Setukhanda 33
Setukhaṇḍa 33
- Language
- Sanskrit
33.1
śrīsūta uvāca || vidhāyābhiṣavamartyaḥ śaṅkhatīrthedbijottamāḥ || yamunāñcaivagaṅgāñca gayāñcāpikramādvrajet
33.2
ya
munākhyaṃmahātīrthaṃ gaṅgātīrthamanuttamam || gayātīrthañca martyānāṃ mahāpātakanāśanam
33.3
etattīrthatrayaṃpuṇyaṃ sarvaloke
ṣuviśrutam || sarvavighnapraśamanaṃ sarvaroganibarhaṇam
33.4
etaddhi tīrthatritayaṃ sakalājñānanāśanam || avidyāyāṃ vinaṣṭāyāṃ
tathājñānapradaṃnṛṇām
33.5
jānaśrutirmahārāja eṣutīrtheṣu vai purā || snātvāraikvādvijaśreṣṭhātprāptavāñjñānamuttamam
33.6
ṛṣaya ūcuḥ || sūtasarvārthatattvajña vyāsaśiṣyamahāmate || yamunā caiva gaṅgā ca gayā caiveti viśrutam
33.7
etattīyaṃtra
yaṃkasmādāgataṃgandhamādane || jānaśruteśca rājarṣeḥsnānāttīrthatrayepi ca
33.8
jñānāvāptiḥ kathaṃ raikkādasmākaṃ sūtatadvada
śrīsūta uvāca || raikanāmāmaharṣistu purā vai gandhamādane
33.6-2
tapassuduśvaraṃ kurvannyavasattapasānnidhiḥ|| dīrghakālaṃ tapaḥkurva
nsa vai raikomahāmuniḥ
33.10
tapobalena mahatā dīrghamāyuravāptavān || janmanāpaṅguraivāsīdraikanāmāmahāmuniḥ
33.11
paṅgu
tvādasamartho'bhūdgantuṃ tīrthānyasaumuniḥ || santi yāni tu tīrthāni gandhamādanaparvate
33.12
tānigacchatisāmīpyācchakaṭe
naivasañcaran || sayadvaikomunivaro yurvenasah vartate
33.13
tapasvīvaidikairlokai sayugvānabhidhīyate || yumvetaśakaṭaṃproktaṃ sa
tenasahavartate
33.14
sakhalvevaṃmuniśreṣṭhaḥ sayugvānāma vai muniḥ || pūrṇajñānastapastepe gandhamādanaparvate
33.15
grīṣmepa
ñcāgnimadhyasthaḥ sotapyatamahattapaḥ || varṣāyāṃkaṇṭhadaghneṣu jaleṣvasamavartata
33.16
tapasāśoṣitegātre pāmātasyavyajā
yata || kaṇḍūyatasapāmāṃ divārātraṃmunīśvaraḥ
33.17
kaṇḍūyamānaevāyaṃ pāmāṃ na tapolyajat || ajāyatamanastve
vaṃ tasyasayugvatomuneḥ
33.18
yamunāyāṃ ca gaṅgāyāṃ gayāyāṃ cādhunevahi || asmiṃstīrthatrayepuṇye snātavyaṃ hi mayātvi
ti
33.16-2
evaṃvicintyasamuniranyāṃcintāmathākarot || ahaṃ hi janmanāpaṅgurataḥsnānaṃ hi durlabham
33.20
atidūraṃ mayā
gantuṃ śakaṭena na śakyate || kiṅkaromyadhunetyevaṃ savitarkyamahāmatiḥ
33.21
tīrthatrayeṣusnānārthaṃ kartavyaṃniścikāya vai
aprasahyamanādhṛṣyaṃ vidyate me tapobalam
33.22
tenaivāvāhayiṣyāmi taddhi tīrthatrayanvaha || itiniścityamanasā prāṅmu
khoniyatendriyaḥ
33.23
trirācamya ca sayugvāndadhyaukṣaṇamatandritaḥ || tasyamantraprabhāveṇa yamunāsāmahānadī
33.24
gaṅgā ca jahnutanayā gayāsāpāpanāśinī || bhūmiṃnirbhidyatisropi pātālātsahasotthitāḥ
33.25
mānuṣaṃrūpamāsthāya
