Pramāṇa · Search · About · API

Nandipurana 1.28

Nandipurāṇa 1.28

Language
Sanskrit

Contents

1.28.1

marīciruvāca
tato nāṃdīmukhāste ca kiṃcakrustatra saṃsthitāḥ
tanme kathaya deveśa vistareṇa dayāṃ kuru

1.28.2

brahmovāca
caktruste brāhmaṇāḥ sarve kāmyayajñān hyanekaśaḥ

1.28.3

etasminneva sagraye māsaḥ prauṣṭhapadaḥ śubhaḥ
tasya cāparapakṣe tu kauśiko munisattamaḥ

1.28.3.p1

nāṃdīmukhānuvācātha śṛṇutaiva samāhitāḥ
trayodaśyāṃ kṛte śrāddhe sarvān kāmā navāpsyatha

1.28.5

eṣā medhyatamā viprā yugādikalisaṃbhavā
snāne dāne jape home śrāddhe jñeyā tathā kṣamā

1.28.6

asyāṃ cettu gajacchāyā yadi viprāḥ prajāyate
tadakṣayaṃ madhāyoge śrāddhaṃ saṃjāyate dhruvam

1.28.7

yaḥ kṣīraṃ madhunā yuktaṃ tasminnahani yacchati
pitṝnuddiśya vā māṃsaṃ dadyādvādhrīṇamevaca

1.28.8

vādhrīṇasasya māṃsena tṛptirdvādaśavārṣikī
triḥ pibanniṃdriyākṣīṇaṃ śvetaṃ vṛddhamajāpatim

1.28.9

taṃ tu vādhrīṇasaṃ vidyāt sarvayūthādhipaṃ tathā
khaḍgamāṃsaṃ tu saṃdadyāttṛptirdvādaśavārṣikī

1.28.10

saṃjāyate na saṃdeho vākyametanname mṛṣā
āsīdravyantare kalpe pūrvaṃ pārthivasattamaḥ

1.28.11

sitāśvonāma pāṃcāladeśīyaḥ pitṛbhaktimān
madhunā kālaśākena khaṅgamāsena kevalam

1.28.12

sahi śrāddhaṃ trayodaśyāṃ kurute pāyasena ca
kadācidbrāhmaṇairbhūpaḥ sa pṛṣṭaḥ pṛthivīpatiḥ

1.28.13

kasmiṃścitvatha kāle sa pṛṣṭo bhuktvā yathecchayā
śrāddhadānāṃtaraṃ vatsa dṛṣṭvā taṃ śraddhayānvitam

1.28.14

pādāvamardanaparaṃ praṇipātapuraḥsaram
brāhmaṇā ūcuḥ
kṛtvā śrāddhaṃ mahārāja pradātavyātha dakṣiṇā

1.28.15

brāhmaṇebhyastataḥ śrāddhaṃ pitṝṇāṃ copatiṣṭhate
sā tyayā kalpitāsmākaṃ vitīrṇā'dyāpi no nṛpa

1.28.16

kupyākupyaṃ parityajya dehināṃ drutamā ciram
brahmovāca
tacchrutvā sa nṛpaḥ prāha prahṛṣṭenāṃtarātmanā

1.28.17

dhanyo'smyanugṛhīto'smi vidairadya na saṃśayaḥ
ye vāṃcchanti mamābhīṣṭaṃ śrāddhe bhuktvātha paitṛke

1.28.18

tasmādbrūta mahābhāgā yuṣmabhyaṃ kiṃ dadāmyaham
varānnāgānmadonmattān bhadrajātisamudbhavān

1.28.19

kiṃ vā hyaśvān bṛhadrūpān manomārutaraṃhasaḥ
kiṃvā sthānāni citrāṇi grāmāṃśca nagarāṇi ca

1.28.20

pitṝnuddiśya yatkiṃcit tādeyaṃ vidyate tataḥ
brāhmaṇā ūcuḥ
nāsmākaṃ vājibhiḥ kāryaṃ na ratnairna ca hastibhiḥ

1.28.21

na deśairgrāmamukhyairvā nānyenāpi ca kenacit
yadarthena mahārāja pṛṣṭo'smābhiryato bhavet

1.28.22

tasmānno dakṣiṇā deyā saṃdehaghnā nṛpottama
yat pṛcchāmo vayaṃ sarve kautūhalasamāhitāḥ

1.28.22.p1

rājovāca

1.28.22.p2

upadeśo na yuṣmabhyaṃ sarvejñebhyo vicakṣaṇāḥ

1.28.23

brāhmaṇā ūcuḥ
guruśiṣyasamucchrāyamupadeśo mahīyate

1.28.24

prārthayāmo vayaṃ kiṃcit mā bhayaṃ tvaṃ samāviśa
vayaṃ ca praśnamekaṃ hi pṛcchāmo yadi bhūpate

1.28.25

brūve kautukayuktānāṃ sarveṣāṃ ca dvijanmanām
tasmādvayaṃ mahābhāga yadi jānāsi tatvataḥ

1.28.26

na cedguhyatamaṃ kiṃcit pṛcchāmastvāṃ kutūhalāt
rājovāca
yadi vā saṃśayo viprāḥ yuṣmatpraśnamasaṃśayam

1.28.27

kathayiṣyāmi cedguhyaṃ tadvadeta gatajvarāḥ
brāhmaṇā ūcuḥ
anneṣu ca vicitreṣu lehyeṣu vividheṣu ca

1.28.28

amṛteṣveva sarveṣu tathā peyeṣu pārthiva
kasmādadya dine brūhi madhu yacchasi garhitam

1.28.29

vartate ca tathā'bhakṣyaṃ brāhmaṇānāṃ viśeṣataḥ
tathā vicitramāṃseṣu saṃsthiteṣu narādhipa

