Pramāṇa · Search · About · API

Ramashvamedha 19

Rāmāśvamedha 19

Language
Sanskrit

Contents

19.1

unnīsavām̐ adhyāya
brāhmaṇa uvāca
iti śrutvā tu tadvākyaṃ bhillānāṃ mahadadbhutam
atyāścaryamidaṃ matvā prahṛṣṭo'bhavamityuta

19.2

gaṅgāsāgarasaṃyoge snātvā puṇyakalevaraḥ| śṛṅgāruhe tatra maṇimāṇikyacitritam

19.3

tatrāpaśyaṃ mahārāja devaṃ devādinditam| namaskṛtya kṛtārtho'haṃ jāto'nnaprāśanena ca

19.4

caturbhujatvaṃ samprāptaḥ śaṅkhacakrādicihnitam | puruṣottamadarśanena na punargarbhamāviśam

19.5

rājaṃstvamapi tatrāśu gaccha nīlābhidhaṃ girim
kṛtārthaṃ kuru cātmānaṃ garbhaduḥkhavivarjitam

19.6

ityākarṇya vacastasya vāḍavāgryasya dhīmataḥ
papraccha hṛṣṭagātrastu tīrthayātrāvidhiṃ munim

19.7

rājovāca
sādhu viprāgrya ! he sādho ! tvayā proktaṃ mamānagha !
puruṣottamamāhātmyaṃ śṛṇvatāṃ pāpanāśanam

19.8

brūhi tattīrthayātrāyāṃ vidhiṃ śrutisamanvitam | vidhinā kena sampūrṇaphalaprāptirnṛṇāṃ bhavet

19.9

brāhmaṇa uvāca
śṛṇu rājanpravakṣyāmi tīrthayātrāvidhiṃ śubham | yena samprāpyate devaḥsurāsuranamaskṛtaḥ

19.10

valīpalitadeho vā yauvanenānvito'pi vā | jñātvā mṛtyumanistīryaṃ hariṃ śaraṇamāvrajet

19.11

tatkīrtane tacchravaṇe vandane tasya pūjane | matireva prakartavyā nānyatra vanitādiṣu

19.12

sarvaṃ naśvaramālokya kṣaṇasthāyi suduḥkhadam| janmamṛtyujarātītaṃ bhaktivallabhamacyutam

19.13

krodhātkāmādbhayāddveṣallobhāddambhānnaraḥpunaḥ | yathā kathañcidbhajanna sadduḥkhaṃ samaśnute

19.14

sa hariṅgāyate sādhusaṅgamātpāpavarjitāt | yeṣāṃ kṛpātaḥpuruṣā bhavantyasukhavarjitāḥ

19.15

te sādhavaḥ śāntarāgāḥ kāmalobhavivarjitāḥ
bruvanti yanmahārāja tatsaṃsāranivartakam

19.16

tīrtheṣu labhyate sādhū rāmacandraparāyaṇaḥ | yaddarśanaṃ nṛṇāṃ pāparāśidāhāśuśukṣaṇiḥ

19.17

tasmāttīrtheṣu gantavyaṃ naraiḥsaṃsārabhīrubhiḥ | puṇyodakeṣu satataṃ sādhuśreṇivirājiṣu

19.18

tāni tīrthāni vidhinā dṛṣṭāni praharantyagham | taṃ vidhiṃ nṛpaśārdūla ! kuruṣva śrutigocaram

19.19

virāgaṃ janayetpūrva kalatrādi kuṭumbake| asatyabhūtaṃ tajjñātvā hariṃ tu manasā smaret

19.20

krośamātraṃ tato gatvā rāmarāmeti ca bruvan | tatra tīrthādiṣu snātvā kṣauraṃ kuryādvidhānavit

19.21

manuṣyāṇāṃ ca pāpāni tīrthāni prati gacchatām
keśānāśritya tiṣṭhanti tasmādvapanamācaret

19.22

tato daṇḍaṃ tu nirgranthi kamaṇḍalumathājinam| bibhṛyāllobhanirmuktastīrthaveṣadharo naraḥ

19.23

vidhināgacchatāṃ nṛṇāṃ phalāvāptirviśeṣataḥ | tasmātsarvaprayatnena tīrthayātrāvidhiṃ caret

19.24

yasya hastau ca pādau ca manaścaiva susaṃhitam
vidyā tapaśca kīrttiśca sa tīrthaphalamaśnute

19.25

herakṛṣṇa harekṛṣṇa bhaktavatsala gopate | śaraṇya bhagavanviṣṇo māṃ pāhi bahusaṃsṛteḥ

19.26

iti bruvan rasanayā manasā ca hariṃ smaran | pādacārī gatiṃ kuryāttīrthamprati mahodayaḥ

19.27

yānena gacchannuruṣaḥ samabhāgaphalaṃ labhet | upānaddhvayāṃ caturthāṃśaṃ goyāne govadhādikam

19.28

vyavaharttā tṛtīyāṃśaṃ sevayā'ṣṭamabhāgabhāk | anicchayā vrajaṃstatra tīthamardhaphalaṃ labhet

19.29

yathāyathaṃ prakarttavyā tīrthanāmabhiyātrikā | pāpakṣayo bhavatyeva vidhidṛṣṭyā viśeṣataḥ

19.30

tatra sādhūnnamaskuryātpādavandanasevanaiḥ | taddvārā haribhaktirhi prāpyate puruṣottame

