Pramāṇa · Search · About · API

Nandipurana 1.22

Nandipurāṇa 1.22

Language
Sanskrit

Contents

1.22.1

śrībrahmovāca
tatastu paṃcame cāhni saṃjāte dvijasattama
śvetāmbaradharāḥsarve susnātā śucayaḥ sthitāḥ

1.22.2

cakruḥ sarvāṇi karmāṇi viṣṇunā pratibodhitāḥ
sadomadhyagatāścaiva mṛtvigvaraṇapūrvakam

1.22.3

adhvaryuṇā samādiṣṭātpraiṣātprocuryathākramam
homārthaṃ dīptavahnau vā ṛtvigbhiḥ susamāhitaiḥ

1.22.4

etasminnaṃtare kāla udgātrā karmayojitam
śaṃkubhiḥ kriyate yacca sāmagītiprasūtijam

1.22.5

saptāvartaṃ dvijaśreṣṭhāḥ sadomadhyagatena ca
yatrāgacchanti te sarve devadevāṃśalālasāḥ

1.22.6

somapānakṛte caiva viśeṣeṇa mudānvitāḥ
prārabdhe somabhakṣe ca gīte codgātṛnirmite

1.22.7

āgatā kanyakā caikā sāmagītisamutsukā
śaṃkuvarṇanajaṃ citraṃ vāṃchamānā vicakṣaṇā

1.22.8

brahmaṇaśca sutāśreṣṭhā devadevasya sā dvija
vakrāṃgī ti ca nāmnā sā sāmaśravaṇa lālasā

1.22.9

udgātāraṃ ca sadasi vacanaṃ vyājahāra sā
yathā tathā pravartante śaṃkavaḥ sāmapūjitāḥ

1.22.10

dakṣiṇāgnau drutaṃ gatvā kuru homaṃ yathoditam
yena tvaṃ mucyase pāpānna cedvyartho bhaviṣyati

1.22.11

tasyāstadvacanaṃ śrutvā sābhiprāyaṃ dvijottama
tataḥ sa ciṃtayāmāsa yāvattadvyāhṛtaṃ vacaḥ

1.22.12

tataḥ papṛccha tāṃ kanyā mudgātā vismayānvitaḥ
kutastvamabhiyātā ca sutā kasya vadasva me

1.22.13

śrīvakrāṃgī uvāca
brahmaṇaśca sutā cāsmi vikhyātā sarvataḥ sthitā
jātismarā mahābhāga prāptā gaṃdharvalokataḥ

1.22.14

śṛṇudhvaṃ vacanaṃ viprā śaptāhaṃ nāradena hi
vipaṃcīṃ vādayaścaiva dṛṣṭaḥ sa munisattamaḥ

1.22.15

ajānaścaiva tānānāṃ viśeṣaṃ mūrchanodbhavam
mayā sa hasitotīva tānabhaṃgatayā gataḥ

1.22.16

tataḥ sakupito mahyaṃ dadau śāpaṃ dvijottama
mithyopahasito yasmādahaṃ śāpamato'rhasi

1.22.17

mānuṣāṇāmayaṃ dharmastasmāttvaṃ mānuṣī bhava
mayā prasāditaḥ so'pi pitrā sārddhaṃ munīśvaraḥ

1.22.18

śāpāntaṃ kuru me nātha bāliśāyā dvijottama
mānuṣatvaṃ ca me bhūyātsusthāne sukule vibho

1.22.19

susthāne cāṃtakālaśca brāhmaṇasya niveśane
tatohaṃ tena saṃproktā nāṃdīmukhapure śubhe

1.22.20

devaśarmā tu viprendraḥ kulīnaḥ sarvaśāstravit
subrāhmaṇī tasya jāyā satyabhāmeti viśrutā

1.22.21

tasyā garbhaṃ samāsādya mānuṣatvaṃ samācara
yadā paitāmaho yajñastasmin kṣetre bhaviṣyati

1.22.22

udgātuḥ samaye tasya śaṃkoścaiva viparyaye
yadā tu sa tvayā vācyo hyasthāne śaṃkurāhataḥ

1.22.23

sarvadeva sabhāmadhye tadā mokṣo bhaviṣyati
vakrāṃgyuvāca
imāṃ me visphuratkāntiṃ tanuṃ paśya dvijottama

