Pramāṇa · Search · About · API

Setukhanda 55

Setukhaṇḍa 55

Language
Sanskrit

55.1

śrīsūta uvāca || athātaḥ sampravakṣyāmi gāyatrīṃcasarasvatīm || lakṣyīkṛtyakathāmekāṃ pavitrāṃdvijasattamāḥ

55.2

kaśyapākhyodvijaḥpūrvamasmiṃstīrthadvayeśubhe || snātvātimahataḥ pāpānmuktonarakapradāt

55.3

ṛṣaya ūcuḥ || mune
kaśyapanāmāsāvakarotkiṃhipātakam || snātvātīrthadvayepyatra yasmānmuktobhavatkṣaṇāt

55.4

etannaḥ śraddadhānānāṃ
brahisūtakapāṃvalāt || tvadvacomṛtatṛptānāṃ napipāsāpividyate

55.5

śrīsūta uvāca || gāyatryāścasarasvatyā
māhātmyaṃpratipādakam || itihāsaṃpravakṣyāmi śṛṇvatāṃpāpanāśanam

55.6

abhimanyusutorājā parīkṣitnāmanaḥ
mataḥ || adhyāstehastinapuraṃ pālayandharmatomahīm

55.7

sarājājātuvipine cacāramṛgayārataḥ || ṣaṣṭivarṣavayā
bhūpaḥ kṣuttṛṣāṃparipīḍitaḥ

55.8

naṣṭamekaṃsavipine mārgayanmṛgamādarāt || dhyānārūḍhamuniṃdṛṣṭvā prāhacīvaravāsa
sam

55.6-2

mayābāṇenavipine mṛgoviddhodhunāmune || dṛṣṭaḥ saṃkiṃtvayāvidvanvihvatobhayakātaraḥ

55.10

samādhiniṣṭho
maunitvānnakiṃcidapisobravīt || tatodhanuraṭanyāsau skandhettasyamahāmuneḥ

55.11

nidhāyamṛtasarpantu kupitaḥsvapuraṃya
yau || munestasyasutaḥkaścicchṛṅgīnāmavabhūvavai

55.12

sakhātasyakṛśāṃkhyobhūcchṛṅgiṇodvijasattamāḥ || sakhāyaṃśṛṅgiṇaṃ
prāha kṛśākhyaḥsasakhātataḥ

55.13

pitātavamṛtaṃsarpaṃ skandhenavahatedhunā || mābhūddarpastavasakhemākṛthāstvaṃmadaṃvṛthā

55.14

sovadatkupitaḥśṛṅgī ditsuśśāpannṛpāyavai || mattāteśavasam̐rpayo nyastavānmūḍhacetanaḥ

55.15

saptarātrānmriyatāṃ saṃdaṣṭaṃ
stakṣakāhinā || śaśāpaivaṃsunisutaḥ saubhadreyaṃparīkṣitam

55.16

śamīkākhyaḥpitāttasya śrutvāśaptaṃsutenatam || nṛpaṃ
provācatanayaṃ śṛṅgiṇaṃsunipuṅgavaḥ

55.17

rakṣakaṃsarvalokānāṃ nṛpaṃkiṃśaptavānasi || arājakevayaṃloke sthāsyāmaḥ
kathamañjasā

55.18

krodhenapātakamabhūdyenanoprāpyatesukham || yaḥsamutpāditaṃkopaṃ kṣamayevanirasyati

55.19

ihalo
keparatrāsāvatyantaṃsukhamedhate || kṣamāyuktāhipuruṣā labhanteśreyauttamam

55.20

taṃtaḥśamīkaḥsvaṃśiṣyaṃ prāhagauramukhāṃ
bhidham || bhogauramukhagatvātvaṃ vadabhūpaṃparīkṣitam

55.21

imaṃśāpaṃmatsutoktaṃ takṣakāhividaṃśanam || punarāyāhiśīghraṃ
tvaṃ matsamīpaṃmahāmate

55.22

evamuktaḥśamīkena yayaugauramukhonṛpam || sametyacābravīdbhūpaṃ saubhadreyaṃparīkṣitam

55.23

dṛṣṭvāsarpaṃpituḥskandhe tvayāvinihataṃmṛtam || śamīkasyasutaḥśṛṅgī śaśāpatvāruṣānvitaḥ

55.24

etaddinātsaptamehni
takṣakeṇamahāhinā || daṣṭoviṣāgninādagdho bhūyādāśvabhimanyujaḥ

55.25

eva śaśāpatvāṃrājañchṛṅgītasyamuneḥ su
taḥ || etadvaktuṃpitā tasya prāhiṇonmānvadantikam

55.26

itīrayitvātaṃbhūpaṃmāśugauramukhoyayau || gategaura
mukhepaścādrājāśokaparāyaṇaḥ

55.27

abhraṃlihamathotuṅgamvekastambhaṃsuvistṛtam || madhyegaṅgāṃvyatanutaṃ maṇḍapaṃtṛpapuṅgaṃ
vaḥ

55.28

mahāgaruḍamantrajñairauṣadhajñaiścikitsakaiḥ || takṣakasyaviṣaṃhantuṃ yatnaṃkurvantsamāhitaḥ

55.29

anekadevabra
hmarṣirājarṣipravarānvitaḥ || āstetasminnpastuṅge maṇḍapeviṣṇubhaktimān

55.30

tasminnavasarevipraḥ kāśyapo
māntrikottamaḥ || rājānaṃrakṣituṃprāyāttakṣakasyamahāviṣāt

55.31

saptame'hani viprendro daridrodhanakāmukaḥ || atrāṃ
ntaretakṣakopi viprarūpīsamāyayau

55.32

madhyemārgaṃ vilokyātha kāśyapaṃpratyabhāṣata || brāhmaṇatvaṃkutrayāsi vada
medyamahāmune

55.33

itipṛṣṭastadāvādītkāśyapastakṣakaṃdvijāḥ|| parīkṣitaṃmahārājaṃ takṣakodyaviṣāgninā

55.34

dhakṣya
tetaṃśamayituṃ tatsamīpamupaimyaham || ityuktavantaṃtaṃvipraṃ takṣakaḥpunarabravīt

55.35

takṣakohaṃdvijaśreṣṭha mayādaṣṭaṃci
kitsitum || naśaktobdaśatenāpi mahāmantrāyutairapi

55.36

cikitsituṃcenmaddaṣṭaṃ śaktirastitavādhunā || a
nekayojanocchrāyamimaṃ vaṭataruṃtvaham

55.37

daśāmyujjīvayainaṃtvaṃ samarthostitatobhavān || itīrayitvā taṃvṛkṣa
madaṃśattakṣakastadā

55.38

abhavadbhasmasātsopi vṛkṣotyantaṃsamūrcchitaḥ || pūrvamevanaraḥkaścittaṃvṛkṣamadhirūḍhavā
n

55.36-2

takṣakasyaviṣolkābhiḥsopidagdhobhavattadā || taṃnaraṃnavijijñāte taucakāśyapatakṣakau

55.40

kāśyapaḥ
pratijajñetha takṣakasyāpiśṛṇvataḥ || tanmantraśaktiṃpaśyantu sarveviprāhinodhunā

55.41

itīrayitvātaṃvṛkṣaṃ bhasmī
bhūtaṃviṣāgninā || ajīvayanmantraśaktyā kāśyapomāntrikottamaḥ

55.42

naropitenavṛkṣeṇa sākamujjīvitobha
vat || athāibravīttakṣakastaṃ kāśyapaṃmantrakovidam

55.43

yathānamunivāgmithyā bhavedevaṃkurudvija || yatterājādha
naṃdadyāttatopidviguṇaṃ dhanam

55.44

dadāmyahaṃnivartasva śīghramevadvijottama || ityuktvā nardhyaratnāni tasmaidattvāsa
takṣakaḥ

55.45

nyavartayatkāśyapaṃtaṃ brāhmaṇaṃmantrakovidam || alpāyuṣaṃnṛpaṃmatvājñānadṛṣṭyā sakāśyapaḥ

55.46

svāśramaṃprayayautūṣṇīṃ labdharatnaścatakṣakāt || sobravīttakṣakaḥsarvānsarpānāhūyatatkṣaṇe

55.47

yūyaṃtaṃnṛpatiṃprāpya munī
nāṃveṣadhāriṇaḥ || upahāraphalānyāśu prayacchataparīkṣite

55.48

tathetyuktāsarvasarpādadūrarājñephalānyamī || takṣa
kopitadā tatra kasmiṃścidvadarīphale

55.46-2

kṛmīveṣadharobhūtvā vyatiṣṭhaddaṃśituṃnṛpam || atharājāpradattāni sarpairbrāhmaṇa
rūpakaiḥ

55.50

parīkṣanmantriddhebhyo dattvāsarvaphalānyapi || kautūhalenajagrāhasthūlamekaṃ phalaṃkare

55.51

asmi
nnavasaresūryopyastācalamagāhata || mithyāṛṣivacomābhūdititatratyamānavāḥ

55.52

anyonyamavadansarve brāhma
ṇāścanṛpāstathā || evaṃvadatsusarveṣu phaletasminnadṛśyata

55.53

phaleraktakṛmiḥsarvai rājñācāpi parīkṣitā || ayaṃkiṃ
māṃdaśedya kṛmirityuktavānnṛpaḥ

55.54

nidadhetatphalaṃkaraṇai sakṛmidvijasattamāḥ || takṣakosminsthitaḥ pūrvvaṃkṛmirū
pīphaletadā

55.55

nirgatyatatphalādāśu nṛpadehamaveṣṭayat || takṣakāveṣṭitebhūṣe pārśvasthādudruvurbhayāt

55.56

a
nantaraṃnṛpoviprāstakṣakasyaviṣāgninā || dagdhobhūdbhasmasādāśu saprāsādobalīyasā

55.57

kṛtaurdhvadaihikaṃtasya nṛpa
syasapurohitāḥ || mantriṇastatsutaṃrājye janamejayanāmakam

55.58

rājānamabhyaṣiñcanvajagadrakṣaṇavāñchayā
takṣakādrakṣituṃbhūpamāyātaḥ kāśyapābhidhaḥ

55.56-2

yobrāhmaṇomuniśreṣṭhāḥ sasarvairninditojanaiḥ|| babhrāmasaklāndeśā
ndbiṣṭaiḥ sarvaiścadūṣitaḥ

55.60

avasthānaṃnalebhesau grāmevāpyāśramepivā || yānyāndeśānasauyātastatratatramahāja
naiḥ

55.61

tattaddeśānnirastaḥsaśākalyaṃśaraṇaṃyayau || praṇamyaśākalyamuniṃ kāśyaponinditojanaiḥ

55.62

idaṃ
vijñāpayāmāsa śākalyāyamahātmane || kāśyapa uvāca || bhagavansarvadharmajña śākalyaharivallabha

55.63

munayo
brāhmaṇāścānye māṃnindantisuhṛjjanāḥ || nāsyāhaṃkāraeṃjāṃne kiṃmāṃnindantimānavāḥ

55.64

brahmahatyāsurāpā
naṃ gurustrīgamanaṃtathā || steyaṃsaṃsargadoṣovā mayānācaritaḥkacit

55.65

anyānyapihipāpāni nakṛtānimayāmu
ne || tathāpinindantijanā vṛthāmāṃbāndhavādayaḥ

55.66

jānāsicettvaṃśākalya mayādoṣaṃkṛtaṃvada || uktothakāśya
penaivaṃ śākalyākhyomahāmuniḥ

55.67

kṣaeṃdhyātvāvabhāṣetaṃ kāśyapaṃ dvijasattamāḥ || śākalya uvāca || parīkṣitaṃma
hārājaṃ takṣakādrakṣituṃbhavān

55.68

ayāsīdarddhamārgetu takṣakeṇanivāritaḥ || cikitstuṃsamarthopi viṣarogādipīḍi
tam

55.66-2

yonarakṣatilobhena tamāhurbrahmaghātakam || krodhātkāmādbhayāllobhānmātsaryānmohatopivā

55.70

yona
rakṣativiprendra viṣarogāturaṃnaram || brahmahāsasurāpīcasteyīcagurutalpagaḥ

55.71

saṃsargadoṣaduṣṭaśca nāpitasyāhiniṣkṛ
tiḥ|| kanyāvikrayiṇaścāpi hayavikrayiestathā

55.72

kṛtaghnasyāpiśāstreṣu prāyaścittaṃhividyate || viṣarogāturaṃya
stu samartho'pinarakṣati

55.73

natasyaniṣkṛtiḥproktā prāyaścittāyutairapi || natenasahpaṅktauca bhuñjītasukṛtīja
naḥ

55.74

natenasahabhāṣeta napaśyettaṃnaraṃkacit || tatsaṃbhāṣaṇamātreṇa mahāpātakabhāgbhavet

55.75

parīkṣitsama
hārājaḥ puṇyaślokaścadhārmikaḥ || viṣṇubhaktomahāyogī cāturvarṇyasyarakṣitā

