Setukhanda 16
Setukhaṇḍa 16
- Language
- Sanskrit
16.1
śrīsūta uvāca || sītākuṇḍemahāpuṇye naraḥsnātvādvijottamāḥ || tatastumaṅgalaṃtīrthamabhigacchetsamāhitaḥ
16.2
sa
nnidhattesadāyatra kamalāviṣṇuvallabhā || alakṣmīparihārāyayasminsarasivaisurāḥ
16.3
śatakratumukhāḥsarve samāgaccha
ntinityaśaḥ || tadetattīrthamuddiśya ṛṣayolokapāvanam
16.4
itihāsaṃpravakṣyāmi puṇyaṃpāpavināśanam || purātano
javònāma rājāsomakulodbhavaḥ
16.5
pālayāmāsadharmeṇa dharāṃsāgaramekhalām || ayaṣṭasurānyajñairbrāhmaṇānnannasañca
yaiḥ
16.6
tarpayāmāsakavyena pratyabdaṃpitṛdevatāḥ || trayīmadhyeṣṭasatatamapāṭhīcchāstramarthavat
16.7
vyajeṣṭaśatrūnvīryeṇa prā
ṇaṃṃsīdīśakeśavau || araṃstanītiśāstreṣu tathāpāṭhīnmahāmanūn
16.8
evaṃdharmatorājā pālayāmāsamedinīm || rakṣa
tastasyarājñobhūdrājyaṃnihatakaṇṭakam
16.6-2
ahaṅkārobhavattasya putrasampadvināśanaḥ || ahaṅkārobhavedyatra tatralobhomada
stathā
16.10
kāmaḥkrodhaścahiṃsāca tathāsūyāvimohinī || bhavantyetāniviprendrāḥ saṃpadvānāṃśahetavaḥ
16.11
etāni
yatravidyante puruṣesavinaśyati || kṣaṇenaputrapautraiśca sārddhaṃcākhilasampadā
16.12
babhūvatasyāsūyāca janavidveṣiṇīsa
dā || asūyākulacittasya vṛthāhaṅkāriṇastathā
16.13
lubdhasyakāmaduṣṭasya matirevaṃbabhūvaha || vipragrāmekarādānaṃ
kariṣyāmītiniścitaḥ
16.14
akaroccatathārājā niścityamanasātadā || dhanaṃdhānyañcaviprāṇāṃ jahārakiṃtalobha
taḥ
16.15
śivaviṣṇvādidevānāṃvittānyādattarāgataḥ|| śivaviṣṇvādidevānāṃ viprāṇāṃcamahātmanām
16.16
kṣetrā
ṇyapajahārāyama haṅkārāvamūḍhadhīḥ|| evamanyāyayuktasyadevadvijavirodhinaḥ
16.17
duṣkarmaparipākena krūreṇadvijapuṅgavāḥ
puraṃrurodhabalavān raṇadeśādhiporipuḥ
16.18
golabhonāmaviprendrāścaturaṅgabalairyutaḥ || ṣāṇmāsaṃyuddhamabhavadgolabhenadurā
tmanaḥ
16.16-2
manojavasyanṛpaterahaṅkāraratātmanaḥ || tataḥsagolabhenājaujitorājyātparicyutaḥ
16.20
vanaṃsaputra
dāraḥsannapedesamanojavaḥ || golabhaḥpālayannāste manojavapureciram
16.21
caturaṅgabalopetastamudvāsyaraṇebalī || ma
nojavopidvijendrāḥ śocanstrīputrasaṃyutaḥ
16.22
kṣutkṣāmaḥpraskhalañchaśvatpraviveśamahāvanam || jhillikāgaṇasaṃghṛṣṭaṃ
vyāghraśvāpadabhīṣaṇam
16.23
mattadviradacīkāraṃ varāhamahiṣākulam || tasminvanemahāghore kṣudhayāparipīḍitaḥ
16.24
ayācatānnaṃpitaraṃ manojavasutaḥśiśuḥ || ambame'nnaṃprayacchatvaṃ kṣudhāmāmbādhatebhṛśam
16.25
evaṃsvajananīñcāpi prārtha
yāmāsabālakaḥ || tanmātāpitarautatraśrutvāputrasyabhāṣitam
16.26
śokābhibhūtausahasāmohaṃsamupajagmatuḥ || bhāryā
