Pramāṇa · Search · About · API

Shrikshetramahatmya 5

Śrīkṣetramāhātmya 5

Language
Sanskrit

5.3

aṣṭamo'dhyāyaḥ
puruṣottamakṣetrebrāhmaṇasyaśabareṇasahagamanam
jaiminiruvāca
ityuktastena vipreṇaśavaraścintayākulaḥ | asmākamupajīvyo'saurahasyasthojanārdanaḥ
upasthitaṃ no durdevaṃyenasyātsārvalaukikaḥ | nadarśayāmicedvipraṃśāpaṃme'sau pradāsyati
sarveṣāṃ brāhmaṇo mānyo viśeṣādatithastvayam
yasminviphalakāme tu dvau lokau viphalau mama

5.4

evaṃ vicārayanviśvāvasuḥ śavarapuṅgavaḥ | janapravādaṃ sasmāra purāṇaṃ śavarālaye

5.5

asminnantarhite deve bhūmyantarlīnamādhave | indradyumno narapatiḥ śakratulyaparākramaḥ

5.10

manuṣyavapuṣā yo vai brahmalokaṃ vrajedapi | so'sminprajābhirāgatya vājimedhaśatena ca
iṣṭvādārumayaṃviṣṇuṃcaturddhāsthāpayiṣyati | asyacedbhāgyamutpannaṃbrāhmaṇasyā'titherbhṛśam
antarddhānaṃ bhagavataḥ sannidhānamatho bhavet | tadenaṃdarśayiṣyāminīlendramaṇimacyutam
na pauruṣeyaṃ kasyā'pi karttavye daivannirmite | itthaṃ vicārya manasā śavaraśca punaḥ punaḥ
uvāca vipraṃ purato dhyāyantaṃ viṣṇumavyayam

5.21

śavara uvāca
asmābhiḥ pūrvato'pyeṣa udantaḥ śruta eva hi | indradyumnonarapatiratra vāsaṃ kariṣyati
tato'pibhāgyavāṃstvaṃhiyadagrenīlamādhavam | cakṣuṣāpaśyasebrahmannehiyāmohyadhityakām
ityuktvā taṃ kare dhṛtvā vartmanā gahanaṃ yayau | uparyupayupāruhya śilāviṣamavartmani
ekaikanaragamye ca kaṇṭakācitadurgame | tamaḥ prāye pathi gataṃ bodhayanvacasā dvijam
muhūrttābhyāṃrauhiṇasyakuṇḍasyāviśatāṃ taṭe | taṃ dṛṣṭvāso'bravīdvipraṃkuṇḍametadvijottama
rauhiṇākhyaṃ mahattīrthaṃ kāraṇaṃ sarvapāthasām | atrasnātvā naro yātivaikuṇṭhabhavanaṃdvija
etasyapūrvabhāge'saukalpacchāyāvaṭomahān | chāyāṃyasyasamākramyabrahmahatyāṃvyapohati
etayorantare brahmannikuñjābhyantare sthitam | paśyasākṣājjagannāthaṃ vedāntapratipāditam
dṛṣṭvā jahīhi sakalaṃ vividhaṃ pāpasañcayam | ita ūrdhvaṃ na śocasvapatito bhavasāgare
jaiminiruvāca
sa tu kuṇḍedvijaḥsnātvāsamprahṛṣṭamanāḥ sudhīḥ | dūrātpraṇamyaśirasāmanasāvacasāharim
tuṣṭāva caikāgramanā harṣagadgadayā girā

5.25

vidyāpatiruvāca
pradhānapuruṣātīta! sarvavyāpinparātapara !| carācaraparīṇāma ! paramārtha ! namo'stu te
śrutismṛtipurāṇetihāsasampratipāditaiḥ | karmabhistvaṃ samārādhya eka eva jagatpate
tvatta etajjagatsarvaṃ sṛṣṭau sampadyatevibho !| tvadādhāramidaṃ deva ! tvayaiva paripālyate
kalpānte saṃhṛtaṃ sarvaṃ tvatkukṣau sāvakāśakam
sukhaṃ vasati sarvātmannantaryāminnamo'stu te

5.26

namaste devadevāya trayīrūpāya te namaḥ | candrasūryādirūpeṇa jagadbhāsayate sadā

5.31

sarvatīrthamayīgaṅgādyasya pādābjasaṅgamāt | punāti sakalām̐llokāṃstasmai pāvayatenamaḥ
havīṃṣi mantrapūtāni samyagdattāni vahniṣu | pariṇāmakṛte tubhyaṃ jagañjīvayate namaḥ
yadaṃśamupajīvanti jagantyānandarūpiṇaḥ | sarvakalmaṣahīnāya tasmai brahmātmane namaḥ
nirmalāya svarūpāya śubhrarūpāyamāyine | sarvasaṅgavihīnāya namaste viśvasākṣiṇe
bahupādākṣiśīrṣāsyabāhave sarvajiṣṇave
sarvajīvasvarūpāya namaste sarvarūpiṇe

5.33

namaste kamalākānta namaste kamalāsana !| namaḥ kamalapatrākṣa trāhi māṃ puruṣottama !
asārasaṃsārapariśrameṇa nipīḍyamānaṃ khalu rogaśokaiḥ
māmuddharā'smādbhavaduḥkhajātātpādābjayoste śaraṇaṃ prapannam

5.36

jaiminiruvāca
iti stutvā sureśānaṃ devaṃ praṇavarūpiṇam | praṇataḥ praṇavaṃ mantraṃ jajāpa purato hareḥ
japānte śāntamanasaṃ kṛtāñjalimupasthitam | manyamānaṃ kṛtārthaṃsvaṃprovācaśavarodvijam
viśvāvasuruvāca
kṛtārthastvaṃ prabhuṃ dṛṣṭvā sāmprataṃ dvijapuṅgava !
dinānto'bhūdgṛhaṃ yāvaḥ kṣudhito'si śramānvitaḥ

5.37

vāso'pyaranye hiṃstrāṇāṃ nā'smākamucitā sthitiḥ
yāvadvānorbhānti bhāsastāvadyāmo nijālayam

5.42

ityuktvā brāhmaṇaṃ pāṇau gṛhītvā śabaraḥ punaḥ | ājagāma dvijaśreṣṭhāḥ svāśramaṃ tvarayānvitaḥ
brāhmaṇo'pi jagannāthaṃ dhyāyannānandasāgaram | kṣuttṛṣāśrama jātāni duḥkhāni bubudhe na hi
śilāviṣamamārge'pi kaṇṭakotkaradurgame | vrajanna duḥkhaṃ lebhe'sau śarīrānāsthayā mudā
evaṃ vrajantau tau vipraśabarau śavarālayam | sāyāhne tamanuprāptau vaiṣṇavāgryautubhodvijāḥ
tatrā'tithamanuprāptaṃ brāhmaṇaṃ śavarottamaḥ
bhakṣyabhojyavidhānaiśca vividhaiḥ samapūjayat

5.43

tato'bhitṛptastaddattairupacārairnṛpocitaiḥ | vismayaṃ paramaṃ lebhe śavarasya sudurlabhaiḥ

5.46

śavaro'yaṃ nivasati viṣame kānanāntare | āraṇyakairvarttamānaḥ kathamasya gṛhāntare
rājārhabhakṣyabhojyāni sulabhānyadbhutaṃ mahat | iti vismayamāpannaṃ brāhmaṇaṃ śavarastadā
provāca snigdhavacasā vinayāvanato bhṛśam

5.47

śavara uvāca
bho vipra ! śramahīno'si kaccitkṣuttṛḍvivarjitaḥ
āraṇyakānāṃ bhavane nāgarāṇāṃ kutaḥ sukham

5.50

ajñātā nāgarī vṛttiḥ śabaraistu viśeṣataḥ | rājopajīvināṃ śreṣṭhau rājāmātyapurohitau
tayorājasamaḥ pūjyaḥ purodhāḥ śāstrasammataḥ | indradyumno narapatiḥ sārvabhaumaḥ pratāpavān
vayi tuṣṭe sa santuṣṭodhruvaṃviprabhaviṣyati | ityuktavatyaraṇyasthe satu prītatarodvijaḥ
uvāca śabaramprītyā vinayādbhutavādinam

5.56

vidyāpatiruvāca
sādho madupacārāya hṛtānyetāniyāni te | vastūncamānuṣāṇīha yānyadṛṣṭānirājabhiḥ
184 skandapurāṇam [ 2 vai0 utka0 khaṇḍe
citrametaddivyavastusañcayaḥ śabarālaye| etakhyātuṃ kautukaṃ me sādho! samvarddhatemahat
etatprakāśituṃvipramatirnotsahate mama| tathāpi te dvijaśreṣṭhā'tithibhaktyāvadāmyaham
śakrādayo devagaṇāḥ samāyāntyanvahaṃ dvija !| divyopacārānādāya pūjanāya jagatpateḥ
pūjayitvājagannāthaṃstutvānatvācabhaktitaḥ | gītavāditranṛtyaiścasantoṣyapuruṣottamam
punaḥ prayānti satataṃ tridivaṃ surasattamāḥ
divyānyetāni vastūni nirmālyāni jagatpateḥ

