Tritiyaskandha 26
Tṛtīyaskandha 26
- Language
- Sanskrit
Contents
- 26.44 — 1 part
26.1
śaunaka uvāca || kapilastattvasaṃkhyātā bhagavānātmamāyayā || jātaḥ svayamajaḥ sākṣādātmaprajñaptaye nṛṇām
26.2
na hyasya varṣmaṇaḥ puṃsāṃ
variṣṭhaḥ sarvayoginām || viśrutau śrutadevasya bhūri tṛpyanti me'savaḥ
26.3
yadyadvidhatte bhagavān svacchandātmā''tmamāyayā || tāni me śraddadhānasya
kīrttavyānyanukīrttaya
26.4
sūta uvāca || dvaipāyanasakhastvevaṃ maitreyo bhagavāṃstathā || prāhedaṃ viduraṃ prīta ānvīkṣikyāṃ pracoditaḥ
26.5
maitreya uvāca
pitari prasthite'raṇyaṃ mātuḥ priyacikīrṣayā || tasminbindusare'vātsīdbhagavānkapilaḥ kila
26.6
tamāsīnamakarmāṇaṃ tattvamārgāgradarśanam || svasutaṃ
devahūtyāha dhātuḥ saṃsmaratī vacaḥ
26.7
devahūtiruvāca || nirviṇṇā nitarāṃ bhūmannasadindriyatarṣaṇāt || yena saṃbhāvyamānena prapannā'ndhaṃ tamaḥ prabho
26.8
tasya tvaṃ tamaso'ndhasya duṣpārasyādya pāragam || saccakṣurjanmanāmante labdhaṃ me tvadanugrahāt
26.9
ya ādyo bhagavān puṃsāmīśvaro vai bhavānkila || lokasya tamasā'ndhasya cakṣuḥ sūrya ivoditaḥ
26.10
atha me deva saṃmohamapākraṣṭuṃ tvamarhasi || yo'vagraho'haṃmametītyetasminyojitastvayā
26.11
taṃ tvāṃ gatā'haṃ śaraṇaṃ śaraṇyaṃ svabhṛtyasaṃsārataroḥ kuṭhāram || jijñāsayā'haṃ prakṛteḥ parasya namāmi saddharmavidāṃ variṣṭham
26.12
maitreya
uvāca || iti svamāturniravadyamīpsitaṃ niśamya puṃsāmapavargavardhanam || dhiyā'bhinandyātmavatāṃ satāṃ gatirbabhāṣa īṣatsmitaśobhitānanaḥ
26.13
śrībhagavānuvāca || yoga ādhyātmikaḥ puṃsāṃ mato niḥśreyasāya me || atyantoparatiryatra duḥkhasya ca sukhasya ca
26.14
tamimaṃ te pravakṣyāmi yamavocaṃ
purā'naghe || ṛṣīṇāṃ śrotukāmānāṃ yogaṃ sarvāṅganaipuṇam
26.15
cetaḥ khalvasya bandhāya muktaye cātmano matam || guṇeṣu saktaṃ bandhāya rataṃ vā puṃsi
muktaye
26.16
ahaṃmamābhimānotthaiḥ kāmalobhādibhirmalaiḥ || vītaṃ yadā manaḥ śuddhamaduḥkhamasukhaṃ samam
26.17
tadā puruṣa ātmānaṃ kevalaṃ
prakṛteḥ param || nirantaraṃ svayaṃjyotiraṇimānamakhaṇḍitam
26.18
jñānavairāgyayuktena bhaktiyuktena cātmanā || paripaśyatyudāsīnaṃ prakṛtiṃ ca hataujasam
26.19
na yujyamānayā bhaktyā bhagavatyakhilātmani || sadṛśo'sti śivaḥ panthā yogināṃ brahmasiddhaye
26.20
prasaṅgamajaraṃ pāśamātmanaḥ
kavayo viduḥ || sa eva sādhuṣu kṛto mokṣadvāramapāvṛtam
26.21
titikṣavaḥ kāruṇikāḥ suhṛdaḥ sarvadehinām || ajātaśatravaḥ śāntāḥ sādhavaḥ
sādhubhūṣaṇāḥ
26.22
mayyananyena bhāvena bhaktiṃ kurvanti ye dṛḍhām || matkṛte tyaktakarmāṇastyaktasvajanabāndhavāḥ
26.23
madāśrayāḥ kathā mṛṣṭāḥ
śṛṇvanti kathayanti ca || tapanti vividhāstāpā naitānmadratacetasaḥ
26.24
ta ete sādhavaḥ sādhvi sarvasaṅgavivarjitāḥ || saṅgasteṣvatha te prārthyaḥ
saṅgadoṣaharā hi te
26.25
satāṃ prasaṅgānmama vīryasaṃvido bhavanti hṛtkarṇarasāyanāḥ kathāḥ || tajjoṣaṇādāśvapavargavartmani śraddhā ratirbhaktiranukramiṣyati
26.26
bhaktyā pumāñjātavirāga aindriyādṛṣṭaśrutānmadracanā'nucintayā || cittasya yatto grahaṇe yogayukto yatiṣyate ṛjubhiryogamārgaiḥ
26.27
asevayā'yaṃ prakṛterguṇānāṃ jñānena vairāgyavijṛmbhitena || yogena mayyarpitayā ca bhaktyā māṃ pratyagātmānamihāvarundhe
26.28
devahūtiruvāca || kācittvayyacyutā bhaktiḥ kīdṛśī mama gocarā || yayā padaṃ te nirvāṇamañjasā'nvāśnavā aham
26.29
yo yogo bhagavadbāṇo nirvāṇātsaṃstvayoditaḥ || kīdṛśaḥ kati cāṅgāni yatastattvāvabodhanam
26.30
tadetanme vijānīhi yathā'haṃ mandadhīrhare || sukhaṃ budhyeya durbodhaṃ yoṣā bhavadanugrahāt
26.31
maitreya uvāca || viditvā'rthaṃ kapilo māturitthaṃ jātasneho yatra tanvā'bhijātaḥ || tattvāmnāyaṃ yatpravadanti sāṅkhyaṃ provāca vai
bhaktivitānayogam
26.32
śrībhagavānuvāca || || devānāṃ guṇaliṅgānāmānuśravikakarmaṇām || sattva evaikamanaso vṛttiḥ svābhāvikī tu yā
26.33
animittā bhāgavatī bhaktiḥ siddhergarīyasī || jarayatyāśu yā kośaṃ nigīrṇamanalo yathā
26.34
naikātmatāṃ me spṛhayanti kecinmatpādasevā'bhiratā madīhāḥ || ye'nyonyato bhāgavatāḥ prasajya sabhājayante mama pauruṣāṇi
26.35
paśyanti te me rucirāṇyarūpa santataḥ prasannavaktrāruṇalocanāni || rūpāṇi divyāni varapradāne sākaṃ vācaṃ spṛhaṇīyāṃ vadanti
26.36
tairdarśanīyāvayavairudāravilāsahāsekṣitavāmasūktaiḥ || hṛtātmano
hṛtaprāṇāṃśca bhaktiranicchato me gatimaṇvīṃ prayuṃkte
26.37
atho vibhūtiṃ mama māyāvinastāmaiśvaryamaṣṭāṅgamamupravṛttam || śriyaṃ bhāgavatīṃ vā'spṛhayanti
bhadrāṃ parasya me te'śnuvate tu loke
26.38
na karhicinmatparāḥ śāntarūpe naṅkṣyanti no me'nimiṣo leḍhi hetiḥ || yeṣāmahaṃ priya ātmā sutaśca
sakhā guruḥ suhṛdo daivamiṣṭam
26.39
imaṃ lokaṃ tathaivāmumātmānamubhayāyinam || ātmānamanu ye ceha ye rāyaḥ paśavo gṛhāḥ
26.40
visṛjya
sarvānanyāṃśca māmevaṃ viśvatomukham || bhajantyananyayā bhaktyā tānmṛtyoratipāraye
26.41
nānyatra madbhragavataḥ pradhānapuruṣeśvarāt || ātmanaḥ
sarvabhūtānāṃ bhayaṃ tīvraṃ nivartate
26.42
madbhayādvāti vāto'yaṃ sūryastapati madbhayāt || varṣatīndro dahatyagnirmṛtyuścarati madbhayāt
26.43
jñānavairāgyayuktena bhaktiyogena yoginaḥ || kṣemāya pādamūlaṃ me praviśantyakutobhayam
26.44
etāvāneva loke'smin puṃsāṃ niḥśreyasodayaḥ || tīvreṇa
bhaktiyogena mano mayyarpitaṃ sthiram
26.44.p1
iti śrībhāgavate tṛtīyaskandhe kāpileyopākhyāne bhaktilakṣaṇavarṇanaṃ nāma pañcaviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (10)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Kapilagītā — Sanskrit
- Kapilākhyāna — Sanskrit
- Bhagavadbhaktiratnāvalī — Viṣṇupurī 1609, Sanskrit
- Bhāgavatabhaktiratnāvalī — Viṣṇupurī, Sanskrit
- Bhagwadbhaktiratnāvalī — Sanskrit
- Mārutaśakti — Govardhana Ghanaśyāma Śarman alias Ghaṭṭulāla, Sanskrit
- Bhaktimārtaṇḍa — Gopeśvara 1805, Sanskrit