Pramāṇa · Search · About · API

Tritiyaskandha 15

Tṛtīyaskandha 15

Language
Sanskrit

Contents

15.1

śrīśuka uvāca || niśamyakauṣāraviṇopavarṇitāṃ hareḥ kathāṃ kāraṇasūkarātmanaḥ || punaḥ sa papraccha tamudyatāñjalirna cātitṛpto viduro dhṛtavrataḥ

15.2

vidura uvāca || tenaiva tu muniśreṣṭha hariṇā yajñamūrtinā || ādidaityo hiraṇyākṣo hata ityanuśuśruma

15.3

tasya coddharataḥ kṣoṇīṃ svadaṃṣṭrāgreṇa līlayā || daityarājasya ca brahmankasmāddhetorabhūnmṛdhaḥ

15.4

maitreya uvāca || sādhu vīra tvayā pṛṣṭamavatārakathāṃ hareḥ || yattvaṃ pṛcchasi martyānāṃ mṛtyupāśaviśātanīm

15.5

yadyottānapadaḥ putro muninā gītayā'rbhakaḥ || mṛtyoḥ kṛtvaiva mūrddhanyaṅghrimamāruroha hareḥ padam

15.6

athātrāpītihāso'yaṃ
śruto me varṇitaḥ purā || brahmaṇā devadevena devānāmanupṛcchatām

15.7

ditirdākṣāyaṇī kṣattarmārīcaṃ kaśyapaṃ patim || apatyakāmā cakame sandhyāyāṃ
hṛcchayārditā

15.8

iṣṭvā'gnijihvaṃ payasā puruṣaṃ yajuṣāṃ patim || nimlocatyarka āsīnamagnyāgāre samāhitam

15.9

ditiruvāca || eṣa māṃ tvatkṛte
vidvankāma āttaśarāsanaḥ || dunoti dīnāṃ vikramya rambhāmiva mataṅgajaḥ

15.10

tadvrvāndahyamānāyāṃ sapatnīnāṃ samṛddhibhiḥ || prajāvatīnāṃ bhadraṃ te
mayyā''yuṅktāmanugraham

15.11

bhartaryā''ptorumānānāṃ lokānāviśate yaśaḥ || patirbhavadvidho yāsāṃ prajayā nanu jāyate

15.12

purā pitā
no bhagavāndakṣo duhitṛvatsalaḥ || kaṃ vṛṇīta varaṃ vatsā ityapṛcchata naḥ pṛthak

15.13

sa viditvā''tmajānāṃ no bhāvaṃ santānabhāvanaḥ || trayodaśādadattāsāṃ yāste śīlamanuvratāḥ

15.14

atha me kuru kalyāṇaṃ kāmaṃ kañjavilocana || ārtopasarpaṇaṃ bhūmanna moghaṃ hi mahīyasi

15.15

iti
tāṃ vīra mārīcaḥ kṛpaṇāṃ bahubhāṣiṇīm || pratyāhānunayanvācā pravṛddhānaṅgakaśmalām

15.16

eṣa te'haṃ vidhāsyāmi priyaṃ bhīru yadicchasi
tasyāḥ kāmaṃ na kaḥ kuryātsiddhikhaivargikī yataḥ

15.17

sarvāśramānupādāya svāśrameṇa kalatravān || vyasanārṇavamatyeti jalayānairyathārṇavam

15.18

yāmāhurātmano hyardhaṃ śreyaskāmasya mānini || yasyāṃ svadhuramadhyasya pumāṃścarati vijvaraḥ

15.19

yāmāśrityendriyārātīndurjayānitarāśramaiḥ
vayaṃ jayema helābhirdasyūn durgapatiryathā

15.20

na vayaṃ prabhavastāṃ tvāmanukartuṃ gṛheśvari || apyāyuṣā vā kārtsnyena ye cānye guṇagṛdhnavaḥ

15.21

athāpi kāmametaṃ te prajātyai karavāṇyalam || yathā māṃ nātivocanti muhūrttaṃ pratipālaya

15.22

eṣā ghoratamā velā ghorāṇāṃ
ghoradarśanā || caranti yasyāṃ bhūtāni bhūteśānucarāṇi ha

15.23

etasyāṃ sādhvi sandhyāyāṃ bhagavānbhūtabhāvanaḥ || parīto bhūtaparṣadbhirvṛṣeṇāṭati
bhūtarāṭ

15.24

śmaśānacakrāniladhūlidhūmravikīrṇavidyotajaṭākalāpaḥ || bhasmāvaguṇṭhāmalarukmadeho devastribhiḥ paśyati devaraste

15.25

na yasya loke svajanaḥ paro vā nātyādṛto nota kaścidvigarhyaḥ || vayaṃ vrataiairyaccaraṇāpaviddhāmāśāsmahe'jāṃ bata bhuktabhogām

