Setukhanda 51
Setukhaṇḍa 51
- Language
- Sanskrit
51.1
ṛṣaya ūcuḥ || sūtakadrūḥkathaṃmuktā kṣīrakuṇḍanimajjanāt || chalaṃ kathaṃkṛtavatī sapatnyopāpaniścayā
51.2
kasyapu
trīcasākadrūḥ sapatnīsācakasyavai || kimarthamajayatkadrūḥ svasapatnīṃchalenatu
51.3
etannaḥśraddadhānānāṃ brahisūitakṛpānidhe
śrīsūta uvāca || purākṛtayugeviprāḥ prajāpatisuteubhe
51.4
kadrūścavinatāceti bhaginyausaṃbabhūvatuḥ || bhāryaitekaśyapasyā
stāṃ kadrūścavinatātathā
51.5
vinatāsuṣuveputrāvaruṇaṃgaruḍaṃtathā || bhartuḥsakāśātkadrūśca lebhesarpānbahūnsulān
51.6
ana
ntavāsukimukhyānviṣadarpasamanvitān || ekadātubhaginyaute kadrūścavinatātathā
51.7
apaśyatāṃsamāyāntamuccaiḥśrava
samantikāt || vilokyakadrūsturagaṃ vinatāmidamabravīt
51.8
śvetośvavālonīlovā vinatebrūhitattvataḥ || ityuktā
vinatāviprāḥ kadrūtāmidamabravīt
51.6-2
turaṅgaḥ śvetabālome pratibhātisumadhyame || kiṃvātvaṃmanya sekadrūmiti tāṃ vina
tābravīt
51.10
pṛṣṭhvaivaṃ vinatāṃ kadrurbhāṣesvamatañcasā || kṛṣṇabālamahaṃmanye hayamena manindite
51.11
tataḥ parājaye
kṛtvā dāsībhāvaṃpaṇaṃmithaḥ || vyatiṣṭhetāṃ mahābhāge sapatnyautedvijottamāḥ
51.12
tataḥkadrūrnijasutānvāsukipramukhāna
hīn || tasyānāhaṃyathādāsī tathākurutaputrakāḥ
51.13
tadabhīpsitasiddhyarthamityavocadbhṛśāturā || yuṣmābhiruccaiḥ
śravaso vālaḥpracchādyatāmiti
51.14
nāṅgīcakurmataṃ tasyā nāgāḥ kadrū ruṣātadā || aśapatkupitāṃputrāñjvalantīroṣa
mūrcchitā
51.15
pārīkṣitasyasarvedvā yūyaṃsatremariṣyatha || itiśāpekṛtemātrā trastaḥkarkoṭakastadā
51.16
praṇamya
pādayoḥkadrūṃ dīnovacanamabravīt || ahamuccaiḥśravovālaṃ vidhāsyāmyañjanaprabham
51.17
mābhīrambatvayākāryetyavādī
cchāpavihvalaḥ || śvetamuccaiḥśravobālaṃ tataḥ karkoṭakauragaḥ
51.18
chādayitvāsvabhogena vyatanodañjanadyutim || athate
vinatākadrūdāsryekṛtapaṇeubhe
51.16-2
devarājahayaṃdraṣṭuṃ saṃrambhādabhyagacchatām || śaśāṅkaśaṅkhamāṇikyamuktairāvatakāra
ṇam
51.20
yugāntakālaśayanaṃ yoganidrākṛtehareḥ || atītyakadrūvinate samudraṃsaritāṃpatim
51.21
dadṛśaturhayaṃga
tvā devarājasyavāhanam || kṛṣṇabālaṃhayaṃdṛṣṭvā vinatāduḥkhitābhavat
51.22
duḥkhitāṃvinatāṃkadrūrdāsīkṛtye nyayuṅktasā
etasminnantaretākṣryoṃpyaṇḍamudbhidyavahnivat
51.23
prādurbabhūvaviprendrā girimātraśarīravān || dṛṣṭvātaddehamāhātmya
mabhūstrastaṃjagattrayam
51.24
tatastantuṣṭuvurdevāgaruḍaṃpakṣiṇāṃvaram || dṛṣṭvāmaddehamāhātmyaṃ trastaṃsyādbhuvanatrayam
51.25
ityālocyopasaṃhṛtya dehamatyantabhīṣaṇam || aruṇaṃpṛṣṭhamāropya māturantikamabhyagāt
51.26
athāhavinatāṃkadrūḥ pra
ṇatāmativihvalām || ceṭināgālayaṃgantumudyogomamavartate
51.27
tvatputrogaruḍotomāṃ matputrāṃścavahatviti || tata
śrvivinatāputraṃ garuḍaṃpratyabhāṣata
51.28
ahaṃkadrūmimāṃ vakṣye tvaṃsarvānvahatatsutān || tathetigaruḍomātuḥ pratyagṛhṇādvaco
dvijāḥ
51.26-2
avahadvinatākadrūṃ sarvāṃstāngaruḍovahata || ravisāmīpyagāḥsarpāstatkarairāhatāstadā
51.30
astauṣī
dvijihvaikadrūḥ sutānāṃtāpaśāntaye || sarvatāpaṃjalāsārairdevarājopyaśāmayat
51.31
nīyamānāstadāsarpā garuḍenabalī
yasāṃ || gatvā taṃ deśamacirādavadanvinatāsutam
51.32
vayaṃhīpāntaraṃgantuṃ sarvedraṣṭuṃkṛtatvarāḥ || vahatvamasmāngaruḍa ceṭī
sutatataḥkṣaṇāt
51.33
tatomātaramaprākṣīdvinatāṃgaruḍodvijāḥ || ahaṃkasmādahāmīmāṃstvaṃcemāṃ vahasesadā
51.34
ceṭīputretimāmete kiṃbhaṇantisarīsṛpāḥ|| sarvametadvadatvaṃme mātastattvenapṛcchataḥ
51.35
pṛṣṭaivaṃjananītena garuḍaṃpratyavravī
tsutam || bhaginyākrūrayāputra chalenāhaṃparājitā
51.36
tasyādāsībhavāmyadya ceṭīputrastatobhavān || atastvaṃvahase
sarpānvahāmyenāmahaṃsadā
51.37
ityādi sarvavṛttāntamāditosmai nyavedayat || athatāṃgaruḍovādīnmātaraṃvinatāsu
taḥ
51.38
asmāddāsyādvimokṣārthaṃ kikāryaṃntemayādhunā || itipṛṣṭāsutenātha vinatāta mabhāṣata
51.36-2
sarpānpṛcchasva
garuḍa mamamātṛvimokṣaṇe || yuṣmākaṃmātuḥkiṃkārya mayetivadatādhunā
51.40
itimātrāsamudito garuḍaḥ pannagānprati
gatvāpṛcchadvijaśreṣṭhāstepyenamavadaṃstadā
51.41
yadāhariṣyaseśīghraṃ sudhāṃtvamamarālayāt || dāsyānmuktābhavenmātā vaina
teyabhavānapi
51.42
tatomātaramāgamya garuḍaḥ praṇatobravīt || sudhāmambamamānetuṃ gacchatobhakṣyamarpaya
51.43
itīritāsutaṃ prāha mātā taṃ vinatāsutam || samudramadhye vartante śabarāḥ katicitsuta
51.44
tānbhakṣayitvā śabarānamṛtaṃ tva
mihānaya || tatra kaściddvijaḥ kāmī śabarīsaṅgakautukī
51.45
tyaja taṃ brāhmaṇaṃ kaṇṭhaṃ dahantaṃ brahmatejasā || pakṣādīni tavā
ṅgāni pāntu devā marunmukhāḥ
51.46
iti svamāturāśīrbhirgaruḍo vardhito yayau || śabahālayamabhyetya tasya bhakṣayato mu
kham
51.47
āvṛtaṃ prāviśanvyādhā vayāṃsīva darīṃ gireḥ || atha sabrāhmaṇopyāgāttatkaṇṭhaṃ munipuṅgavāḥ
51.48
kaṇṭhaṃ da
hantaṃ vipraṃ tamuvāca vinatāsutaḥ || vipraḥ pāpopyavadhyo hi niryāhitvamato bahiḥ
51.49
evamuktastadā vipro garuḍaṃ pratyabhā
ṣata || kirātirmama bhāryāpi nirgantavyā mayā saha
51.50
evamastviti taṃ vipramuvāca patageśvaraḥ || tataḥ sa garuḍo vipra
mujjagāra sabhāryakam
51.51
