Pramāṇa · Search · About · API

Ramashvamedha 34

Rāmāśvamedha 34

Language
Sanskrit

Contents

34.1

śeṣa uvāca
gacchatsu rathivaryeṣu śatrughnādiṣu bhūriṣu | mahārājeṣu sarveṣu rathakoṭiyuteṣu ca

34.2

akasmādabhavanmārge tamaḥparamadāruṇam| yasminsvīyo na pārakyo lakṣyate jñātibhirnaraiḥ

34.3

rajasāvyāvṛtaṃ vyoma vidyutstanitasaṅkulam | etādṛśe tu sammarde mahābhayakare tataḥ

34.4

meghā varṣanti rudhiraṃ pūyāmedhyādikaṃ bahu | atyākulā babhūvuste vīrāḥ paramavairiṇaḥ

34.5

ākulīkṛtaloke tu kimidaṃ kimiti sthitiḥ
tamovyāptāni lokānāṃ cakṣūṃṣi prathitaujasām

34.6

jahārāśvaṃ rāvaṇasya suhṛtpātālasaṃsthitaḥ | vidyunmālīti vikhyāto rākṣasavreṇisaṃvṛtaḥ

34.7

kāmage suvimāne tu sarvāṃyasaniṣeviṇi| ārūḍho'śvaṃ tu vīrāṇāṃ bhayaṃkurvañjahāra ha

34.88

muhūrttāttatamo naṣṭamākāśaṃ vimalaṃ babhau
vīrāḥ śatrughnamukhyāste procuḥ kutra hayo'sti saḥ

34.89

te sarve hayarājaṃ tu lokayantaḥparasparam| dadṛśurna yadāvāhaṃ hāhākārastadā'bhavat

34.90

kutrāśvo hayamedhasya kena nītaḥkubuddhinā| iti vācamavocaṃste tāvatsa danujeśvaraḥ

34.91

dadṛśe subhaṭaiḥsarvai rathasthaiḥ śauryaśobhitaiḥ | vimānavaramārūḍhe rākṣasāgryaiḥ samāvṛtaḥ

34.92

durmukhā vikarālāsyā lambadaṃṣṭrā bhayānakāḥ
rākṣasāstatra dṛśyante sainyagrāsāya codyatāḥ

34.93

tadā taṃ vedayāmāsuḥ śatrughnaṃ nṛvarottamam| hayo nīto na jānīmaḥkhe vimānavilāsinā

34.94

tamasāvyākulānkṛtvā vīrānasmānsamāyayau | jagrāha nṛpaśārdūla hayaṃ kuru yathocitam

34.95

śatrughnastadvacaḥśrutvā mahāroṣasamāvṛtaḥ
ko'styeṣa rākṣaso yo me hayaṃ jagrāha vīryavān

34.96

vimānaṃ tatpatatvadya madvāṇavrajanirhatam| patatvadya śirastasya kṣuraprairmama vairiṇaḥ

34.97

sajjīyantāṃ rathāḥ sarvairmahāśastrāstrapūritāḥ| yāntu taṃ pratisaṃhartuṃ yoddhāro vājihāriṇam

34.98

ityuktvā roṣatāmrākṣa uvāca nijamantriṇam| nayānayavidaṃ śūraṃ yuddhakāryaviśāradam

34.99

śatrughna uvāca
mantrinkathaya ke yojyā rākṣasasya vadhodyatāḥ
mahāśastrā mahāśūrāḥ paramāstraviduttamāḥ

34.100

kathayāśu vicāryaivaṃ tatkaromi bhavadvacaḥ
vīrānkathaya tasyaivaṃ yogyānsarvāstrakovidān

34.21

etacchrutvā tu sacivaḥprāha vākyaṃ yathocitam
vīrānraṇavare yogyāndarśayaṃstarasānatān

34.22

sumatiruvāca
jetuṃ gacchatu tadrakṣaḥsamare vijayodyataḥ | mahāśastrāstrasaṃyuktaḥpuṣkalaḥ paratāpanaḥ

34.23

tathā lakṣmīniyiryātu śastrasaṅghasamanvitaḥ | karotu tasya yānasya bhaṅgaṃ tīkṣṇaiḥ svasāyakaiḥ

34.24

hanūmāndṛṣṭakarmā'tra rākṣasairyodhituṃ kṣamaḥ| karotu mukhapucchābhyāṃ tāḍanaṃ rakṣasāṃ prabho !

34.25

vānarā api ye vīrā raṇakarmaviśāradāḥ | gacchantu te'khilā yoddhuṃ tava vākyapraṇoditāḥ

34.26

sumaṃdaśca subāhuśca pratāpāgryaśca sattamāḥ | gacchantu sāyakaistīkṣṇaistānyoddhuṃ rākṣasādhamān

34.27

bhavānapi mahāśastraparivāro rathesthitaḥ | karotu yuddhe vijayaṃ rākṣasaṃ hantumudyataḥ

34.28

etanmama mataṃ rājanye yodhāstatpramardanāḥ | te gacchantu raṇe śūrāḥ kimanyairbahubhirbhaṭaiḥ

34.29

ityuktavati vīrāgrye'mātye sumatisaṃjñake | śatrughnaḥ kathayāmāsa vīrānsaṅgrāmakovidān

34.30

bho vīrāḥpuṣkalādyā ye sarvaśastrāstrakovidāḥ
te vadantu pratijñāṃ vai matpuro rākṣasārrdane

34.31

kṛtvā pratijñāṃ vipulāṃ svaparākramaśobhinīm
gacchantu raṇamadhye hi bhavanto balasaṃyutāḥ

34.32

iti vākyaṃ samākarṇya śatrughnasya mahābalāḥ
svāṃ svāṃ pratījñāṃ mahatīṃ cakruste tejasānvitāḥ

34.33

tatrādau puṣkalo vīraḥ śrutvā vākyaṃ mahīpateḥ
paramotsāhasampannaḥ pratijñāmūcivāānimām

34.34

puṣkala uvāca
śṛṇuṣva nṛpaśārdūla ! matpratijñāṃ parākramāt | vihitāṃ sarvalokānāṃ śṛṇvatāṃ paramādbhutām

34.35

cenna kuryāṃ kṣuraprāgaistīkṣṇaiḥ kodaṇḍanirgataiḥ| daityaṃ mūrcchāsamākrāntaṃ kīrṇakeśākulānanam

34.36

kanyāsvabhorttṛtpāpaṃ yatpāpaṃ devanindane | tatpāpaṃ mama vai bhūyāccetkuryāṃ svavaco'nṛtam

34.37

yadi madbāṇanirbhinnāḥ sainikāḥ sumahābalāḥ | na patanti mahārāja ! pratijñāṃ tatra me śṛṇu

34.38

viṣṇvīśayorvibhedaṃ yaḥ śivaśaktyoḥ karotyapi
tatpāpaṃ mama vai bhūyāccenna kuryāmṛtaṃ vacaḥ

34.39

sarvaṃ madvākyamityuktaṃ raghunāthapadāmbuje | bhaktirme niścalāyā'sti saiva satyaṃ kariṣyati

34.40

puṣkalasya pratijñāṃ tāṃ śrutvā lakṣmīninidhirnṛpaḥ
pratijñāṃ vyadadhātsatyāṃ svaparākramaśobhitām

34.41

lakṣmīninidhiruvāca
vedānāṃ nindanaṃ śrutvā āste yo maunivannaraḥ
mānase rocayedyastu sarvadharmabahiṣkṛtaḥ

34.42

brāhmaṇo yo durācāro rasalākṣādivikrī | vikrīṇāti ca gāṃ mūḍho dhanalobhena mohitaḥ

34.43

mlecchakūpodakaṃ pītvā prāyaścittaṃ tu nācaret
tatpāpaṃ mama vai bhūyādvimukhaścedbhavāmyaham