19.31

iti tīrthavidhiḥ proktaḥ samāsena na vistarāt
evaṃ vidhiṃ samāśritya gacchatvaṃ puruṣottamam

19.32

tubhyaṃ tuṣṭo mahārāja ! dāsyate bhaktimacyutaḥ
yathā saṃsāranirvāhaḥ kṣaṇādeva bhaviṣyati

19.33

tīrthayātrāvidhiṃ śrutvā sarvapātakanāśanam| mucyate sarvapāpebhyaḥ ugrebhyaḥpuruṣarṣabha

19.34

sumatiruvāca
itivākyaṃ samākarṇya vavande caraṇau mahān
tattīrthadarśanautsukyavihvalīkṛtamānasaḥ

19.35

ādideśa nijāmātyaṃ mantravittamanuttamam| tīrthayātrecchayā sarvānsaha netuṃ mano'dadhat

19.36

mantriṇyaurajanānsarvānādiśa tvaṃ mamājñayā| puruṣottama pādābjadarśanaprītihetave

19.37

ye madīye pure lokā ye ca madvakyakārakāḥ
sarve niryāntu matpuryā mayā saha narottamāḥ

19.38

ye tu madvakyamullaṅghya sthāsyanti puruṣā gṛhe
te daṇḍyā yamadaṇḍena pāpino'dharmahetavaḥ

19.39

kiṃ tena sutabṛndena bāndhavaiḥkiṃ sudurnayaiḥ | yairna dṛṣṭaḥsvacakṣurbhyāṃ puṇyadaḥpuruṣottamaḥ

19.40

sūkarīyūthavatteṣāṃ prasūtirviṭ prabhakṣikā| yeṣāṃ putrāśca pautrā vā hariṃ na śaraṇaṃ gatāḥ

19.41

yo devo nāmamātreṇa sarvānpāvayituṃ kṣamaḥ | taṃ namaskuruta kṣipraṃ madīyāḥprakṛtivrajāḥ

19.42

iti vākyaṃ manohari bhagavadguṇagumphitam | prajaharṣa mahāmātya uttamaḥ satyanāmadhṛt

19.43

hastinaṃ varamāropya paṭahena vyaghoṣayat | yadādiṣṭaṃ nṛpeṇeha tīrthayātrāṃ samicchatā

19.44

gacchantu tvaritā lokā rājñā saha mahāgirim
dṛśyatāṃ pāpasaṃhārī puruṣottamanāmadhṛt

19.45

kriyatāṃ sarvasaṃsārasāgaro goṣpadaṃ punaḥ| bhūṣyatāṃ śaṅkhacakrādi cihnaiḥsvasvatanurnaraiḥ

19.46

ityādi ghoṣayāmāsa rājñā''diṣṭaṃ yadadbhutam| sacivo raghunāthāṅghridhyānanirvāritaśramaḥ

19.47

tacchrutvā tāḥ prajāḥ sarvā ānandarasasamplutāḥ
mano dadhuḥ svanistāre puruṣottamadarśanāt

19.48

niryayurbrāhmaṇāstatra śiṣyaiḥsaha suveṣiṇaḥ| āśiṣaṃ varadānāḍhyāṃ dadato bhūmipaṃ prati

19.49

kṣatriyā dhanvino vīrā vaiśyā vastukrayānvitāḥ
śūdrāḥ saṃsāranistāraharṣitasvīyavigrahāḥ

19.50

rajakāśrmakāḥ kṣaudrā kiratā bhittikārakāḥ
sūcīvṛttyā ca jīvantastāmbūlakrayakārakāḥ

19.51

tālavādyadharā ye ca ye ca raṅgopajīvinaḥ| tailavikrayiṇaścaiva vastravikrayiṇastathā

19.52

sūtāvadantaḥpaurāṇīṃ vārtāṃ harṣasamanvitāḥ | māgadhā vandinastatra nirgatā bhūmipājñayā

19.53

bhiṣagvṛttyā ca jīvantastathā pāśakakovidāḥ
pākasvādurasābhijñā hāsyavākyānurañjakāḥ

19.54

aindrajālikavidyājñāstathā vārtāsu kovidāḥ
praśaṃsanto mahārājaṃ niryayuḥpuramadhyakṣataḥ

19.55

rājā'pi tatra nirvartya prātaḥ sandhyādikāḥ kriyāḥ
brāhmaṇaṃ tāpasaśreṣṭhamānināya sunirmalam

19.56

tadājñayā mahārājo nirjagāma purādbahiḥ| lokairanugato rājā babhau candra ivoḍubhiḥ

19.57

krośamātraṃ sa gatvā'tha kṣauraṃ kṛtvā vidhānataḥ
daṇḍaṃ kamaṇḍaluṃ bibhranmṛgacarma tathā śubham

19.58

śubhaveṣeṇa saṃyukto haridhyānaparāyaṇaḥ | kāmakrodhādi rahitaṃ mano bibhranmahāpraśāḥ

19.59

tadā dundubhayo bherya ānakāḥ paṇavāstathā | śaṅkhavīṇādikāścaivādhmātāsvādakairmuhuḥ

19.60

jaya deveśa ! duḥkhaghna ! puruṣottamasaṃjñita ! darśaya svatanūṃ mahyaṃ vadanto niryayurjanāḥ

19.60.p1

iti śrīpadma mahāpurāṇe pañcame pātālakhaṇḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe ratnagrīvasya tīrthaprayāṇaṃ nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ ||19

Linked texts (2)