vipro'pyabhīpsitāndeśānniṣādyā saha niryayau || śabarānbhakṣayitvātha garuḍaḥ pakṣiṇāṃ va
raḥ
51.52
ātmanaḥ pitaraṃ vegātkaśyapaṃ samupaiyivān || kutra yāsītitatpṛṣṭo garuḍastamabhāṣata
51.53
māturdāsyavimo
kṣāya sudhāhamāhartumāgamam || bahūnrnkirātāñjagdhvāpi tṛptirmernanajāyate
51.54
aparyantakṣudhābrahmanbādhatemāmaharniśam || tannivṛttipradaṃbhakṣamamarpayatapodhana
51.55
yenāhaṃśaknuyāṃtāṃta sudhāhamāhartumojasā || itīritaḥsutaṃ prāha kaśya
povinatodbhavam
51.56
kaśyapa uvāca || munirvibhāvasurnāmnā purāsīttasyacānujaḥ || supratīkaitibhrātā tāvubhauvaṃ
śavairiṇau
51.57
anyonyaṃśepaturviprā mahākrodhasamākulau || gajobhavatsupratīkaḥ kūrmobhūccavibhāvasuḥ
51.58
evaṃ
vittavivādāttauśepaturbhātaraumithaḥ || gajaḥṣaḍyojanocchrāyo dviguṇāyāmasaṃyutaḥ
51.56-2
kūrmastriyojanocchrāyo daśa
yojanavistṛtaḥ || baddhavairāvubhāvetau sarasyasminvihaṅgama
51.60
pūrvavairamanusmṛtya yudhyetejetumicchyā || ubhautaubhakṣa
yitvātvaṃ sudhāhamāharatṛptimān
51.61
evaṃ pitreritaḥ pakṣī gatvā taddgajakacchapau || samuddhṛtyamahākāyau mahābalaparākra
mau
51.62
vahannakhābhyāṃsaṃtīrthaṃ vilambābhidhamabhyagāt || tatrāgataṃsamālokya pakṣirājaṃdvijottamāḥ
51.63
tattīrajo
mahāvṛkṣo rohiṇākhyomahocchrayaḥ || vainateyamidaṃprāha mahābalaparākramam
51.64
enāmāruhamacchākhāṃ śatayojana
māyatām|| sthitvātragajakūrmautvaṃ bhakṣayasvakhagottama
51.65
ityuktastaruṇāpakṣī satatrāstemanojavaḥ|| tadbhārārttāsatāroḥ
śākhā bhagnābhūdvijasattamāḥ
51.66
vālakhilyamunīṃstasmiṃllambamānānadhomukhān || dṛṣṭvāttapātaśaṅkāvāṃstāṃśākhāṃ
garuḍoyahīt
51.67
gajakūrmaucatāṃśākhāṃ gṛhītvāyāntamambare || pitā tasyābravīttatra garuḍaṃvinatāsutam
51.68
tyaje
mānirjane śaile śākhāṃtvaṃvinatodbhava || ityuktaḥsatathāgatvā śākhāṃniṣpuruṣenage
51.66-2
vinyasyābhakṣayatpakṣī tautadā
gajakacchapau || athotpātaḥ samabhavattasminnavasaredivi
51.70
dṛṣṭvotpātaṃbaḷārātiḥ papracchasvapurohitam || utpātakāra
ṇaṃjīva kimatretipunaḥpunaḥ
51.71
bṛhaspatistadāśakraṃ provācadvijasattamāḥ || bṛhaspatiruvāca || kāśyapohimuniḥ pūrva
mayajatkratunā hare
51.72
sarvānṛṣīnsurānsiddhānyakṣāngandharvakinnarān || yajñasambhārasiddhyarthaṃ preṣayāmāsasadvijāḥ
51.73
bālakhilyānsasambhārānhrasvānaṅguṣṭhamātrakān || majjatogoṣpadajale dṛṣṭvāhasitavānbhavān
51.74
bhavatāvamatāḥ
kruddhā bālakhilyāstadāhare || juhuvuryajñahaute krodhenajvalitānanāḥ
51.75
devendrabhayadaḥśatruḥ kāśyapasyasutostviti
tasyaputrodyagaruḍaḥ sudhāharaṇakautukī
51.76
samāgacchatitaddheturayamutpātaāgataḥ || ityuktaḥsobravīdindro devānagni
purogamān
51.77
sudhāmāhartumāyāti pakṣīsārakṣyatāmiti || itīndrapreritādevā rarakṣuḥsāyudhāḥsudhām
51.78
pakṣi
rājastadāmyāgāddevānāyudhadhāriṇaḥ || mahābalantegaruḍaṃ dṛṣṭvākampantavaisurāḥ
51.76-2
garuḍasyasurāṇāñca tatoyuddha
mabhūnmahat || akhaṇḍipakṣituṇḍena bhauvanomṛtapālakaḥ
51.80
tadānijaghnurgaruḍaṃ devāḥ śastrairanekaśaḥ || vīpatirgaru
ḍodevairbādhitaḥśastrapāṇibhiḥ
51.81
pakṣābhyāmākṣipaddūredevānagnipurogamān || tatapakṣavikṣitādevāstadāparamakopa
nāḥ
51.82
nārācānbhiṇḍipālāṃśca nānāśastrāṇicākṣipan || tatastugaruḍovegādevaddaṣṭivilopinīm
51.83
dhūli
mutthāpayāmāsa pakṣābhyāṃ vinatāsutaḥ || vāyunāśamayāmāsustānyūṃstridaśottamāḥ
51.84
rudrānvasūṃstathā''dityānmaru
tonyānsuraṃstathā || garuḍaḥpakṣatuṇḍābhyāṃ vyathitānakarodvijāḥ
51.85
palāyiteṣudeveṣu sodrākṣījjvalanaṃpuraḥ|| jvalantaṃ
paritastvagniṃ śamāpayitumudyayau
51.86
sahasramukhobhūtvā taiḥ pivañchataśonadīḥ|| tamagnināśayāmāsa taiḥ payobhiṃstva
rānvitaḥ
51.87
sitadhāraṃbhramaccakraṃ sudhārakṣaka mantike || dṛṣṭvā tadarirandhreṇa saṃkṣiptāṅgonta raviśata
51.88
tatodadarśa
dvausarpau vyāttāsyau bhīṣaṇakṛtī || yābhyāṃdṛṣṭopi bhasmaṃsyāttausarpaugaruḍastadā
51.86-2
ācchidyapakṣatuṇḍābhyāṃ gṛhītvā
mṛtamudyayau || yantramutpāṭaya codyantaṃ garuḍaṃprāhamādhavaḥ
51.60-2
tavatuṣṭosmipakṣīśa varaṃvarayasuvrata || athapakṣī tamāhasma
kamalānāyakaṃharim
51.61-2
tavoparisthitirmesyānmābhūtāṃcajarāmṛtī || tathāstvitihariḥprāha varaṃdattamaṃyā tava
51.62-2
ityuktātaṃhariḥprāha mamatvaṃvāhanaṃbhava || syandanopariketūśca mamatyaṃ vinatāsuta
51.63-2
tathāstvitikhagopyāha kamalā
patimacyutam || hṛtāmṛtaṃkhagaṃśrutvā tataścākhaṇḍalojavāt
51.64-2
abhidrutyāśukuliśaṃ pakṣecikṣepapakṣiṇaḥ || tatovi
hasyagaruḍaḥ pākaśāsanamabravīt
51.65-2
kuliśasyānipātānme naharekāpivedanā || saphalovajrapātaste bhūyāccasuranāya
ka
51.66-3
itīrayanpatramekaṃ vyasṛjatpakṣatastadā || śobhanaṃṃparṇamasyetiṃ suparṇaitisobhavat
51.67-2
tasminsuparṇehemā
bhe sarvevismayamāyayuḥ || tatastugaruḍaḥ śakramabravīddvijapuṅgavāḥ
51.68-2
bhavatāsākamakhilaṃ jagadetaccarācaram || deve
ndrasatataṃvoḍhamamoghāśaktirastime
51.66-4
nākhaṇḍalasahasraṃme raṇellabhyaṃharebhavet || itibruvāṇaṃgaruḍamabravītpākaśāsa
naḥ
51.100
kintemṛtenakāryaṃsyāddīyatāmamṛtaṃmama || imāṃsudhāṃbhavāndadyādyebhyohivinatāṅgaja
Linked texts (2)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit