Ramashvamedha 34
Rāmāśvamedha 34
- Language
- Sanskrit
Contents
- 34.63 — 1 part
34.1
śeṣa uvāca
gacchatsu rathivaryeṣu śatrughnādiṣu bhūriṣu | mahārājeṣu sarveṣu rathakoṭiyuteṣu ca
34.2
akasmādabhavanmārge tamaḥparamadāruṇam| yasminsvīyo na pārakyo lakṣyate jñātibhirnaraiḥ
34.3
rajasāvyāvṛtaṃ vyoma vidyutstanitasaṅkulam | etādṛśe tu sammarde mahābhayakare tataḥ
34.4
meghā varṣanti rudhiraṃ pūyāmedhyādikaṃ bahu | atyākulā babhūvuste vīrāḥ paramavairiṇaḥ
34.5
ākulīkṛtaloke tu kimidaṃ kimiti sthitiḥ
tamovyāptāni lokānāṃ cakṣūṃṣi prathitaujasām
34.6
jahārāśvaṃ rāvaṇasya suhṛtpātālasaṃsthitaḥ | vidyunmālīti vikhyāto rākṣasavreṇisaṃvṛtaḥ
34.7
kāmage suvimāne tu sarvāṃyasaniṣeviṇi| ārūḍho'śvaṃ tu vīrāṇāṃ bhayaṃkurvañjahāra ha
34.88
muhūrttāttatamo naṣṭamākāśaṃ vimalaṃ babhau
vīrāḥ śatrughnamukhyāste procuḥ kutra hayo'sti saḥ
34.89
te sarve hayarājaṃ tu lokayantaḥparasparam| dadṛśurna yadāvāhaṃ hāhākārastadā'bhavat
34.90
kutrāśvo hayamedhasya kena nītaḥkubuddhinā| iti vācamavocaṃste tāvatsa danujeśvaraḥ
34.91
dadṛśe subhaṭaiḥsarvai rathasthaiḥ śauryaśobhitaiḥ | vimānavaramārūḍhe rākṣasāgryaiḥ samāvṛtaḥ
34.92
durmukhā vikarālāsyā lambadaṃṣṭrā bhayānakāḥ
rākṣasāstatra dṛśyante sainyagrāsāya codyatāḥ
34.93
tadā taṃ vedayāmāsuḥ śatrughnaṃ nṛvarottamam| hayo nīto na jānīmaḥkhe vimānavilāsinā
34.94
tamasāvyākulānkṛtvā vīrānasmānsamāyayau | jagrāha nṛpaśārdūla hayaṃ kuru yathocitam
34.95
śatrughnastadvacaḥśrutvā mahāroṣasamāvṛtaḥ
ko'styeṣa rākṣaso yo me hayaṃ jagrāha vīryavān
34.96
vimānaṃ tatpatatvadya madvāṇavrajanirhatam| patatvadya śirastasya kṣuraprairmama vairiṇaḥ
34.97
sajjīyantāṃ rathāḥ sarvairmahāśastrāstrapūritāḥ| yāntu taṃ pratisaṃhartuṃ yoddhāro vājihāriṇam
34.98
ityuktvā roṣatāmrākṣa uvāca nijamantriṇam| nayānayavidaṃ śūraṃ yuddhakāryaviśāradam
34.99
śatrughna uvāca
mantrinkathaya ke yojyā rākṣasasya vadhodyatāḥ
mahāśastrā mahāśūrāḥ paramāstraviduttamāḥ
34.100
kathayāśu vicāryaivaṃ tatkaromi bhavadvacaḥ
vīrānkathaya tasyaivaṃ yogyānsarvāstrakovidān
34.21
etacchrutvā tu sacivaḥprāha vākyaṃ yathocitam
vīrānraṇavare yogyāndarśayaṃstarasānatān
34.22
sumatiruvāca
jetuṃ gacchatu tadrakṣaḥsamare vijayodyataḥ | mahāśastrāstrasaṃyuktaḥpuṣkalaḥ paratāpanaḥ
34.23
tathā lakṣmīniyiryātu śastrasaṅghasamanvitaḥ | karotu tasya yānasya bhaṅgaṃ tīkṣṇaiḥ svasāyakaiḥ
34.24
hanūmāndṛṣṭakarmā'tra rākṣasairyodhituṃ kṣamaḥ| karotu mukhapucchābhyāṃ tāḍanaṃ rakṣasāṃ prabho !
34.25
vānarā api ye vīrā raṇakarmaviśāradāḥ | gacchantu te'khilā yoddhuṃ tava vākyapraṇoditāḥ
34.26
sumaṃdaśca subāhuśca pratāpāgryaśca sattamāḥ | gacchantu sāyakaistīkṣṇaistānyoddhuṃ rākṣasādhamān
34.27
bhavānapi mahāśastraparivāro rathesthitaḥ | karotu yuddhe vijayaṃ rākṣasaṃ hantumudyataḥ
34.28
etanmama mataṃ rājanye yodhāstatpramardanāḥ | te gacchantu raṇe śūrāḥ kimanyairbahubhirbhaṭaiḥ
34.29
ityuktavati vīrāgrye'mātye sumatisaṃjñake | śatrughnaḥ kathayāmāsa vīrānsaṅgrāmakovidān
34.30
bho vīrāḥpuṣkalādyā ye sarvaśastrāstrakovidāḥ
te vadantu pratijñāṃ vai matpuro rākṣasārrdane
34.31
kṛtvā pratijñāṃ vipulāṃ svaparākramaśobhinīm
gacchantu raṇamadhye hi bhavanto balasaṃyutāḥ
34.32
iti vākyaṃ samākarṇya śatrughnasya mahābalāḥ
svāṃ svāṃ pratījñāṃ mahatīṃ cakruste tejasānvitāḥ
34.33
tatrādau puṣkalo vīraḥ śrutvā vākyaṃ mahīpateḥ
paramotsāhasampannaḥ pratijñāmūcivāānimām
34.34
puṣkala uvāca
śṛṇuṣva nṛpaśārdūla ! matpratijñāṃ parākramāt | vihitāṃ sarvalokānāṃ śṛṇvatāṃ paramādbhutām
34.35
cenna kuryāṃ kṣuraprāgaistīkṣṇaiḥ kodaṇḍanirgataiḥ| daityaṃ mūrcchāsamākrāntaṃ kīrṇakeśākulānanam
34.36
kanyāsvabhorttṛtpāpaṃ yatpāpaṃ devanindane | tatpāpaṃ mama vai bhūyāccetkuryāṃ svavaco'nṛtam
34.37
yadi madbāṇanirbhinnāḥ sainikāḥ sumahābalāḥ | na patanti mahārāja ! pratijñāṃ tatra me śṛṇu
34.38
viṣṇvīśayorvibhedaṃ yaḥ śivaśaktyoḥ karotyapi
tatpāpaṃ mama vai bhūyāccenna kuryāmṛtaṃ vacaḥ
34.39
sarvaṃ madvākyamityuktaṃ raghunāthapadāmbuje | bhaktirme niścalāyā'sti saiva satyaṃ kariṣyati
34.40
puṣkalasya pratijñāṃ tāṃ śrutvā lakṣmīninidhirnṛpaḥ
pratijñāṃ vyadadhātsatyāṃ svaparākramaśobhitām
34.41
lakṣmīninidhiruvāca
vedānāṃ nindanaṃ śrutvā āste yo maunivannaraḥ
mānase rocayedyastu sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
34.42
brāhmaṇo yo durācāro rasalākṣādivikrī | vikrīṇāti ca gāṃ mūḍho dhanalobhena mohitaḥ
34.43
mlecchakūpodakaṃ pītvā prāyaścittaṃ tu nācaret
tatpāpaṃ mama vai bhūyādvimukhaścedbhavāmyaham
34.44
tatpratijñāmathāśrutya hanūmānraṇakovidaḥ | rāmāṅghrismaraṇaṃ kṛtvā provāca vacanaṃ śubham
34.45
matsvāmī hṛdaye nityaṃ dhyeyo vai yogibhirmuhuḥ
