Brahmottarakhanda 6
Brahmottarakhaṇḍa 6
- Language
- Sanskrit
Contents
- 6.80 — 1 part
6.1
sūtauvāca || || bhūyopiśivamāhātmyaṃvakṣyāmiparamādbhutam || śṛṇvatāṃsarvapāpaghnaṃbhavapāśavimocanam
6.2
dustareduritāṃbhodhau
majjatām̐viṣayātmanām || śivapūjāṃvinākāścitplavonāstītinirūpitaḥ
6.3
śivapūjāṃsadākuryādbuddhimānihamānavaḥ || aśaktaścetkṛ
tāṃpūjāṃpaśyedbhaktivinamradhīḥ
6.4
aśraddhayāpiyaḥkuryācchivapūjāṃvimuktidām || paśyedrāsopikālenaprayātiparamaṃpadam
6.5
āsī
tkirātadeśeṣunāmnārājāvimardanaḥ || śūraḥparamadhurdharṣojitaśatruḥpratāpavān
6.6
sarvadāmṛgayāsaktaḥkṛpaṇonirghṛṇobalo || sarvamāṃsāśanaḥ
krūraḥsarvavarṇāṃganāvṛtaḥ
6.7
tathāpikuruterśabhoḥ pūjāṃnityamataṃdritaḥ || caturdaśyāṃviśeṣeṇapakṣayoḥśuklakṛṣṇayoḥ
6.8
mahāvibhavasaṃpannāṃpūjāṃkṛtvāsamodate || harṣeṇamahatāviṣṭonṛtyatistautigāyati
6.9
tasyaivaṃvartamānasyanṛpateḥsarvabhakṣiṇaḥ|| durācāra
syamahiṣīceṣṭitenānvaṃtapyata
6.10
sāvaikamudvatīnāmarājñīśīlaguṇānvitā || ekadāpatimāsādyarahasyetadapṛcchata
6.11
etatte
caritaṃrājanmahadāścaryakāraṇam || kvetemahāndurācāraḥkvabhaktiḥparameśvare
6.12
sarvadāsarvabhakṣastvaṃsarvastrījanalālasaḥ|| sarvahiṃsāparaḥ
krūraḥ kathaṃbhaktistaveśvare
6.13
itipṛṣṭaḥsabhūpālovimṛśyasuciraṃtataḥ|| trikālajñaḥprahasyaināṃprovācasukutūhalaḥ
6.14
rājovāca
ahaṃpūrvabhavekaścitsārameyovarānane || paṃpānagaramāśrityaparyaṭāmisamaṃtataḥ
6.15
evaṃkālepugacchatsutatraivanagarottame || kadācidāgataḥ so'haṃmanojñaṃśivamaṃdiram
6.16
pūjāyāṃvarttamānāyāṃcaturdaśyāṃmahātithau
apaśyamutsukodūrādbahirdvāraṃsamāśritaḥ
6.17
athāhaṃparamakruddhairdaṃḍahastaiḥpradhāvitaḥ || tasmāddeśādapakrāṃtaḥprāṇarakṣāparāyaṇaḥ
6.18
tataḥpradakṣiṇīkṛtyamanojñaṃśivamaṃdiram || balipiṃḍādilobhenapunardvāramupāgataḥ
6.19
evaṃ punaḥpunastatrakṛtvākṛtvāpradakṣiṇām
dvāradeśesamāsīnaṃnijaghnurniśitaiḥ śaraiḥ
6.20
saviddhagātraḥsahasāśivadvārigatāśubhaḥ || jātosmyahaṃkulerājñāṃprabhāvācchivasannidheḥ
6.21
dṛṣṭvācaturdaśīpūjāṃdīpamālāvilokitāḥ || tenapuṇyenamahatātrikālajñosmibhāmini
6.22
prāgjanmavāsanābhiścasarvabha
kṣosminirghṛṇaḥ || viduṣāmapidurlaṃghyāprakṛtirvāsanāmayī
6.23
atohamarcayāmīśaṃcaturdaśyāṃjagadgurum || tvamapiśraddhayābhadrebhajadevaṃpinākinam
6.24
rājñyuvāca || matpūrvajanmacaritaṃvaktumarha
sitattvataḥ || || rājovāca || tvaṃtupūrvabhavekācitkapotīvyomacāriṇī
6.25
kvāpilabdhavatoṃkiṃcinmāṃsapiṃḍaṃyadacchayā
tvadgṛhītamathālokyagṛdhraḥkopyāmiṣaṃbalī
6.26
nirāmiṣaḥsvayaॅvegādabhidudrāvabhīṣaṇaḥ || tatastaṃvīkṣyavitrastāvidrutāsivarānane
6.27
tenānuyātāghoreṇamāṃsapiṃḍajighṛkṣayā || diṣṭyāśrīgirimāsādyaśrāṃtātatrāśivālayam
6.28
pradakṣiṇaṃ parikramyadhvajāgre
samupāsthitā || athānusṛtyasahasātīkṣṇatuṃḍovihaṃgamaḥ
6.29
tvāṃnihatyanipātyādhomāṃsamādāyajagmivān || pradakṣiṇaprakramaṇāddevade
vasyaśūlinaḥ
6.30
tasyāgremaraṇāccaivajātāsīhannṛpāṃganā || || rājñyuvāca || || śrutaṃpūrvamaśeṣeṇaprāgjanmacaritaṃmayā
6.31
jātaṃcamahadāścaryaṃbhaktiścamamacetasi || athānyacchrotumicchāmitrikālajñamahāmate
6.32
idaṃśarīramutsṛjyayāsyāvaḥ kāṃgatiṃ
punaḥ || || rājovāca || || atobhavejaniṣyehaṃdvitīyesaiṃdhavonṛpaḥ
6.33
sṛṃjayeśasutātvaṃhimāmevapratipatsyase || tṛtīyetubhaverājāsau
rāṣṭrebhavitāsmyaham
6.34
kaliṃgarājatanayātvaṃmepatnībhaviṣyasi || caturthetubhaviṣyāmibhavegāṃdhārabhūmipaḥ
6.35
māgadhīrājatanayā
tatratvaṃmamagehinī || paṃcame'vaṃtināthohaṃbhaviṣyā miyugāṃtare
6.36
daśārharājatanayātvamevamamavallabhā|| asmājjanmaniṣaṣṭhehamānartebhavitā
nṛpaḥ
6.37
yayātivaṃśajākanyābhūtvāmāmevayāsyasi || pāṃḍyarājakumārohaṃsaptame bhavitābhave
6.38
tatramatsadṛśonānyorūpauṃdā
ryaguṇādibhiḥ|| sarvaśāstrārthatattvajñobalavāndṛḍhavikramaḥ
6.39
sarvalakṣaṇasaṃpannaḥ sarvalokamanoramaḥ || padmavarṇaitikhyātaḥ padmamitrasamadyutiḥ
6.40
bhavitātvaṃcavaidarbhīrūpeṇāpratimābhuvi
nāmnāvasumatīkhyātārūpāvayavaśobhinī
6.41
sarvarājakumārāṇāṃmanonayananaṃdinī || sātvaṃsvayaṃvarasarvānvihāyanṛpanaṃdanān
6.42
varaṃprāpsyasimāmevadamayaṃtīvanaiṣadham || sohaṃjitvānṛpānsarvānprāpyatvāṃvaravarṇinīm
6.43
svarāṣṭrasthokhilānbho
gānbhokṣyevarṣagaṇānbahūn || iṣṭvācavividhairyajñairvājimedhādibhiḥ śubhaiḥ
6.44
saṃtarpyapitṛdevarṣīndānaiścādvijasattamān
saṃpūjyadevadeveśaṃśaṃkaraṃlokaśaṃkaram
6.45
putrerājyadhuraṃnyasyagaṃtāsmitapasevanam|| tatrāgastyānmunivarādbrahmajñānamavāpyaca
6.46
tvayāsahagamiṣyāmiśivasyaparamaṃpadam || caturdaśyāṃcaturdaśyāmevaṃsaṃpūjyaśaṃkaram
6.48
saptajanmasurājatvaṃbhaviṣyativarānane ! ityāttasukṛtaṃlabdhaṃpūjādarśanamātrataḥ 47 || kvasārameyoduṣṭātmākvehaśīvatasadgatiḥ || || sūta
uvāca || || ityuktānijanāthenasārājñīśubhalakṣaṇā
6.49
paraṃvismayamāpannāpūjayāmāsataṃmudā || sopirājāyatayāsādhaibhuktvābho
gānyathepsitān
6.50
jagāmasaptajanmāṃteśaṃbhostatparamaṃpadam || yaetacchivapūjāyāmāhātmyaṃparamādbhutam || śṛṇuyātkīrtayedvāpisaga
cchetparamaṃpadam
6.4-2
itiśrīskaṃdapurāṇebrahmottarakhaṃḍecaturdaśīmāhātmyaṃnāmacaturtho'dhyāyaḥ
6.1-2
sūta uvāca
śivoguruḥśivodevaḥśivobaṃdhuḥśarīriṇām || śivaātmāśivojīvaḥśivādanyannakiñcana
6.2-2
śivamuddiśyayatkiṃciddattaṃjaptaṃhutaṃkṛ
tam || tadanaṃtaphalaṃproktaṃsarvāgamaviniścitam
6.3-2
bhaktyāniveditaṃśaṃbhoḥ patraṃpuṣpaṃphalaṃjalam || alpādalpataraṃvāpitadānaṃtyāyakalpate
6.4-3
vihāyasakalāndharmānsakalāgamaniśchi
tān || śivamekaṃ bhajedyastumucyate sarvabaṃdhanāt
6.5-2
yāprītirātmanaḥputreyākalatredhanepisā || kṛtācecchivapūjāyāṃ trāyatītikimadbhu
tam
6.6-2
tasmātkecinmahātmānaḥ sakalānviṣayānsavān || tyajaṃtiśivapūjārthesvadehamapidustyajam
6.7-2
sājihvāyāśivaṃ
stautitanmanodhyāyateśivam || taukarṇautatkathālolau tauhastautasyapūjakau
6.8-2
tenetre paśyataḥpūjāṃtacchiraḥpraṇataṃ śive || taupādau
yauśivakṣetraṃbhaktyāparyaṭitausadā
6.9-2
yasyendriyāṇisarvāṇivarttateśivakarmasu || sanistaratisaṃsāraṃ bhuktiṃmuktiṃcavindati
6.10-2
śivabhaktiyutomartyaścāṃḍālaḥpulkasopica || nārīnarovāpaṃḍhovāsadyomucyetasaṃsṛteḥ
6.11-2
kiṃkulenakimācāraiḥkiṃśīlenaguṇenavā
bhaktileśayutaḥ śaṃbhoḥ sa vaṃdyaḥ sarvadehinām
6.12-2
ujjayinyāmabhūdrājācandrasenasamāhvayaḥ || jātomānavarūpeṇadvitīyaivavāsavaḥ
6.13-2
tasminpuremahākālaṃ vasaṃtaṃparameśvaram || saṃpūjayatyasaubhaktyācandraseno nṛpottamaḥ
6.14-2
tasyābhavatsakhārājñaḥśivapāri
ṣadāgraṇīḥ || maṇibhadrojitābhadraḥ sarvalokana namaskṛtaḥ
6.15-2
tasyaikadāmahībharttuḥprasannaḥ śaṃkarāyugaḥ || cintāmaṇiṃdadaudivyaṃmaṇi
bhadromahāmatiḥ
6.16-2
samaṇiḥkaustubhaivadyotamānorkasannibhaḥ || dṛṣṭaḥśrutovādhyātovānṛṇāṃyacchatimaṃgalam
6.17-2
tasyakāṃti
lavaspṛṣṭaṃ kāṃsyaṃtāmrayasaṃtrapu || pāṣāṇādikamanyadvāsadyobhavatikāṃcanam
6.18-2
sataṃcintāmaṇiṃkaṃṭhebibhradrājāsanaṃgataḥ || rarājarājādevānāṃmadhyebhānurivasvayam
6.19-2
sadācintāmaṇigrīvaṃtaṃ śrutvārājasattamam
prabuddhatarpārājānaḥ sarvekṣubdhahṛdobhavan
6.20-2
snehātkecidayācaṃtadhāṣṭaryātkecanadurmadāḥ || dvailabhyamajānaṃtomaṇiṃmatsariṇonṛpāḥ
6.21-2
sarveṣāṃbhūbhṛtāṃyāñcāyadāvyarthīkṛtāmunā || rājānaḥsarvadeśānāṃsaṃraṃbhaṃcakriretadā
6.23-2
saurāṣṭrāḥkaikayāḥśālvāḥkaliṃgaśakamadra
kāḥ || pāṃcālāvaṃtisauvīrāmagadhāmatsyasṛjayāḥ ||22||ete cānyecarājānaḥsahāśvarathakuṃjarāḥ || caṃdrasenaṃmṛdhejetumudyamaṃcakurojasā
6.24-2
tetusarvaisusaṃrabdhāḥkaṃpayaṃtovasuṃdharām || ujjayinyāścatudvāraṃrurudhurbahusainikāḥ
6.25-2
saṃrurudhyamānāṃsvapurīṃdṛṣṭvā rājabhiruddhataiḥ || caṃdrasenomahākālaṃtamevaśaraṇaṃyayau
6.26-2
etasminnaṃtaregopīkācittatpuravāsinī
ekaputrābhartṛhīnātatraivāsīcciraṃtanā
6.27-2
sāpaṃcahāyanaṃbālaṃvahaṃtīgatabhartṛkā || kṛtāṃrājñāmahāpūjāṃdadarśagirijāpateḥ
6.28-2
sādṛṣṭvāsarvamāścaryaṃśivapūjāmahodayam || praṇipatyasvaśibiraṃpunarevābhyapadyata
6.29-2
etatsarvamaśeṣeṇasadṛṣṭvāballavīsutaḥ || kutūhale
navidadheśivapūjāṃviraktidām
6.30-2
ānīyadṛṣadaṃpāṣāṇaṃśūnyetuśibirottame || nātidūresvaśivirācchivaliṃgamakalpayat
6.31-2
yānikānicapuṣpāṇihastalabhyānicātmanaḥ || ānīyasnāpyatalliṃgaṃpūjayāmāsabhaktitaḥ
6.32-2
gaṃdhālaṃkāravāsāṃsidhūpadīpākṣatā
dikam || vidhāyakṛtrimairdivyairnaivedyaṃcāpyakalpayat
6.33-2
bhūyobhūyaḥsamabhyarcyapatraiḥpuṣpairmanoramaiḥ|| nṛtyaṃcavividhaṃkṛtvāpraṇanāmapunaḥ punaḥ
6.34-2
evaṃpūjāṃprakurvāṇaṃśivasyānanyamānasam || sāputraṃ
praṇayādgopībhojanāyasamāhvayat
6.35-2
mātrāhūtopivahuśaḥsapūjāsaktamānasaḥ || bālopibhojanaṃnaicchattadāmātāsvayaṃyayau
6.36-2
taṃ vilokyaśivasyāgneniṣaṇṇaṃmīlitekṣaṇam || cakaṣarpāṇisaṃgṛhyakopenasamatāḍayat
6.37-2
ākṛṣṭastāḍitovāpināgacchatsvasuto
yadā || tāṃpūjāṃnāśayāmāsakṣiptvailiṃgaṃvidūrataḥ
6.38-2
hāhetirudamānaṃtaṃnirbhartsyasvasutaṃtadā || punarviveśasvagṛhaṃgopīroṣasamanvitā