sayugvānamupetya ca || ūcuḥparamasaṃhṛṣṭā harṣayantyaśca taṃmunim
33.26
sayugvannaikamadrante dhyānādasmādupārama || tvanma
ntreṇasamākṛṣṭā vayamatrasamāṃgatāḥ
33.27
kiṅkarttavyaṃtavāsmābhistadvadasvamunīśvara || ititāsāṃvacaḥśrutvā sayugvānhi
mahāmuniḥ
33.28
dhyānādupāramattūrṇaṃ tāścāpaśyatpuraḥsthitāḥ || satāḥ sampūjyavidhivadvaikovācamabhāṣata
33.26-2
yamu
nedevihegaṅge hegayepāpanāśini || saṃnidhānaṃkurudhvaṃme gandhamādanaparvate
33.30
yatrabhūmiṃvinirbhidya bhavatyaihanirgatāḥ
tānipuṇyānitīrthāni bhaveyurvo'bhidhānataḥ
33.31
sahasāntaradhīyanta tathāstvityevatannatāḥ || tadāprabhṛtitīrthāni tāni
trīṇyapibhūtale
33.32
tenatenābhidhānena gīyantesarvadājanaiḥ || yatrabhūmiṃvinirbhidya yamunānirgatātadā
33.33
yamu
nātīrthamiti vai tajjanairabhidhīyate || yato vai pṛthivīrandhrājjāhnavī sahasotthitā
33.34
gaṅgātīrthamiti khyātaṃ talloke
pāpanāśanam || gayā hi mānuṣaṃrūpaṃ yataścāsthāyaniryayau
33.35
tadevabhūmivivaraṃ gayātīrthapracakṣayate || evametanmahā
puṇyaṃtīrthatrayamanuttamam
33.36
raika mantraprabhāveṇa pṛthivyāḥsahasotthitam || atratīrthatrayesnānaṃ yekurvantinarotta
māḥ
33.37
teṣāmajñānanāśaḥ syājjñānamapyudayaṃ labhet || svamantreṇasamākṛṣṭe tatratīrthatrayemuniḥ
33.38
snānaṃsamācara
nnityaṃ sakālānatyavāhayat || etasminnevakāle tu rājājānaśrutirmahān
33.36-2
putrasaṃjñasyarājarṣeḥ pautrodharmaikatatpa
raḥ|| dadāvannādisatadā hyarthibhyaḥ śraddhayaivayat
33.40
tadenaṃmunayoloke śraddhādeyaṃ pracakṣate || yatobahutaraṃvākyamannādya
syamahīpateḥ
33.41
arthināṃkṣudhitānāntu tṛptyarthaṃvartategṛhe || atoyamarthibhiḥsarvairbahuvākyaitīryate
33.42
sa vai pau
trāyaṇorājā jānaśrutisutobalī || priyātithirbabhūvāsau bahudāyītathābhavat
33.43
nagareṣu ca rāṣṭreṣu grāmeṣu ca vaneṣu ca
catuṣpatheṣusarveṣu mahāmārgeṣusarvaśaḥ
33.44
bahvannapānasaṃyuktaṃ sūpaśākādisaṃyutam || ātithyaṃkalpayāmāsa tṛptayerthi
janasya vai
33.45
annapānādikaṃsarvamupabhuṅgdhvamihārthinaḥ || ityasaughoṣayāmāsa tatratatrajanāspade
33.46
tasyapriyā
tithereva nṛpasyabahudāyinaḥ || arthibhyodānaśauṇḍasya guṇāḥ sarvatraviśrutāḥ
33.47
athapautrāyaṇasyāsya guṇagrāmeṇato
ṣitāḥ || devarṣayomahābhāgāstasyānugrahakāṅkṣiṇaḥ
33.48
haṃsarūpaṃsamāsthāya nidāghasamayeniśi || ramaṇīyāṃvidhāyāśu
śreṇīmākāśamārgataḥ
33.46-2
saudhavātāyanasthasya tasyopari mahīpateḥ || uḍḍīyoḍḍīyavegena tarasājagmuruccakaiḥ
33.50
tarasāpatatāṃtaṃpāṃ haṃsānāṃpṛṣṭhatograjan || ekohaṃsastu sambodhya haṃsamagresarantadā
33.51
sopahāsamidaṃvākyaṃ prāhaśṛṇva