55.76

vyāsaputrāddharikathāṃ śrutavānbha
ktipūrvakam || arakṣitvāttvaṃnṛpaṃtantvaṃ vacasātakṣakasyayat

55.77

nivṛttastenaviprendrairbāndhavairvāpadūṣyase || saparīkṣinna
hārājo yadyapikṣaṇajīvitaḥ

55.78

tathāpiyāvanmaraṇaṃbudhaiḥkāryacikitsanam || yāvatkaṇṭhagatāḥprāṇāmumūrṣormā
navasyahi

55.79

tāvaccikitsākartavyākālasyakuṭilāgatiḥ || itiprāhuḥpu̱rāślokaṃ bhiṣagvidyābdhipāragāḥ

55.80

ataścikitsāśaktopi yasmādakṛtabheṣajaḥ || ardhamārgenivṛttastvantenataṃhatavānasi

55.81

śākalyenaivamuditaḥ kā
śyapaḥpratyabhāṣata || kāśyapa uvāca || mamaitaddoṣaśāntyarthamupāyaṃvadasuvrata

55.82

yenamāṃpratigṛhṇīyurbāndhavāḥsasu
hṛjjanāḥ

55.83

kṛpāṃmayikuruṣvatvaṃ śākalyaharivallabha || kāśyapenaivamuktastu śākalyopimunīśvaraḥ

55.84

kṣaṇaṃdhyātvājagādaivaṃ kāśyapaṃkṛpayātadā || śākalyauvāca || asyapāpasyaśāntyarthamupāyaṃpravadāmite

55.85

tatka
rttavyaṃtvayāśīghraṃ vilambaṃmākṛthādvija || dakṣiṇāmbunidhausetau gandhamādanaparvate

55.86

astitīrthadvayaṃvipra gāyatrīca
sarasvatī || tatratvaṃsnānamātreṇa śuddhobhūyāścatatkṣaṇe

55.87

gāyatryācasarasvatyā jalavātaspṛśonarāḥ || vidhūyasarva
pāpāni svargaṃyāsyantinirmalāḥ

55.88

tadyāhiśīghraṃvipratvaṃ gāyatrīṃcasarasvatīm || ityuktaḥkāśyapastena śākalye
nadvijottamāḥ

55.86-2

natvāmuniṃcaśākalyaṃ tamāpṛcchyamunīśvaram || tenacaivābhyanujñātaḥ prayayaugandhamādanam

55.60-2

tatragatvācagāyatrīsarasvatyaucakāśyapaḥ || natvātīrthadvayaṃbhaktyā daṇḍapāṇiṃcabhairavam

55.61-2

saṃkalpapūrvatattīrthe sa
snauniyamasaṃyutaḥ||tīrthadvayesnānamātrānmuktapāpothakāśyapaḥ

55.62-2

tīrthadvayasyatīresau kiñcitkālantutasthivān
tasminkālecagāyatrīsarasvatyaumunīśvarāḥ

55.63-2

prādurbabhūvaturmūte sarvvābharaṇabhūṣite || devyautesanamaskṛtya kāśya
pobhaktipūrvakam

55.64-2

keyuvāṃrūpasampanne sarvvālaṃkārasaṃyute || itipracchahṛṣṭāte kāśyapohṛṣṭamānasaḥ

55.65-2

tenapṛ
ṣṭecagāyatrīsarasvatyautamūcatuḥ || gāyatrīsarasvatyāvūcatuḥ || kāśyapāvāṃ higāyatrīsarasvatyauvidhipriye

55.66-3

eta
ttīrthasvarūpeṇa nityaṃvartāvahetratu || atratīrthadvayesnānādāvāṃtuṣṭetavādhunā

55.67-2

varaṃmattovṛṇīṣvatvaṃ yadiṣṭaṃkāśyapadvi
ja || snāntitīrthadvayeyetradāsyāvastadamīpsitam

55.68-2

śrutvāvacastadgāyatrīsarasvatyoḥsakāśyapaḥ || tuṣṭāvavāgbhi
ragryābhiste devyauvedhasaḥpriye

55.66-4

kāśyapa uvāca || caturānanagehinyau, jagaddhātryaunamāmyaham || vidyāsvarūpe
gāyatrīsarasvatyauśubheubhe

55.100

sṛṣṭisthityantakāriṇyau jagatāṃdevamātarau || havyakavyasvarūpeca candrāditya
vilocane

Linked texts (1)