Tritiyaskandha 33
Tṛtīyaskandha 33
- Language
- Sanskrit
Contents
- 33.43 — 1 part
33.1
kapila uvāca || atha yo gṛhamedhīyāndharmānevāvasangṛhe || kāmamarthaṃ ca dharmānsvāndogdhi bhūyaḥ piparti tān
33.2
sa cāpi bhagavaddharmātkāmamūḍhaḥ parāṅmukhaḥ || yajate kratubhirdevānpitṝṃśca śraddhayānvitaḥ
33.3
tacchraddhayā''krāntamatiḥ pitṛdevavrataḥ pumān || gatvā cāndramasaṃ lokaṃ somapāḥ
punareṣyati
33.4
yadā cāhīndraśayyāyāṃ śete'nantāsano hariḥ || tadā lokā layaṃ yānti ta ete gṛhamedhinām
33.5
ye svadharmmānna duhyanti
dhīrāḥ kāmārthahetave || niḥsaṅgāstyaktakarmāṇaḥ praśāntāḥ śuddhacetasaḥ
33.6
nivṛtttidharmaniratā nirmalā nirahaṃkṛtāḥ || svadharmmākhyena sattvena pariśuddhena
cetasā
33.7
sūryyadvāreṇa te yānti puruṣaṃ viśvatomukham || parāvareśaṃ prakṛtimasyotpattyantabhāvanam
33.8
dviparārddhāvasāne yaḥ pralayo brahmaṇastu
te || tāvadadhyāsate lokaṃ parasya paricintakāḥ
33.9
kṣmāmbho'nalā nilaviyanmanaindriyārthabhūtādibhiḥ parivṛtaṃ pratisañjihīrṣuḥ || avyākṛtaṃ viśati
yarhi guṇatrayātmā kālaṃ parākhyamanubhūya paraḥ svayambhūḥ
33.10
evaṃ paretya bhagavantamanupraviṣṭā ye yogino jitamarunmanaso virāgāḥ || tenaiva sākamamṛtaṃ puruṣaṃ purāṇaṃ brahmapradhānamupayāntyagatābhimānāḥ
33.11
atha taṃ sarvabhūtānāṃ hṛtpadmeṣu kṛtālayam || śrutānubhāvaṃ śaraṇaṃ vraja bhāvena bhāmini
33.12
ādyaḥ sthiracarāṇāṃ yo vedagarbhaḥ saharṣibhiḥ || yogeśvaraiḥ kumārādyaiḥ siddhairyogapravarttakaiḥ
33.13
bhedadṛṣṭyā'bhimānena niḥsaṅgenāpi karmaṇā
kartṛtvātsaguṇaṃ brahma puruṣaṃ puruṣarṣabham
33.14
sa saṃsṛtya punaḥ kāle kāleneśvarāmūrttinā || jāte guṇavyatikare yathāpūrvaṃ prajāyate
33.15
aiśvaryaṃ
pārameṣṭhyaṃ ca te'pi dharmavinirmitam || niṣevya punarāyānti guṇavyatikare sati
33.16
ye tvihāsaktamanasaḥ karmasu śraddhayānvitāḥ || kurvantyapratiṣiddhāni nityānyapi ca kṛtsnaśaḥ
33.17
rajasāḥ kuṇṭhamanasaḥ kāmātmāno jitendriyāḥ || pitṝn yajantyanudinaṃ gṛheṣvabhiratāśayāḥ
33.18
traivargikāste puruṣā vimukhā harimaidhasaḥ || kathāyāṃ kathanīyoruvikramasya madhudviṣaḥ
33.19
nūnaṃ daivena vihatā ye cācyutakathāsudhām
hitvā śṛṇvantyasadgāthāḥ purīṣamiva viḍbhujaḥ
33.20
dakṣiṇena yathāryamṇaḥ pitṛlokaṃ vrajanti te || prajāmanuprajāyante śmaśānāntakriyākṛtaḥ
33.21
tataste kṣīṇasukṛtāḥ punarlokamimaṃ sati || patanti vivaśā devaiḥ sadyo vibhraṃśitodayāḥ
33.22
tasmāttvaṃ sarvabhāvena bhajasva parameṣṭhinam
tadguṇāśrayayā bhaktyā bhajanīyapadāṃbujam
33.23
vāsudeve bhagavati bhaktiyogaḥ prayojitaḥ || janayatyāśu vairāgyaṃ jñānaṃ yadbrahmadarśanam
33.24
yadā'sya cittamartheṣu sameṣvindriyavṛttibhiḥ || na vigṛhṇāti vaiṣamyaṃ priyamapriyamityuta
33.25
sa tadaivātmanā''tmānaṃ niḥsaṅgaṃ samadarśanam || heyopādeyarahitamārūḍhaṃ padamīkṣate
33.26
jñānamātraṃ paraṃ brahma paramātmeśvaraḥ pumān || dṛśyādibhiḥ pṛthagbhāvairbhagavāneka īyate
33.27
etāvāneva
yogena samagreṇeha yoginaḥ || yujyate'bhigato hyartho yadasaṅgatu kṛtsnaśaḥ
33.28
jñānamekaṃ parācīnairindriyairbrahma nirguṇam || avabhātyartharūpeṇa
bhrāntyā śabdādidharmiṇā
33.29
yathā mahānahaṃrūpastrivṛtpañcavidhaḥ svarāṭ || ekādaśavidhastasya vapuraṇḍaṃ jagadyataḥ
33.30
etadvai śraddhayā
bhaktyā yogābhyāsena nityaśaḥ || samāhitātmā niḥsaṃgo viraktyā paripaśyati
33.31
ityetatkathitaṃ gurvi jñānaṃ tad brahmadarśanam || yenānabuddhyate tattvaṃ prakṛteḥ puruṣasya ca
33.32
jñānayogaśca manniṣṭho nairguṇyo bhaktilakṣaṇaḥ || dvayorapyeka evārtho bhagavacchabdalakṣaṇaḥ
33.32-2
yathendriyaiḥ
pṛthagdvārairartho bahuguṇāśrayaḥ || eko nāneyate tadvadbhagavān śāstravartmabhiḥ
33.34
kriyayā kratubhirdānaistapaḥsvādhyāyamarśanaiḥ || ātmendriyajayenāpi
saṃnyāsena ca karmaṇām
33.35
yogena vividhāṅgena bhaktiyogena caiva hi || dharmeṇobhayacihnena yaḥ pravṛttinivṛttimān
33.36
ātmatattvāvabodhena
vairāgyena dṛḍhena ca || īyate bhagavānebhiḥ saguṇo nirguṇaḥ svadṛk
33.37
prāvocaṃ bhaktiyogasya svarūpaṃ te caturvidham || kālasya cāvyaktagateryo'ntardhāvati jantuṣu
33.38
jīvasya saṃsṛtīrbahīrvidyākarmanirmitāḥ || yāsvaṅga praviśannātmā na veda gatimātmanaḥ
33.39
naitatkhalāyopadiśennāvinītāya karhicit || na stabdhāya na bhinnāya naiva dharmadhvajāya ca
33.40
na lolupāyopadiśenna gṛhārūḍhacetase || nābhaktāya ca me jātu
na madbhaktadveṣāmapi
33.41
śraddadhānāya bhaktāya vinītāyānasūyave || bhūteṣu kṛtamaitrāya śuśrūṣābhiratāya ca
33.42
bahirjātavirāgāya śāntacittāya dīyatām || nirmatsarāya śucaye yasyāhaṃ preyasāṃ priyaḥ
33.43
ya idaṃ śṛṇuyādamba śraddhayā puruṣaḥ sakṛt || yo vā'bhidhatte maccittaḥ sa
hyeti padavīṃ ca me
33.43.p1
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe kāpileye dvātriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Kapilagītā — Sanskrit
- Kapilākhyāna — Sanskrit
- Viśvabrahmakulotsāha — Nārāyaṇa Raujī, Sanskrit