mathābravīdrājā sumitrāṃnāmanāmataḥ
16.27
muhyamānaścasarmuhuḥ śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukaḥ || sumitrekiṅkariṣyāmikutrayā
syāmikāgatiḥ
16.28
mariṣyatyacirādeṣa sutomekṣudhayārditaḥ || kimarthaṃsasṛjevedhā durbhāṃgyaṃmāṃvṛthāpriye
16.29
kovāmocayitāduḥkhametadduṣkarmajaṃmama || napūjitomayāśambhurharirvāpūrvajanmasu
16.30
tathānyādevatāḥsūryavibhāvasu
mukhāḥ priye || tenapāpenacādyāhamasmiñjanmani śobhane
16.31
ahaṅkārābhibhūtosmi viprakṣetrāṇyapāharam || śiva
viṣṇvādidevānāṃ vittañcāpahṛtaṃmayā
16.32
evaṃ duṣkarmabāhulyāllobhenaparājitaḥ || vanaṃyātosmivijanaṃ tvayāsaha
sutenaca
16.33
nirannonirdhanoduḥkhī kṣudhito'haṃpipāsitaḥ || kathamannaṃpradāsyāmi kṣudhitāyasutāyame
16.34
nama
yānnānidattāni brāhmaṇebhyaḥśucismite || namayāpūjitaḥśambhurviṣṇurvādevatāntaram
16.35
tenapāpenametvadya duḥkhame
tatsa māgatam || na mayāgnauhutaṃ pūrvaṃ natīrthamapisevitam
16.36
mātṛśrāddhaṃpitṛśrāddhaṃ mṛtāhadivasetayoḥ || naikoddiṣṭa
vidhānena pārvaṇenāpi vaipriye
16.37
kṛtannahimayābhadre bhūribhojanamevavā || tenapāpenametvadya duḥkhametatsamāgata
m
16.38
caitramāsepriyecitrānakṣatrepānakammayā || panasānāṃphalaṃsvādu kradalīphalamevavā
16.36-2
tadāchatraṃsadaṇḍañca
ramyaṃpāḍukayordvayam || tāmbūlā nicapuṣpāṇi candanaṃcānulepanam
16.40
nadattaṃvedavidvadbhyastu citraguptasyatuṣṭaye
tenapāpenametvadya duḥkhametatsamāgatam
16.41
nāśvatthaścūtavṛkṣovā nyagrodhastintiṇītathā || picumandaḥkapitthovā
tathaivāmalakītaruḥ
16.42
nārikelatarurvāpi sthāpito'dhvagaśāntaye || tenapāpenametvadya duḥkhametatsa māgatam
16.43
sammārjanañcanakṛtaṃ śivaviṣṇavālayemayā || nakhānitaṃtaṭākañca nakūpopihadopivā
16.44
naropitaṃpuṣpavanaṃ tathaivastu
lasīvanam || śivaviṣṇavālayauvāpi nirmitaunamayāpriye
16.45
tenapāpenametvadya duḥkhametatsa māgatam || namayāpai
tṛkemāsi pitṝnuddiśyaśobhane || mahālayaṃkṛtaṃśrāddhamaṣṭakāśrāddhamevavā
16.46
nityaśrāddhaṃtathākāmyaṃ śrāddhaṃnaimittikaṃ
priye || nakṛtāḥkratavaścāpi vividhairbhūridakṣiṇāḥ
16.47
māsopavāsonakṛta ekādaśyāmupoṣaṇam || dhanurmāsepyuṣaḥkāle
śambhuviṣṇvādidevatāḥ
16.48
sampūjyavidhivadbhadre naivedyaṃnakṛtaṃmayā || tenapāpenametvadya duḥkhametatsa māgatam
16.46-2
hariśaṅkarayornāmnāṃkīrtanaṃnamayākṛtam || udvūlanaṃntripuṇḍrañca jābāloktaiścasaptabhiḥ
16.50
nadhṛtaṃbhasmanābhadre rudrākṣaṃ
nadhṛtammayā || japaśrcarudrasūktānāṃ pañcākṣarajapastathā
16.51
tathā puruṣasūktānāṃ japopyaṣṭākṣarasyaca || naivākārimayābhadre
naivānyodharmasañcayaḥ
16.52
tenapāpenametvadya duḥkhametatsamāgatam || evaṃstavilapannājā bhāryāmābhāṣyakhinna
dhīḥ
16.53
mūrcchāṃmupāyayauviprāḥ papātacadharātale || sumitrāpatitaṃdṛṣṭvābhāryāsāpatimaṅganā
16.54
āliṅgyapralalā
pātha saputrābhṛśaduḥkhitā || mamanāthamahārāja somānvayadhurandhara
16.55
māṃvihāyakayātosisaputrāṃvijanevane || anā
thāntvāmanugatāṃ siṃhantrastāṃmṛgīmiva
16.56
mṛtosiyadirājendra tarhitvāmahamapyaram || anuvrajāmividhavā nasthāsye
kṣaṇamapyuta
16.57
pitaraṃpaśyapatitaṃ candrakāntasutakṣitau || ityuktaścandrakāntopi sutorājñaḥkṣudhārditaḥ
16.58
pitaraṃpa
rirabhyātha niḥśabdaṃprarurodasaḥ|| etasminnantareviprā jaṭāvalkalasaṃvṛtaḥ
16.59
bhasmoddhūlitasarvāṅgastripuṇḍrāṅkitama
stakaḥ|| rudrākṣamālābharaṇaḥsitayajñopavītavān
16.60
parāśaronāmamunirājagāmayadṛcchayā || taṃśabdamalakṣyāsau
sādhusajjanasammataḥ
16.61
tataḥsumitrātaṃdṛṣṭvā parāśaramupāgatam || vavandecaraṇautasyasaputrāsāpativratā
16.62
tataḥ
parāśareṇeyaṃ sumitrāparisāntvitā || āśvāsitācamuninā māśocasvetibhāmini
16.63
tataḥsumitrāṃpapracchaśa
ktiputromahāmuniḥ || parāśara uvāca || kātvaṃsuśroṇikaścāsau yaścāyaṃpatitoyataḥ
16.64
ayaṃśiśuścakastesyādvadata
ttvenameśubhe || pṛṣṭaivaṃmunināsādhvī tamuvācamahāmunim
16.65
sumitrovāca || patirmamāyamasyāhaṃ bhāryāvaimunisatta
ma || āvābhyāṃjanitaścāyaṃ candrakāntābhidhaḥsutaḥ
16.66
ayaṃmanojavonāma rājāsomakulodbhavaḥ || vikramākhyasyata
nayaḥ śauryeviṣṇusamobalī
16.67
sumitrānāmatasyāhaṃbhāryāpatimanuvratā || yuddhevinirjitorājā golabhenamanoja
vaḥ
16.68
rājyādbhraṣṭonirālambo mayāputreṇacānvitaḥ || vanaṃviveśabrahmarṣe krūrasattvabhayānakam
16.66-2
kṣudhayāpīḍi
taḥputrodyāvāmannamayācata || nirannovidhurorājā dṛṣṭvāputraṃkṣudhārditam
16.70
śokākulamanābrahmanmūrcchitaḥpatito
bhuvi || ititadvacanaṃśrutvā śokaparyākulākṣaram
16.71
śaktiputromuniḥprāha sumitrāṃtāṃpativratām || manojavasya
nṛpaterbhāryāmagniśikhopamām
16.72
parāśara uvāca || manojavasyabhāryyete mābhīrbhūyātkathañcana || yuṣmākama
śubhaṃsatyamacirānnāśameṣyati
16.73
mūrcchāvihāyabhadrete kṣaṇādutthāsyatepatiḥ || tataḥparāśarovipraḥ pāṇinā
tannarādhipam
16.74
pasparśamantraṃprajapandhyātvādevaṃtriyambakam || tatomanojavorājā karaspṛṣṭomahāmuneḥ
16.75
utthitaḥsahasātatra tyaktvāmūrcchātamomayīm || tataḥparāśaraṃmuniṃ praṇamyajagatīpatiḥ
16.76
uvācaparamaprītaḥ prā
ñjalirviprasattamam || manojava uvāca || parāśaramunetvadya tvatpādābjaniṣevaṇāt
16.77
mūrcchāmevigatāsadyaḥ pāta
kañcaivamāśitam || tvaddarśanamapuṇyānāṃ naivasidhyetkadācana
16.78
rakṣamāṃka handleraṇadṛṣṭyā cyāvitaṃśatrubhiḥpurāt || ityu
ktaḥ samuniḥprāha rājānantaṃmanojavam
16.76-2
parāśara uvāca || upāyantepravakṣyāmi rājañchatrujayāyavai || rāmase
taumahāpuṇye gandhamādanaparvate
16.80
vidyatemaṅgalaṃtīrthaṃ sarvaiśvaryyapradāyakam || sarvalokopakārāya tasminsarasi
rāghavaḥ
16.81
sannidhattesadālakṣmyā sītayārājasattama || saputrabhāryastvaṃtatra gatvāsnātvāsabhaktikam
16.82
kṣetraśrā
ddhādikañcāpi tattīrekurubhūpate || evaṃkṛtetvayārājanyalakṣmīḥkleśakāriṇī
16.83
vaibhavāttasyatīrthasya nāśaṃyāsyatya
saṃśayam || maṅgalānicasarvāṇi prāpsyasehyacirānnṛpa
16.84
vijityaśatrūṃcaraṇe punarbhūniṃṃprapatsyase || atastvaṃbhā
ryayāsāddhaṃ putreṇacamanojava
16.85
gacchamaṅgalatīrthaṃtadgandhamādanaparvate || ahamapyāgamiṣyāmi tavānugrahakāmya
yā
16.86
parāśarastvevamuktvārājamukhyaistribhiḥsaha || prāyātsetuṃsamuddiśyasnātuṃmaṅgalatīrthake
16.87
rājādibhiḥsaha
munirvilaṅghyavividhaṃvanam || vanapradeśadeśāṃśca dasyugrāmānanekakaḥ
16.88
prayayaumaṅgalaṃtīrthaṃ gandhamādanaparvate || tatrasa
ndhyavidhivatsnasrausamunipuṅgavaḥ
16.60-2
tānapisnāpayāmāsa rājādīnvidhipūrvakam || tatraśrāddhañcabhūpālaścakārapitṛ
ṝ || tatramāsatrayaṃsasnau rājāpatnīsutastathā || tataḥparāśaramuniḥ sasnau niyamapūrvakam
16.61-2
evaṃmāsatra
yaṃsasnau taiḥ sākammunipuṅgavaḥ || maṅgalākhyamahāpuṇye sarvāmaṅgalanāśane
16.62-2
tataḥparāśaramuniḥ sarvānarthavināśa
nam || rāmasyaikākṣaraṃmantraṃ tadantesamupādiśat
16.63-2
catvāriṃśaddinaṃtatra mantramekākṣarannṛpaḥ || tatratīrthejajāpāsau
munyuktenaivavartmanā
16.64-2
evamabhyasatastasya mantramekākṣarandvijāḥ || muniprasādātpurato dhanuḥprādurabhūddṛḍham
16.65-2
akṣayāviṣudhīcāpi khaḍgaucakanakatsarū || ekañcacarmagadācaikātathaikomusalottamaḥ
16.66-3
ekaḥśaṅkhomahānādo vājiyu
ktorathastathā || sasārathiḥpatākāca tīrthāduttasthuragrataḥ
16.67-2
kavacaṃkāñcanamayaṃ vaiśvānarasamaprabham || prādurbabhūvatattī
rthātprasādenamunestathā
16.68-2
hārakeyūramukuṭakaṭakādivibhūṣaṇam || tīrthānāmpravarāttasmādutthitannṛpateḥpuraḥ
16.66-4
divyāmbarasahasrañca tīrthātprādurabhūttadā || mālācavaijayantyākhyā svarṇapaṅkajaśobhitā
16.100
etatsarvaṃsamālokya
munayesaunyavedayat || tataḥ parāśaramunirjalamādāyatīrthataḥ
Linked texts (1)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit