Tritiyaskandha 34
Tṛtīyaskandha 34
- Language
- Sanskrit
Contents
- 34.37 — 1 part
34.1
maitreya uvāca || || evaṃ niśamya kapilasya vaco janitrī sā kardamasya dayitā kila devahūtiḥ || viśrastamohapaṭalā tamabhipraṇamya tuṣṭāva
tattvaviṣayāṅkitasiddhibhūmim
34.2
devahūtiruvāca || || athāpyajo'ntaḥsalile śayānaṃ bhūtendriyārthātmamayaṃ vapuste || guṇapravāhaṃ yadaśeṣabījaṃ
dadhyau svayaṃ yajjaṭharābjajātaḥ
34.3
sa eva viśvasya bhavānvidhatte guṇapravāhena vibhaktavīryaḥ || sargādyanīho'vitathābhisaṃdhirātmeśvaro'tarkyasahasraśaktiḥ
34.4
sa tvaṃ bhṛto me jaṭhareṇa nātha kathaṃ nu yasyodara etadāsīt || viśvaṃ yugānte vaṭapatra ekaḥ śete sma māyāśiśuraṅghripānaḥ
34.5
tvaṃ dehatantraḥ praśamāya pāpmanāṃ nideśabhājāṃ ca vibho vibhūtaye || yathāvatārāstava sūkarādayastathā'yamapyātmapathopalabdhaye
34.6
yannāmadheyaśravaṇānukīrtanādyadgrahaṇādyatsmaraṇāndapi kvacit || śvādo'pi sadyaḥ savanāya kalpate kutaḥ punaste bhagavansu darśanāt
34.7
aho bata śvapaco'to garīyānyajjihvā'gre vartate nāma tubhyam || tepustapaste juhuvuḥ sasnurāryā brahmānūcurnāma gṛṇanti te ye
34.8
taṃ tvāmahaṃ brahma paraṃ pumāṃsaṃ pratyaksrotasyātmani
saṃvibhāvyam || svatejasā dhvastaguṇapravāhaṃ vande viṣṇuṃ kapilaṃ vedagarbham
34.9
maitreya uvāca || īḍito bhagavānevaṃ kapilākhyaḥ paraḥ pumān || vācā
viklavayetyāha mātaraṃ mātṛvatsalaḥ
34.10
kapila uvāca || mārgeṇānena mātaste susevyenoditena me || āsthitena parāṃ kāṣṭhāmacirādavarotsyasi
34.11
śraddhatsvaitanmataṃ mahyaṃ juṣṭaṃ yad brahmavādibhiḥ || yena māmabhavaṃ yāyā mṛtyumṛcchantyatadvidaḥ
34.12
maitreya uvāca || iti pradarśya bhagavān
satīṃ tāmātmano gatim || svamātrā brahmavādinyā kapilo'numato yayau
34.13
sā cāpi tanayoktena yogādeśena yogayuk || tasminnāśrama
āpīḍe sarasvatyāḥ samāhitā
34.14
abhīkṣṇāvagāhakapiśān jaṭilān kuṭilālakān || ātmānaṃ cogratapasā bibhratī cīriṇaṃ kṛśam
34.15
prajāpateḥ kardamasya tapayogavijṛmbhitam || svagārhasthyamanaupamyaṃ prārthyaṃ vaimānikairapi
34.16
payaḥphenanibhāḥ śayyā dāntā rukmaparicchadāḥ
āsanāni ca haimāni susparśāstaraṇāni ca
34.17
svacchasphaṭikakuḍyeṣu mahāmārakateṣu ca || ratnapradīpā ābhānti lalanā ratnasaṃyutāḥ
34.18
gṛhodyānaṃ kusumitai ramyaṃ bahvamaradrumaiḥ || kūjadvihaṅgamiyunaṃ gāyanmattamadhuvratam
34.19
yatra praviṣṭamātmānaṃ vibudhānucarā jaguḥ || vāpyāmutpalagandhinyāṃ
kardamenopalālitam
34.20
hitvā tadīpsitatamamapyākhaṇḍalayoṣitām || kiṃciccakāra vadanaṃ putraviśleṣaṇāturā
34.21
vanaṃ pravrajite patyāvapatyavirahāturā || jñātatattvā'pyabhūnnaṣṭe vatse gauriva vatsalā
34.22
tameva dhyāyatī devamapatyaṃ kapilaṃ harim || babhūvācirato vatsa niḥspṛhā tādṛśe
gṛhe
34.23
dhyāyatī bhagavadrūpaṃ yadāha dhyānagocaram || sutaḥ prasannavadanaṃ samastavyastacintayā
34.24
bhaktipravāhayogena vairāgyeṇa balīyasā
yuktānuṣṭhānajātena jñānena brahmahetunā
34.25
viśuddhena tadātmānamātmanā viśvatomukham || svānubhūtyā tirobhūtamāyāguṇaviśeṣaṇam
34.26
brahmaṇyavasthitamatirbhagavatyātmasaṃśraye || nivṛttajīvāpattitvāt kṣīṇakleśā''ptanirvṛtiḥ
34.27
nityārūḍhasamādhitvātparāvṛttaguṇaśramā || na
sasmāra tadātmānaṃ svapne dṛṣṭamivotthitaḥ
34.28
taddehaḥ parataḥ poṣo'pyakṛśaścādhyasaṃbhavāt || babhau malairavacchannaḥ sadhūma iva pāvakaḥ
34.29
svāṅgaṃ
tapoyogamayaṃ muktakeśaṃ gatāmbaram || daivaguptaṃ na bubudhe vāsudevapraviṣṭadhīḥ
34.30
evaṃ sā kapiloktena mārgeṇācirataḥ param || ātmānaṃ brahmanirvāṇaṃ bhagavantamavāpa ha
34.31
tadvīrā''sīt puṇyatamaṃ kṣetraṃ trailokyaviśrutam || nāmnā siddhapadaṃ yatra sā saṃsiddhimūpeyuṣī
34.32
tasyāstadyogavidhutamārtyaṃ martyamabhūtsarit || srotasāṃ pravarā saumya siddhidā siddhasevitā
34.33
kapilo'pi mahāyogī bhagavānpiturāśramāt || mātaraṃ
samanujñāpya prāgudīcīṃ diśaṃ yayau
34.34
siddhacāraṇagandharvairmunibhiścāpsarogaṇaiḥ || stūyamānaḥ samudreṇa dattārhaṇaniketanaḥ
34.35
āste yogaṃ
samāsthāya sāṃkhyācāryairabhiṣṭutaḥ || trayāṇāmapi lokānāmupaśāntyai samāhitaḥ
34.36
etannigaditaṃ tāta yatpṛṣṭo'haṃ tvayā'nagha || kapilasya ca
saṃvādo devahūtyāśca pāvanaḥ
34.37
ya idamanuśṛṇoti yo'bhidhatte kapilamunermatamātmayogaguhyam || bhagavati kṛtadhīḥ suparṇaketāvupalabhate bhagavatpadāravindam
34.37.p1
iti śrībhāgavate aṣṭadaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīyaskandhe kapilāntardhānavarṇanaṃ nāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Prītisaṃdarbha — Rūpa Gosvāmin, Sanskrit