tirājani || bhobhobhallākṣamallākṣa purogacchanmarāla ka
33.52
saudhamadhyepurastādvai jānaśrutisutonṛpaḥ || vartatepūja
nīyoyaṃ na paśyasikimandhavat
33.53
yasyatejodurādharṣamātrahmabhavanādidam || anantādityasaṅkāśaṃ jvalatepurato
bhṛśam
33.54
tamatikramyarājarṣi mā gāstvamuparidrutam || yadigacchasitattejassāmprataṃtvaṃpradhakṣyati
33.55
ityukta
vantaṃtaṃhaṃsamagragaḥpratyabhāṣata || ahobhavānabhijñosi ślāghanīyosissūribhiḥ
33.56
aślāghanīyaṃkitavaṃ yattvamenaṃpraśaṃ
sase || praśaṃsasekimarthantvamalpaṃsantamimañjanam
33.57
bhasrāvatpaśuvaccaiva kevalaṃśvāsadhāriṇam || na hyayaṃvettidha
rmāṇāṃ rahasyaṃpṛthivīpatiḥ
33.58
tattvajñānīyathāraikaḥ sayugvānbrāhmaṇottamaḥ|| raikasya hi mahajjyotirahasyaṃdaivataira
pi
33.56-2
na hyasyaprāṇamātrasya tejastādṛśamasti vai || raikasyapuṇyarāśīnāmiyattā naiva vidyate
33.60
gaṇyantepāṃ
savobhūmergaṇyantedivitārakāḥ || raikapuṇyamahāmerusamūhornaivagaṇyate
33.61
kiñcatiṣṭhantvimedharmā naśvarāstasya vai
muneḥ|| brahmajñānamabādhyaṃyattenasaślāghyatemuniḥ
33.62
jānaśrutestu tādṛkṣo dharmaeva na vidyate || durlabhaṃyattadyogīndraiḥ kuta
stajjñānavaibhavam
33.63
parityajyadurātmānaṃ tadvarākamisañjanam || saevaraikaḥsayugvāñślāghyatāṃbhavatāmuniḥ
33.64
janmanāpaṅgurapiyaḥ svasyasnānacikīrṣayā || gaṅgāñca yamunāñcāpi gayāmapimunīśvaraḥ
33.65
āhvayāmāsamantreṇa ni
jāśramasamīpataḥ|| tasyabrahmavido raikvamaharṣerdharmasañcaye
33.66
antarbhavantidharmaughāstrailokyodaravartinām || raikvasyadharma
kakṣyā tu na hi trailokyavartinām
33.67
prāṇināṃdharmakakṣyāyāmantarbhavatikarhicit || evamagresarehaṃse kathitvoparate
sati
33.68
haṃsarūpāmunīndrāstebrahmalokaṃyayuḥpunaḥ || athapautrāyaṇorājā jānaśrutirarindamaḥ
33.66-2
raikvaṃcotkarṣakāṣṭhā
yāṃ niśamyaparamāvadhim || viṣasobhavadatyarthaṃ varākokṣājitoyathā
33.70
cintayāmāsasannṛpaḥ punaḥpunenaniḥśvasan
haṃsautkarṣayannūraikkaṃ nikṛṣṭaṃmāmihābravīt
33.71
aho raikvasyamāhātmyaṃ yaṃpraśaṃsantipakṣiṇaḥ || tatparityajyasaṃsāraṃ sarvaṃ
rājyamihādhunā
33.72
sayugvānaṃmahātmānaṃ tamevaśaraṇaṃvraje || kṛpānidhiḥsa vai raikvaḥ śaraṇaṃmāmupāgatam
33.73
prati
gṛhyātmavijñānaṃ mahyaṃsamupadekṣyati || ityasaucintayanneva kathaṃkathamapidvijāḥ
33.74
jāgrannevāyamudvelāṃ rātriṃtāmatya
vāhayat || niśāvasāne samprāpte vandidvandvapravartitam
33.75
aśṛṇonmaṅgalakhaṃ tūryaghoṣasamanvitam || tadākarṇyamahā
rājastadātalapasthaevasan
33.76
sārathiśīghramāhūya babhāṣesādaraṃvacaḥ || sārathesatvaraṃgatvā rathamāruhyavegavat
33.77
āśrameṣumamarṣīṇāṃ puṇyeṣuvipineṣu ca || vivikteṣupradeśeṣu satāmāvāsabhūmiṣu
33.78
tīrthānāṃ ca nadīnāṃ cakūleṣupuli
neṣu ca || anyeṣu ca pradeśeṣu yatrasantimunīśvarāḥ
33.79
teṣusarveṣuyogīndraṃ paṅguṃśakaṭasaṃsthitam || raikvābhidhānaṃsarveṣāṃ
dharmāṃṇāmekasaṃśrayam
33.80
brahmajñānaikanilayaṃ sayugvānaṃgaveṣaya || anviṣyatūrṇaṃpratyai punarāgacchasārathe
33.81
satathetivinirgatya vegavadrathasaṃsthitaḥ || sarvatrānveṣayāmāsa raikaṃbrahmavidaṃmunim
33.82
guhāsuparvatānāñca munīnāmā
śrameṣu ca || sañcacāramahīṃkṛtsnāṃ tatratatragaveṣayan
33.83
anviṣyavividhāndeśānsārathistvarayāsaha || kramānmaharṣi
sambādhaṃ gandhamādanamanvagāt
33.84
mārgamāṇaḥsatatrāpi tandadarśamunīśvaram || kaṇḍūyamānaṃpāmāṃ śakṭīyasthala
sthitam
33.85
advaitaṃniṣkalaṃbrahma cintayantaṃnirantaram || taṃdṛṣṭvāsārathistatra sayugvānaṃmahāmunim
33.86
raikkoyamiti
sañcintya tamāsādyapraṇamya ca || vinayānmunimaprākṣīdupaviśyatadantike
33.87
sayugvānraikvanāmā ca brahmankiṃ vai bhavā
niti || tasyavākyaṃsamākarṇya samuniḥpratyabhāṣata
33.88
ahameva hi sayugvānraikvanāmeti vai tadā || ityākarṇyamunervā
kyamiṅgitairbahubhistathā
33.86-2
kuṭumbabharaṇārthāya dhanecchāmavagamya ca || sarvannyavedayadrājñe nivṛtto gandhamādanāt
33.60-2
jānaśrutirniśamyetyātha sārathervākyamādarāt || ṣaṭśatānigavāñcāpi niṣkabhāraṃdhanasya ca
33.61-2
rathaṃ cāśvatarī
yuktaṃ samādāyatvarānvitaḥ || pautrāyaṇaḥsarājarṣistaṃraikvaṃpraticakrame
33.62-2
gatvā ca vacanaṃprāha tairai kaṃsamahīpatiḥ || bhagava
nnaraikasayugvanmaddattaṃpratigṛhyatām
33.63-2
ṣaṭśatānigavāñcāpi niṣkabhāraṃdhanasya ca || rathaṃ cāśvatarīyuktaṃ pratigṛhṇīṣva
māmakam
33.64-2
gṛhītvāsarvametattu bhobrahmannanuśādhimām || advaitaṃbrahmavijñānaṃ mahyaṃsamupadiśyatām
33.65-2
ititasya
vacaḥśrutvā saspṛhañca sasaṃbhramam || raikaḥpratyāhasayugvājānaśrutimarindamam
33.66-3
raika uvāca|| etāgāvastavaivāstu
niṣkabhārastathārathaḥ || kimalpenamamānena bahukalpeṣujīvataḥ
33.67-2
na me kuṭumbanirvāhe paryāptamidamañjasā || evaṃśatagu
ṇañcāpi yadidattantvayāmama
33.68-2
nālaṃtadapirājendra kuṭumbabharaṇāya vai || itiraikvavacaḥ śrutvājānaśrutirabhāṣata
33.66-4
jānaśrutiruvāca || tvayopadiśyamānasya brahmajñānasya vai mune || na hi mūlyamidaṃbrahmangodhanaratha eva ca
33.100
pratigṛhṇī
ṣva vā naiva mamaitattu gavādhikam || niṣkalādvaitavijñānaṃ brahmannupadiśasvame
Linked texts (2)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit