Setukhanda 14
Setukhaṇḍa 14
- Language
- Sanskrit
Contents
- 14.101 — 1 part
14.1
śrīsūta uvāca || vetālavaradetīrthe naraḥsnātvādvijottamāḥ || tataḥśanaiḥśanairgacchedvandhamādanaparvatam
14.2
yombudhau
seturūpeṇa vartategandhamādanaḥ|| samāgòṃbrahmalokasya viśvakatrīvinirmitaḥ
14.3
lakṣakoṭisahasrāṇi sarāṃsisaritasta
thā || samudrāśramamahāpuṇyā vanānyapyāśramāṇica
14.4
puṇyānikṣetrajātāni vedāraṇyādikānica || munayaścavaśiṣṭhādyāḥ
siddhacāraṇakinnarāḥ
14.5
lakṣmyāsahadharaṇyāca bhagavānmadhusūdanaḥ || sāvitryācasarasvatyā sahaivacaturānanaḥ
14.6
herambaḥṣaṇmukhaścaiva devāścendrapurogamāḥ || ādityādigrahāścaiva tathāṣṭauvasavodvijāḥ
14.7
pitarolokapālāśca ta
thānyedevatāgaṇāḥ||mahāpātakasaṅghānāṃ nāśanelokapāvane
14.8
divāniśaṃvasantyatra parvategandhamādane || atragaurīsadā
tuṣṭā hareṇasahavartate
14.6-2
atrakinnarakāntānāṃ krīḍājāgartinityaśaḥ||tasyadarśanamātreṇa buddhisaukhyaṃnṛṇāṃ bhavet
14.10
tanmūrddhanikṛtāvāsāḥ siddhacāraṇayoṣitaḥ || pūjayantisadākālaṃ śaṅkaraṃgirijāpatim
14.11
koṭayobrahmahatyānāma
gamyāgamakoṭayaḥ || aṅgulagnairvinaśyanti gandhamādanamārutaiḥ
14.12
asāvullolakallole tiṣṭhanmadhye mahāmbudhau || ā
sīnmunigaṇaiḥsevyaḥ purāvaigandhamādanaḥ
14.13
tato nalenasetautu baddhetanmadhyagocaraḥ||rāmājñayākhilaiḥ sevyo babhūvama
nujairapi
14.14
seturūpaṃgirintantu prārthayedgandhamādanam || kṣamādharamahāpuṇya sarvadevanamaskṛta
14.15
viṣṇvādayo
piyaṃdevāssevanteśraddhayāsaha || taṃbhavantamahaṃpadmayāmākramāminagottama
14.16
kṣamasvapādaghātamme dayayāpāpacetasaḥ
tanmūrddhanikṛtāvāsaṃ śaṅkaraṃdarśayasvame
14.17
prārthayitvānarastvevaṃ seturūpaṃnagottame || tatomṛdupadaṃgacchetpāvanaṃgandha
mādanam
14.18
abradhautatranarassnātvā parvategandhamādane || piṇḍadānaṃtataḥkuryādapisarṣapamātrakam
14.16-2
tṛptiṃpra
yāntipitarastasyayāvadyugakṣayaḥ|| śamīdalasamānānvā dadyātpiṇḍānpitṝnprati
14.20
svargasthāmokṣamāyānti svargaṃ
narakavāsinaḥ || tatastasyoparimahātīrthalokeṣuviśrutam
14.21
sarvatīrthottamaṃpuṇyaṃ nāmnāpāpavināśanam || asti
puṇyatamaṃviprāḥ pavitragandhamādane
14.22
yasyasaṃsmaraṇa|deva garbhavāsonavidyate || tatprāpyatunarassnāyātsvadehamala
nāśanam
14.23
tatrasnānānnaroyānti vaikuṇṭhaṃnātrasaṃśayaḥ || ṛṣaya ūcuḥ || sūtapāpavināśākhyatīrthasyabrūhivaibha
vam || vyāsenabodhitastvaṃhi vetsisarvaṃmahāmune
14.24
śrīsūta uvāca || brahmā śramapadevṛttāṃ pārśvehimavataḥśubhe || vakṣyā
mibrāhmaṇaśreṣṭhā yuṣmākaṃtu kathāṃśubhāg
14.25
astyāśrama padaṃ puṇyaṃ brahmā śramapadeṃśubhe || nānāvṛkṣagaṇākīrṇaṃ pārśvehi
