Satyanarayanavratakatha 3
Satyanārāyaṇavratakathā 3
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.51 — 1 part
3.1
rājā ulkāmukha, sādhu vaṇik evaṃ līlāvatī-kalāvatīkī kathā
sūta uvāca
punaragre pravakṣyāmi śṛṇudhvaṃ munisattamāḥ| purā colkāmukho nāma nṛpaścāsīnmahāmatiḥ
3.2
jitendriyaḥ satyavādī yayau devālayaṃ prati| dine dine dhanaṃ dattvā dvijān saṃtoṣayat sudhīḥ
3.3
bhāryā tasya pramugdhā ca sarojavadanā satī| bhadraśīlānadītīre satyasya vratamācarat
3.4
etasminnantare tatra sādhurekaḥ samāgataḥ| vāṇijyarthaṃ bahudhanairanekaiḥ paripūritaḥ
3.5
nāvaṃ saṃsthāpya tattīre jagāma nṛpatiṃ prati| dṛṣṭvā sa vratinaṃ bhūpaṃ papraccha vinayānvitaḥ
3.6
sādhuruvāca
kimidaṃ kuruṣe rājan bhaktiyuktena cetasā| prakāśaṃ kuru tatsarvaṃ śrotumicchāmi sāmpratam
3.7
rājovāca
pūjanaṃ kriyate sādho viṣṇoratulatejasaḥ| vrataṃ ca svajanaiḥ sārdhaṃ putrādyāvāptikāmyayā
3.8
bhūpasya vacanaṃ śrutvā sādhuḥ provāca sādaram| sarvaṃ kathaya me rājan kariṣye'haṃ tavoditam
3.9
mamāpi saṃtatirnāsti hyetasmājjāyate dhruvam| tato nivṛtya vāṇijyāt sānando gṛhamāgataḥ
3.10
bhāryāyai kathitaṃ sarvaṃ vrataṃ saṃtatidāyakam| tadā vrataṃ kariṣyāmi yadā me saṃtatirbhavet
3.11
iti līlāvatīṃ prāha patnīṃ sādhuḥ sa sattamaḥ
ekasmin divase tasya bhāryā līlāvatī satī
3.12
bhartṛyuktānandacittā'bhavad dharmaparāyaṇā| garbhiṇī sā'bhavat tasya bhāryā satyaprasādataḥ
3.13
daśame māsi vai tasyāḥ kanyāratnamajāyata| dine dine sā vavṛdhe śuklapakṣe yathā śaśī
3.14
nāmnā kalāvatī ceti tannāmakaraṇaṃ kṛtam| tato līlāvatī prāha svāminaṃ madhuraṃ vacaḥ
3.15
na karoṣi kimarthaṃ vai purā saṃkalpitaṃ vratam
sādhuruvāca
vivāhasamaye tvasyāḥ kariṣyāmi vrataṃ priye
3.16
iti bhāryāṃ samāśvāsya jagāma nagaraṃ prati| tataḥ kalāvatī kanyā vavṛdhe pitṛveśmani
3.17
dṛṣṭvā kanyāṃ tataḥ sādhurnagare sakhibhiḥ saha| mantrayitvā drutaṃ dūtaṃ preṣayāmāsa dharmavit
3.18
vivāhārthaṃ ca kanyāyā varaṃ śreṣṭhaṃ vicāraya| tenājñaptaśca dūto'sau kāñcanaṃ nagaraṃ yayau
3.19
tasmādekaṃ vaṇikputraṃ samādāyāgato hi saḥ| dṛṣṭvā tu sundaraṃ bālaṃ vaṇikputraṃ guṇānvitam
3.20
jñātibhirbandhubhiḥ sārdhaṃ parituṣṭena cetasā| dattavān sādhuputrāya kanyāṃ vidhividhānataḥ
3.21
tato'bhāgyavaśāt tena vismṛtaṃ vratamuttamam| vivāhasamaye tasyāstena ruṣṭo'bhavat prabhuḥ
3.22
tataḥ kālena niyato nijakarmaviśāradaḥ | vāṇijyyārthaṃ tataḥ śīghraṃ jāmātṛsahito vaṇik
3.23
ratnasārapure ramye gatvā sindhusamīpataḥ | vāṇijyamakarot sādhurjāmātrā śrīmatā saha
3.24
tau gatau nagare ramye candraketornṛpasya ca | etasminneva kāle tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ
3.25
bhraṣṭapratijñamālokya śāpaṃ tasmai pradattavān | dāruṇaṃ kaṭhinaṃ cāsya mahad duḥkhaṃ bhaviṣyati
3.26
ekasmin divase rājño dhanamādāya taskaraḥ | tatraiva cāgataścauro vaṇijau yatra saṃsthitau
3.27
tatpaścād dhāvakān dūtān dṛṣṭvā bhītena cetasā | dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ
3.28
tato dūtāḥ samāyātā yatrāste sajjano vaṇik | dṛṣṭvā nṛpadhanaṃ tatra baddhvā''nītau vaṇiksutau
3.29
harṣeṇa dhāvamānāśca procurnṛpasamīpataḥ | taskarau dvau samānītau vilokyājñāpaya prabho
3.30
rājñā''jñaptāstataḥ śīghraṃ dṛḍhaṃ badhvā tu tāvubhau | sthāpitau dvau mahādurge kārāgāre'vicārataḥ
3.31
māyayā satyadevasya na śrutaṃ kaistayorvacaḥ | atastayordhanaṃ rājñā gṛhītaṃ candraketunā
3.32
tacchāpācca tayorgehe bhāryā caivātiduḥkhitā| caureṇāpahṛtaṃ sarvaṃ gṛhe yacca sthitaṃ dhanam
3.33
ādhivyādhisamāyuktā kṣutpipāsātiduḥkhitā| annacintāparā bhūtvā babhrāma ca gṛhe gṛhe
3.34
kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram
ekasmin divase yātā kṣudhārtā dvijamandiram | gatvā'paśyad vrataṃ tatra satyanārāyaṇasya ca
3.35
upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ prārthitavatyapi | prasādabhakṣaṇaṃ kṛtvā yayau rātrau gṛhaṃ prati
3.36
mātā kalāvatīṃ kanyāṃ kathayāmāsa premataḥ | putri rātrau sthitā kutra kiṃ te manasi vartate
3.37
kanyā kalāvatī prāha mātaraṃ prati satvaram | dvijālaye vrataṃ mātardṛṣṭaṃ vāñchitasiddhidam
3.38
tacchrutvā kanyakāvākyaṃ vrataṃ kartuṃ samudyatā | sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya ca
3.39
vrataṃ cakre saiva sādhvī bandhubhiḥ svajanaiḥ saha | bhartṛjāmātarau kṣipramāgacchetāṃ svamāśramam
3.40
aparādhaṃ ca me bharturjāmātuḥ kṣantumarhasi | vratenānena tuṣṭo'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ
3.41
darśayāmāsa svapnaṃ hi candraketuṃ nṛpottamam | vandinau mocaya prātarvaṇijau nṛpasattama
3.42
deyaṃ dhanaṃ ca tatsarvaṃ gṛhītaṃ yat tvayā'dhunā | no cet tvāṃ nāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam
3.43
evamābhāṣya rājānaṃ dhyānagamyo'bhavat prabhuḥ | tataḥ prabhātasamaye rājā ca svajanaiḥ saha
3.44
upaviśya sabhāmadhye prāha svapnaṃ janaṃ prati | baddhau mahājanau śīghraṃ mocaya dvau vaṇiksutau
3.45
iti rājño vacaḥ śrutvā mocayitvā mahājanau | samānīya nṛpasyāgre prāhuste vinayānvitāḥ
3.46
ānītau dvau vaṇikputrau muktau nigaḍabandhanāt | tato mahājanau natvā candraketuṃ nṛpottamam
3.47
smarantau pūrvavṛttāntaṃ nocaturbhayavihvalau | rājā vaṇiksutau vīkṣya vacaḥ provāca sādaram
3.48
daivāt prāptaṃ mahadduḥkhamidānīṃ nāsti vai bhayam| tadā nigaḍasaṃnyāgaṃ kṣaurakarmādyakārayat
3.49
vastrālaṅkārakaṃ dattvā paritoṣya nṛpaśca tau| puraskṛtya vaṇikputrau vacasā'toṣayad bhṛśam
3.50
purānītaṃ tu yad dravyaṃ dviguṇīkṛtya dattavān| provāca ca tato rājā gaccha sādho nijāśramam
3.51
rājānaṃ praṇipatyāha gantavyaṃ tvatprasādataḥ| ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatuḥ svagṛhaṃ prati
3.51.p1
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇavratakathāyāṃ tṛtīyo'dhyāyaḥ || 3
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Satyanārāyaṇamāhātmya — Sanskrit
- Kathā Satyanārāyaṇa — Kṣemānanda, Sanskrit
- Satyanārāyaṇasatyakathā — Sanskrit
- Kriyākāṇḍavāridhi — Upendranātha Mukhopādhyāya, Sanskrit