Purushottakhanda 1: atha skandapurāṇastha vaiṣṇavakhaṇḍe dvitīyamutkalakhaṇḍam
Puruṣottakhaṇḍa 1
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.43 — 1 part
atha skandapurāṇastha vaiṣṇavakhaṇḍe dvitīyamutkalakhaṇḍam
1.p1
śrīgaṇeśāyanamaḥ
śrīpurāṇapuruṣottamāya namaḥ
1.2
puruṣottama (jagannātha) kṣetramāhātmyam
prathamo'dhyāyaḥ
brahmaprārthanayā viṣṇorāvirbhāvavarṇanam
nārāyaṇaṃ namaskṛtya narañcaiva narottamam | devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet
munaya ūcuḥ
bhagavansarvaśāstrajña! sarvatīrthamahattvavit | kathitaṃ yattvayā pūrvaṃ prastute tīrthakīrtane
puruṣottamākhyaṃ sumahatkṣetraṃ paramapāvanam
1.6
yatrā''ste dāruvapuḥ śrīśomānuṣalīlayā | darśanānmuktidaḥ sākṣātsarvatīrthaphalapradaḥ
tanno vistaratobrūhitatkṣetraṃkenanirmitam | jyotiḥprakāśobhagavānsākṣānnārāyaṇaḥprabhuḥ
kathaṃ dārumayastasminnāste paramarūpaḥ| vada tvaṃ vadatāṃ śreṣṭha! sarvalokaguro mune !
śrotumicchāmahe brahmanparaṃ kautūhalaṃ hi naḥ
jaiminiruvāca
śṛṇudhvaṃ munayaḥ sarve rahasyaṃ paramaṃ hi tat
1.8
avaiṣṇavānāṃ śravaṇe bhaktistatra na jāyate | yasya saṅkīrtanādeva sakalaṃ līyate tamaḥ
yadyapyeṣa jagannāthaḥ sarvagaḥsarvabhāvanaḥ | skandenakathitaṃ pūrvaṃ śrutvāśambharmukhāmbujāt
santi kṣetrāṇi cā'nyāni sarvapāpaharāṇi vai
1.14
etatkṣetraṃparaṃcā'syavapurbhūtaṃmahātmanaḥ | svayaṃvapuṣmāṃstatrāstesvanāmnākhyāpitaṃ hitat
tatra ye sthātumicchanti tepisarvehatāṃhasaḥ | kiṃpunastatratiṣṭhantoyepaśyantigadādharam
ahotatparamaṃkṣetraṃ vistṛtaṃ daśayojanam | tīrtharājasya salilādutthitaṃ bālukācitam
nīlācalenamahātāmadhyasthenavirājitam | ekastanamiva pṛthvyāḥ sudūrātparibhāvitam
vārāharūpiṇāpūrvasamuddhṛtyavasundharām | sarvataḥ susamāṃ kṛtvāparvataiḥ susthirīkṛtām
sṛṣṭvā carācaraṃ sarvaṃ tīrthāni saridabdhikān
kṣetrāṇi ca yathāsthānaṃ saṃniveśya yathā purā
1.17
brahmā vicintayāmāsasṛṣṭibhāranipīḍitaḥ | punaretāṃ kriyāṃ gurvī nārabheyakathantvitiḥ
tāpatrayābhibhūtāhi mucyante jantavaḥ katham | evaṃ cintayamānasyamatirāsītprajāpateḥ
muktyekakāraṇaṃ viṣṇuṃ stoṣye'haṃ parameśvaram
brahmovāca
namaste jagadādhāra ! śaṅkhacakragadādhara
1.21
yannābhipaṅkajādeva jāto'haṃ viśvasṛṣṭikṛt | paramārthasvarūpaṃ te tvaṃ vai vetsijaganmaya
yanmāyayājagatsarvaṃ nirmitaṃmahadādikam | yanniḥśvāsasamudbhūtaṃ śabdabrahma tridhā'bhavat
upajīvyatadevā'hamasṛjambhuvanāni vai | tvattonā'nyaḥ sthūlasūkṣmadāvahaṃsvādi kiñcana
vikārabhedairbhagavaṃstvamevedaṃ carācaram | kaṭakādi yathā svarṇaṃ guṇatrayavibhāgaśaḥ
1.23
sraṣṭāsṛjyaṃtvamevā'trapoṣṭāpoṣyañjagatprabho | ādhāro dhriyamāṇaśca dhartā tvaṃparameśvara
tvatpreritamatiḥ sarvaścarate ca śubhā'śubham
tataḥ prāpnoti sadṛśīṃ tvayaiva vihitāṃ gatim
1.24
jagato'sya gatirbharttā sākṣī tvaṃ parameśvara ! | carācaraguro ! sarvajīvabhūtakṛpāmaya !