15.26

yasyānavadyācaritaṃ manīṣiṇo gṛṇantyavidyāpaṭalaṃ bibhitsavaḥ || nirastasāmyātiśayo'pi yatsvayaṃ piśācacaryāmacaradgatiḥ satām

15.27

hasanti
yasyācaritaṃ hi durbhagāḥ svātman ratasyāviduṣaḥ samīhitam || yairvastramālyābharaṇānulepanaiḥ śvabhojanaṃ svātmatayopalālitam

15.28

brahmādayo yatkṛtasetupālā yatkāraṇaṃ viśvamidaṃ ca māyā || ājñākarī tasya piśācacaryā aho vibhūmnaścaritaṃ viḍambanam

15.29

maitreya uvāca
saivaṃ saṃvidite bhartrā manmathonmathitendriyā || jagrāha vāso brahmarṣervṛṣalīva gatatrapā

15.30

sa viditvā'tha bhāryāyāstaṃ nirbandhaṃ vikarmaṇi || natvā
diṣṭāya rahasi tayā'thopaviveśaha

15.31

athopaspṛśya salilaṃ prāṇānāyamya vāgyataḥ || dhyāyañjajāpa virajaṃ brahma jyotiḥ sanātanam

15.32

ditistu vrīḍitā tena karmāvadyena bhārata || upasaṃgamya viprarṣimadhomukhyabhyabhāṣata

15.33

ditiruvāca || na me garbhamimaṃ brahmanbhūtānāmṛṣabho'vadhīt || rudraḥ patirhi bhūtānāṃ yasyānukaravamaṃhasam

15.34

namo rudrāya mahate devāyoprāya mīḍhuṣe || śivāya nyastadaṇḍāya dhṛtadaṇḍāya manyave

15.35

sa naḥ prasīdatāṃ bhāmo bhagavānurvanugrahaḥ || vyādhasyāpyanukampyānāṃ strīṇāṃ devaḥ satīpatiḥ

15.36

maitreya uvāca || svasargasyāśiṣaṃ lokyāmāśāsānāṃ pravepatīm || nivṛttasaṃdhyāniyamo bhāryāmāha prajāpatiḥ

15.37

kaśyapa uvāca || aprāyatyādātmanaste doṣānmauhūrtikāduta || mannideśāticāreṇa devānāṃ cātihelanāt

15.38

bhaviṣyatastavābhadrāvabhadre jāṭharādhamau || lokān sapālāṃstrīṃścaṇḍi muhurākrandayiṣyataḥ

15.39

prāṇināṃ
hanyamānānāṃ dīnānāmakṛtāgasām || strīṇāṃ nigṛhyamāṇānāṃ kopiteṣu mahātmasu

15.40

tadā viśveśvaraḥ kruddho bhagavān lokabhāvanaḥ || haniṣyatyavatīryā'sau yathā'drīnvajraparvadhṛk

15.41

ditiruvāca || vadhaṃ bhagavatā sākṣātsunābhodārabāhunā || āśāse putrayormahyaṃ mā kruddhād brāhmaṇādvibho

15.42

na brahmadaṇḍadagdhasya na bhūtabhayadasya ca || nārakāścānugṛhṇanti yāṃ yāṃ yonimaso gataḥ

15.43

kaśyapa uvāca || kṛtaśokānutāpena sadyaḥ pratyavamarśanāt || bhagavatyurumānācca bhave mayyapi cādarāt

15.44

putrasyaiva tu putrāṇāṃ bhavitākaḥ satāṃ mataḥ || gāsyanti yadyaśaḥ
śuddhaṃ bhagavadyaśasā samam

15.45

yogairhemeva durvarṇa bhāvayiṣyanti sādhavaḥ || nirvairādibhirātmānaṃ yacchīlamanuvartitum

15.46

yatprasādādidaṃ
viśvaṃ prasīdati yadātmakam || sa svadṛk bhagavānyasya toṣyate'nanyayā dṛśā

15.47

sa vai mahābhāgavato mahātmā mahānubhāvo mahatāṃ mahiṣṭhaḥ
pravṛddhabhaktyā hyanubhāvitāśaye niveśya vaikuṇṭhamimaṃ vihāsyati

15.48

alampaṭaḥ śīladharo guṇākaro hṛṣṭaḥ pararddhayā vyathito duḥkhiteṣu || abhūta
śatrurjagataḥ śokahartā naidāghikaṃ tāpamivoḍurājaḥ

15.49

antarbahiścāmalamabjanetraṃ svapūruṣecchā'nugṛhītarūpam || pautrastava śrīlalanālalāmaṃ
draṣṭā sphuratkuṇḍalamaṇḍitānanam

15.50

maitreya uvāca || śrutvā bhāgavataṃ pautramamodata ditirbhṛśam || putrayośca vadhaṃ kṛṣṇādviditvā''sīnmahāmanāḥ

15.50.p1

iti śrībhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe ditikaśyapasaṃvādavarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)