Pramāṇa · Search · About · API

Nandipurana 1.18

Nandipurāṇa 1.18

Language
Sanskrit

Contents

1.18.1

vahniruvāca
tṛtīye divase prāpte trayodaśyāṃ dvijottama
prātaḥsavanamādāya ṛtvijaḥ sarva eva te

1.18.2

sve sve karmaṇi saṃlagnā yajñakarmasamudbhave
tataḥ pravavṛte yajñastadā paitāmaho mahān

1.18.3

sarvakāmasamṛddhastu sarvaiḥ samudito guṇaiḥ
dīyatāṃ dīyatāṃ tatra bhujyatāṃ bhujyatāmiti

1.18.4

ekaḥ saṃśrūyate śabdo tathartviksambhavo'paraḥ
nānyastatra tṛtīyastu yajñe paitāmahe śubhe

1.18.5

yoyaṃ kāmayate kāmaṃ hemaratnasamudbhavam
sa tat prāpnotyasaṃdigdhaṃ vāṃchitācca caturguṇam

1.18.6

pakvānnasya kṛtāstatra dṛśyante parvatāḥ śubhāḥ
ghṛtakṣīramahānadyo dānārthaṃ vittarāśayaḥ

1.18.7

etasminnaṃtare kaścijjñānī prāpto dvijottamaḥ
atītānāgataṃ vetti vartamānaṃ ca yaḥ sadā

1.18.8

sa brāhmaṇānnamaskṛtya niviṣṭaśca tadagrataḥ
janmāntareṣu viprāṇāṃ sarveṣāṃ ca dvijottamaḥ

1.18.9

kathayāmāsa yadvṛttaṃ vālyātprabhṛti kṛtsnaśaḥ
tatasta ṛtvijaḥ sarve kautukāviṣṭacetasaḥ

1.18.10

papracchurjñāninaṃ taṃ ca vismayotphullalocanāḥ
vismṛtāni smaraṃtaśca nijakṛtyāni vai tataḥ

1.18.11

proktāni garhaṇīyāni hyasaṃkhyātāni sarvaśaḥ
tataste punarevātha papracchurjñāninaṃ ca tam

1.18.12

lokottaramidaṃ jñānaṃ kathaṃ te saṃsthitaṃ dvija
ko guruste samācakṣva paraṃ kautuhalaṃ hi naḥ

1.18.13

ahojñānamahojñānaṃ naitat dṛṣṭaṃ śrutaṃ na ca
yādṛśaṃ te dvijaśreṣṭha dṛśyate pārśvasaṃsthitam

1.18.14

kiṃ brahmaṇā svayaṃ vipra tvamevaṃ pratibodhitaḥ
kiṃvā hareṇa tuṣṭena kiṃvā devana cakriṇā

1.18.15

nānyaprabodhitasyaivaṃ jñānaṃ saṃjāyate sphuṭam
atithiruvāca
piṃgalā kuraraḥpakṣī sarpaḥ sāraṃga eva ca

1.18.16

iṣukāraḥ kumārī ca ṣaḍete guravo mama
eteṣāṃ ceṣṭitaṃ dṛṣṭvā jñānaṃ me samupasthitam

1.18.17

brāhmaṇā ūcuḥ
kathayasva prasādena kathaṃ te guravaḥ sthitāḥ
kīdṛśaṃ ca tvayā dṛṣṭaṃ teṣāṃ caiva viceṣṭitam

1.18.18

kasmin deśe samutpannaḥ kasminsthāne bravīhinaḥ
kīdṛśaṃ hi tvayādṛṣṭaṃ teṣāṃ caiva viceṣṭitam

1.18.19

nāma te kiṃ nu gotraṃ ca sarvaṃ vistarato vada
atithiruvāca
caṃdrādityakule'trāpi catvāro ye vyavasthitāḥ

1.18.20

śunaḥ śepo'tha śākreyo buddho dāṃta iti smṛtaḥ
teṣāṃ madhye tu yo buddhaḥ śāṃto dānta iti smṛtaḥ

1.18.21

caṃdrāditye ca gotre ca vikhyāto vedapāragaḥ
nāṃdīmukhaḥ samutpannaḥ paścime vayasi sthite

1.18.22

tasyāhaṃ prathamaḥ putraḥ prāṇebhyo'pi suhṛt priyaḥ
tato'haṃ yauvanaṃ prāpto yadā dvijavarottamāḥ

1.18.23

tadāme dayitastātaḥ paṃcatvaṃ samupāgataḥ
etasminnaṃtare rājā hyasmaddeśādhipo dvijāḥ

1.18.24

sutapāstena nirdiṣṭo hyahaṃ kintu vikarmaṇi
śāṃtaṃ dāṃtaṃ samālokya viśvastena mahātmanā

1.18.25

tasya cāntaḥ pure hyāsīt piṃgalā nāma nāyikā
daurbhāgyena samopetā rūpeṇāpi samanvitā

1.18.26

athānyāḥ śataśastasya bhāryāścāṃtaḥ pure sthitāḥ
tāḥ sarvā rajanīvaktra vyākulatvaṃ prayānti ca

1.18.27

āharanti parān gaṃdhān dhūpāṃśca kusumāni ca
puṣpāṇi ca vicitrāṇi hyanyāḥ sūkṣmāṃvarāṇi ca

1.18.28

tāvadyāvatsthitaḥ kālaḥ svāmisaṃyogasaṃbhavaḥ
manmathotsavasaṃyuktāḥ pulakena samanvitāḥ

1.18.29

ekājānāti māṃ suptāṃ nūnamākārayiṣyati
anyā jānāti māṃ caiva paraspara mayudhyatām

1.18.30

spardhayanti prayudhyanti virūpāṇi vadanti ca
tāsāṃ madhyāttataścaikā prayāti nṛpasaṃnidhau

1.18.31

śeṣā vailakṣyamāsādya niḥśvasya prasvapanti ca
duḥkhārtā na labhante ca tāśca nidrāṃ parābhavāt

1.18.32

kāmena pīḍitāṃgyaśca bāṣpapūrṇekṣaṇāḥ sthitāḥ
āśā hi paramaṃ duḥkhaṃ nirāśā paramaṃ sukham

1.18.33

āśaṃ nirāśāṃ kṛtvā ca sukhaṃ svapiti piṃgalā
tato mayāpi taddṛṣṭaṃ tasyāśceṣṭitamuttamam

1.18.34

na karoti ca śṛṃgāraṃ na spardhāṃ ca kathaṃcana
na vyākulatvamāpede sukhaṃ svapiti piṃgalā

1.18.35

āśāḥ sarvāḥ parityajya svapimīha sukhaṃ tataḥ
ye svapaṃti sukhaṃ rātrau teṣāṃ kāyāgni ridhyate

1.18.36

āhāraṃ pratigṛhṇanti tataḥ puṣṭikaraṃ param
tadetat kāraṇaṃ jātaṃ mama tejobhivṛddhaye

1.18.37

gurutve piṃgalā jātā tena mesā dvijottamāḥ
āśāpāśaiḥ parītāṃgā ye bhavanti narārditāḥ

1.18.38

te rātrau śerate naiva tadā prāptivicintayā
naivāgnirdīpyate teṣāṃ jāgaraśca tataḥ param

1.18.39

āhāraṃ vāṃchate naiva tatastejobhivardhanam
sarvatra vidyate jaṃturnavāṃcchati kadācana

1.18.40

yathā yathā bhavellābho vāṃcchitasya nṛṇāmiha
haviṣā kṛṣṇavartmeva vṛddhiṃ yāti tathā tathā

1.18.41

yathā śṛṃgaṃ karoḥ kāye vardhamānasya vardhate
evaṃ tṛṣṇāpi vittena vardhamānena vardhate

1.18.42

evaṃ jñātvā mahābhāgā puruṣeṇa vijānatā
divā tatkarma kartavyaṃ yenarātrau sukhaṃ bhavet

1.18.42.p1

iti śrīvahnipurāṇe nāṃdīmukhotpattau piṃgalopākhyāna nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)