Purushottakhanda 26
Puruṣottakhaṇḍa 26
- Language
- Sanskrit
26.4
jaiminiruvāca
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi yātrāmakṣayamokṣadām | anāyāsena mūḍhānāṃvāsanābaddhacetasām
vaiśākhasyāmale pakṣe dvitīyāṃrātrimadhyataḥ | maṇḍapaṃ vacatuṣkoṇaṃsudhāliptaṃsavedikam
sudhautavāsasā kuryātpradisorāsamaṃ tataḥ | sādhusopānasaṃyuktaṃcārucandrātapānvitam
tanmadhye vinyasennūnaṃ sādhu bhadrāsanottamam
tasmiṃścicolasañchanne vinyasetsvarṇabhājanam
26.6
tasyapaścimabhāgevai svāsīnobrāhmaṇaḥśuciḥ | pātrāntare tugṛhṇīyāccandanaṃpañcaviṃśatim
supiṣṭaṃkṛṣṇasnehasyagṛhītvācapalādhikam | aguruṃddhakuṅkumaṃ syātkuṅkumāṃddhaṃcasihakam
kastūrikākapurayoḥ pramāṇaṃ sihasaṃmitam | sarvamekatra saṃpiṣyātpāṭalodbhavacāriṇā
paladvayaṃ tato dadyādgurusnehamuttamam | ekatra loḍitāṃ kṛtvā pūrvapātre nidhāpayet
ācchādya ketakīpatrairgrathyeccīnavāsasā | gandhaste somamantreṇa rakṣedgaruḍamudrayā
26.10
evaṃ tu maṇḍape tasminsā'dhivāsaṃ nidhāpayet
aruṇodayakāle'tha nayetkṛṣṇasya sannidhim
26.15
śaṅkhacāmarachatrādyairbhrāmayitvā surālayam | devāgre sthāpayitvā ca pūjayetpuruṣottamam
udghāṭayettatovastraṃ divyadṛṣṭyāvalokayet | prokṣitaṃ mantrarājena saṅkuryāttāḍanādibhiḥ
gandhapuṣpākṣataiḥpūjyaḥ śriyaḥsūktena lepayet | śrīśasyasarvagātreṣu mṛdusparśaṃ śanaiḥ śanaiḥ
vaiṣṇavā jayaśabdaistaṃvarddhayantitadā harim | nānāsūktopaniṣadairvidvāṃsastaṃ stuvanticai
veṇuvīṇādikairnṛ tyagītavādyairanekaṃśaḥ | vyajanaiścāmaraiśchatrairanyairnānopahārakaiḥ
26.17
santoṣayañjagannāthaṃtṛtīyādauvilepayet | yasya cintanamātreṇa tāpā naśyantidehinām
so'sau sandarśanāttāpānnṛṇāṃ hanti tadā dvijāḥ
acintyo mahimā viṣṇorhīdvatādvaktayā sadā
26.16
tataḥ sūkṣmrāmbarairmālyairbhakṣyabhojyādipānakaiḥ | dravyairnānāvidhairhṛ dyairgavyairāvartitaiḥ śubhaiḥ
tataḥ sampūjayeddevaṃ tāmbūlaiśca susaṃskṛtaiḥ
tasminkāle tu ye kṛṣṇaṃ bhaktyā paśyanti mānavāḥ
26.21
na teṣāṃ punarāvṛttiḥkalpakoṭiśatairapi | viṣṇoḥsvarūpamāsādyaviṣṇulokevasantivai
purā kaliyuge viprā! dakṣo nāma prajāpatiḥ
ādhyātmikādisantāpaiḥ sudīnānvīkṣya mānavān
26.25
tatra gatvā kṛpāyukto mahimānaṃ cakāra vai | yathāvidhi mayāproktaṃ sa eva prathamaṃdvijāḥ
pralipya candanenā'ṅgemādhavāmalapakṣake | tṛtīyāyāṃ jagannāthaṃ stutimetāṃ mudā jagau
dakṣa uvāca
devadeva jagannātha ! sahajānanda! nirmala !| saṃsaTriggerārṇavasammūgnāṃstrāhi naḥ parameśvara !
nānāvidhaiśca santāpaiḥ santaptānmānavānimān
mamānukrośabuddhayā vai śubhadṛṣṭyā'mṛtena ca
26.26
santarpaya tṛṇā'kṣubdhakānkṛṣṇamegha ! namo'stu te
kalikalmaṣasammūḍhānuddhartuṃ jagatāmpate !
