Prabhasakhanda 3
Prabhāsakhaṇḍa 3
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.110 — 1 part
3.1
śrīprahlāda uvāca || || evaṃ saṃpūjitastena hariṇā brāhmaṇottamaḥ || uvāca parituṣṭo varaṃ brūhīti keśavam
3.2
śrīkṛṣṇa uvāca || || yadi tuṣṭo'si bhagavanyadi deyo varo mama || sthātavyamatra bhavatā na tyaktavyaṃ kadācana
3.3
durvāsā uvāca || || yadi tiṣṭhāmyahaṃ kṛṣṇa tathā tvamapi keśava || tiṣṭhasva ṣoḍaśakalo nityaṃ madvacanena hi
3.4
śrīkṛṣṇa uvāca || || ye'tra paśyanti bhaktyā tvāṃ māṃ cāpi dvijasattama || kiṃ dāsyasi phalaṃ teṣāṃ bhāvināṃ bhagavanvada
3.5
durvāsā uvāca || || yaḥ snātvā saṃgame kṛṣṇa gomatyāḥ sāgarasya ca || tvāṃ māṃ samarcayeti naraḥ sarvapāpaiḥ sa mucyate
3.6
tathānyacchṛṇu kṛṣṇātra snātvā dāsyati yaddhanam || mama dattasya deveśa prāpnuyātṣoḍaśottaram
3.7
śrīkṛṣṇa
uvāca || || yo naraḥ pūjayitvā tvāṃ pūjayiṣyati māmiha || tasya muktiṃ pradāsyāmi yā surairapi durlabhā
3.8
prahlāda uvāca || || paraṃ
sparaṃ varau dattvā kṛṣṇadurvāsasau mudā || tataḥ prabhṛti viprendrāstasminsthāne hyatiṣṭhatām || varadānamiti proktaṃ tattīrthaṃ sarvakāmadam
3.9
varadāne
naraḥ snāto gosahasraphalaṃ labhet || viṣṇudurvāsasoryatra varadānamabhūtpurā
3.10
tadāprabhṛti viprendrāstiṣṭhate dvārakāṃ hariḥ || durvāsasā girā
baddho na jahāti kadācana
3.11
yatra traivikramī mūrbirvahate yatra gomatī || narā muktiṃ prayāsyanti cakratīrthena saṃgatāḥ
3.12
kalevaraṃ parityaktaṃ prabhāse hariṇā yadā || kalābhiḥ sahitaṃ tejastasyāṃ mūrtau niveśitam
3.13
tasmātkaliyuge viprā nānyatra
prāpyate hariḥ || yadi kāryaṃ hi kṛṣṇena tatra gacchata mā ciram
3.14
ṛṣaya ūcuḥ || || sādhu bhāgavataśreṣṭha sādhu mārgaprada
śaka || yattvayā hi parijñātaṃ tatra jānāti kaścana
3.15
kiṃ phalaṃ gamane tasyāṃ kiṃ phalaṃ kṛṣṇadarśane || kāni tīrthāni tatraiva ke devāstaddasva
naḥ
3.16
kasminmāse tithau kasyāṃ kasminparvaṇi mānavaiḥ || gantavyaṃ kāni deyāni dānāni danujarṣabha
3.17
sūta uvāca
iti pṛṣṭastadā taistu mahābhāgavato'suraḥ || kathayāmāsa viprebhyo bhagavadbhaktisaṃyutaḥ
3.18
prahlāda uvāca || || bho bhūmidevāḥ śṛṇuta
paraṃ guhyaṃ sanātanam || yatkasyacinna cākhyātaṃ tadvadāmi suvistarāt
3.19
yadā matiṃ ca kurute dvārakāgamanaṃ prati || tadā narakanimuktā
gāyanti pitaro divi
3.20
yāvatpadāni kṛṣṇasya mārge gacchati mānavaḥ || padepade'śvamedhasya yajñasya labhate phalam
3.21
yātrārthaṃ deva
devasya yaḥ prerayati cāparān || mānavānnātra sandeho labhate vaiṣṇavaṃ padam
3.22
dvārakāṃ gacchamānasya yo dadāti pratiśrayam || tathaiva madhuraṃ
vācaṃ nandate krīḍate hi saḥ
3.23
adhvani śrāṃtadehasya vāhanaṃ yaḥ prayacchati || haṃsayuktena sa naro vimānena divaṃ vrajet
3.24
yātrāyāṃ
gacchamānasya madhyāhne kṣudhitasya ca || annaṃ dadāti yo bhaktyā śṛṇu tasyāpi yadbhavet
3.25
gayāśrāddhena yatpuṇyaṃ labhate mānavo bhuvi
annadānena tatpuṇyaṃ pitṝṇāṃ tṛptirakṣayā
3.26
upānahau tu yo dadyāddvārakāṃ prati gacchatām || kṛṣṇaprasādātsa naro gajaskandhena gacchati
3.27
vighnamācarate yastu dvārakāṃ prati gacchatām || narake majjate mūḍhaḥ kalpamātraṃ tu raurave
3.28
mārgasthitasya yo dhanyaḥ prayacchati
kamaṇḍalum || prapādānasahasrasya phalamāpnoti mānavaḥ
3.29
yātrāyāṃ gacchamānasya pādābhyaṃgaṃ dadāti yaḥ || pādaprakṣālanaṃ caiva sarvānkāmāna
vāyuyāt
3.30
gāthāṃ śṛṇoti yo viṣṇorgītaṃ ca gāyataḥ pathi || dānaṃ dadāti viprendrāstasmādnyataro na hi
3.31
kailāsaśikharāvāsaṃ
śvetāśramiva nirmalam || prāsādaṃ kṛṣṇadevasya yaḥ paśyati narottamaḥ
3.32
dūrāddhemamayaṃ dṛṣṭvā kalaśaṃ dhvajasaṃyutam || vāhanaṃ saṃparityajya luṭhate
dharaṇīṃ gataḥ
3.33
paścasūnākṛtaṃ pāpaṃ tathā'dhamakṛtaṃ ca yat || kṛmikīṭapataṃgāśca nihitāḥ pathi gacchatā
3.34
parāṉnaṃ parapānīyamaspṛśya
sparśasaṃgamam || tatsarvaṃ nāśamāpnoti bhagavatketudarśanāt
3.35
paṭhennāmasahasraṃ tu stavarājamathāpi vā || gajendramokṣaṇaṃ caiva pathi gacchañchanaiḥ
śanaiḥ
3.36
gāyamāno bhagavataḥ prādurbhāvānanekadhā || nṛtyadbhirharṣasaṃyuktairhṛṣyamāṇaḥ punaḥpunaḥ || svayaṃ nṛtyanharṣayukto bhakto gaccheddhareḥ
puram
3.37
viṣṇoḥ krīḍākaraṃ sthānaṃ muktimuktipradāyakam || yasmindṛṣṭe kalau nṛṇāṃ muktirevopajāyate
3.38
prahlāda uvāca
pūrvaṃ hi devarājena bṛhaspatirudāradhīḥ || praṇamya parayā bhaktyā pṛṣṭaśca sa mahāmatiḥ
3.39
indra uvāca || || dvārakāyāśca māhātmyaṃ katha
yasva prasādataḥ || caturyugaṃ yathābhāgairdharmavṛddhiṃ jano labhet
3.40
etacchrutvā mahendrasya vacanaṃ munisattamāḥ || bṛhaspatiruvācainaṃ mahendraṃ deva
saṃvṛtam
3.41
bṛhaspatiruvāca || || kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliśca surasattama || caturyugamidaṃ proktaṃ tattvato munisattamaiḥ
3.42
kṛte
dharmaścatuṣpādo vedādiphalameva ca || tīrthaṃ dānaṃ tapo vidyā dhyānamāpurarogatā
3.43
pādahīnaṃ sarvametadyugaṃ tretābhidhaṃ prabho || pādadvayaṃ dvāpare tu
sarvasyaitasya vāsava
3.44
pādenaikena tatsarvaṃ vibhāge prathame kalau || ūrdhvaṃ vināśaḥ sarvasya bhaviṣyati na saṃśayaḥ
3.45
mantrāstīrthāni
yajñāśca tapo daivādikaṃ tathā || pragacchaṃti samucchedaṃ vedāḥ śāstrāṇi caiva hi
3.46
mlecchaprāyāśca bhūpālā bhaviṣyantyamarādhipa || lokaḥ kariṣyate
nindāṃ sādhūnāṃ vratacāriṇām
3.47
prahlāda uvāca || || śrutvā bṛhaspatervākyametattīrthasya bho dvijāḥ || prakaṃpitāḥ surāḥ sarve mleccha
saṃsargajādbhayāt
3.48
bṛhaspatiṃ suraguruṃ papracchurvinayānvitāḥ || mlecchasaṃsargajo doṣo gaṃgayāpi na pūyate
3.49
kathayasva prasādena sthānaṃ
kalivivarjitam || yatra gatvā nivatsyāmo yāsyāmo nirvṛtiṃ parām
3.50
yena duḥkhavinirmuktā bhaviṣyāmo gatavyathāḥ || kṛpayā sumukho bhūtvā
brūhi tīrthaṃ hitāya naḥ
3.51
prahlāda uvāca || || etacchrutvā surendrasya vākyamaṃgirasāṃ varaḥ || ciraṃ dhyātvā jagādedaṃ vākyaṃ devapurohitaḥ
3.52
bṛhaspatiruvāca || || pañcakrośapramāṇaṃ hi tīrthaṃ tīrthavarottamam || dvārakānāma vikhyātaṃ kalidoṣavivarjitam
3.53
viṣṇunā nirmitaṃ
sthānaṃ lokasya gatidāyakam || muktidaṃ kalikāle tu jñānahīnajanasya ca
3.54
ūṣaraṃ karmaṇāṃ kṣetraṃ puṇyaṃ pāpavināśanam || na prarohati pāpāni
punarnaṣṭāni tatra vai
3.55
tisraḥ koṭacordhvakoṭī ca tīrthānīha mahītale
3.56
evaṃ tīrthayutā tatra dvārakā muktidāyakā || sevanīyā prayatnena prāpya manuṣyamuttamam
3.57
prahlāda uvāca || bṛhaspatervacaḥ śrutvā śatakraturathābravīt || vācaspate mama brūhi dvāravatyā mahodayam || gamane kiṃ phalaṃ proktaṃ kṛṣṇadevasya darśane
3.58
anyāni tatra tīrthāni mukhyāni vada me guro || yathābhiṣeke gomatyāḥ phalaṃ yadapi saṃgame
3.59
bṛhaspatiruvāca || || śṛyatāṃ tāta vakṣyāmi māhātmyaṃ dvārakodbhavam || manuṣyarūpo bhagavānyatra krīḍati keśavaḥ
3.60
nārāyaṇaḥ sa īśāno dhyeyaścādau jaganmayaḥ || sa eva devatāmukhyaḥ purīṃ dvāravatīṃ sthitaḥ
3.61
ekaikasminpade datte purīṃ dvāravatīṃ prati || puṇyaṃ kratusahasreṇa kalau bhavati dehinām
3.62
kalau kṛṣṇapurīṃ ramyāṃ ye gacchaṃti narottamāḥ || kulakoṭiśatairyuktāste gacchanti hareḥ padam
3.63
ye dhyāyaṃti manovṛttyā gamanaṃ dvārakāṃ prati || teṣāṃ vilīyate pāpaṃ pūrvajanmārjutaiḥ kṛtam
3.64
kṛṣṇasya darśane buddhirjāyate yasya dehinaḥ || vakrāvalokanāttasya pāpaṃ yāti sahasradhā
3.65
ye gatā dvārakāyāṃ ca ye mṛtāḥ kṛṣṇasannidhau || na teṣāṃ punarāvṛttiryāvadābhūtasaṃplavam
3.66
kulabhā mathurā kāśī hyavantī ca tathā surāḥ || ayodhyā kulabhā loke durlabhā dvārakā kalau
3.67
gatvā kṛṣṇapurīṃ ramyāṃ ṣaṇmāsātkṛṣṇasannidhau || jīvanmuktāstu te jñeyāḥ satyametatsurottama
3.68
kṛṣṇakrīḍākaraṃ sthānaṃ vāñchanti manasā priye || teṣāṃ hṛdi sthitaṃ pāpaṃ kṣālayetpretanāyakaḥ
3.69
atyugrāṇyapi pāpāni tāvattiṣṭhanti vigrahe || yāvanna gacchati naraḥ kalau dvāravatīṃ prati
3.70
puṇyasaṃkhyā ca tīrthānāṃ brahmaṇā vihitā purā || dānādhyayana saṃjñānāṃ muktā dvāravatī kalau
3.71
cakratīrthe tu yo gacchetprasaṃgenāpi mānavaḥ || kulaikaviṃśatiyutaḥ sa gacchetparamaṃ padam
3.72
lobhenā'pyaparādhena dambhena kapaṭena vā || cakratīrthaṃ ca yo gacchenna punarviṃśate bhavam
3.73
prayāge hyasthipātena yatphalaṃ parikīrtitam || tadeva śatasāhasraṃ cakratīrthāsthipātanāt
3.74
pṛthivyāṃ caiva tattīrthaṃ paramaṃ parikīrtitam || cakratīrthamiti khyātaṃ brahmahatyāvināśanam
3.75
yeye kule bhaviṣyaṃti tatpūrvaṃ mānavāḥ kṣitau || sarve viṣṇupuraṃ yāṃti cakratīrthāsthipātanāt
3.76
kiṃ jātairbahubhiḥ putrairgaṇanāpūrakātmakaiḥ || varameko bhavetputraścakratīrthaṃ tu yo vrajet
3.77
tapasā kiṃ prataptena dānenādhyayanena kim || sarvāvastho'pi mucyeta gataḥ kṛṣṇapurīṃ yadi
3.78
kalikāla kṛtedoṣairatyugrairapi mānavaḥ || kalau kṛṣṇamukhaṃ dṛṣṭvā lipyate na kadācana
3.79
dānaṃ cādhyayanaṃ śaucaṃ kāraṇaṃ na hi putraka || hīnavarṇo'pi pāpātmā gataḥ kṛṣṇapurīṃ yadi
3.80
vārāṇasyāṃ kurukṣetre narmadāyāṃ ca yatphalam || tatphalaṃ nimiṣārdhena dvāravatyāṃ dinedine
3.81
dhanyā
nāmapi dhanyāste devānāmapi devatāḥ || kṛṣṇopari matiryeṣāṃ hīyate na kadācana
3.82
śravaṇadvādaśīyoge gomatyudadhisaṃgame || snātvā kṛṣṇa
mukhaṃ dṛṣṭvā lipyate naiva sa kacit
3.83
yasya kasyāpi māsasya dvādaśīṃ prāpya mānavaḥ || kṛṣṇakrīḍāpurīṃ dṛṣṭvā muktaḥ saṃsāragahvarāt
3.84
yeṣāṃ kṛṣṇālaye prāṇā gatāḥ surapate kalau || svargānna teṣāmāvṛttiḥ kalpakoṭiśatairapi
3.85
vijñeyā mānuṣā vatsa garbhasthāste mahītale
dvāravatyāṃ na yairdevo dṛṣṭaḥ kaṃsaniṣūdanaḥ
3.86
durlabho dvārakāvāso durlabhaṃ kṛṣṇadarśanam || durlabhaṃ gomatīsnānaṃ durlabho rukmiṇīpatiḥ
3.87
tapaḥ paraṃ kṛtayuge tretāyāṃ jñānamucyate || dvāpare tu paro yajñaḥ kalau keśavakīrtanam
3.88
hemabhārasahasraistu dattairyatphalamāpyate || dṛṣṭvā tatkoṭi
guṇitaṃ hareḥ sarvapradaṃ mukham
3.89
dvārakāyāṃ ca yadattaṃ śaṃkhoddhāre tathaiva ca || piṃḍārake mahātīrthaṃ dattaṃ caivākṣayaṃ bhavet
3.90
gomahiṣyādi
yadattaṃ suvarṇavasanāni ca || vṛṣo bhūmigraho rūpyaṃ kanyādānaṃ tathaiva ca
3.91
yaccānyadapi devendra triṣu sthāneṣu yacchati || tanmuktikārakaṃ proktaṃ
pitṝṇāmātmanastathā
3.92
ūṣaraṃ hi yato loke kṣetrametatprakīrtitam || ato muktikaraṃ sarvaṃ dānaṃ coktaṃ maharṣibhiḥ
3.93
yatkiṃcitkurute
tatra dānaṃ krīḍāvagāhanam || tadanantaphalaṃ prāha bhagavānmadhusūdanaḥ
3.94
pretatvaṃ naiva tasyāsti na yāmyā nārakī vyathā || yena dvāravatīṃ gatvā
kṛtaṃ kṛṣṇāvalokanam
3.95
vārimātreṇa gomatyāṃ piṇḍadāne kṛte kalau || pitṝṇāṃ jāyate tṛptiryāvadābhūtasaṃplavam
3.96
nityaṃ kṛṣṇapurīṃ
ramyāṃ ye smaranti gṛhasthitāḥ || namasyāḥ sarvalokānāṃ devānāṃ ca surottama
3.97
brahmajñānaṃ gayāśrāddhaṃ maraṇaṃ gograheṣu ca || vāsaḥ puṃsāṃ dvāre
kāyāṃ muktireṣā caturvidhā
3.98
brahmajñānena mucyante prayāge maraṇena vā || athavā snānamātreṇa gomatyāṃ kṛṣṇasaṃnidhau
3.99
kṛtārthaḥ kṛta
puṇyo'haṃ bravītyevaṃ mahodadhiḥ || pavitritaṃ ca mantrātraṃ gomatīvārisaṃplutāt
3.100
atyugrāṇyapi pāpāni tāvattiṣṭhanti vigrahe || yāvatsnānaṃ na
gomatyāṃ vāriṇā pāpahāriṇā
3.101
cakratīrthe naraḥ snātvā gomatyāṃ rukmiṇīhrade || dṛṣṭvā kṛṣṇamukhaṃ ramyaṃ kulānāṃ tārayecchatam
3.102
kṛṣṇaṃ ca ye dvāravatīṃ manuṣyāḥ smaraṃti nityaṃ haribhaktiyuktāḥ || vidhūtapāpāḥ kila saṃbhavaṃte gacchaṃti lokaṃ paramaṃ murāreḥ
3.103
adhautapādaḥ prathamaṃ namaskuryādgaṇeśvaram || sarvavighnavināśaśca jāyate nātra saṃśayaḥ
3.104
nīlotpaladalaśyāmaṃ kṛṣṇaṃ devakinandanam || daṇḍa
vatpraṇametprītyā praṇamedyajaṃ punaḥ
3.105
bālye ca yatkṛtaṃ pāpaṃ kaumāre yauvane tathā || darśanātkṛṣṇadevasya tannaśyennātra saṃśayaḥ
3.106
vāṇyāstha manasā yacca karmaṇā samupārjitam || pāpaṃ janmasahasreṇa tannaśyennātra saṃśayaḥ
3.107
hemabhārasahasraistu dattairyatphalamāpyate
tatatphalaṃ koṭiguṇitaṃ kṛṣṇavaktrāvalokanāt
3.108
namaskṛtya ca deveśaṃ puṇḍarīkākṣamacyutam || durvāsasaṃ maheśānaṃ dvārakāparirakṣakam
3.109
praṇamya parayā bhaktyā vainateyasamanvitam || dvāramāgatya ca punaḥ svargadvāropamaṃ śubham
3.110
viśramya ca muhūrtārdhaṃ suhṛdbhirbāndhavairvṛtaḥ || tatrā
śritānsamāhūya brāhmaṇānmantrakovidān || pūjādravyaṃ samānīya tatastīrthaṃ vrajedyudhaḥ
3.110.p1
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe caturthe dvārakāmāhātmye dvārakāyātrāvidhivarṇanaṃnāma caturtho'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Prabhasakhanda (ed1909) — Sanskrit
- Dvārakāmāhātmya — Sanskrit
- Dvārakāpattala — Bīnabāyī, Sanskrit
- Ayodhyāmāhātmya — Sanskrit
- Sāketapurāṇa — Sanskrit
- Hāṭakeśvaramāhātmya — Sanskrit