Setukhanda 3
Setukhaṇḍa 3
- Language
- Sanskrit
3.1
ṛṣaya ūcuḥ || kathaṃ sūta mahābhāga rāmeṇākliṣṭakarmaṇā || seturbaddhonadīnāthe hyagādhevaruṇālaye
3.2
setau ca kati tī
rthāni gandhamādanaparvate || etannaḥ śraddadhānānāṃ brūhipaurāṇikottama
3.3
śrīsūta uvāca || rāmeṇahiyathāsetu nibaddho
varuṇālaye || tadahaṃsaṃpravakṣyāmi yuṣmākaṃmunipuṅgavāḥ
3.4
ājñayāhipitūrāmo nyavasaddaṇḍakānane || sītālakṣmaṇasaṃ
yuktaḥ pañcavaṭyāṃsamāhitaḥ
3.5
tasminnivasatastasya rāghavasyamahātmanaḥ || rāvaṇenahṛtābhāryā mārīcacchadmanādi
jāḥ
3.6
mārgamāṇovanebhāryā rāmodaśarathātmajaḥ || pampātīrejagāmāsau śokamohasamanvitaḥ
3.7
dṛṣṭavānvā
naraṃtatra kañciddaśarathātmajaḥ || vānareṇāthapṛṣṭoyaṃ kobhavāniti rāghavaḥ
3.8
āditaḥ svasyavṛttāntaṃ tasmaiprovācata
tsvataḥ || atharāghavasampṛṣṭo vānaraḥkobhavāniti
3.9
sopivijñāpayāmāsa rāghavāyamahātmane || ahaṃsugrīvasacivo ha
nūmānnāmavānaraḥ
3.10
tenacapreritobhyāgāṃ yuvābhyāṃsakhyamicchatā || āgacchataṃ taddruvaṃ sugrīvāntikamāśuvai
3.11
tathāstvitisarāmopi tenasākaṃmunīśvarāḥ || sugrīvāntikamāgatya sakhyaṃcakregnisakṣikaḥ
3.12
pratijajñetharāmopi
tasmaivālivadhamprati || sugrīvaścāpivaidehyāḥ punarānayanaṃdvijāḥ
3.13
ityevaṃsamayaṃkṛtvā viśvasyacaparasparam || mu
dāparamayāyuktau nareśvarakapīśvarau
3.14
āyātaubrāhmaṇaśreṣṭhā ṛṣyamūkagirautathā || sugrīvapratyayārthaca dundubheḥ kā
yamāśuvai
3.15
pādāṅguṣṭhenacikṣepa rāghavobahuyojanam || saptatālāvinirbhinnā rāghaveṇamahātmanā
3.16
tataḥprīta
manāvīraḥ sugrīvorāmamabravīt || indrādidevatābhyopi nāstirāghavamebhayam
3.17
bhavānmitraṃmayālabdhaṃ yasmādati
parākramaḥ || ahaṃkaṅkeśvaraṃhatvā bhāryāmānayitāsmite
3.17-2
tataḥ sugrīvasahito rāmacandromahābalaḥ || salakṣmaṇo
yayotūrṇaṃ kiṣkindhāmbālipālitām
3.16-2
tatojagarjasugrīvo bālyāgamanakāṅkṣayā|| amṛṣyamāṇobālīca garji
taṃsyānujasyavai
3.20
antaḥpurādviniṣkramya yuyudhevarajenasaḥ || bālimuṣṭiprahāreṇa tāḍitobhṛśaviklaḥ
3.21
su
grīvonirgatastūrṇaṃ yatrarāmomahābalaḥ || tatogamomahābāhussugrīvasyaśirodhare
3.22
latāmābaddhyacihnentu yuddhāyā
codayattadā|| garjitenasamāhūya sugrīvobālinaṃpunaḥ
3.23
rāmapreraṇayātena bāhuyuddhamathākarot || tatobālinamājaghne
śareṇaikenarāghavaḥ
3.24
hatebālinisugrīvaḥ kiṣkindhāmapratyapadyata || tatovarṣāsvatītāsu sugrīvovānarādhipaḥ
3.25
sītāmānayituṃtūrṇaṃ vānarāṇāṃmahācamūmū || samādāyasamāgācchadantikaṃnṛpaputrayoḥ
3.26
prasthāpayāmāsakapīn sī
tānveṣaṇakāṅkṣayā|| viditāyāntuvaidehyāṃ laṅkāyāṃvāyusūnunā
3.27
dattecūḍāmaṇaucāpi rāghavo harṣaśokavān || su
grīveṇānujenāpi vāyuputreṇadhīmatā
3.28
tathānyaiḥ kapimiśraiṃva jāmbavannalamukhyakaiḥ || anvīyamānorāmosau muhūrtte
bhirjinadvijāḥ
3.26-2
vilaṅghayavividhāndeśānmahendraṃparvataṃyayau || cakratīrthaṃtatogatvā nivāsamakarottadā
3.30
tatraivetusadharmātmā samāgacchadvibhīṣaṇaḥ || bhrātāvairākṣasendrasya caturbhiḥsacivaiḥsaha
3.31
pratijagrāhagamastaṃ svāga
tenamahāmanāḥ || sugrīvasyatuśaṅkābhūtpraṇidhiḥsyādayanviti
3.32
rāghavastasyaceṣṭābhiḥ samyaksucaritairhitaiḥ || a
duṣṭamenaṃdṛṣṭvaiva tataenamapūjayat
3.33
sarvarākṣasarājyetamabhyaṣiñcadvibhīṣaṇam || cakrecamantripravaraṃ sadṛśaṃravisūnu
nā
3.34
cakratīrthaṃsamāsādya nivasanraghunandanaḥ || cintayannarāghavaḥśrīmānsugrīvādīnabhāṣata
3.35
madhyevānaramu
khyānāṃ prāptakālamidaṃvacaḥ || upāyaḥkonubhavatāmetatsāgaralaṅghane
3.36
iyaṃcamahatīsenā sāgaraścāpidustaraḥ
ambhorāśirayaṃnīlaścañcalormisamākulaḥ
3.37
udyanmatsyomahāmakraśaṅkhaśuktisamākulaḥ || kvacidaurvānalākrā
ntaḥ phenavānatibhīṣaṇaḥ
3.38
prakṛṣṭapavanākṛṣṭanīlameghasamanvitaḥ || pralayāmbhogharārāvaḥ sāravānaniloddhataḥ
3.36-2
kathaṃsāgaramakṣobhyantarāmovaruṇālayam || sainyaiḥparivṛtāḥsarve vānarāṇāṃmahaujasām
3.40
upāyairadhigacchāmo
yathānadanadīpatim || kathaṃtarāmaḥsahasā sasainyāvaruṇālayam
3.41
śatayojanamāyātaṃ manasāpidurāsadam
atotuvighnābahavaḥ kathaṃprāpyācamaithilī
3.42
kaṣṭātkaṣṭataraṃprāptā vayamadyanirāśrayāḥ || mahājalemahāvāte samu
drehinirāśraye
3.44
upāyaṃkaṃvidhāsyāmastaraṇārthaṃvanaukasām || rājyādbhaṣṭāvanaṃprāptā hṛtāsītāmṛtaḥpitā
43 || itopiduḥsahaṃduḥkhaṃ yatsāgaravilaṅghanam || dhigviglarjitamambhoghe dhigdhikṛtāṃvārirāśitām
3.45
kathaṃtadvaca
naṃmithyā maharṣeḥkumbhajanmanaḥ || hatvātvaṃrāvaṇaṃpāpaṃ pavitregandhamādane
3.46
pāpopaśamanāyāśu gacchasvetīyadīri
tam || śrīsūta uvāca || itirāmavacaḥśrutvā sugrīvapramukhāstadā
3.47
ūcuḥprāñjalayaḥsarve rāghavaṃtaṃmahābalam || naubhi
renantariṣyāmaḥ plavaiścavividhairiti
3.48
madhyevānarakoṭīnāṃ tatovācavibhīṣaṇaḥ || samudraṃrāghavaurājā śaraṇaṃgantu
marhati
3.46-2
khanitaḥsāgaraireṣa samudrovaruṇālayaḥ || kartumarhatirāmasya tajjñāteḥ kāryamambudhiḥ
3.50
vibhīṣaṇe
naivamukto rākṣasenevipaścitā || sāntvayan rāghavaḥ sarvānvānarānidamabravīt
3.51
śatayojanavistāramaśaktāḥ sarvavān
rāḥ || tartuṃplavairduṣtarainaṃ samudramatibhīṣaṇam
3.52
nāvo̍namantisenāyā vahavovānarapuṅgavāḥ || vaṇijāmupaghātaṃca katha
masmadvidhaścaret
3.53
vistīrṇe caivanaḥsainyaṃ hanyācchidreṣuvāparaḥ || plave'ḍḍupapratāroto naivātramamarocate
3.54
vi
bhīṣaṇoktamevedaṃ modadaṃmamavānarāḥ || ahaṃtvimaṃjalanidhimupāsyemārgasiddhaye
3.55
noceddarśayitāmārgaṃ dhakṣyāmyena
mahaṃtadā || mahāstrairapratihatairatyagnipavanojjvalaiḥ
3.56
ityuktāsahasaumitrirupaspṛśyātharāghavaḥ || prataśiśyejala
nidhiṃ vidhikuśasaṃstare
3.58
tadārāmaḥkuśāstīrṇe tīrenadanadīpateḥ || saṃviveśamahābāhurvedyāmivahutāśanaḥ
57 || śeṣabhoganibhambāhumupādhāyapyūḍhahaḥ || dakṣiṇeodakṣiṇaṃvāhumupāstemakarālayam
3.56-2
tasyarāmasyasuptasya
kuśāstīrṇemahītale|| niyamādapramattasya niśāstisroticakramuḥ
3.60
satrirātroṣitastatra nayajñodharmatatparaḥ
upāstesmatadārāmaḥ sāgaraṃmārgasiddhaye
3.61
nacadarśayatemandastadārāmasyasāgaraḥ || prayatenāpirāmeṇa yathāī
mapi pūjitaḥ
3.62
tathāpisāgarorāmaṃ nadarśayaticātmanaḥ|| samudrādyatataḥkruddho rāmoraktātalocanaḥ
3.63
samīpava
rtinaṃcadaṃ lakṣmaṇaṃpratyabhāṣata || adyamadvāṇanirbhinnairmakarairvaruṇālayam
3.64
niruddhatoyaṃsaumitre kariṣyāmictaṇāda
ham || saśaṅkhaśukti jālaṃ hi samīnamakaraṃśaneḥ
3.65
adyavāṇairamoghāstrairvāridhiṃpariśoṣaye || kṣamayāhisamāyuktaṃ
māmayaṃmakarālayaḥ
3.67
asamarthavijānāti dhikkṣamāmīdṛśejane || nadarśayatimāmnāme sāgarorūpamātmanaḥ
66 || cāpamānayasaumitre śarāṃcāśīviṣopamān || sāgaraṃśoṣayiṣyāmi paddhayāyāntuplavaṅgamāḥ
3.68
enaṃlaṅghitama
ryādaṃ sahasromisamākulam || nirmaryādaṃkariṣyāmi sāyakairvaruṇālayam
3.66
mahārṇavaṃtnobhayiṣye mahādānavasaṅka
lam || mahāmakaranakrāḍhyaṃ mahāvīcisamākulam
3.70
evamuktvādhanuṣpāṇiḥ krodhaparyākulekṣaṇaḥ || rāmobabhūvadurdha
rṣastripughnoyathāśivaḥ
3.71
ākṛṣyacāpaṃpakopena kampayitvāśarairjagat || mumocaviśikhānugrāṃstripureṣuyathābha
vaḥ
3.72
dīptabāṇāścayeghorā bhāsayantodiśodaśa || prāviśanvāridhestoyaṃ dṛptadānavasaṅkulam
3.73
samudrastuta
tobhīto vepamānaḥkṛtāñjaliḥ || ananyaśaraṇoviprāḥpātālātsvayamutthitaḥ
3.74
śaraṇaṃrāghavambheje kaivalyapadakā
raṇam || tuṣṭāvarāghavaṃcipro bhūtvāśabdairmanoramaiḥ
3.75
samudra uvāca || namāmiterāghavapādapaṅkajaṃ sītāpatesaukhyada
pādamevinām || namāmitegautamadāramokṣadaṃ śrīpādareṇuṃsuravṛndasevyam
3.76
sundapriyādehavidāriṇenamo namostu
tekauśikayāgarakṣiṇe || namomahādevaśarāsabhedane namonamorākṣasasaṅghanāśine
3.77
rāmarāṃmanamasyāmi bhaktā
nāmiṣṭadāyinam || avatīrṇoraghukule devakāryacikīrṣayā
3.78
nārāyaṇamanādyantaṃ mokṣadaṃśivamacyutam || rāmarā
mamahābāho rakṣamāṃśaraṇāyatam
3.79
kopaṃsaṃhararājendra kṣamasvakaruṇālaya || bhūmarvāitoviyaccāpo jyotīṃṣicaraghū
dvaha
3.80
yatsvabhāvānisṛṣṭāni brahmaṇāparameṣṭhinā || varttantetatsvabhāvāni svabhāvomehmagādhatā
3.81
vikārastu
bhaved dha etatsatyaṃvadāmyaham || lobhātkāmādbhayādvāpi rāgādvāpiraghūdvaha
3.82
navaṃśajaṃguṇaṃhātumutsahehaṃkathañca
na || tatkariṣyecamāhātmyaṃ senāyāstaraṇaṃtava
3.83
ityuktavantaṃjaladhiṃ rāmovādīnnadīpatim || sasainyohaṃgamiṣyā
mi laṅkāṃrāvaṇapālitām
3.85
tacchoṣamupayāhitvaṃ taraṇārthamamādhunā || ityuktastaṃpunaḥprāha rāghavaṃvaruṇālayaḥ
84 || śṛṇuṣvāvahitorāma śrutvākarttavyamācara || yadyajñayāteśokṣyāmi sasainyasyayiyāsataḥ
3.86
anyepyājñāpa
yiṣyanti māmevaṃdhanuṣobalāt || upāyamanyaṃvakṣyāmi taraṇārthaṃbalasyate
3.87
astihyatranalonāma vānaraḥśilpi
sammataḥ || tvaṣṭuḥkākutsthatanayo balavānviśvakarmaṇaḥ
3.88
sa yatkāṣṭhaṃtṛṇaṃvāpi śilāṃvākṣepsyatemayi || sarvata
ddhārayiṣyāmi sateseturbhaviṣyati
3.89
setunātenagacchatvaṃ laṅkāṃrāvaṇapālitām || uktetyantarhitetasmin rāmo
nalamuvāca ha
3.60-2
kurusetuṃsamudretvaṃ śaktohyasimahāmate || tadā'bravīnnalovākyaṃ rāmaṃdharmabhṛtāṃvaram
3.61-2
ahaṃse
tuṃvidhāsyāmi hyagādhevaruṇālaye || pitrādattavaraścāhaṃ sāmarthyecāpitatsamaḥ
3.62-2
māturmamavarodatto mandareviśvaka
rmaṇā || śilpakarmaṇimattulyo bhavitātesutastviti
3.63-2
putrohamaurasastasya tulyo vaiviśvakarmaṇā || adyaivakāmaṃba
dhnantu setuṃvānarapuṅgavāḥ
3.65-2
tatorāmavisṛṣṭāste vānarābalavattarāḥ || parvatāngiriśṛṅgāṇi latāstṛṇamahīruhān
64 || samājahurmahākāyā garuḍānilaraṃhasaḥ || nalaścakremahāsetuṃ madhyenadanadīpateḥ
3.66-2
daśayojanavistīrṇaṃ
śatayojanamāyatam || jānakīramaṇorāmassetumevamakārayat
3.67-2
nalenavānarendreṇa viśvakarmasutenavai || tamevaṃsetu
māsādya rāmacandreṇakāritam
3.68-2
sarvapātakinomartyā mucyantesarvapātakaiḥ || vratadānatapohomairnatathātuṣyateśi
vaḥ
3.66-3
setumajjanamātreṇa yathātuṣyatiśaṃkaraḥ || natulyaṃvidyatetejo yathāsaureṇatejasā
3.100
setusnānenaca
tathā natulyaṃvidyatekva cit || tatsetumūlaṃlaṅkāyā yatrarāmoyiyāsayā
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Critical edition (Baroda) — Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit
- Nandipurāṇa — Sanskrit
- Rāmopākhyāna — Vyāsa, Sanskrit