26.28
avatāro'yametasminnīlācalaguhāntare | cirakālaprarūḍhānāṃ dustyajānāṃ mahāṃhasām
rāśiṃ dagdhuṃ tvameveśo dīnānātha! kṛpākara !| tvaddarśanamahāyroge yamādyaṣṭāṅgavarjite
26.35
yeṣāṃ matiḥ samutpannā caturvargaikasādhane | na te śocanti duṣpāre bhavaPlatformāraṇye mahābhaye
karmānapekṣaṃdeveśa! nā''tmajñānaṃvimocakam | idaṃ tedarśanaṃnātha! vinākamā'pi mocayet
jayakṛṣṇa! jayeśāna! jayākṣara! jayāvyaya !| prasīdānugṛhāṇemāndīnānmūḍhānvicetasaḥ
iti stutvā daṇḍapātaṃ papāta caraṇāmbuje | prasīdeśa prasīdeśa prasīdeśeti ghoṣayan
tato jagāda bhagavānsusvareṇa prajāpatim | uttiṣṭhavatsa te dattaṃ durlabhaṃ yadvaraṃ tvayā
kāṅkṣitaṃmatprasādenabhaviṣyatinasaṃśayaḥ | madanugraho'lpapuṇyānāṃdurlabhoviditastvayā
madaṅkajāto'sti bhavānmāṃ tvaṃ prārthitavānasi
mamotsavena santoṣya tataste pradadāmyaham
26.36
imāmakṣayayātrāyebhaktyāpaśyantiharṣitāḥ | tasminkāleyadicchantimanasātadvāpnuyuḥ
yathā santāpaharaṇaṃ candanenā'nulepanam | tathotsavo'yaṃ me dakṣa santāpatrayanāśanaḥ
matpreritamatistvaṃ hiutsavaṃkṛtavānasi | saṅkalpito'yaṃmanasādīnoddhṛtyai mayā dhruvam
tvayā'bhikāṅkṣitaṃ sarvaṃ dāsyāmyeva prajāpate !
dvādaśaitā mahāyātrā guṇḍicādyāstu pāvanāḥ
26.40
ekaikā muktidāḥ sarvā dharmakāmārthavarddhanāḥ
26.41
tāsāmekatamāmvā'pi yo bhaktyā cā'valokayet
ekayā'pi bhavābdhi sa tīrtvā viṣṇupadambrajet
26.42
jaiminiruvāca
ityudīrya prajānāthaṃ bhagavānsa tirodadhe
26.43
dakṣaḥ prajāpatiḥ so'pi śraddadhānastadājñayā
samvatsaraṃ girau sthitvā sandadarśa mahotsavān
26.45
sarvajño brāhmaṇo bhūtvākauśikasyakulottamaḥ | lokānpravarttayāmāsayathāvidhimaheṣusa
viśvāsāyā'lpabuddhīnāṃ yātrāvai parikīrttitāḥ | ayañcasākṣātparamabrahmarūpījagadguru
prāsāditaḥ sureśena lokānugrahaṇāya vai
26.47
yathā tathā dṛṣṭipathaṃ yātomuktipradodhruvam | sarvānkāmāndadātyeva nārīṇāṃnātrasaṃśaya
satyapratijñobhagavāṃstatrā''stemadhusūdanaḥ | śokaṃ taratiyaṃ dṛṣṭvā bhavapāthodhisambhava
kiṃ vrataiḥ kiṃ tapodānaiḥ kiṃ kṛcchraiḥ kratubhistathā
26.48
kimaṣṭāṅgena yogena kiṃ sāṅkhyena pareṇa ca
26.46
tīrtharājajale snātvā kṣetre śrīpuruṣottame | nyagrodhamūlavasatoṃ vasantaṃ carmacakṣuṣa
dṛṣṭvā dārumayaṃ brahma dehabandhātpramucyate
Linked texts (2)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Puruṣottamattvamāhātmya — Sanskrit