mavataḥśubhe
14.26
bahugulmalatākīrṇaṃ mṛgadvipaniṣevitam || siddhacāraṇasaṃghṛṣṭaṃ ramyaṃpuṣpitakānanam
14.27
yatibhi
rbahubhiḥkīrṇaṃ tāpasairupaśobhitam || brāhmaṇaiścamahābhāgaiḥ sūryajvalanasaṃnibhaiḥ
14.28
niyamavratasampannaiḥ samākīrṇaṃta
pasvibhiḥ|| dīkṣitairyāgahetośca yatāhāraiḥ kṛtātmabhiḥ
14.26-2
vedādhyayanasampannairvaidikaiḥ pariveṣṭitam || varṇimiścagṛhasthai
śca vānaprasthaiścabhikṣubhiḥ
14.30
svāśramācāranirataiḥ suvarṇoktavidhāyibhiḥ || bālakhilyaiścamunibhiḥ samprāptaiścamarī
cibhiḥ
14.31
tatrāśramepurākaścicchūdro dṛḍhamatirdvijāḥ || sāhasībrāhmaṇābhyāśamājagāmamudānvitaḥ
14.32
āgato
hyāśramapadaṃ pūjitaścatapasvibhiḥ || nāmnādṛḍhamatiḥśūdraḥ sāṣṭāṅgaṃpraṇanāmavai
14.33
tānsadṛkṣāmunigaṇāndevakalpānma
haujasaḥ || kurvatovividhānyajñānsaṃprahṛṣyataśūdrakaḥ
14.34
aththāsyabuddhirabhavattapaḥkarttumanuttamam || tatobravītkulapatiṃ
munimāgatyatāpasam
14.35
dṛḍhamatiruvāca || tapodhananamastestu rakṣamāṃkaruṇānidhe || tavaprasādādicchāmi dharmaṃcarttuṃ
dvijarṣabha
14.36
tasmādabhigataṃmāṃtvaṃ yāgedīkṣayasuvrata || brahmannavaravarṇo'haṃ śūdrojātyāsmittama
14.37
śuśrūṣāṃka
rttumicchāmi prapannāyaprasīdame || evamuktetuśūdreṇa tamāhabrāhmaṇastadā
14.38
kulapatiruvāca || yāgedīkṣayituṃśakyo
naśūdrohīnajanmabhāk || śrūyatām̐yaditebuddhiḥ śuśrūṣāniratobhava
14.36-2
upadeśonakarttavyo jātihīnasyakarhicit
upadeśemahāndoṣa upādhyāyasyavidyate
14.40
nādhyāpayedbudhaḥśūdraṃ tathānaivacayājayet || napāṭhayettathāśūdraṃ śāstraṃ
vyākaraṇādikam
14.41
kāvyaṃvānāṭakaṃvāpi tathālaṅkāramevaca || purāṇamitihāsaṃ ca śūdraṃnaivatupāṭhayet
14.42
yadi
copadiśeddhipraḥ śūdrasyaitānikarhicit || tyajeyurbrāhmaṇāvipraṃ taṃgrāmādbrāhmaṇasaṅkulāt
14.43
śūdrāyacopadeṣṭāraṃ dvijaṃcaṇḍā
lavattyajet || śūdraṃcākṣarasaṃyuktaṃ dūrataḥparivarjayet
14.44
ataḥ śuśrūṣabhadrante brāhmaṇāñchraddhayāsaha || śūdrasyadvijaśuśrū
ṣā manvādibhirudīritā
14.45
nahinaisargikaṃkarma parityaktuṃtvamarhasi || evamuktastumuninā saśūdrocintayattadā
14.46
kiṃkarttavyaṃmayātvadya vrateśraddhāhimepurā || yathāsyānmamavijñānaṃ yatiṣyehaṃtathāyavai
14.47
itiniścityamanasā śūdrodṛ
ḍhamatistadā || gatvāśramapadāddūraṃ kṛtavānuṭajaṃśubham
14.48
tatravaidevatāgāraṃ puṇyānyāyatanānica || puṣpārāmādikaṃ
cāpi taṭākakhananādikam
14.46-2
śraddhayākārayāmāsatapaḥsiddhayarthamātmanaḥ || abhiṣekāṃścaniyamānupavāsādikāna
pi
14.50
baliṃcakṛtvāhūtvāca daivatānyabhyapūjayat || saṅkalpaniymopetaḥ phalāhārojitendriyaḥ
14.51
nityaṃkande
ścamūlaiśca puṣpaiścāpi tathā phalaiḥ || atithīnpūjayāmāsa yathāvatsamupāgatān
