Tritiyaskandha 7
Tṛtīyaskandha 7
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.42 — 1 part
7.1
śrīśuka uvāca || evaṃ bruvāṇaṃ maitreyaṃ dvaipāyanasuto budhaḥ || prīṇayanniva bhāratyā viduraḥ pratyabhāṣata
7.2
vidura uvāca || brahmankathaṃ bhagavataścinmātrasyāvikāriṇaḥ || līlayā cāpi yujyerannirguṇasya guṇāḥ kriyāḥ
7.3
krīḍāyāmudyamo'rbhasya kāmaścikīrḍiṣā'nyataḥ || svatastṛptasya ca kathaṃ nivṛttasya sadā'nyataḥ
7.4
asrākṣīdbhagavāviśvaṃ guṇamayyā''tmamāyayā || tayā saṃsthāpayatyetadbhūyaḥ pratyabhidhāsyati
7.5
deśataḥ kālato yo'sāvasthātaḥ svato'nyataḥ || aviluptāvabodhātmā sa yujyetājayā katham
7.6
bhagavānaika evaiṣa sarvakṣetreṣvavasthitaḥ
amuṣya durbhagatvaṃ vā kleśo vā karmabhiḥ kutaḥ
7.7
etasminme mano vidvankhidyate jñānasaṃkaṭe || tannaḥ parāṇuda vibho kaśmalaṃ mānasaṃ mahat
7.8
śrīśuka uvāca || sa itthaṃ coditaḥ kṣattrā tattvajijñāsunā muniḥ || pratyāha bhagavaccittaḥ smayanniva gatasmayaḥ
7.9
maitreya uvāca || seyaṃ bhagavato
māyā yannayena virudhyate || īśvarasya vimuktasya kārpaṇyamuta bandhanam
7.10
yadarthena vinā'muṣya puṃsa ātmaviparyayaḥ || pratīyata upadraṣṭuḥ svaśiraśchedanādikaḥ
7.11
yathā jale candramasaḥ kampādistatkṛto guṇaḥ || dṛśyate'sannapi draṣṭurātmano nātmano guṇaḥ
7.12
sa vai nivṛttidharmeṇa
vāsudevānukampayā || bhagavadbhaktiyogena tirodhatte śanairiha
7.13
yadendriyoparāmo'tha draṣṭrātmani pare harau || vilīyante tadā kleśāḥ saṃsuptasyeva
kṛtsnaśaḥ
7.14
aśeṣasaṃkleśaśamaṃ vidhatte guṇānuvādaśravaṇaṃ murāreḥ || kutaḥ punastaccaraṇāravindaparāgasevāratirātmalabdhā
7.15
vidura
uvāca || saṃchinnaḥ saṃśayo mahyaṃ tava sūktāsinā vibho || ubhayatrāpi bhagavanmano me saṃpradhāvati
7.16
sādhvetadvyāhṛtaṃ vidvannātmamāyā'yanaṃ
hareḥ || ābhātyapārthaṃ nirmūlaṃ viśvamūlaṃ na yadvahiḥ
7.17
yaśca mūḍhatamo loke yaśca buddheḥ paraṃ gataḥ || tāvubhau sukhamedhete kliśyatyantarito janaḥ
7.18
arthābhāvaṃ viniścitya pratītasyāpi nātmanaḥ || tāṃ cāpi yuṣmaccaraṇasevayā'haṃ parāṇude
7.19
yatsevayā bhagavataḥ kūṭasthasya madhudviṣaḥ || ratirāso bhavettīvraḥ pādayorvyasanārdanaḥ
7.20
durāpā hyalpatapasaḥ sevā vaikuṇṭhavartmasu || yatropagīyate nityaṃ devadevo janārdanaḥ
7.21
sṛṣṭvā'gre mahadādīni savikārāṇyanukramāt || tebhyo virājamuddhṛtya tamanuprāviśadvibhuḥ
7.22
yamāhurādyaṃ puruṣaṃ sahasrāṅghyūrubāhukam || yatra viśva
ime lokāḥ savikāśaṃ samāsate
7.23
yasmindaśavidhaḥ prāṇaḥ sendriyārthendriyastrivṛt || tvayerito yato varṇāstadvibhūtīrvadasva naḥ
