Pramāṇa · Search · About · API

Nandipurana 1.24

Nandipurāṇa 1.24

Language
Sanskrit

Contents

1.24.1

brahmovāca
evaṃ kratuḥ sa saṃjātaḥ paṃcarātraṃ dvijottamāḥ
kapāleśvaraje kṣetre sarvakāmasamṛddhivān

1.24.2

dīnāṃdhakṛpaṇaistuṣṭairaṃdhasā vividhena ca
samāptau tasya yajñasya saṃtarpya sakalāṃstataḥ

1.24.3

ṛtvijo dakṣiṇābhiśca yathoktān dvijasattamān
tataścaivānayāmāsa viprānnāṃdīmukhodbhavān

1.24.4

cātuścaraṇasaṃpannān śrutismṛtisamanvitān
kṛtāṃjalipuṭo bhūtvā tatastān prāha sādarāt

1.24.5

yadbhūmau tu mayā tīrthaṃ puṣkaraṃ saṃniveṣṭitam
kalikālasya bhītena dvitīyaṃ brāhmaṇottamāḥ

1.24.6

yena no nāśamabhyetimlecchairapi samāśritam
kapāleśvaradevasya prabhāveṇa mahātmanaḥ

1.24.7

kalikāle'pi saṃprāpte tīrthānyāyatanāni ca
mlecchaiḥ spṛṣṭānyasaṃdigdhaṃ prayāgādīni kṛtsnataḥ

1.24.8

yajñastu vihitastena mayā'yaṃ tatkṛtena ca
tasmādvadatha kiṃ dānaṃ yuṣmadbhūmeśca niṣkraye

1.24.9

prayacchāmi ca yajñasya yena me syātphalaṃ dvijāḥ
brāhmaṇā ūcuḥ
yadi yacchasi cāsmākaṃ dakṣiṇāṃ yajñasaṃbhavām

1.24.10

tadasmākaṃ svavāsena sthānaṃ naya pavitratām
yadetadbhavatā cātra puṣkaraṃ tīrthamuttamam
sthāpitaṃ tasya no brūhi māhātmyaṃ surasattama

1.24.11

yatsnānādi kriyābhiśca phalaṃ vistārato vada
brahmovāca
etattīrthaṃ mayāsṛṣṭamaṃtarīkṣasthitaṃ sadā

1.24.12

kiṃ na śrutaṃ purāṇeṣu bhavadbhirdvijasattamāḥ
pṛthivyāṃ naimiṣaṃ tīrthamaṃtarīkṣe ca puṣkaram

1.24.13

trailokye'pi kurukṣetraṃ viśeṣeṇa vyavasthitam
tadyuṣmākaṃ hitārthāya paṃcarātraṃ dharātale

1.24.13.p1

āgamya saṃdigdhaṃ sarvaistīrthaiḥ sarvaiḥ suraiḥ saha
kārtikyāṃ śuklapakṣe tu hyekādaśyā dine sthite

1.24.15

yāvatpaṃcadaśī tāvattithiḥ pāpapraṇāśinī
paṃcarātrasya madhye tu haḥ snānaṃ prakariṣyati

1.24.16

śrāddhaṃ vā śraddhayā yuktaṃ so'naṃtaphalabhāgbhavet
ahaṃ vai paṃcarātraṃ ca brahmalokādupetya ca

1.24.17

saṃśrayaṃ ca kariṣyāmi tīrthe'smin dvijasattamāḥ
brāhmaṇā ūcuḥ
tava mūrtiṃ kariṣyāmo sthāne'sminprapitāmaha

1.24.18

tasyāṃ saṃkramaṇaṃ nityaṃ tasmātkāryaṃ tvayā vibho
tīrthaṃ caiva sadāpyatra samāgacchatu cāmbarāt

1.24.19

lokānāṃ pāpanāśāya tathā tvaṃ kartumarhasi
eṣā no dakṣiṇā deyā yajñasyaiva samudbhavā

1.24.20

evaṃ kṛte suraśreṣṭha saphalaḥ syātkratustava
pratijñā yā tathā satyā yasmāddānakṛte kṛtā

1.24.21

brahmovāca
maṃtrāhūtaṃ tataḥ śreṣṭhaṃ nabhomārgāddvijottamāḥ
tasminnāṃdīpure kṣetre puṣkaraṃ cāgamiṣyati

1.24.22

ravidīdhitimārgeṇa tasmāttīrthaṃ raveridam
aghamarṣaṃ japaṃ caiva yaḥ kariṣyati toyagaḥ

1.24.23

mama mūrteḥ puraḥ sthitvā śrutimaṃtraprapūrvakam
japiṣyati dvijaḥ snātvā savanānāṃ traye'pi ca

1.24.24

brahmalokādi lokasya phalamaśnāti so'vyayam
sūta uvāca
atha nāṃdīmukhāḥ sarve puṣpadānaprapūrvakam

1.24.25

anujñāṃ pradadustuṣṭāḥ sāṃgayajñaphalāptaye
etasminnaṃtare prāptaḥ pulastyo dvijasattamaḥ

1.24.26

yatrasthāne sthito brahmā brāhmaṇaiḥ parivāritaḥ
prābravīcca samāptaste yajñaḥ saṃpūrṇadakṣiṇaḥ

1.24.27

prāyaścittairvirahito yathā nānyasya kasyacit
ataḥ paraṃ karmaśeṣaṃ kiṃcidasti pitāmaha

1.24.28

vāruṇeṣṭiṃ japaṃ caiva tatkariṣyāmi sāṃpratam
tathā cāvabhṛthasnānaṃ prakartavyaṃ tvayā saha

1.24.29

tasmāduttiṣṭha gacchāvo yatra toyaṃ vyavasthitam
yeneṣṭiṃ vāruṇīṃ tatra kurmo viprairyathocitaiḥ

1.24.30

caturbhirbrahmapūrvaiśca mayā cāgnīdhrahotṛbhiḥ
yathā vahnau tathā toye maṃtravattaddhaviḥ śubham

1.24.31

hūyate saṃvidhānena yajñapātraiḥ samanvitam
varuṇasya pratuṣṭayarthaṃ snānaṃ kāryaṃ tvayaiva ca

1.24.32

ṛtvigbhiḥ sahitenaiva sarvāniṣṭapraśāṃtaye
yastatra samaye snānaṃ kariṣyati tvayā saha

1.24.33

anyo'pi mānavaḥ kaścit vipāpmā sa bhaviṣyati
yatreha saṃti tīrthāni trailokye sacarācare

1.24.34

vāruṇīmiṣṭimāsādya tāni yāṃti ca saṃnidhau
tasmātsarvaprayatnena dīkṣitena samanvitam

1.24.35

tatra snānaṃ prakartavyaṃ jalamadhye tu sārthibhiḥ
brāhmaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyaiḥ sarvairavabhṛthotsave

1.24.36

tasmādvisarjayeccaitān brāhmaṇān tāvadeva tu
ete'pi ca kariṣyanti snānaṃ tatra tvayā saha

1.24.37

brahmovāca
tacchrutvā prasthito brahmājyeṣṭhaṃ kuṃḍatamaṃ smṛtam
gāyatryā sahito hṛṣṭaḥ kṛtakṛtyatvamāgataḥ

1.24.38

atha dadvacanaṃ śrutvā surāḥ sarve tathā dvijāḥ
pulastyena hitārthāya snānārthaṃ prasthitāstathā

1.24.39

brahmaṇā sahitā hṛṣṭāḥ putradārasamanvitāḥ
atha saṃkīrṇatā jātā samaṃtājjyeṣṭhapuṣkare

1.24.40

snānārthamāśritairlokairūrdhvabāhubhireva ca
na tatra lakṣyate brahmā na tatkarma cavāruṇam

1.24.41

kriyamāṇe dvijaistatra vyāpte bhūmitale'khilaiḥ
athānte karmaṇastasya brahmā prāha śatakratum

1.24.42

hitārthaṃ sarvalokānāṃ vinayāvanataṃ sthitam
na māṃ jñāsyanti dūrasthā janāḥ snānārthamāgatāḥ

1.24.43

majjamānaṃ jalepuṇye saṃmarde'smin jalodbhave
tasmānnāgaṃ samāruhya dhṛtvāvaṃśaṃ kare nije

1.24.44

mṛgacarmāgrasaṃyuktaṃ toyamadhye vyavasthitaḥ
etat karmāvasāne tu snātukāme pitāmahe

1.24.45

taccarma prākṣipattoye svayameva śatakratuḥ
etasminnaṃtare dhātā śakraṃ provāca sādaram

1.24.46

sarve devāḥ sagaṃdharvā mānuṣā guhyakāstathā
hṛṣṭapuṣṭajanāḥ sarve snātāstatra samāhitāḥ

1.24.47

kṛtaṃ snānaṃ suraiḥ sārdhaṃ vinayāvanataṃ sthitam
sahasrākṣa tvayā kaṣṭaṃ manmakhe vipulaṃ kṛtam

1.24.48

ānītā ca tathā patnī gāyatrī ca sumadhyamā
tasmādvaraya bhadraṃ te varaṃ yanmanasepsitam

1.24.49

indra uvāca
yadituṣṭo'si deveśa yadi deyo varo mama
yaditvāṃ prārthayāmyadya tadbhavāśu pitāmaha

1.24.50

varṣe varṣe tu yaḥ kuryāt saṃprāpte'smindine śubhe
mugacarma samādhāya vaṃśāgreyo mahīpatiḥ

1.24.51

nāgapravaramāruhya svathameva pitāmahaḥ
yathāha prakṣipettoye sa syātpāpavivarjitaḥ

1.24.52

ajeyaḥ sarvaśatrūṇāṃ sarvavyasanavarjitaḥ
yaḥ kariṣyati ca snānaṃ maṃtraśrāddhaṃ viśeṣataḥ

1.24.53

tadānye'pi ca ye lokā api pāpasamanvitāḥ
teṣāṃ varṣakṛtaṃ pāpaṃ tvatprasādādvinaśyatu

1.24.54

brahmovāca
etatsarvaṃ sahasrākṣa tava vākyamasaṃśayam
bhaviṣyati na saṃdehaḥ satyameta ttvayoditam

1.24.55

yo rājā śraddhayā yukto deśasyāsya samanvitaḥ
matkṛte ca gajārūḍho mṛgacarma vinikṣipet

1.24.56

atrakuṃḍe madīye ca tvāṃ māṃ saṃpūjya bhaktitaḥ
sarvalokahitārthāya saṃprāpte pratipaddine

1.24.57

saṃprāpte kratuye kāle vijayī sa bhaviṣyati
kārtikyāṃ ca vyatītāyāṃ dvitīye'nhi vyavasthite

1.24.58

tathā tatkālamāsādya ye kariṣyanti mānavāḥ
ādhivyādhi vimuktāste bhaviṣyantī tyasaṃśayam

1.24.59

brahmovāca
etasminnaṃtare prāpto yakṣmākhyo dāruṇo gadaḥ
acikitsyo pi devānāṃ tathā dhanvaṃtarerapi

1.24.60

nīlāṃvaradharaḥ kṣāyī dīno daṃḍe samāśritaḥ
kṣutkurvan śleṣmaṇā tāvatkṛchrātsaṃdhārayan padam

1.24.61

tataśca praṇato bhūtvā vākyameta duvācaha
yakṣmovāca
tavayajñamahaṃ śrutvā dūrādeva pitāmaha

1.24.62

kṣutkṣāmakaṃṭha āyātaḥ samāptāvadya kṛcchrataḥ
dakṣeṇāhaṃ purā sṛṣṭaścandrasyo pari kopataḥ

1.24.63

rohiṇīṃ sevamānasya tyaktajñātisutasya ca
tato māheśvarādeśāttena tuṣṭena tasya ca

1.24.64

pakṣamekaṃ kṛtaṃ mahyaṃ tasyāsvādanakarmaṇi
anyapakṣe na kiṃcicca yena vṛttiḥ prajāyate

1.24.65

yajñasyaiva tu sarvasya tarpayitvā dvijottamam
tatastadvacanaṃ grāhyaṃ tarpito hamasaṃśayam

1.24.66

paurṇamāsyāṃ tato deva yasya yajñasya kṛtsnaśaḥ
brāhmaṇo'pi yadannena yajñasyānte pratarpitaḥ

1.24.67

na tṛpto'smīti tattasya vṛthāsyā dyajñajaṃ phalam
yadi koṭiguṇaṃ dattamapi śraddhāsamanvitam

1.24.68

etacchrutvā tato deva paṭhyamānaṃ śrutāvapi
tasmātsamyaksthite yajñe brāhmaṇaṃ tarpayeta vai

1.24.69

pratyakṣaṃ me yathā tṛptirjāyate tadvicāraya
tvatprasādātsuraśreṣṭha tathā nītirvidhīyatām

1.24.70

brahmovāca
tacchrutvā padmajastasya pathyaṃ pathyaṃ vaco'khilam
śrutipramāṇatāṃ nītvā tato vacanamabravīt

1.24.71

adyaprabhṛti ye viprā sāmayāḥ syurdharātale
tai sarvairvaiśvadevānte balirdeyastathā'khilaḥ

1.24.72

datto'nyebhyotha devebhya stavatṛptirbhaviṣyati
tava pakṣe dvitīye tu satyametanmayoditam

1.24.73

viprāstava baliṃdadyurvaiśvadevānta āgate
na teṣāmanvaye vāpi tvayā sevyo'tra kaścana

1.24.74

yakṣmovāca
yadyevaṃ kuru cānyatra tvamāśramapadaṃ nijam
saṃprāpya bhūmideśaṃ ca kaṃcidyadabhirocate

1.24.74.p1

arthayitvā dvijānetān yathā yajñakṛte mayā

1.24.74.p2

sūta uvāca

1.24.74.p3

tacchrutvā prārthayāmāsa nāṃdīmukhapurodbhavān

1.24.76

tebhyaḥ prāpya tato bhūmiṃ cakārā śramakaṃ nijam
tatra yaḥ kurute snānaṃ pratipaddhivase sthite

1.24.77

sūryavāreṇa mucyeta yakṣmaṇā sevito'pi ca
adyāpi dṛśyate cātra pratyayastatrasaṃbhavaḥ

1.24.78

sarveṣāmāhitāgnīnāṃ brāhmaṇānāṃ viśeṣataḥ
kalikāle'pi saṃprāpte na yakṣmā saṃprajāyate

1.24.79

tathā catuṣpadānāṃ ca teṣāṃ gṛhanivāsinām
na tasya bheṣajāni syurnamaṃtrā na cikitsakāḥ

1.24.79.p1

iti śrīvahnipurāṇe nāṃdīmukhotpattau yajñāvabhṛthonāma caturviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (1)