14.52
evaṃ hi sumahānkālo vyaticakrāmata
syavai || athāśramamagāttasya sumatirnāmanāmataḥ
14.53
dvijogargakulodbhūtaḥ satyavādījitendriyaḥ|| svāgatenamuniṃpū
jya toṣayitvāphalādikaiḥ
14.54
kathayannaiva kathāḥpuṇyāḥ kuśalaṃparyyapṛcchata || itthaṃsapraṇipātādyairupacāraistupūjitaḥ
14.55
āśīrbhirabhinandyainaṃ pratigṛhyacasatkriyām || tamāpṛcchyaprahṛṣṭātmā svāśramaṃpunarāyayau
14.56
evaṃ dinedinevi
praḥ śūdresminpakṣapātavān || āgacchadāśramaṃtasya draṣṭuṃtaṃ śūdrayonijam
14.57
bahukālaṃ dvijasyābhūtsaṃsargaḥśūdrayoni
nā || snehasyavaśamāpannaḥ śūdroktaṃnāticakrame
14.58
' athāgataṃdvijaṃśūdraḥ prāhasnehavaśīkṛtam || havyakavyavidhānaṃ
me kṛtsnaṃ brūhimunīśvara
14.56-2
pitṛkāryavidhānārthaṃ devakāryyārthamevaca || mantrānupadiśatvaṃme mahālayavidhiṃtathā
14.60
aṣṭakāśrāddhakṛtyaṃca vaidikaṃyacakiñcana || sarvametadrahasyammebrūhitvaṃvaigurūrmataḥ
14.61
evamuktaḥ saśūdreṇa sarvametadupāni
śat || kārayāmāsatasyāthaṃ pitṛkāryādikaṃtathā
14.62
pitṛkāryaṃ kṛtetena visṛṣṭaḥsadvijogataḥ || athadīrgheṇakālena
poṣitaḥ śūdrayoninā
14.63
tyaktovipragaṇaiḥ soyaṃ pañcatvamagamadvijaḥ || vaivasvatabhaṭairnītvā pātitonarakeṣvapi
14.64
kalpakoṭisahasrāṇi kalpakoṭiśatānica || bhuktvākrameṇanarakāṃstadantesthāvarobhavat
14.65
gardabhastutatojajñe vi
ḍvarāhastataḥparam || jajñethasārameyo'sau paścādvāyasatāṅgataḥ
14.66
athacaṇḍālatāṃprāpa śūdrayonimagāttataḥ || gatavā
nvaiśyatāṃpaścātkṣatriyastadanantaram
14.67
prabalairvadhyamānosau brāhmaṇovaitadābhavat || upanītaḥ sapitrātu varṣegarbhāṣṭame
dvijaḥ
14.68
vartamānaḥpiturgṛhe svācārābhyāsatatparaḥ || gacchankadācidgahane gṛhītobrahmarakṣasā
14.66-2
rudanbhramansakha
lanmūḍhaḥ prahasanvilpannasau || śaśvaddhāhaiticavadanvaudikaṃkarmasotyajat
14.70
dṛṣṭvāsutaṃtathābhūtaṃ pitāduḥkhenapīḍi
taḥ || sutamādāyacasnehādagastyaṃśaraṇaṃyayau
14.71
bhaktyāmuniṃpraṇamyāsau pitā tasyasutasyavai || tasmai nivedyā
māsa svaputrasyaviceṣṭitam
14.72
abravīttadāvipraḥ kumbhajaṃmunipuṅgavam || eṣametanayobrahman gṛhītobrahmarakṣasā
14.73
sukhaṃna bhajatebrahman rakṣataṃ karuṇādṛśā || nāstimetanayopyanyaḥ pitṛṇāmṛṇamuktaye
14.74
asyapīḍāvināśārthamupāyaṃ
brūhikumbhaja || tvatsamastriṣulokeṣu tapaḥśīlonavidyate
14.75
agraṇīḥśivabhaktānāmuktastvaṃhimaharṣibhiḥ || tvāṃvināsyaparitrāṇaṃ nameputrasyavidyate
14.76
pitrekṛpāṃkuruṣvatvaṃ dayāśīlāhisādhavaḥ || śrīsūta uvāca || evamuktastadātena ku
mbhajodhyānamāsthitaḥ
14.77
dhyātvātusuciraṃṅkālamabravīdbrāhmaṇaṃtataḥ || agastya uvāca || pūrvajanmaniteputrobrāhma
ṇoyaṃmahāmate
14.78
sumatirnāmaviprohyaṃ matiṃśūdrāyavaidadau || karmāṇi vaidikānyeṣa sarvāṇyupadideśavai
14.76-2
ato
yaṃnarakānbhuktā kalpakoṭisahasrakam || jātobhuvitadanteṣu sthāvarādiṣuyoniṣu
14.80
idānīṃbrāhmaṇo jātaḥ karmaśeṣe
ṇatesutaḥ || yamenapreṣitenātra gṛhītobrahmarakṣasā
14.81
krūreṇapātakenāddhā pūrvajanmakṛtenava || upāyaṃtepravakṣyāmi brahma
rakṣovināśane
14.82
śṛṇuṣvaśraddhayāyuktaḥ samādhāyacamānasam || dakṣiṇāmbhonidhauvipra seturūpomahāgiriḥ
14.83
vartatedaivataiḥsevyaḥ pāvanogandhamādanaḥ || tasyopari mahātīrthaṃ nāmnāpāpavināśanam
14.84
astipuṇyaṃprasiddhaṃca mahā
pātakanāśanam || bhūtapretapiśācānāṃ vetāla brahmarakṣasām
14.85
mahatāñcaiva rogāṇāṃ tīrthaṃtannāśakaṃsmṛtam || sutamādā
yagacchatvaṃ tattīrthaṃsetumadhyagam
14.86
prayata snānapayasutaṃ tīrthepāpavināśane || snānenatridinaṃtatra brahmarakṣovinaśya
ti
14.87
naivopāyāntaraṃtasya vināśaividyate bhuvi || tasmācchīghraṃprayāhitvaṃ rāmasetuṃvimuktidam
14.88
tatrapāpavināśā
khyatīrthesnāpayataṃsutam || māvilambaṃkuruṣvātra tvarayāyāhi vai dvija
14.86-2
ityuktaḥ sadvijogastyaṃ praṇamyabhuvidaṇḍavat
anujñātaścatenāsau prayayaugandhamādanam
14.60-2
sutenasākaṃpriprendro gatvāpāpavināśanam || saṅkalpapūrvakaṃ saṃsnāpya dinatraya
masausutam
14.61-2
sasnausvayañcaviprendrāḥ pitāpāpavināśane || athatasyasutastatra vimuktobrahmarakṣasā
14.62-2
samajā
yatanīrogaḥ svasthaḥsundararūpadhṛk || sarvasampatsamṛddhosau bhuktvābhogānanekaṃśaḥ
14.63-2
dehānteprayayaumuktiṃ snānā
tpāpavināśane || pitāpitatrasnānena dehāntemuktimāptavān
14.64-2
tenopadiṣṭoyaḥśūdraḥ samuktānarakakramrāt
anekeṣujanitvāca kutsiteṣvapiyoniṣu
14.65-2
gṛdhrajanmābhavatpaścādgandhamādanaparvate || sakadācijjalaṃpātuṃ tīrthepāpavi
nāśane
14.66-3
samāgataḥpapautoyaṃ siṣicecātmanastanum || tadaivadivyadehaḥsansarvābharaṇabhūṣitaḥ
14.67-2
divyamālyā
mbaradharo raktacandanarūṣitaḥ || divyaṃvimānamāruhya śobhitaśchatracāmaraiḥ
14.68-2
uttamastrīparivṛtaḥ prayayāvamarālayam
evaṃprabhāvametadvai tīrthaṃpāpavināśanam
14.66-4
svargadaṃmokṣadaṃpuṇyaṃ prāyaścittakarantathā || brahmaviṣṇumaheśānaiḥ sevi
taṃsurasevitam
14.100
pāpānāṃnāśanādviprāḥ pāpanāśāmidhaṃhitat || śreyorthīpuruṣastasmātsnāyātpāpāvināṃśa
ne
14.101
itthaṃrahasyaṃkathitaṃ munīndrāstadvaibhavaṃpāpavināśanasya || yatrābhiṣekātsahasāvimuktau dvijaścaśūdraścavinindya
kṛtyau
14.101.p1
iti śrīskandapurāṇe setumāhātmye gandhamādanapraśaṃsāyāṃpāpavināśaprabhāvakathanaṃnāmadaśamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit