Setukhanda 31
Setukhaṇḍa 31
- Language
- Sanskrit
Contents
- 31.71 — 1 part
31.1
śrīsūta uvāca || cakratīrthenarasnātvā śivatīrthaṃtatovrajet || yatra hi snānamātreṇa mahāpātakakoṭayaḥ
31.2
tatsaṃsa
rgāśca naśyanti tatkṣaṇādevatāpasāḥ || atrasnātvā brahmahatyāṃ mumucekālabhairavaḥ
31.3
ṛṣaya ūcuḥ || kālabhairavarudrasya brahmaha
tyāmahāmune || kimarthamabhavatsūta tannovaktumihārhasi
31.4
śrīsūta uvāca || vakṣyāmimunayaḥsarve purāvṛttaṃvimuktidam
yasyaśravaṇamātreṇa sarvapāpaiḥpramucyate
31.5
prajāpateśca viṣṇośca babhūvakalahaḥpurā || kiñcitkāraṇamuddiśya samastaja
nasannidhau
31.6
ahamevajagatkartā nānyaḥkartāstikaścana || ahaṃsarvaprapañcānānnigrahānugrahapradaḥ
31.7
mattonānyadhikaḥ
kaścinmatsamo vā sureṣvapi || evaṃsammanutebrahmā devānāṃsannidhaupurā
31.8
tadānārāyaṇaḥprāha prahasandbijapuṅgavāḥ || ki
marthamevaṃbrūṣetvamahaṅkāreṇasāmpratam
31.6-2
vākyamevaṃvidhaṃbhūyo vaktuṃnāhaṃsi vai vidhe || ahamevajagatkartā yajñonārāyaṇo
vibhuḥ
31.10
māṃvināsyaprapañcasya jīvanaṃdurlabhaṃbhavet || matprasādājjagatsṛṣṭaṃ tvayāsthāvarajaṅgamam
31.11
torevaṃ brahmaviṣṇvorjayaiṣiṇoḥ || devāṃnāṃpuratastatra vedāścatvāra āgatāḥ
31.12
procurvākyamidaṃtathyaṃ paramārthaprakāśakam
vedā ūcuḥ|| na tvaṃviṣṇo jagatkartā na tvaṃ brahmanprajāpate
31.13
kintvīśvarojagatkartā parātaparatarovibhuḥ || tanmāyāśa
ktisaṃkṛptamidaṃsthāvarajaṅgamam
31.14
sarvadevābhivandyo hi sāmbaḥ satyādilakṣaṇaḥ || sraṣṭā ca pālako hartā saevajagatāṃ
prabhuḥ
31.15
evaṃsamīritaṃvedaiḥ śrutvāvākyaṃśubhākṣaram|| brahmāviṣṇustadā tatra procaturdvijapuṅgavāḥ
31.16
brahmaviṣṇūūcatuḥ
pārvatyāliṅgitaḥ śambhurmūrtimānpramathādhipaḥ || kathaṃbhavetparaṃ brahma sarvasaṅgavivarjitam
31.17
tābhyāmitīritetatra praṇavaḥ
prāhatautadā|| arūporūpamādāya mahatādhvaninādvijāḥ
31.18
praṇava uvāca|| asauśambhurmahādevaḥ pārvatyāsvātiriktayā
saṃkīḍatekadācinno kintusvātmasvarūpayā
31.16-2
asauśambhuranīśānaḥ svaprakāśonirañjanaḥ || viśvādhikomahādevo
viśvādhikaitiśrutaḥ
31.20
sarvātmāsarvakartāsau svatantraḥsarvabhāvanaḥ|| brahmannayaṃsṛṣṭikāletvānniyuṅkterajoguṇaiḥ
31.21
sattvenarakṣeśe śambhustvāṃ preṣayatikeśava || tamasākālarudrākhyaṃ samprerayatisaṃhatau
31.22
ataḥ svatantratāviṣṇo
yuvayorna kadācana || nāpi prajāpaterasti kintu śambhoḥ svatantratāṃ
31.23
brahmanviṣṇoyuvābhyāntu kimarthaṃ na mahe
śvaraḥ || jñāyatesarvalokānāṃ kartāviśvādhikastathā
31.24
sāpiśaktirumādevī na pṛthakśaṅkarātasadā || śambhorānandabhū
tāsā devī nāgantukīsmṛtā
31.25
atoviśvādhikorudraḥ svatantronirvikalpakaḥ || sarvaidevairayaṃvanyo yuvābhyāmapiśa
ṅkaraḥ
31.26
kartā nāsyāstirudrasya nādhikosmācca vidyate || na tatsamopilokeṣuvidyatesarvadātathā
31.27
atomohaṃ na
kurutaṃ brahmaviṣṇūyuvāṃvṛthā || ityuktaṃpraṇavenātha śrutvā brahmā ca keśavaḥ
31.28
māyayāmohitauśambhornaivājñānaṃmumucatām
etasminnantare brahmā pradadarśamahādbhutam
31.29
vyāptavadgaganaṃsarvamanantādityasaṃnibham || tejomaṇḍalaṃmākāśama
dhyagaṃviśvatomukham
31.30
tannirūpayituṃbrahmā sasarjodhvargataṃmukham || tapobalavisṛṣṭena pañcamenamukhenasaḥ
31.31
nirūpayāmāsavibhustattejomaṇḍalaṃmuhuḥ || tatprajajvālakopena mukhantejovilokanāt
31.32
anantādityasaṃkāśaṃ
jvalattatpañcamaṃśiraḥ || didhakṣuḥ pralayelokānvaḍavāgnirivāvabhau
31.33
vyadṛśyata ca tattejaḥ puruṣonīlalohitaḥ || dṛṣṭvā
sraṣṭātadābrahmā babhāṣeparameśvaram
31.34
vedāhaṃtvāṃmahādeva lalāṭānmepurāmavān || vinirgatosi śambhotvaṃ rudranāmā
- mama!tmajaḥ
31.35
itigarveṇasaṃyuktaṃ vacaḥśrutvāmaheśvaraḥ || kālabhairavanāmānaṃ puruṣaṃprāhiṇottadā
31.36
ayuddhyataciraṃ
kālaṃ brahmaṇākālabhairavaḥ || mahādevāṃśasambhūtaḥ śūlaṭaṅkagadādharaḥ
31.37
yuddhā tu suciraṃ kālaṃ brahmaṇā kāla bhairavaḥ || vadanaṃ
brahmaṇaḥśubhraṃ vyalokayatapañcamam
31.38
vilo kyordhvagataṃvakraṃ pañcamaṃbhāratīpateḥ || garveṇa mahatāyuktaṃ prajajvālātiko
pitaḥ
31.36-2
tatastatpañcamaṃvaktraṃ bhairavaḥprācchinadruṣā || tatomamārabrahmāsau kālabhairavahiṃsitaḥ
31.40
īśvarasyaprasā
dena prapedejīvitaṃ punaḥ || tatovilo kayāmāsa śaṅkaraṃśaśibhūṣaṇam
31.41
vāsukyādyaṣṭabhogīndravibhū ṣaṇavibhūṣitam
dṛṣṭvāvedhāmahādevaṃ pārvatyā saha śaṅkaram
31.42
lebhemāheśvaraṃjñānaṃ mahādevaprasādataḥ || tatastuṣṭāvagiriśaṃ vareṇyaṃvara
daṃśivam
31.43
brahmovāca || mahyaṃ prasīdagiriśa śaśāṅkakṛtaśekhara || yanmayāpakṛtaṃśambho tatkṣamasvadayānidhe
31.44
kṣamasvamamagarvatvaṃ śaṅkaretipunaḥpunaḥ || namaścakārasomaṃtaṃ somārdhakṛtaśekharam
31.45
athadevaḥprasannosmai brahmaṇe
svāṃśajāya tu || mā bhairityabravīcchambhurbairavañcābhyabhāṣata
31.46
īśvara uvāca || eṣasarvasyajagataḥpūjyobrahmāsanāta
naḥ || hatasyāsyaviriścasya dhārayatvaṃśirodhunā
31.47
brahmahatyāviśuddhyarthaṃ lokasaṃgrahakāmyayā || bhikṣāmaṭakapā
lena bhairavatvaṃmamājñayā
31.46-2
uktvaivaṃśaṅkaroviprāstatraivāntaradhīyata || nīlakaṇṭhomahādevo girijāṅgatanusta
taḥ||48||bhairavaṃgrāhayāmāsa vadanaṃvedhasodvijāḥ || carasvapāpaśuddhyarthaṃ lokasaṃgrahaṇāya vai
31.50
kapāladhārīhastena bhikṣāṃ
gṛhṇātubhairava || itīrayitvāgiriśaḥ kanyāṃkāṃcidbhayaṃkarīm
31.51
brahmahatyābhidhāṃkūrāṃ vaḍavānalasannibhām || tāṃprerayi
tvāgiriśo bhairavaṃpunarabravīt
31.52
īśvara uvāca || bhairavaitadvrataṃttvabdaṃ brahmahatyāviśuddhaye || caratvaṃsarvatīrtheṣu snāhiśu
ddhyarthamātmanaḥ
31.53
tatovārāṇasīṃgaccha brahmahatyāpraśāntaye || vārāṇasīpraveśena brahmahatyātavādhamā
31.54
pādaśe
ṣāvinaṣṭāsyāccaturthāśonanaśyati|| tasyanāśaṃpravakṣyāmitavabhairavatacchṛṇu
31.55
dakṣiṇāmbhonidhestīre gandhamādanapa
rvate || sarvaprāṇyupakārāya kṛtaṃtīrthamayāśubham
31.56
śivasaṃjñaṃmahāpuṇyaṃ tatrayāhitvamādarāt || tatpraveśanamātreṇa brahma
hatyātavāśubhā
31.57
śivatīrthasyamāhātmyānniśreṣaṃnaśyatidhruvam || uktvaivaṃ bhairavaṃrudraḥ kailāsaṃprayayaukṣaṇāt
31.58
tataḥkapālapāṇistu bhairavaḥśivacoditaḥ || devadānavayakṣādilokeṣuvicacārasaḥ
31.59
taṃyāntamanvayāttisma brahmaha
tyātibhīṣaṇā || bhairavaḥsarvatīrthāni puṇyānyāyatanāni ca
31.60
caritvālīlayādevastatovārāṇasīṃyayau || vārāṇasīṃ
praviṣṭe tu bhairaveśaṅkarāṃśaje
31.61
caturthāśaṃ vinānaṣṭā brahmahatyātikutsitā || caturthāśonvadudrāva bhairavaṃśaṅkarāṃśajam
31.62
tataḥsabhairavodevaḥ śūlapāṇiḥkapāladhṛk || śivājñayāyayaupaścādgandhamādanaparvatam
31.63
śivatīrthaṃtatogatvā bhairavaḥ
snātavāndvijāḥ || snānamātreṇatatrāsya śivatīrthe mahattare
31.64
niśśeṣaṃ vilayaṃyātā brahmahatyātibhīṣaṇā || a
sminnavasare śambhuḥ prādurāsīttadagrataḥ
31.65
prādurbhūtomahādevo bhairavaṃvākyamabravīt || īśvara uvāca || niśśeṣaṃbrahmaha
tyā te śivatīrthenimajjanāt
31.66
naṣṭābhairava nāstyatra sandehastavasuvrata || idaṃkapālaṃkāśyāṃ tvaṃ sthāpayasvakacitstha
le
31.67
ityuktvā bhagavāñchambhustatraivāntaradhīyata || bhairavopyetadāviprā brahmahatyāvimocitaḥ
31.68
śivatīrthasyamā
hātmyādyayauvārāṇasīṃpurīm || kapālaṃsthāpayāmāsa pradeśekutracidvijāḥ
31.69
kapālatīrthamityākhyāmalabhatta
tsthalantadā || śrīsūta uvāca || evaṃ prabhāvantatpuṇyaṃ śivatīrthaṃvimuktidam
31.70
mahāduḥkhapraśamanaṃ mahāpātakanāśa
nam || narakakleśaśamanaṃ svargadaṃmokṣadantathā
31.71
śivatīrthasyamāhātmyaṃ mayāproktaṃvimuktidam || idaṃpaṭhansadāmartyo
duḥkhagrāmādvimucyate
31.71.p1
iti śrīskandapurāṇesetumāhātmyeśivatīrthapraśaṃsāyāṃbhairavabrahmahatyāvimokṣaṇaṃnāmacatu rviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit