Tritiyaskandha 30
Tṛtīyaskandha 30
- Language
- Sanskrit
Contents
- 30.45 — 1 part
30.1
devahūtiruvāca || lakṣaṇaṃ mahadādīnāṃ prakṛteḥ puruṣasya ca || svarūpaṃ lakṣyate'mīṣāṃ yena tat pāramārthikam
30.2
yathā sāṃkhyepu kathitaṃ
yanmūlaṃ tatpracakṣate || bhaktiyogasya me mārga brūhi vistaraśaḥ prabho
30.3
virāgo yena puruṣo bhagavantsarvato bhavet || ācakṣva jīvalokasya vividhā
lokasaṃsṛtīḥ
30.4
kālasyeśvararūpasya pareṣāṃ ca parasya te || svarūpaṃ bata kurvanti yaddhetoḥ kuśalaṃ janāḥ
30.5
lokasya mithyā'bhimateracakṣuṣaściraṃ prasuptasya tamasyanāśraye || śrāntasya karmasvanuviddhayā dhiyā tvamāvirāsīḥ kila yogabhāskaraḥ
30.6
maitreya uvāca || iti māturvacaḥ ślakṣṇaṃ
pratinandya mahāmuniḥ || āvabhāṣe kuruśreṣṭha prītastāṃ karuṇā'rditaḥ
30.7
śrībhagavānuvāca || bhaktiyogo bahuvidho mārgairbhāmini bhāvyate || svabhāvaguṇamārgeṇa puṃsāṃ bhāvo vibhidyate
30.8
abhisaṃdhāya yahiṃsāṃ dambhaṃ mātsaryameva vā || saṃrambhī bhinnadṛg bhāvaṃ mayi kuryātsa tāmasaḥ
30.9
viṣayānabhisaṃdhāya yaśa aiśvaryameva vā || arcādāvarcayedyo māṃ pṛthagbhāvaḥ sa rājasaḥ
30.10
karmanirhāramuddiśya parasminvā tadarpaṇam || yajedyaṣṭavyamiti
vā pṛthagbhāvaḥ sa sāttvikaḥ
30.11
madguṇaśrutimātreṇa mayi sarvaguhāśaye || manogatiravicchinnā yathā gaṅgā'mbhaso'mbudhau
30.12
lakṣaṇaṃ
bhaktiyogasya nirguṇasya hyudāhṛtam || ahaitukyavyavahitā yā bhaktiḥ puruṣottame
30.13
sālokyasārṣṭisāmīpyasārūpyaikatvamapyuta || dīyamānaṃ na
gṛhṇanti vinā matsevanaṃ janāḥ
30.14
sa eva bhaktiyogākhya ātyantika udāhṛtaḥ || yenātivrajya triguṇaṃ madbhāvāyopapadyate
30.15
niṣevitenānimittena svadharmeṇa mahīyasā || kriyāyogena śastena nātihiṃsreṇa nityaśaḥ
30.16
maddhiṣṇyadarśanasparśapūjāstutyabhivandanaiḥ || bhūteṣu madbhāvanayā sattvenāsaṅgena ca
30.17
mahatāṃ bahumānena dīnānāmanukampayā || maitryā caivātmatulyeṣu yamena niyamena ca
30.18
ādhyātmikāscriptṇānnāmasaṃkīrtanācca me || ārjavenāryasaṅgena nirahaṃkriyayā tathā
30.19
madkarmaṇo guṇairetaiḥ pariśuddha āśayaḥ || puruṣasyāñjasā'bhyeti śrutamātraguṇaṃ hi mām
30.20
yathā vātaratho ghrāṇamāvṛṅkte gandha āśayāt || evaṃ yogarataṃ ceta ātmānamavikāri yat
30.21
ahaṃ sarveṣu bhūteṣu
bhūtātmā'vasthitaḥ sadā || tamavajñāya māṃ martyaḥ kurute'rcāviḍambanam
30.22
yo māṃ sarveṣu bhūteṣu santamātmānamīśvaram || hitvā'rcāṃ bhajate
mauḍhyādbhasmanyeva juhoti saḥ
30.23
dviṣataḥ parakāye māṃ mānino bhinnadarśinaḥ || bhūteṣu baddhavairasya na manaḥ śāntimṛcchati
30.24
ahamuccāvacairdravyaiḥ kriyayotpannayā'naghe || naiva tuṣye'rcito'rccāyāṃ bhūtagrāmāvamāninaḥ
30.25
arcādāvarcayettāvadīśvaraṃ māṃ svakarmakṛt || yāvanna veda svahṛdi
sarvabhūteṣvavasthitam
30.26
ātmanaśca parasyāpi yaḥ karotyantarodaram || tasya bhinnadṛśo mṛtyurvidadhe bhayamulbaṇam
30.27
atha māṃ sarvabhūteṣu
bhūtātmānaṃ kṛtālayam || arhayeddānamānābhyāṃ maitryā'bhinnena cakṣuṣā
30.29
jīvāḥ śreṣṭhā hyajīvānāṃ tataḥ prāṇabhṛtaḥ śubhe || tataḥ sacittāḥ pravarāstataścendriyavṛttayaḥ ||28||tatrāpi sparśavedibhyaḥ pravarā rasavedinaḥ || tebhyo gandhavidaḥ śreṣṭhāstataḥ śabdavido varāḥ
30.30
rūpabhedavidastatra tataścobhayatodataḥ
teṣāṃ bahupadaḥ śreṣṭhāścatuṣpādastato dvipād
30.31
tato varṇāśca catvārasteṣāṃ brāhmaṇa uttamaḥ || brāhmaṇeṣvapi vedajño hyarthajño'bhyadhikastataḥ
30.32
arthajñātsaṃśayacchettā tataḥ śreyānsvakarmakṛt || muktasaṅghastato bhūyānadogdhā dharmamātmanaḥ
30.33
tasmānmayyarpitāśeṣakriyārthātmā nirantaraḥ
30.34
mayyarpitātmanaḥ puṃso mayi saṃnyastakarmaṇaḥ || na paśyāmi paraṃ bhūtamakartuḥ samadarśanāt
30.35
manasaitāni bhūtāni praṇamedbahu mānayan
īśvaro jīvakalayā praviṣṭo bhagavāniti
30.36
bhaktiyogaśca yogaśca mayā mānavyudīritaḥ || tayorekatareṇaiva puruṣaḥ puruṣaṃ vrajet
30.37
etadbhagavato rūpaṃ brahmaṇaḥ paramātmanaḥ || paraṃ pradhānaṃ puruṣaṃ daivaṃ karma viceṣṭitam || rūpabhedāspadaṃ divyaṃ kāla ityabhidhīyate
30.38
bhūtānāṃ mahadādīnāṃ
yato bhinnadṛśāṃ bhayam || yo'ntaḥ praviśya bhūtāni bhūtairattyakhilāśrayaḥ || sa viṣṇāvākhyo'dhiyajño'sau kālaḥ kalayatāṃ prabhuḥ
30.39
na cāsya
kaściddayito na dveṣyo na ca bāndhavaḥ || āviśatyapramatto'sau pramattaṃ janamantakṛt
30.40
yadbhayādvāti vāto'yaṃ sūryastapati yadbhayāt || yadbhayādvarṣate devo
bhagaṇo bhāti yadbhayāt
30.41
yadvanaspatayo bhītā latāścauṣadhibhiḥ saha || sve sve kāle'bhigṛhṇanti puṣpāṇi ca phalāni ca
30.42
sravanti
sarito bhītā notsarpantyudadhiryataḥ || agnirindhe sagiribhirbhūrna majjati yadbhayāt
30.43
nabho dadāti śvasatāṃ padaṃ yanniyamādadaḥ || lokaṃ svadehaṃ tanute mahān
saptabhiścāvṛtam
30.44
guṇābhimānino devāḥ sargādiṣvasya yadbhayāt || vartante'nuyugaṃ teṣāṃ vaśa etaccarācaram
30.45
so'nanto'ntakaraḥ
kālo'nādirādikṛdavyayaḥ || janaṃ janena janayanmārayanmṛtyunā'ntakam
30.45.p1
iti śrībhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe bahuvidhabhaktiyogavarṇanaṃ nāma ekonatriṃśattamo'dhyāyaḥ
Linked texts (9)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Kapilagītā — Sanskrit
- Kapilākhyāna — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Muktāphala — Vopadeva, Sanskrit
- Vādāvalī — Puruṣottama Pītāmbara 1668, Sanskrit
- Bhaktimārtaṇḍa — Gopeśvara 1805, Sanskrit