prasīdā'dyajagannātha! nityaṃ tvaccharaṇasya me
1.27
jaiminiruvāca
evaṃ saṃstūyamānaśca brahmaṇā garuḍadhvajaḥ | nīlajīmūtasaṅkāśaḥ śaṅkhacakrādicihnitaḥ
patagendrasamārūḍhaḥ sphuradvadanapaṅkajaḥ | āvirāsīd dvijaśreṣṭhā vivakṣuḥ sphuritādharaḥ
śrībhagavānuvāca
yadarthaṃ māṃ stuṣe brahmannaśakyaḥ pratibhāti saḥ
1.34
anādyavidyāsudṛḍhā duśchedyākarmabandhanaiḥ | prabhavantyāṃ kathaṃ tasyāṃ hīyetemṛtijanmanī
tathā'pi cedatrakṛte'vyavasāyastavā'nagha | krameṇa yena hi bhavettatte vakṣyāmi kāraṇam
ahaṃ tvaṃ tvamahaṃ brahmanmanmayañcākhilaṃjagat | ruciste yatra me tatra nānyathetivicāraya
sāgarasyottaretīre mahānadyāstu dakṣiṇe | sa pradeśaḥ pṛthivyāṃ hi sarvatīrthaphalapradaḥ
tatra ye manujā brahmannivasanti subuddhayaḥ | janmāntarakṛtānāñca puṇyānāṃ phalabhāginaḥ
nā'lpapuṇyāḥ prajāyante nā'bhaktā mayipadmaja | ekāprakānanādyāvaddakṣiṇodadhitīrabhūḥ
padātpadācchreṣṭhatamaḥ kramātparamapāvanaḥ | sindhutīre tu yo brahmanbhrājate nīlaparvataḥ
1.35
pṛthivyāṃ gopitaṃ sthānaṃ tava cā''pi sudurlabham
surāsurāṇāṃ durjñeyaṃ māyayā''cchāditaṃ mama
1.36
sarvasaṅgaparityaktastatra tiṣṭhāmi dehabhṛt | kṣarākṣarāvatikramya vartta'haṃ puruṣottame
sṛṣṭyālayenanākrāntaṃkṣetrammepuruṣottamam | yathāmāṃ paśyasibrahmannrūpaṃ cakrādicihnitam
īdṛśaṃ tatra gatvaiva drakṣyase māṃ pitāmaha ! | nīlādrerantarabhuvi kalpanyagrodhamūlataḥ
vāruṇyāṃ diśi yatkuṇḍaṃ rauhiṇaṃ nāma viśrutam
tattīre nivasanntaṃ māṃ paśyantaścarmacakṣuṣā
1.42
tadambhasākṣīṇapāpā mama sāyujyamāpnuyuḥ | tatra vraja mahābhāga dṛṣṭvā māṃ dhyāyatastava
prakāśaṃ yāsyate tasya kṣetrasya mahimā'paraḥ | āścaryabhūtaḥparamastavā'picabhaviṣyati
śrutismṛtītihāsapurāṇagopitaṃ manmāyayā tanna hi kasya gocaram
prasādato me stuvatastavā'dhunā prakāśamāyāsyati sarvagocaram
1.43
vrateṣu tīrtheṣu ca yajñadānayoḥ puṇyaṃ yaduktaṃ vimalātmanāṃ hi tat
aharniyāsāllabhate'tra sarvaṃ niḥśvāsavāsātkhalu cā'śvamedhikam
1.43.p1
ityādiśya vidhiṃ viprāstadò'sau puruṣottamaḥ | paśyatastasya tatraiva prabhurantaradhīyata iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍāntargatotkalakhaṇḍepuruṣottamakṣetramāhātmye jaiminiṛṣisamvāde brahmaprārthanayā viṣṇorāvirbhāvavarṇanaṃnāma prathamo'dhyāyaḥ
Linked texts (8)
- Puruṣottamattvamāhātmya — Sanskrit
- Śrīkṣetramāhātmya — Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Puruṣottamakhaṇḍa — Sanskrit
- Purushottamakṣetramāhātmya — Sanskrit
- Puruṣottamacetramāhātmya — Sanskrit
- Sriksetramahatmya (ed. Caitanyacaraṇa Dāsa Mahārāja) — Sanskrit
- Tīrthaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit