrāgataṃśrāntaṃ yāca māna makiṃcanam
9.60
brāhmaṇaṃ prāhuratithiṃ saṃpūjyaḥ śaktito budhaiḥ
na pṛcchettatra varṇaṃca svādhyāyaṃ vāpi paṇḍitaḥ
9.61
śobhanā śobhanākāraṃ taṃmanyeta prajāpatim
anityaṃ hi sthitoyasmā tasmādatithirucyate
9.62
atithiryasyabhagnāśo gṛhātpratinivartate
sadattvāduḥkhitaṃ tasmai puṇya mādāprimaryyagacchati
9.63
apyambu śākadānena yadvāpyaśnātisasvayaṃ
pūjayecca naraḥ śaktyā tenaivātithi mādarāt
9.64
kuryānnāha rahaḥśrāddhaṃ annādyairnodakenaca
pitṛnuddīsyaviprāṃśca bhojayetprayato naraḥ
9.65
annasyāgrantu codhṛtya brāhmaṇāyopa pādayet
bhikṣāṃhi yācatāṃdadyātparivrādbrahmacāriṇāṃ
9.66
grāsapramāṇaṃ bhikṣāsya deyagrāsa catuṣṭayaṃ
evaṃgṛhastha karmāhuḥ hantakāraṃ dvijottamāḥ
9.67
bhojanaṃ hantakāraṃca agrabhikṣāmathāpivā
adatvātu na bhoktavyaṃ yathā vibhava mātmanaḥ
9.68
pūjaitvātithiḥ sarvān jñātibandhustathārthinaḥ
vikalān bālavṛddhāṃśca bhojayeccāturāṃstathā
9.69
vānchye kṣutparītātmā yadvānyonmama kiṃcanāḥ
kuṭuṃvino bhojanīyā svasamaṃ vibhave'sati
9.70
śrīmatāṃ jñāti māsādya yojñātiravasīdatī
sīdatāṃ yatkṛtaṃ pāpaṃ tatpāpaṃ sasamaśnute
9.70.p1
itiśrī skaṃdapurāṇe pātālakhaṃḍe dharmāraṇyopākhyāne gṛhastha dharma kathanam nāma navamo'dhyāyaḥ ||9
Linked texts (3)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Mārkaṇḍeyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Dharmāraṇyakhaṇḍa — Sanskrit