Pramāṇa · Search · About · API

Tritiyaskandha 30

Tṛtīyaskandha 30

Language
Sanskrit

Contents

30.1

devahūtiruvāca || lakṣaṇaṃ mahadādīnāṃ prakṛteḥ puruṣasya ca || svarūpaṃ lakṣyate'mīṣāṃ yena tat pāramārthikam

30.2

yathā sāṃkhyepu kathitaṃ
yanmūlaṃ tatpracakṣate || bhaktiyogasya me mārga brūhi vistaraśaḥ prabho

30.3

virāgo yena puruṣo bhagavantsarvato bhavet || ācakṣva jīvalokasya vividhā
lokasaṃsṛtīḥ

30.4

kālasyeśvararūpasya pareṣāṃ ca parasya te || svarūpaṃ bata kurvanti yaddhetoḥ kuśalaṃ janāḥ

30.5

lokasya mithyā'bhimateracakṣuṣaściraṃ prasuptasya tamasyanāśraye || śrāntasya karmasvanuviddhayā dhiyā tvamāvirāsīḥ kila yogabhāskaraḥ

30.6

maitreya uvāca || iti māturvacaḥ ślakṣṇaṃ
pratinandya mahāmuniḥ || āvabhāṣe kuruśreṣṭha prītastāṃ karuṇā'rditaḥ

30.7

śrībhagavānuvāca || bhaktiyogo bahuvidho mārgairbhāmini bhāvyate || svabhāvaguṇamārgeṇa puṃsāṃ bhāvo vibhidyate

30.8

abhisaṃdhāya yahiṃsāṃ dambhaṃ mātsaryameva vā || saṃrambhī bhinnadṛg bhāvaṃ mayi kuryātsa tāmasaḥ

30.9

viṣayānabhisaṃdhāya yaśa aiśvaryameva vā || arcādāvarcayedyo māṃ pṛthagbhāvaḥ sa rājasaḥ

30.10

karmanirhāramuddiśya parasminvā tadarpaṇam || yajedyaṣṭavyamiti
vā pṛthagbhāvaḥ sa sāttvikaḥ

30.11

madguṇaśrutimātreṇa mayi sarvaguhāśaye || manogatiravicchinnā yathā gaṅgā'mbhaso'mbudhau

30.12

lakṣaṇaṃ
bhaktiyogasya nirguṇasya hyudāhṛtam || ahaitukyavyavahitā yā bhaktiḥ puruṣottame

30.13

sālokyasārṣṭisāmīpyasārūpyaikatvamapyuta || dīyamānaṃ na
gṛhṇanti vinā matsevanaṃ janāḥ

30.14

sa eva bhaktiyogākhya ātyantika udāhṛtaḥ || yenātivrajya triguṇaṃ madbhāvāyopapadyate

30.15

niṣevitenānimittena svadharmeṇa mahīyasā || kriyāyogena śastena nātihiṃsreṇa nityaśaḥ

30.16

maddhiṣṇyadarśanasparśapūjāstutyabhivandanaiḥ || bhūteṣu madbhāvanayā sattvenāsaṅgena ca

30.17

mahatāṃ bahumānena dīnānāmanukampayā || maitryā caivātmatulyeṣu yamena niyamena ca

30.18

ādhyātmikāscriptṇānnāmasaṃkīrtanācca me || ārjavenāryasaṅgena nirahaṃkriyayā tathā

30.19

madkarmaṇo guṇairetaiḥ pariśuddha āśayaḥ || puruṣasyāñjasā'bhyeti śrutamātraguṇaṃ hi mām

30.20

yathā vātaratho ghrāṇamāvṛṅkte gandha āśayāt || evaṃ yogarataṃ ceta ātmānamavikāri yat

30.21

ahaṃ sarveṣu bhūteṣu
bhūtātmā'vasthitaḥ sadā || tamavajñāya māṃ martyaḥ kurute'rcāviḍambanam

30.22

yo māṃ sarveṣu bhūteṣu santamātmānamīśvaram || hitvā'rcāṃ bhajate
mauḍhyādbhasmanyeva juhoti saḥ

30.23

dviṣataḥ parakāye māṃ mānino bhinnadarśinaḥ || bhūteṣu baddhavairasya na manaḥ śāntimṛcchati

30.24

ahamuccāvacairdravyaiḥ kriyayotpannayā'naghe || naiva tuṣye'rcito'rccāyāṃ bhūtagrāmāvamāninaḥ

30.25

arcādāvarcayettāvadīśvaraṃ māṃ svakarmakṛt || yāvanna veda svahṛdi
sarvabhūteṣvavasthitam

30.26

ātmanaśca parasyāpi yaḥ karotyantarodaram || tasya bhinnadṛśo mṛtyurvidadhe bhayamulbaṇam

30.27

atha māṃ sarvabhūteṣu
bhūtātmānaṃ kṛtālayam || arhayeddānamānābhyāṃ maitryā'bhinnena cakṣuṣā

30.29

jīvāḥ śreṣṭhā hyajīvānāṃ tataḥ prāṇabhṛtaḥ śubhe || tataḥ sacittāḥ pravarāstataścendriyavṛttayaḥ ||28||tatrāpi sparśavedibhyaḥ pravarā rasavedinaḥ || tebhyo gandhavidaḥ śreṣṭhāstataḥ śabdavido varāḥ

30.30

rūpabhedavidas‍tatra tataścobhayatodataḥ
teṣāṃ bahupadaḥ śreṣṭhāścatuṣpādastato dvipād

30.31

tato varṇāśca catvārasteṣāṃ brāhmaṇa uttamaḥ || brāhmaṇeṣvapi vedajño hyarthajño'bhyadhikastataḥ

30.32

arthajñātsaṃśayacchettā tataḥ śreyānsvakarmakṛt || muktasaṅghastato bhūyānadogdhā dharmamātmanaḥ

30.33

tasmānmayyarpitāśeṣakriyārthātmā nirantaraḥ

30.34

mayyarpitātmanaḥ puṃso mayi saṃnyastakarmaṇaḥ || na paśyāmi paraṃ bhūtamakartuḥ samadarśanāt

30.35

manasaitāni bhūtāni praṇamedbahu mānayan
īśvaro jīvakalayā praviṣṭo bhagavāniti

30.36

bhaktiyogaśca yogaśca mayā mānavyudīritaḥ || tayorekatareṇaiva puruṣaḥ puruṣaṃ vrajet

30.37

etadbhagavato rūpaṃ brahmaṇaḥ paramātmanaḥ || paraṃ pradhānaṃ puruṣaṃ daivaṃ karma viceṣṭitam || rūpabhedāspadaṃ divyaṃ kāla ityabhidhīyate

30.38

bhūtānāṃ mahadādīnāṃ
yato bhinnadṛśāṃ bhayam || yo'ntaḥ praviśya bhūtāni bhūtairattyakhilāśrayaḥ || sa viṣṇāvākhyo'dhiyajño'sau kālaḥ kalayatāṃ prabhuḥ

30.39

na cāsya
kaściddayito na dveṣyo na ca bāndhavaḥ || āviśatyapramatto'sau pramattaṃ janamantakṛt

30.40

yadbhayādvāti vāto'yaṃ sūryastapati yadbhayāt || yadbhayādvarṣate devo
bhagaṇo bhāti yadbhayāt

30.41

yadvanaspatayo bhītā latāścauṣadhibhiḥ saha || sve sve kāle'bhigṛhṇanti puṣpāṇi ca phalāni ca

30.42

sravanti
sarito bhītā notsarpantyudadhiryataḥ || agnirindhe sagiribhirbhūrna majjati yadbhayāt

30.43

nabho dadāti śvasatāṃ padaṃ yanniyamādadaḥ || lokaṃ svadehaṃ tanute mahān
saptabhiścāvṛtam

30.44

guṇābhimānino devāḥ sargādiṣvasya yadbhayāt || vartante'nuyugaṃ teṣāṃ vaśa etaccarācaram

30.45

so'nanto'ntakaraḥ
kālo'nādirādikṛdavyayaḥ || janaṃ janena janayanmārayanmṛtyunā'ntakam

30.45.p1

iti śrībhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe bahuvidhabhaktiyogavarṇanaṃ nāma ekonatriṃśattamo'dhyāyaḥ

Linked texts (9)