yaṃ devāḥ sāsurāḥ sarve namanti maṇimaulibhiḥ
34.46
rāmaḥ śrīmānayodhyāyāḥ patirlokeśapūjitaḥ | taṃ smṛtvā yadbruve vākyaṃ tadvai satyaṃ bhaviṣyati
34.47
rā Walknko'yaṃ laghurdaityo durbalaḥkāmagesthitaḥ | kathayāśu mayā kāryamekena vinipātanam
34.48
meruṃ devendrasahitaṃ lāṅgūlāgreṇa tolaye | jaladhiṃ śoṣaye sarvaṃ sāṃvartaṃ vā pibāmyaham
34.49
rājñaḥśrīraghunāthasya jānakyāḥkṛpayā mama | tannāsti bhūtale rājanyadasādhyaṃ kadā bhavet
34.50
etadvākyaṃ mayā proktamanṛtaṃsyādyadi prabho ! | tadaiva raghunāthasya bhaktidūro bhavāmyaham
34.51
yaḥ śūdraḥ kapilāṃ gāṃ vai payobuddhyā'nupālayet
tasya pāpaṃ mamaivāstu cetkuryāmanṛtaṃvacaḥ
34.52
brāhmaṇīṃ gacchate mohācchūdraḥkāmavimohitaḥ | tasya pāpaṃ mamaivāstu cetkuryāmanṛtaṃvacaḥ
34.53
yadghrāṇānnirakaṃ gacchetsparśanāccāpi rauravam
tāṃ pibenmadirāṃ yo vā jihvāsvādena lolupaḥ
34.54
tasya yajjāyate pāpaṃ tanmamaivāstu niścitam | cennakuryāṃ pratijñātaṃ satyaṃ rāmakṛpābalāt
34.55
evamukte mahāvīraiyoṃddhārastarasāyutāḥ | cakruḥ pratijñāṃ mahatīṃ svaparākramaśālinīm
34.56
śatrughnopi vyadhāttatra pratijñāṃ paśyatāṃ nṛṇām | sādhu sādhu praśaṃsanvaṃ tānvīrānyuddhakovidān
34.57
kathayāmi puro vaḥ svāṃ pratijñāṃ sattvaśobhitām
tacchṛṇvantu mahābhāgā yuddhotsāhasamanvitāḥ
34.58
cettasya śira āhatya pātayāmi na sāyakaiḥ
vimānācca kabandhācca bhinnaṃ chinnaṃ ca bhūtale
34.59
yatpāpaṃ kūṭasākṣyeṇa yatpāpaṃ svarṇacauryataḥ | yatpāpaṃ brahmanindāyāṃ tanmamāstvadya niścayāt
34.60
iti śatrughna sadvākyaṃ śrutvā te vīrapūjitāḥ | dhanyo'si rāghavabhrātaḥ ! kastvadanyo vadedidam
34.61
tvayā vai nihato daityo devadānavaduḥkhadaḥ | lavaṇo nāma lokeśa ! madhuputro mahābalaḥ
34.62
ko'yaṃ vai rākṣaso duṣṭaḥ kvacāsya balamalpakam
kariṣyasi kṣaṇādeva tasya nāśaṃ mahāmate !
34.63
ityuktvā te mahāvīrāḥsajjībhūtā raṇāṅgaṇe
pratijñāṃ svāmṛtāṃkartuṃ yayuste rākṣasaṃ mudā
34.63.p1
iti śrīpadmamahāpurāṇe pañcame pātālakhaṇḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe vīrapratijñākathanaṃ nāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ ||33
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Pātālakhaṇḍa — Sanskrit