Ramashvamedha 5
Rāmāśvamedha 5
- Language
- Sanskrit
Contents
- 5.51 — 1 part
5.1
pām̐cavām̐ adhyāya
śeṣa uvāca
athābhiṣiktaṃ rāmaṃ tu tuṣṭuvuḥ praṇatāḥ surāḥ | rāvaṇābhidhadaityendravadhaharṣitamānasāḥ
5.2
devā ūcuḥ
jaya dāśarathe ! surārtihañjaya jaya dānavavaṃśadāhaka
jaya devavarāṅganāgaṇagrahaṇavyagrakarāridāraka !
5.3
tava yaddanujendranāśanaṃ kavayo varṇayituṃ samutsukāḥ
pralaye jagatāṃ tatīḥ punargsasase tvaṃ bhuvaneśa ! līlayā
5.4
jaya janmajarādiduḥkhakaiḥ parimukta prabaloddharoddhara !
jaya dharmakarānvayāmbudhau kṛtajanmannajarāmarācyuta
5.5
tava devavarasya nāmabhirbahupāpā api te pavitritāḥ
kimusādhu dvijavarya pūrvakāḥ sutanuṃ mānuṣatāmupāgatāḥ
5.6
hara viriñcinutaṃ tava pādayoryugalamīpsitakāma samṛddhidam
hṛdi pavitrayavādikacihnitaiḥ suracitaṃ manasā spṛhayāmahe
5.7
yadi bhavānnadadhātyabhayaṃ bhuvo madanamūrtitiraskarakāntibhṛt
suragaṇā hi kathaṃ sukhinaḥ punarnanu bhavanti ghṛṇāmaya pāvana
5.8
yadā yadā no danujā hi duḥkhadāstadā tadā tvaṃ bhuvi janmabhāgbhaveḥ
ajo'vyayo'pīśvaro'pi sanvibho svabhāvamāsthāya nijaṃ nijārcitaḥ
5.89
mṛtasudhā sadṛśairaghanāśanaiḥ sucaritairavakīrya mahītalam
amanujairguṇaśaṃsibhirīḍitaḥ praviśa cāśu punarhi svakaṃ padam
5.90
anādirādyo'jarūpadhārī hārī kirīṭī makaradhvajābhaḥ
jayaṃ karotuṃ prasabhaṃ hatāriḥ smarārisaṃsevitapādapadmaḥ
5.91
ityuktvā te surāḥ sarve brahmendrapramukhā muhuḥ | praṇemurarināśena prīṇitā raghunāyakam
5.92
iti stutyātisaṃhṛṣṭo raghunātho mahāyaśāḥ | provāca tānsurānvīkṣya praṇatānnatakandharān
5.93
śrīrāma uvāca
surā ! vṛṇuta me yūyaṃ varaṃ kiñcitsudurlabham
yaṃ ko'pi devo danujo na yakṣaḥprāpa sādaraḥ
5.94
surā ūcuḥ
svāminbhagavataḥ sarvaṃ prāptamasmābhiruttamam | yadayaṃ nihataḥ śatrurasmākaṃ tu daśānanaḥ
5.95
yadā yadā'suro'smākaṃ bādhāṃ paridadhāti bhoḥ
tadā tadeti kartavyametāvadvairināśanam
5.96
tathetyuktvā punarvīraḥ provāca raghunandanaḥ
5.97
śrīrāma uvāca
surāḥ śṛṇuta madvākyamādareṇa samanvitāḥ | bhavatkṛtaṃ madīyairvai guṇairgrathitamadbhutam
5.98
stotraṃ paṭhiṣyati muhuḥprātarniśi sakṛnnaraḥ | tasya vairi parābhūtirna bhaviṣyati dāruṇā
5.99
na ca dāridryasaṃyogo na ca vyādhiparābhavau| madīya caraṇadvandve bhaktisteṣāṃ tu bhūyasī
5.20
bhaviṣyati mudāyuktasvāntapuṃsāṃ tu pāṭhataḥ | ityuktvā so'bhavattūṣṇīṃ naradevaśiromaṇiḥ
5.21
surāḥ sarve prahṛṣṭāste yayurlokaṃ svakaṃ svakam
raghunātho'pi bhrātṝṃstānyāyastatātavad budhān
5.22
prajāḥ putrāniva svīyām̐llālayam̐llokanāyakaḥ
yasmicchāsati lokānāṃ nākālamaraṇaṃ nṛṇām
5.23
na rogādiparābhūtirgṛheṣu ca mahīyasī | netiḥkadāpi dṛśyeta vairiṃjaṃ bhayameva ca
5.24
vṛkṣāḥsadaiva phalino mahī bhūyiṣṭhadhānyakā | putrapautraparīvārasanāthīkṛta jīvanāḥ
5.25
kāntāsaṃyogajasukhairnirasta virahaklamāḥ | nityaṃ śrīraghunāthasya pādapadmakathotsukāḥ
5.26
kadāpi paranindāsu vācasteṣāṃ bhavanti na | kāravo'pikadā pāpaṃ nācaranti manasyaho
5.27
raghunātha karāghāta duḥkhaśaṅkābhiśaṃsinaḥ | rājyaṃ prāptamasapatnaṃ samṛddhabalavāhanam
5.28
ṛṣibhirhṛṣṭapuṣṭaiśca ramyaṃ hāṭakabhūṣaṇaiḥ | sampuṣṭamiṣṭāpūrtānāṃ dharmārṇāṃ nityakartṛbhiḥ
5.29
sadāsampannasasyaṃ ca suvasukṣetrasaṃyutam | sudeśaṃ suprajaḥsvasthaṃ sutṛṇaṃ bahugodhanam
5.30
devatāyatanānāṃ ca rājibhiḥparirojitam | supūrṇā yatra vai grāmāḥsuvittarddhi virājitāḥ
5.33
supuṣpakṛtrimodyānāḥ susvādu phalapādapāḥ | sapadminīkakāsārā yatra rājanti bhūmayaḥ ||31-32
sadambhā nimnagā yatra na yatra janatā kvacit
kulānyeva kulīnāni varṇānāṃ na dhanāni ca
5.34
vibhramo yatra nārīṣu na vidvatsu ca karhicit
nadyaḥkuṭila gāminyo na yatraviṣaye prajāḥ
5.35
tamoyuktāḥkṣapā yatra bahuleṣu na mānavāḥ| rajojujaḥ striyo yatra nādhanaṃ bahulā narāḥ
5.36
dhanairananyo yatrāsti jano naiva ca bhojane | anayaḥsyandano yatra na caiva rājapūruṣaḥ
5.37
daṇḍaḥparaśu kuṭhāla vālavyajanarājiṣu | ātapatreṣu nānyatra kvacitkrodhoparodhajaḥ
5.38
anyatrākṣikavṛndebhyaḥkvacinna paridevanam| ākṣikā eva dṛśyante yatra pāśakapāṇayaḥ
5.39
jāḍyavārtā jaleṣveva strīmadhyā eva durbalāḥ
kaṭhorahṛdayā yatra sīmantinyo na mānavāḥ
5.40
auṣadheṣveva yatrāsti kuṣṭhayogo na mānave | vedho yatra suratneṣu śūlaṃ mūrtikareṣu vai
5.41
kampaḥsāttvikabhāvottho na bhayātkvāpi kasyacit
saṅkavaraḥ kāmajo yatra dāridryaṃ kaluṣasya ca
5.42
durlabhatvaṃ sadaivasya sukṛte na ca vastunaḥ | ibhā eva pramattā vai yuddhe vīcyo jalāśaye
5.43
dānahānirgajeṣveva tīkṣṇā eva hi kaṇṭakāḥ
bāṇeṣu guṇaviśleṣo banyoktiḥpustake dṛḍhā
5.44
snehatyāgaḥ khaleṣveva na ca vai svajane jane
taṃ deśaṃ pālayāmāsa lālayam̐llālitāḥ prajāḥ
5.45
dharmaṃ saṃsthāpayandeśe duṣṭe daṇḍadharopamaḥ| evaṃ pālayato deśaṃ dharmeṇa dharaṇītalam
5.46
sahasraṃ ca vyatīyurvai varṣāṇyekādaśa prabhoḥ| tatra nīcajanācchrutvā sītāyā apamānanam
5.47
svāṃ ca nindāṃ rajakatastāṃ tatyāja raghūdvahaḥ| pṛthvīṃ pālayamānasya dharmeṇa nṛpatestadā
5.48
sītāvirahitāmekāṃ nideśena surakṣitām | kadācitsaṃsadomadhye hyāsīnasya mahāmate
5.49
ājagāmamuniśreṣṭhaḥkumbhotpattirmunirmahān | gṛhītvā'rghyaṃsamuttasthau vasiṣṭhena samanvitaḥ
5.50
janatābhirmahārājo vārdhiśoṣakamāgatam | svāgatena susambhāvya papraccha tamanāmayam
5.51
sukhopaviṣṭaṃ viśrāntaṃ vabhāṣe raghunandanaḥ
5.51.p1
iti śrīpadmamahāpurāṇe pañcame pātālakhaṇḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe'gastya samāgamo nāma pañcamo'dhyāyaḥ ||5
Linked texts (6)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Pātālakhaṇḍa — Sanskrit
- Ānandarāmāyaṇa — Vālmīki, Sanskrit
- Kāśīkhaṇḍa — Śivadāsa, Sanskrit
- Kāśīpurāṇa — Sanskrit