5.61

dattāni tubhyamviduṣe kathaṃ vismayatebhavān| viṣṇornirmālyabhogena kṣīṇarogajarāvayam
saputrabāndhavāḥ sarve nivasāmo'yutāyuṣaḥ| viṣṇunirmālyabhogena kṣīyate pāpasaṃhatiḥ
na taccitraṃ dvijaśreṣṭha yena syānmuktibhājanam | śrutvaitaddurlabhaṃ karma brāhmaṇoromaharṣaṇaḥ
ānandāśruviluptākṣaḥ svaṃ kṛtārthamamanyata| ahośabarajanmā'sau paśyatyavyayamīśvaram
taducchiṣṭaṃ divyabhogamupabhuṅkte divāniśam
nānyo'sya sadṛśo loke pṛthivyāṃ sacarācare

5.63

yādṛśo viṣṇubhakto'yaṃ śabaro nīlaparvate| kiṃgatvāsvagṛheme'dyakuṭumbenā'sukhātmanā
anena sakhyaṃ niṣpādya sthāsyāmyatra vanāntare
cintayitvā ciraṃ vipraḥ śrīkṛṣṇāsaktamānasaḥ

5.66

punaḥ provāca śabaraṃ mayi te cedanugrahaḥ| sādho! sakhyaṃtvayākāryamitime niścayo mahān
kiṃ gatvā sevayārājñaḥ paratrā'sukhahetunā| atra sthitvā tvayāsādhaṃmupāsyamadhusūdanam
yathā punardehabandho yatiṣye na bhavenmama | sādhu mitratvayāsāddhaṃbhāgyānmesaṅgamo'bhavat
dustāraṃ bhavasaṃsāraṃ tariṣye tvatprasādataḥ| sārametatpraśaṃsanti saṃsāre bhavasāgare
yadvaiṣṇavena mitratvaṃ duḥkhasaṃsārapāradam| mitrasya sahavāsena punaḥ pratyakṣameṣyati
bhagavānpuṇḍarīkākṣaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ| indradyumno narapatirmayi pratyāgate sakhe

5.72

bhagavantaṃ samārāddhumihaiva sa nivatsyati| prāsādaṃ vipulaṃ cātracikīrṣurbhagavatpriyam
sahasramupacārāṇāṃ pūjanāya jagatpateḥ| racayiṣyāmīti mahatpratijñā''sīnmahīpateḥ
pratiśrutaṃ tatpurataḥ prītastanme'numanyatām

5.73

śabara uvāca
sakhe ! purātanī vārttā prasiddhaivā'tra tādṛśī

5.75

tvayā yathaiva kathita indradyumnasamāgamaḥ | kevalaṃ mādhavaṃ tatra na drakṣyati mahīpatiḥ
acirādeva bhagavānsvarṇavālukayāvṛtaḥ | pratijajñe yamāyaitadantarddhānaṃ gamiṣyati

5.78

mahābhāgyaparīpākātpratyakṣo'yaṃ tvayā kṛtaḥ | indradyumnāgamāṃ bhyāse dhruvaṃ saṃvyavadhāsyati
eṣo'rthastu tvayā mitra na vaktavyo nṛpāgrataḥ | āgatya so'tra nṛpatirdṛṣṭvāparameśvaram
prāyopaveśavratavānsvapne dṛṣṭvā gadādharam | tadādeśāddārumayaṃ prabholiṅgacatuṣṭayam

5.82

pūjayiṣyatibhaktyācapratiṣṭhāpyasvayambhuvā | sthitiratrahareryāvadāvayorrvaṃśasaṃsthitiḥ
anugrahādbhagavato nātra kāryā vicāraṇā | tadatrā'rthe sakhe! khedaṃ mā vraja kṣiprameva hi
nirvartsyate'cirādeva mitredānīṃ sukhaṃ svapa | prātardṛṣṭvā punardevaṃnīlendrāśmamayaṃ vibhum
sindhau snātvā tasya taṭe nivāsāya mahīpateḥ
drakṣyāmaḥ sādhu saṃsthānaṃ yathā'bhilaṣitaṃ sakhe !

5.86

ityanyāśca kathāḥ puṇyāḥ kṛtvā taucaparasparam | śubhasthānecāsvapatāṃśayane pallavāstṛte
prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ tīrtharājodakena tau | snānaṃ nirvartya vidhibanmādhavaṃ praṇipatya ca
rājārhasthānaṃ nirṇīyanivāsāyagataupunaḥ | tatramitreṇā'bhimantryarājñonirdeśakāraṇāt
rathamāruhya vipraḥ sa tvavantīpuramāyayau

Linked texts (7)