1.22.24

vimānaṃ paśya cāyātaṃ pitrā saṃpreṣitaṃ mama
udgātovāca
tuṣṭohaṃ te viśālākṣi yajñasyāvidhnakārake

1.22.25

na vṛthā darśanaṃ me syādviśeṣāddevasaṃgame
divyarūpeṇa va kāryeṇa tava pūjā bhaviṣyati

1.22.26

devā ūcuḥ
yuktaṃ tvayā dvijaśreṣṭha satyametadudāhṛtam
asmākamapi vākyena satyametadbhaviṣyati

1.22.27

brahmovāca
udgātrā saivamuktā ca tiṣṭhatiṣṭheti cābravīt
devī varavimānena gṛhītenā mbarasthitā

1.22.28

vakrāṃgyuvāca
yadi me yacchasi varaṃ tuṣṭo'si brāhmaṇottama
sarveṣāmeva devānāṃ purastaśca dadasva tam

1.22.29

adyaprabhṛti yaḥ kaścidatra yajñaṃ samācaret
tanmadhyemāṃ sthāpayitvā mūrtiḥ kāryā hiraṇmayī

1.22.30

tato matpurataścaiva kāryaṃ śaṃkupracāraṇam
svargasthāyā bhavettuṣṭirmama tena kṛtena ca

1.22.31

brahmovāca
tasyāstadvacanaṃ śrutvā hyudgātā caivamabravīt
adyaprabhṛti yaḥ kaścidyajñamatra kariṣyati

1.22.32

sado madhye tu saṃsthāpya pūjayitvā vilepanaiḥ
vastrairābharaṇaiścaiva gaṃdhapuṣpavilepanaiḥ

1.22.33

tataḥ śaṃkupracāraṃ ca kariṣyati tvadagrataḥ
yastu nāṃdīmukho vipro vivāhādiṣu karmasu

1.22.34

tavapūjāṃ vinā ye'nyat kurvanti ca vimohitāḥ
teṣāṃ madvacanāddevi prabhaviṣyati vighnakam

1.22.35

etannāṃdīmukhaṃ snānaṃ mayā dattaṃ taveśvari
vighnebhyo rakṣaṇīyaṃ te hyadhiṣṭhānaṃ ca tāvakam

1.22.36

etadvākyaṃ mayā proktaṃ nāṃdīmukhasamāgame
nānyathā bhāvi bhadraṃ te tvaṃ saṃtoṣaṃ parivraja

1.22.37

tvayāvirahitaṃ nāṃdīmukhaḥ karma kariṣyati
vṛthā bhāvi ca tatsarvaṃ yathā bhasmahutaṃ tathā

1.22.38

yā nārī sadaso madhye phalaistvāṃ pūjayiṣyati
phale phale koṭiguṇaṃ tasyāḥ śreyo bhaviṣyati

1.22.39

saphalāśca diśaḥ sarvā bhaviṣyanti na saṃśayaḥ
vastramābharaṇaṃ yā ca puṣpadhūpādikaṃ tathā

1.22.40

tubhyaṃ dāsyati tatsarvaṃ tasyāḥ koṭiguṇaṃ phalam
puraṃ tāvat parīkṣasva māvimānaṃ samāruha

1.22.41

etasminneva kāle tu devaśarmasutā'bhavat
devī nagaramadhyasthā sarvā nāryo dvijottamāḥ

1.22.42

kutuhalātsamāyātā tasyādarśa nalālasāḥ
kācitphalāni cādāya kācidvastrāṇi bhaktitaḥ

1.22.43

yathārhaṃ pūjitā tābhiḥ sarvābhirityalam dvijāḥ
sapatnīkastadā prokto niṣiddhastu tathā tayā

1.22.44

tāta tāta namaskāraṃ mā me kuru sahāmbayā
prāptāsmi svargatiṃ brahman māme nāśaṃ vitarkaya

1.22.45

tiṣṭhātraiva sapatnīko yāvadadya dinaṃ vibho
tvāmādāya sapatnīkaṃ yāsyāmi tridivālayam

1.22.46

anenaiva śarīreṇa yācayitvā surottamān
tatastau harṣitau tatra pitaraucaiva susthirau

1.22.47

vekṣamāṇau sutāyāstāṃ pūjāṃ janavinirmitām
manyamānau tadātmānamadhikaṃ sarvedehinām

1.22.48

tasya ye svajanāḥ ke cit sarve'pite dvijottamāḥ
śaṃsamānāḥ sutā tāṃ ca tatsamīpaṃ vyavasthitāḥ

1.22.49

etasminnaṃtare prāpto bhṛguvaryaḥ pitāmahaḥ
niṣkramya savanāttasmātkṛtāṃjaliruvācatam

1.22.50

udgātrā deva cātprīyo mārgaḥśrutivivarjitaḥ
vihitaḥ kanyakāṃ dhṛtvā sadomadhye sureśvaraḥ

1.22.51

devatvaṃ jalpitaṃ tasyāḥ kumāryāḥ surasaṃnidhau
somapānaṃ tathā kurmaḥ vayaṃ tatra tathā saha

1.22.52

tato vidhiḥ samāyāto papraccha dvijasattama
kāsau kanyā kimarthaṃ ca sadomadhye dhṛtā tvayā

1.22.53

sobravīcchāpabhraṣṭeyaṃ devīyaṃ brahmasadmani
avatīrṇā vidheryajñe muktirasyāḥ prakīrtitā

1.22.54

nāradena purā deva kopena ca tathā mudā
tasyai devavaro datto mayā tuṣṭena vai punaḥ

1.22.55

śaṃkupracāro novāhyastava saṃdṛśyate kvacit
devaiḥ sarvaiḥ samānītā pratiṣṭhāṃ prapitāmaha

1.22.56

anena sahitāḥ sarve kāminīlālasena ca
etasminnaṃtare prāptāḥ kailāsāśca dvijottamāḥ

1.22.57

hṛṣṭāmātṛgaṇā me ca hyaṣṭaṣaṣṭhīpramāṇataḥ
pūjyaṃte ye ca gaṃdharvaiḥ siddhaiḥ sādhyairmarudgaṇaiḥ

1.22.58

pṛthakpṛthagvidhairūpairlokavismayakārakaiḥ
pranṛtyantyo hamantyaśca gāyantyaśca tathā parāḥ

1.22.59

tāsāṃ kolāhalaṃ śrutvā brahmaviṣṇupuraḥ sarāḥ
vismayaṃ paramaṃ prāptāḥ sarvedevāḥ savāsavāḥ

1.22.60

kimetaditi jalpantaḥ protthitā yajñamaṃḍape
etasminnaṃtare prāptāḥ sarvāstā yatra padmajaḥ

1.22.61

praṇamya śirasā sarvāstataḥ procuśca sādaram
vayameva smāyātāḥ śrutvā te yajñamaṃḍapam

1.22.62

āmaṃtritāśca deveśa vāyunā tava vākyataḥ
yajñabhāgo na cāsmākaṃ vidyate yajñakarmaṇi

1.22.63

etānyeva dinānīha nāyātāstena padmaja
vakrāṃgīṃ ca vayaṃ śrutvā hyapūrvāṃgena saṃgatā

1.22.64

sā dṛṣṭā pūjitāsmābhiḥ praṇipātapuraḥ saram
brahmaṇaste sutā brahman sarvāvayavasuṃdarī

1.22.65

sarvakāmapradā strīṇāṃ sarvadevapratiṣṭhitā
sthānaṃ darśaya cātmānaṃ tvaṃ deva prapitāmaha

1.22.66

aṣṭaṣaṣṭhipramāṇo'yaṃ gaṇo'smākaṃ vyavasthitaḥ
tacchrutvā padmajo jñātvā saṃkīrṇaṃ yajñamaṃḍapam

1.22.67

vyāptaṃ devagaṇaiḥ sarvaistrayastriṃśatpramāṇakaiḥ
tato madhyagamāhūya tadā nāṃdīmukhodbhavam

1.22.68

śrutādhyayanasaṃpannaṃ bṛhaspati mivāparam
abravīcchalakṣṇayā vācā tyaktvā maunaṃ pitāmahaḥ

1.22.69

tvaṃ gatvā mamavākyena viprānnāṃdīmukhodbhavān
etāsāṃ brūhi ca śubhaṃ sthānaṃ yatra sukhī bhavet

