Pramāṇa · Search · About · API

Tritiyaskandha 26

Tṛtīyaskandha 26

Language
Sanskrit

Contents

26.1

śaunaka uvāca || kapilastattvasaṃkhyātā bhagavānātmamāyayā || jātaḥ svayamajaḥ sākṣādātmaprajñaptaye nṛṇām

26.2

na hyasya varṣmaṇaḥ puṃsāṃ
variṣṭhaḥ sarvayoginām || viśrutau śrutadevasya bhūri tṛpyanti me'savaḥ

26.3

yadyadvidhatte bhagavān svacchandātmā''tmamāyayā || tāni me śraddadhānasya
kīrttavyānyanukīrttaya

26.4

sūta uvāca || dvaipāyanasakhastvevaṃ maitreyo bhagavāṃstathā || prāhedaṃ viduraṃ prīta ānvīkṣikyāṃ pracoditaḥ

26.5

maitreya uvāca
pitari prasthite'raṇyaṃ mātuḥ priyacikīrṣayā || tasminbindusare'vātsīdbhagavānkapilaḥ kila

26.6

tamāsīnamakarmāṇaṃ tattvamārgāgradarśanam || svasutaṃ
devahūtyāha dhātuḥ saṃsmaratī vacaḥ

26.7

devahūtiruvāca || nirviṇṇā nitarāṃ bhūmannasadindriyatarṣaṇāt || yena saṃbhāvyamānena prapannā'ndhaṃ tamaḥ prabho

26.8

tasya tvaṃ tamaso'ndhasya duṣpārasyādya pāragam || saccakṣurjanmanāmante labdhaṃ me tvadanugrahāt

26.9

ya ādyo bhagavān puṃsāmīśvaro vai bhavānkila || lokasya tamasā'ndhasya cakṣuḥ sūrya ivoditaḥ

26.10

atha me deva saṃmohamapākraṣṭuṃ tvamarhasi || yo'vagraho'haṃmametītyetasminyojitastvayā

26.11

taṃ tvāṃ gatā'haṃ śaraṇaṃ śaraṇyaṃ svabhṛtyasaṃsārataroḥ kuṭhāram || jijñāsayā'haṃ prakṛteḥ parasya namāmi saddharmavidāṃ variṣṭham

26.12

maitreya
uvāca || iti svamāturniravadyamīpsitaṃ niśamya puṃsāmapavargavardhanam || dhiyā'bhinandyātmavatāṃ satāṃ gatirbabhāṣa īṣatsmitaśobhitānanaḥ

26.13

śrībhagavānuvāca || yoga ādhyātmikaḥ puṃsāṃ mato niḥśreyasāya me || atyantoparatiryatra duḥkhasya ca sukhasya ca

26.14

tamimaṃ te pravakṣyāmi yamavocaṃ
purā'naghe || ṛṣīṇāṃ śrotukāmānāṃ yogaṃ sarvāṅganaipuṇam

26.15

cetaḥ khalvasya bandhāya muktaye cātmano matam || guṇeṣu saktaṃ bandhāya rataṃ vā puṃsi
muktaye

26.16

ahaṃmamābhimānotthaiḥ kāmalobhādibhirmalaiḥ || vītaṃ yadā manaḥ śuddhamaduḥkhamasukhaṃ samam

26.17

tadā puruṣa ātmānaṃ kevalaṃ
prakṛteḥ param || nirantaraṃ svayaṃjyotiraṇimānamakhaṇḍitam

26.18

jñānavairāgyayuktena bhaktiyuktena cātmanā || paripaśyatyudāsīnaṃ prakṛtiṃ ca hataujasam

26.19

na yujyamānayā bhaktyā bhagavatyakhilātmani || sadṛśo'sti śivaḥ panthā yogināṃ brahmasiddhaye

26.20

prasaṅgamajaraṃ pāśamātmanaḥ
kavayo viduḥ || sa eva sādhuṣu kṛto mokṣadvāramapāvṛtam

26.21

titikṣavaḥ kāruṇikāḥ suhṛdaḥ sarvadehinām || ajātaśatravaḥ śāntāḥ sādhavaḥ
sādhubhūṣaṇāḥ

26.22

mayyananyena bhāvena bhaktiṃ kurvanti ye dṛḍhām || matkṛte tyaktakarmāṇastyaktasvajanabāndhavāḥ

26.23

madāśrayāḥ kathā mṛṣṭāḥ
śṛṇvanti kathayanti ca || tapanti vividhāstāpā naitānmadratacetasaḥ