7.24
yatra
putraiśca pautraiśca naptṛbhiḥ saha gotrajaiḥ || prajā vicitrākṛtaya āsandyābhiridaṃ tatam
7.25
prajāpatīnāṃ sa patiścaklṛpe kānprajāpatīn || sargāṃścaivānusargāṃśca manūn manvantarādhipān || eteṣāmapi vaṃśāṃśca vaṃśyānucaritāni ca
7.26
uparyadhaśca ye lokā bhūmermitrātmajāsate || teṣāṃ saṃsthāṃ
pramāṇaṃ ca bhūrlokasya ca varṇaya
7.27
tiryaṅmānuṣadevānāṃ sarīsṛpapatattriṇām || vada naḥ sargasaṃvyūhaṃ gārbhasvedadvijodbhidām
7.28
guṇāvatārairviśvasya sargasthityapyayāśrayam || sṛjataḥ śrīnivāsasya vyācakṣvodāravikramam
7.29
varṇāśramavibhāgāṃśca rūpaśīlasvabhāvataḥ|| ṛṣīṇāṃ janmakarmādi vedasya ca vikarṣaṇam
7.30
yajñasya ca vitānāni yogasya ca pathaḥ prabho || naiṣkarmyasya ca sāṅkhyasya tantraṃ vā bhagavatsmṛtam
7.31
pākhaṇḍapathavaiṣamyaṃ pratilomaniveśanam || jīvasya gatayo yāśca yāvatīrguṇakarmajāḥ
7.32
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ nimittānyavirodhataḥ || vārtāyā
daṇḍanīteśca śrutasya ca vidhiṃ pṛthak
7.33
śrāddhasya ca vidhiṃ brahmanpitṝṇāṃ sargameva ca || grahanakṣatratārāṇāṃ kālāvayavasaṃsthitim
7.34
dānasya tapaso vāpi yacceṣṭāpūrtayoḥ phalam || pravāsasthasya yo dharmo yaśca puṃsa utā''padi
7.35
yena vā bhagavānstuṣyeddharmayonirjanārdanaḥ || saṃpasīdati vā yeṣāmetadākhyāhi cānagha
7.36
anuvratānāṃ śiṣyāṇāṃ putrāṇāṃ ca dvijottama || anāpṛṣṭamapi brūyurguravo dīnavatsalāḥ
7.37
tattvānāṃ bhagavaṃsteṣāṃ katidhā pratisaṃkramaḥ || tatremaṃ ka upāsīranka u svidanuśerate
7.38
puruṣasya ca saṃsthānaṃ svarūpaṃ vā parasya ca || jñānaṃ ca
naigamaṃ yattadguruśiṣyaprayojanam
7.39
nimittāni ca tasyeha proktānyanagha sūribhiḥ || svato jñānaṃ kutaḥ puṃsāṃ bhaktirvairāgyameva vā
7.40
etānme pṛcchataḥ praśnānhareḥ karmavivitsayā || brūhi me'jñasya mitratvādajayā naṣṭacakṣuṣaḥ
7.41
sarve vedāśca yajñāśca tapo dānāni cānagha || jīvābhayapradānasya na kurvīrankalāmapi
7.42
śrīśuka uvāca || sa itthamāpṛṣṭapurāṇakalpaḥ kurupradhānena munipradhānaḥ || pravṛddhaharṣo bhagavatkathāyāṃ saṃcoditastaṃ prahasannivvāha
7.42.p1
iti śrībhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe viduroktapraśnavividhavarṇanaṃ nāma saptamo'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Paramātmasandarbha — Jīva Gosvāmin 1535, Sanskrit
- Saṅkarāsaṅkarabhāṣyavimarśa — Rāmarāya, Sanskrit
- Bhāgavtasaṃlāpa — Bhakti Pradīpa Tīrtha, Sanskrit
- Prītisaṃdarbha — Rūpa Gosvāmin, Sanskrit