34.44

tatpratijñāmathāśrutya hanūmānraṇakovidaḥ | rāmāṅghrismaraṇaṃ kṛtvā provāca vacanaṃ śubham

34.45

matsvāmī hṛdaye nityaṃ dhyeyo vai yogibhirmuhuḥ
yaṃ devāḥ sāsurāḥ sarve namanti maṇimaulibhiḥ

34.46

rāmaḥ śrīmānayodhyāyāḥ patirlokeśapūjitaḥ | taṃ smṛtvā yadbruve vākyaṃ tadvai satyaṃ bhaviṣyati

34.47

rā Walknko'yaṃ laghurdaityo durbalaḥkāmagesthitaḥ | kathayāśu mayā kāryamekena vinipātanam

34.48

meruṃ devendrasahitaṃ lāṅgūlāgreṇa tolaye | jaladhiṃ śoṣaye sarvaṃ sāṃvartaṃ vā pibāmyaham

34.49

rājñaḥśrīraghunāthasya jānakyāḥkṛpayā mama | tannāsti bhūtale rājanyadasādhyaṃ kadā bhavet

34.50

etadvākyaṃ mayā proktamanṛtaṃsyādyadi prabho ! | tadaiva raghunāthasya bhaktidūro bhavāmyaham

34.51

yaḥ śūdraḥ kapilāṃ gāṃ vai payobuddhyā'nupālayet
tasya pāpaṃ mamaivāstu cetkuryāmanṛtaṃvacaḥ

34.52

brāhmaṇīṃ gacchate mohācchūdraḥkāmavimohitaḥ | tasya pāpaṃ mamaivāstu cetkuryāmanṛtaṃvacaḥ

34.53

yadghrāṇānnirakaṃ gacchetsparśanāccāpi rauravam
tāṃ pibenmadirāṃ yo vā jihvāsvādena lolupaḥ

34.54

tasya yajjāyate pāpaṃ tanmamaivāstu niścitam | cennakuryāṃ pratijñātaṃ satyaṃ rāmakṛpābalāt

34.55

evamukte mahāvīraiyoṃddhārastarasāyutāḥ | cakruḥ pratijñāṃ mahatīṃ svaparākramaśālinīm

34.56

śatrughnopi vyadhāttatra pratijñāṃ paśyatāṃ nṛṇām | sādhu sādhu praśaṃsanvaṃ tānvīrānyuddhakovidān

34.57

kathayāmi puro vaḥ svāṃ pratijñāṃ sattvaśobhitām
tacchṛṇvantu mahābhāgā yuddhotsāhasamanvitāḥ

34.58

cettasya śira āhatya pātayāmi na sāyakaiḥ
vimānācca kabandhācca bhinnaṃ chinnaṃ ca bhūtale

34.59

yatpāpaṃ kūṭasākṣyeṇa yatpāpaṃ svarṇacauryataḥ | yatpāpaṃ brahmanindāyāṃ tanmamāstvadya niścayāt

34.60

iti śatrughna sadvākyaṃ śrutvā te vīrapūjitāḥ | dhanyo'si rāghavabhrātaḥ ! kastvadanyo vadedidam

34.61

tvayā vai nihato daityo devadānavaduḥkhadaḥ | lavaṇo nāma lokeśa ! madhuputro mahābalaḥ

34.62

ko'yaṃ vai rākṣaso duṣṭaḥ kvacāsya balamalpakam
kariṣyasi kṣaṇādeva tasya nāśaṃ mahāmate !

34.63

ityuktvā te mahāvīrāḥsajjībhūtā raṇāṅgaṇe
pratijñāṃ svāmṛtāṃkartuṃ yayuste rākṣasaṃ mudā

34.63.p1

iti śrīpadmamahāpurāṇe pañcame pātālakhaṇḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe vīrapratijñākathanaṃ nāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ ||33

Linked texts (2)