26.24

ta ete sādhavaḥ sādhvi sarvasaṅgavivarjitāḥ || saṅgasteṣvatha te prārthyaḥ
saṅgadoṣaharā hi te

26.25

satāṃ prasaṅgānmama vīryasaṃvido bhavanti hṛtkarṇarasāyanāḥ kathāḥ || tajjoṣaṇādāśvapavargavartmani śraddhā ratirbhaktiranukramiṣyati

26.26

bhaktyā pumāñjātavirāga aindriyādṛṣṭaśrutānmadracanā'nucintayā || cittasya yatto grahaṇe yogayukto yatiṣyate ṛjubhiryogamārgaiḥ

26.27

asevayā'yaṃ prakṛterguṇānāṃ jñānena vairāgyavijṛmbhitena || yogena mayyarpitayā ca bhaktyā māṃ pratyagātmānamihāvarundhe

26.28

devahūtiruvāca || kācittvayyacyutā bhaktiḥ kīdṛśī mama gocarā || yayā padaṃ te nirvāṇamañjasā'nvāśnavā aham

26.29

yo yogo bhagavadbāṇo nirvāṇātsaṃstvayoditaḥ || kīdṛśaḥ kati cāṅgāni yatastattvāvabodhanam

26.30

tadetanme vijānīhi yathā'haṃ mandadhīrhare || sukhaṃ budhyeya durbodhaṃ yoṣā bhavadanugrahāt

26.31

maitreya uvāca || viditvā'rthaṃ kapilo māturitthaṃ jātasneho yatra tanvā'bhijātaḥ || tattvāmnāyaṃ yatpravadanti sāṅkhyaṃ provāca vai
bhaktivitānayogam

26.32

śrībhagavānuvāca || || devānāṃ guṇaliṅgānāmānuśravikakarmaṇām || sattva evaikamanaso vṛttiḥ svābhāvikī tu yā

26.33

animittā bhāgavatī bhaktiḥ siddhergarīyasī || jarayatyāśu yā kośaṃ nigīrṇamanalo yathā

26.34

naikātmatāṃ me spṛhayanti kecinmatpādasevā'bhiratā madīhāḥ || ye'nyonyato bhāgavatāḥ prasajya sabhājayante mama pauruṣāṇi

26.35

paśyanti te me rucirāṇyarūpa santataḥ prasannavaktrāruṇalocanāni || rūpāṇi divyāni varapradāne sākaṃ vācaṃ spṛhaṇīyāṃ vadanti

26.36

tairdarśanīyāvayavairudāravilāsahāsekṣitavāmasūktaiḥ || hṛtātmano
hṛtaprāṇāṃśca bhaktiranicchato me gatimaṇvīṃ prayuṃkte

26.37

atho vibhūtiṃ mama māyāvinastāmaiśvaryamaṣṭāṅgamamupravṛttam || śriyaṃ bhāgavatīṃ vā'spṛhayanti
bhadrāṃ parasya me te'śnuvate tu loke

26.38

na karhicinmatparāḥ śāntarūpe naṅkṣyanti no me'nimiṣo leḍhi hetiḥ || yeṣāmahaṃ priya ātmā sutaśca
sakhā guruḥ suhṛdo daivamiṣṭam

26.39

imaṃ lokaṃ tathaivāmumātmānamubhayāyinam || ātmānamanu ye ceha ye rāyaḥ paśavo gṛhāḥ

26.40

visṛjya
sarvānanyāṃśca māmevaṃ viśvatomukham || bhajantyananyayā bhaktyā tānmṛtyoratipāraye

26.41

nānyatra madbhragavataḥ pradhānapuruṣeśvarāt || ātmanaḥ
sarvabhūtānāṃ bhayaṃ tīvraṃ nivartate

26.42

madbhayādvāti vāto'yaṃ sūryastapati madbhayāt || varṣatīndro dahatyagnirmṛtyuścarati madbhayāt

26.43

jñānavairāgyayuktena bhaktiyogena yoginaḥ || kṣemāya pādamūlaṃ me praviśantyakutobhayam

26.44

etāvāneva loke'smin puṃsāṃ niḥśreyasodayaḥ || tīvreṇa
bhaktiyogena mano mayyarpitaṃ sthiram

26.44.p1

iti śrībhāgavate tṛtīyaskandhe kāpileyopākhyāne bhaktilakṣaṇavarṇanaṃ nāma pañcaviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (10)