Tritiyaskandha 8: Sarvotkṛṣṭaśrīmannārāyaṇasvarūpavarṇanam
Tṛtīyaskandha 8
- Language
- Sanskrit
Contents
- 8.33 — 1 part
Sarvotkṛṣṭaśrīmannārāyaṇasvarūpavarṇanam
8.1
maitreya uvāca || satsevanīyo bata pūruvaṃśo yallokapālo bhagavatpradhānaḥ || babhūvithehājitakīrtimālāṃ pade pade nūtanayasyabhīkṣṇam
8.2
so'haṃ nṛṇāṃ kṣullasukhāya duḥkhaṃ mahadgatānāṃ viramāya tasya || pravartaye bhāgavataṃ purāṇaṃ yadā''ha sākṣādbhagavānṛṣibhyaḥ
8.3
āsīnamurvyāṃ bhagavantamādyaṃ saṃkarṣaṇaṃ devamakuṇṭhasattvam || vivitsavastattvamataḥ parasya kumāramukhyā munayo'nvapṛcchan
8.4
svameva dhiṣṇyaṃ bahu mānayantaṃ yaṃ vāsudevābhidhamāmannanti || pratyagdhṛtākṣyambujakośamīṣadanmīlyantaṃ vibudhodayāya
8.5
svardhutyudārdraiḥ svajaṭākalāpairupaspṛśantaścaraṇopadhānam || padmaṃ yadarcantyahirājakanyāḥ sapremanānāvalibhirvarārthāḥ || muhurgṛṇanto vacasā'nurāgaskhalatpadenāsya kṛtāni tajjñāḥ
8.6
kirīṭasāhasramaṇipravekapradyotitoddāmaphaṇasahasram
8.7
proktaṃ kilaitadbhagavattamena nivṛttidharmābhiratāya tena || sanatkumārāya sa cāha pṛṣṭaḥ sāṃkhyāyanāyāṅga dhṛtavratāya
8.8
sāṃkhyāyanaḥ pāramahaṃsyamukhyo vivakṣamāṇo bhagavadvibhūtīḥ || jagāda so'smadgurave'nvitāya parāśarāyātha bṛhaspateśca
8.9
provāca mahyaṃ
sa dayālurukto muniḥ pulastyena purāṇamādyam || so'haṃ tavaitatkathayāmi vatsa śraddhāluve nityamanuvratāya
8.10
udāplutaṃ viśvamidaṃ tadā''sīdyannidrapyāmīlitadṛg nyamīlayat || ahīndratalpe'dhiśayāna ekaḥ kṛtakṣaṇaḥ svātmaratau nirīhaḥ
8.11
so'ntaḥ śarīre'rpitabhūtasūkṣmaḥ kālātmikāṃ
śaktimudīrayāṇaḥ || uvāsa tasminsalile pade sve yathā'nalo dāruṇi ruddhavīryaḥ
8.12
caturyugānāṃ ca sahasramapsu svapansvayodīritayā svaśaktyā
kālākhyayā''sāditakarmatantro lokānapītāndadṛśe svadehe
8.13
tasyārthasūkṣmābhiniviṣṭadṛṣṭerantargato'rtho rajasā tanīyān || guṇena kālānugatena viddhaḥ sūṣyaṃstadā'bhidyata nābhideśāt
8.14
sa padmakośaḥ sahasodatiṣṭhatkālena karmapratibodhanena || svarociṣā tatsalilaṃ viśālaṃ
vidyotayannarka ivātmayoniḥ
8.15
tallokapadmaṃ sa u eva viṣṇuḥ prāvīviśatsarvaguṇāvabhāsam || tasminsvayaṃ vedamayo vidhātā svayaṃbhuvaṃ yaṃ sma
vadanti so'bhūt
8.16
tasyāṃ sa cāmbhoruhakarṇikāyāmavasthito lokamapaśyamānaḥ || parikramanvyomni nivṛttanetraścatvāri lebhe'nudiśaṃ mukhāni
8.17
tasmādyugāntaśvasanāvaghūrṇajalormicakrātsalilādvirūḍham || upāśritaḥ kañjamu lokatattvaṃ nātmānamaddhā'vidadādidevaḥ
8.18
ka eṣa
yo'sāvahamabjapṛṣṭha etatkuto vā'bjamananyadapsu || asti hyadhastādiha kiṃcanaitadadhiṣṭhitaṃ yatra satānubhāvyam
8.19
sa itthamudvīkṣya tadabjanālanāḍībhirantarjalamāviveśa || nārvāggatastatkharanālanālanābhiṃ vicinvaṃstadavindatājaḥ
8.20
tamasyapāre vidurātmasargaṃ vicinvato'bhūtsumahāṃstrinemiḥ || yo dehabhājāṃ bhayamīrayāṇaḥ parikṣiṇotyāyurajasya hetiḥ
8.21
tato nivṛtto'pratilabdhakāmaḥ svadhiṣṇyamāsādya punaḥ sa devaḥ
śanairjitaśvāsanivṛttacitto nyaṣīdadārūḍhasamādhiyogaḥ
8.22
kālena so'jaḥ puruṣāstorageyuṣā'bhipravṛttayogena virūḍhabodhaḥ || svayaṃ tadantarhṛdaye'vabhātamapaśyatā'paśyata yanna pūrvam
8.23
mṛṇālagaurāyataśeṣabhogaparyaṅka ekaṃ puruṣaṃ śayānam || phaṇātapatrā yutamūrddharatnadyubhirhatadhvāntayugāntatoye
8.24
prekṣāṃ kṣipantaṃ haritopalādreḥ saṃdhyābhranīveruru rukmamūrddhnaḥ || ratnodadhārauṣadhisaumanasyavanasrajo veṇubhujāṅghripāṅghraḥ
8.25
āyāmato
vistarataḥ svamānadehena lokatrayasaṃgraheṇa || vicitradivyābharaṇāṃśukānāṃ kṛtaśriyāpāśritaveṣadeham
8.26
puṃsāṃ svakāmāya viviktamāgairabhyarcatāṃ
kāmadughāṅghripadmam || pradarśayantaṃ kṛpayā nakhendu mayūkhabhinnāṅgulicārupatram
8.27
mukhena lokārtiharasmitena parisphuratkuṇḍalamaṇḍitena || śoṇāyitenādharabimbabhāsā pratyarhayaṃtaṃ sunasena sudhruvā
8.28
kadambakiñjalpapiśaṅgavāsasā svalaṃkṛtaṃ mekhalayā nitambe || hāreṇa cānantadhanena vatsa śrīvatsavakṣaḥsthalavallabhena
8.29
parārdhyakeyūramaṇipravekaparyastadordaṇḍasahasraśākham || avyaktamūlaṃ bhavanāṅghripendramahīndrabhogairadhivītavalśam
8.30
carācaroko bhagavan mahīdhramahīndrabandhuṃ salileopagūḍham || kirīṭasāhasrahiraṇyaśṛṅgamāvirbhavatkaustubharatnagarbham
8.31
nivītamāmnāyamadhuvrataśriyā svakīrttimayyā vanamālayā harim || sūryenduvāyvagnyanagamaṃ tridhāmabhiḥ parikramat prādhānikairdurāsadam
8.32
tarhyeva tannābhisaraḥsarojamātmānamambhaḥ śvasanaṃ viyacca || dadarśa devo jagato vidhātā nātaḥ paraṃ lokavisargadṛṣṭiḥ
8.33
sa karmabījaṃ rajasoparaktaḥ prajāḥ sisṛkṣanniyadeva
dṛṣṭvā || astaudvisargābhimukhastamīḍyamavyaktavartmanyabhiveśitātmā
8.33.p1
iti śrībhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe brahmaṇo sarvotkṛṣṭaśrīmannārāyaṇasvarūpavarṇanaṃ nāma aṣṭamo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavatasāroddhāra (Viṣṇutīrtha) — Viṣṇutīrtha 1731, Sanskrit
- Padārthasaṃgraha — Padmanābhācārya 1750, Sanskrit