1.22.70

evaṃ datvā śubhaṃ sthānaṃ yajñakarma samācarat
yajñānte ca tataḥ prāpte tato mātṛgaṇaḥ śubhaḥ

1.22.71

gacchanti sma yadā prāpya hyājñāṃ brahmasamudbhavām
tāsāṃ pradhye śreṣṭhatamāścaturviṃśapramāṇataḥ

1.22.72

padmajastāstu saṃrakṣya brāhmaṇaṃ punarabravīt
brūhi tvaṃ mama vākyena viprānnāṃdīmukhodbhavān

1.22.73

ete mātṛgaṇāḥ proktāścaturviṃśatpramāṇataḥ
ekaikamatra mukhyā ca hyekaikasya pramāṇataḥ

1.22.74

sve sve bhūmi vibhāge ca sthānaṃ gacchantu sāṃpratam
etatmāhāyyakaṃ kāryaṃ mama nāṃdīmukhaiśca taiḥ

1.22.75

prasādaṃ pracuraṃ kṛtvā yena tuṣṭiṃ prathānti ca
tataḥ sa satvaraṃ gatvā tānsamāhūya bhūsurān

1.22.76

provāca vinayopetaḥ praṇipatya tataḥ param
śrutvā nāṃdīmukhāḥ sarve saṃtoṣaṃ paramaṃ mudā

1.22.77

ekaikasya gaṇasyaiva daduḥ sthātaṃ nijaṃ tadā
tatastā mātaraḥ sarvāḥ praṇipatya pitāmaham

1.22.78

tathānaṃtaramevātha gāyatrīṃ bhaktipūrvakam
viprasaṃsūcite sthāne sarvāścaiva vyavasthitāḥ

1.22.79

pūjitāstarpitāścaiva balibhirvividhairapi
tato gāyanti tā dṛṣṭā nṛtyanti ca hasanti ca

1.22.80

tarpitā brāhmaṇendraiśca procustāstadanantaram
na yāsyāpo'paraṃ sthānaṃ sthāsyāmo'traiva sarvadā

1.22.81

īdṛśā yatra viprendrāḥ sarve bhaktisamanvitāḥ
īdṛśaṃ ca mahākṣetraṃ kapāleśvarasaṃjñitam

1.22.82

etasminneva kāle tu sāvitrīṃ tatra saṃsthitāṃ
praṇipatya dvijaiḥ sarvairgacchantī ca nicāritā

1.22.83

mādevayajanaṃ gaccha sāvitri patidaklabhe
brahmaṇā pariṇītāsti gāyatrīti varāṃganā

1.22.84

tacchrutvā vacanaṃ teṣāṃ sāvitrī bhrāṃtacetasā
duḥkhaśokasamopetā bāpavyākusalocanā

1.22.85

dṛṣṭvā tā nṛtyayuktāśca gānapūrṇāstataḥ param
plavamānā dharāpṛṣṭhe saṃtoṣaṃ paramaṃ matāḥ

1.22.86

śaśāpātha ca sāvitrī bāṣpagadgadayā girā
na praṇāmaḥ kṛtoyaścaṃ mama duḥkhānna duḥkhitāḥ

1.22.87

tasmānnaivāparaṃ sthānaṃ gamiṣyatha kathaṃcana
pūjā nāṃdīmukhānāṃ ca kadācitsaṃbhaviṣyati

1.22.88

tadgato naiva yuṣmākaṃ kadācit saṃbhaviṣyati
śītakālena śītena śuṣṇakāle ca raśmibhiḥ

1.22.89

darpākāle ca toyena kleśaṃ yāsyatha bhūriśaḥ
evamuktvā tato devī sā tatraiva vyavasthitā

1.22.90

nāṃdīmukhavarastrībhiḥ sarvābhiḥ parivāritā
saṃbodhyamānā satataṃ sura strīceṣṭitena ca

1.22.91

etasminneva kāle tu bhagavāṃstīkṣṇadīdhitiḥ
astaṃ gato mahāñchabdaḥ protthito yajñamaṃḍape

1.22.92

yājñikānāṃ ca viprāṇāṃ sumahāñchāstrasaṃbhavaḥ

1.22.92.p1

iti śrīvahnipurāṇe nāṃdīmukhotpattau mātrāmamatanāmā dvāviṃśodhyāyaḥ

Linked texts (1)