6.39-2
mātrāvināśitāṃpūjāṃdṛṣṭvādevasyaśūlinaḥ || devaṃdeveticukrośanipapātasabālaṃkaḥ
6.40-2
pranaṣṭasaṃjñaḥ sahasābāṣpapūrapariplutaḥ
labdhasaṃjñomuhūrtenacakṣuṣīudamīlayat
6.41-2
tatomaṇistaṃbhavirājamānaṃ hiraṇmayadvāra kapāṭa toraṇam || mahārhanīlāmalavajravedikaṃtadaivajātaṃśiviraṃśa śivālayam
6.42-2
saṃtaptahemakalaśai
rbahubhirvicitraiḥprodbhāsitasphaṭikasaudhatalābhirāmam || ramyaṃcatacchiṣvapuraṃvara pīṭhamadhye liṃgaṃcaratnasahitaṃ saddadarśabālaḥ
6.43-2
sahahvāsahaso
tthāyabhīto vismitamānasaḥ || nimagnaivasaṃtoṣātparamānaṃdasāgare
6.44-2
vijñāyaśivapūjāyāmāhātmyaṃtatprabhāvataḥ || nanāmadaṃḍavadbhūbhau
svamāturaghaśāṃtaye
6.45-2
devakṣamasvaduritaṃmamamāturumāpate || mūḍhāyāstvāmajānaṃtyāḥ prasannobhavaśaṃkara
6.46-2
yadyastimayiyātkiṃ
citpuṇyaṃtvadbhaktisaṃbhavam || tenāpiśivamemātātvatkāruṇyamathnuyāt
6.47
itiprasādyagiriśaṃbhūyobhūyaḥpraṇamyaca || sūryecāstaṃgate
bālonirjagāmaśivālayāt
6.48-2
athāpaśyatsvaśibiraṃpuraṃdarapuropamam || sadyohiraṇmayībhūtaṃvicitravibhavojjvalam
6.49-2
sotaḥpraviśyabhavanaṃmodamāneniśāmukhe
mahāmaṇigaṇākīrṇahemarāśisamujjvalam
6.50-2
tatrāpaśyatsvajananīṃsmaraṃtīmakutobhayām || mahāṟhatnaparyaṃkesitaśayyāmādhiśrī
tām
6.51
ratnālaṃkāradīptāṃgīṃdivyāṃbaravirājinīm || divyalakṣaṇasaṃpannāṃsākṣātsuravadhūmiva
6.53
javenotthāpayāmāsasaṃbhramotphulhalo
canaḥ||aṃbajāgṛhibhadraṃtepaśyedamahadbhutam||52||itiprabodhitāgopīsvaputreṇamahātmanā|| sasaṃbhramaṃsamutthāyatatsarvaṃpratyavaikṣata
6.54
apūrva
mivacātmānamapūrvamivabālakam || apūrvaṃcasvasadanaṃdṛṣṭvāsītsukhavihvalā
6.55
śrutvāputramukhātsarvvaṃprasādaṃgirijāpateḥ || rājñevijñāpayāmāsāyobhajatyaniśaṃśivam
6.56
sarājāsahasāgatyasamāptaniyamoniśi
gopavadhvāścasadanaṃmāṇikyavarakojjvalam
6.57
dṛṣṭvāmahīpatiḥ sarvaisāmātyaḥsapurohitaḥ || muhūrttaṃvismitadhṛtiḥparamānaṃdanirbharaḥ
6.58
premṇābāṣpajalaṃmuṃcanparirebhetamarbhakam || evamatyadbhutākārācchivamāhātmyakīrttanāt
6.59
paurāṇasaṃbhramāccaivasārātriḥ
kṣaṇatāmagāt || athaprabhāteyuddhāyapuraṃ saṃrudhyasaṃsthitāḥ
6.60
rājānaścāravaktrebhyaḥ śuśruvuḥ paramadbhutam || tetyaktavairāḥ sahasārā
jānaścakitābhṛśam
6.61
nyastaśastrāṃniviviśuścaṃdrasenānumoditāḥ || tāṃpraviśyapurīṃramyāṃmahākālaṃ praṇamyaca
6.62
tadgopava
nitāgehamājagmuḥ sarvvabhṛbhṛtaḥ || tetatracaṃdrasenenapratyudgamyābhipūjitāḥ
6.63
mahārhaviṣṭaragatāḥprītyānaṃdansuvismitāḥ || gopasūnoḥ prasādāyaprādurbhūtaṃśivālayam
6.64
liṃgaṃcavīkṣyasumahacchivecakruḥparāṃmatim
tasmaigopakumārāyaprītāstesarvabhūpujaḥ
6.65
vāsohiraṇyaratnānigomahiṣyādikaṃdhanam || gajānaśvāṃścarathānraukmāñchatrayānapariccha
dān
6.66
dāsāndāsīranekāṃścadaduḥ śivakṛpārthinaḥ || yeyesarveṣudeśeṣugopāstiṣṭhaṃtibhūriśaḥ
6.67
teṣāṃtamevarājānaṃcakriresarvapā
rthivāḥ || athāsminnaṃtaresarvaistridaśairabhipūjitaḥ
6.68
prādurbabhūvatejasvīhanumānvānareśvaraḥ || tasyābhigamanādevarājānojātasaṃbhramāḥ
6.69
pratyutthāyanamaścakrurbhaktinamrātmamūrttayaḥ || teṣāṃmadhyesamāsīnaḥpūjitaḥplavageśvaraḥ
6.70
gopātmajaṃ samāśliṣyarājñovīkṣyai
damabravīt || sarveṣṛṇutabhadraṃvorājānoyecadehinaḥ
6.71
śivapūjāmṛtenānyāgatirastiśarīriṇām || eṣagopasutoddiṣṭyāpradoṣemaṃdavāsare
6.72
amaṃtreṇāpisaṃpūjyaśivāṃśivamavāptavān
maṃdavārepradoṣo'yaṃdurlabhaḥsarvadehinām
6.73
tatrāpidurlabhataraḥkṛṣṇapakṣesamāgate || eṣapuṇyatamolokegopānāṃkartivardhanaḥ
6.74
asyavaṃśeṣṭamobhāvīnaṃdonāmamahādhaśāḥ || prāpsyatetasyaputratvaṃkṛṣṇonārāyaṇaḥsvayam
6.75
adyaprabhṛtilokesminneṣagopālanaṃdanaḥ
nāmnāśrīkaraityuccairlokekhyātiṃgamiṣyati
6.76
sūtauvāca || evamuktvāṃjanīsūnustasmaigopakasūnave || upadiśyaśivācāraṃtatraivāṃ
taradhīyata
6.77
tecasarvaimahīpālāḥsaṃhṛṣṭāḥpratipūjitāḥ || caṃndrasenaṃsamāmaṃtryapratijagmuryathāgatam
6.78
śrīkaropi mahātejāupadi
ṣṭohanūmatā || brāhmaṇaiḥsahadharmajñaiścakreśaṃbhoḥ samarhaṇam
6.79
kālenaśrīkaraḥsopicaṃdrasenaścabhūpatiḥ || samārādhyaśivaṃbhaktyāprāpatuḥparamaṃpadam
6.80
idaṃrahasyaṃparamaṃpavitraṃyaśaskaraṃpuṇyamaharddhivardha
kam || ākhyānamākhyātasaghaughanāśanaṃgaurīśapādāṃbujabhaktivardhanam
6.80.p1
iti śrīskandapurāṇebrahmottarakhaṃḍepañcamo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Dharmāraṇyakhaṇḍa — Sanskrit
- Koṭirudrasaṃhitā — Sanskrit