1.28.30

khaṅgamāṃsaṃ nirāsvādaṃ kasmādyacchasi garhitam
saṃti śākāni rājendra pāvanīyāni sarvataḥ

1.28.31

suṣṭhu svādukarāṇyatra vyaṃjanāthaṃ mahīpate
kālaśākaṃ saṃkaṭukaṃ mukhādhijananaṃ mahat

1.28.32

kasmādyacchasi cāsmākaṃ bhaktyā ca parayā yutaḥ
na śrāddhe pratiṣedhaśca prakatavyaḥ kathaṃcana

1.28.33

na tyājyaṃ ca samuddiṣṭaṃ tasmādbhuṃjāmahe vayam
tadatra kāraṇenaiva guruṇā bhāvyamevahi

1.28.34

yena yacchasi naḥ prātha etatsiddhirbhaviṣyati
tasmādvadatu tatsarvaṃ paraṃ kautuhalaṃ hi naḥ

1.28.35

niḥsvāditaṃ yathācādya hīdṛgśrāddhe vigarhitam
yathā tvaṃ nṛpa śārdūla śraddhayā saṃprayacchasi

1.28.36

tacchrutvā vacanaṃ teṣām brāhmaṇānāṃ mahātmanām
saṃvilakṣyasmitaṃ prāha salajjaṃ pṛthivīpatiḥ

1.28.37

guhyametanmahābhāgā asmākaṃ yadi saṃsthitam
avācyamapi vakṣyāmi śṛṇudhvaṃ susamāhitāḥ

1.28.38

aharṇāsa surāḥ pāpo lubdhakaścānyajanmani
nihantā sarvajaṃtūnāṃ tathā bhakṣayitā punaḥ

1.28.39

pargraṭaśca sadāraṇye dhanuṣā mṛgayārataḥ
siṃho vyāghrā gajendro vā sarabho vā dvijottamāḥ

1.28.40

madbāṇagocaraṃ prāpto na jīvatyapi karhicit
kasyacittvatha kālasya bhramamāṇo mahītale

1.28.41

saṃprāptohaṃ mahābhāgā agniveśyasya sanmuneḥ
āśrame samanuprāpte niśīṣe kṣutpipāsitaḥ

1.28.42

tāvattatra saśiṣyebhyaḥ śrāddhakarmavidhiṃ vadan
saṃsthito veṣṭitaḥ śiṣyaiḥ sagaṃtāddvijasattamāḥ

1.28.43

agniveśya uvāca
pakṣe pitrye yadā caṃdro haṃsaścāpi karevrajet
trayodaśī tu sā paitryā vijñeyā kuṃjarodbhavā

1.28.44

pitrye yadā sthitaścandro haṃsaścāpi karesthitaḥ
tithirvaiśravaṇī proktā sā cchāyā kuṃjarasya ca

1.28.45

saihikeśe yadā candraṃ vrasate parvasaṃdhiṣu
hasticchāyā tu sā jñeyā tapsyāṃ śrāddhaṃ samācaret

1.28.46

tasyāṃ yaḥ kurute śrāddhaṃ jalairapi prabhaktitaḥ
tāvadvarṣasahasrāṇi pitarastasya tarpitāḥ

1.28.47

vanaspatigate some yā chāyā pūrvadimmukhī
gajacchāyā tu sā jñeyā pitṝṇāṃ datta makṣayam

1.28.48

sā bhavecca na sandehaḥ puṇyadāpaitṛkī tithiḥ
tasyāṃ śrāddhaṃ prakartavyaṃ saṃbhārān vibhrate ca ye

1.28.49

prabhāte tu na saṃdehaḥ pitṝṇāṃ pitṛtṛptaye
śākaistatheṃgudairbilvairbadaraiścirbhaṭairapi

1.28.50

yadannaṃ puruṣo'śnāti tadīyāstāśca devatāḥ
vāḍhamityeva caivoktvā gataḥ svaṃ svaṃ niketanam

1.28.51

sarvaśiṣyāśca viprendrāḥ sadācāraparāyaṇāḥ
agniveśyo'pi suṣvāpa samāmaṃtrya dvijottamān

1.28.52

tena saṃkathyamānaṃ ca rātrau tacca śrutaṃ mayā
ahaṃ cāpi kariṣyāmi prātaḥśrāddhamasaṃśayam

1.28.53

nihatya khaṅgamādāya tasyamāṃsaṃ suṣuṣkaram
tathā madhu samādāya kālaśākaṃ viśeṣataḥ

1.28.54

svajātīyebhya ādāya tān pitṝm̐starpayāmyaham
evaṃ niścitya manasā prasuptohaṃ dvijottamāḥ

1.28.55

evaṃ mayā purā datta pitṝnuddiśya tānnijān
nānyatkiṃcit kvaciddattaṃ kadācitkasyacinmayā

1.28.56

tataḥ kālena mahatā mṛtyuṃ prāpto'smyahaṃ dvijāḥ
taddānasya prabhāveṇa pārthivīṃ yonimāśritaḥ

1.28.57

evaṃ jātismaratvaṃ ca saṃjātaṃ me dvijottamāḥ
te mayā tarpitāstena khaḍgamāṃsena mākṣikaiḥ

1.28.58

saṃprāptāḥ paramāṃ prītiṃ tato dvādaśavārṣikīm
etasmātkāraṇācchrāddhaṃ tasyaitatphalamāgatam

1.28.59

sāṃprataṃ vidhinā samyagbrāhmaṇairvedapāragaiḥ
upaviṣṭaiḥ karomyeva yacchrāddhaṃ śraddhayānvitaḥ

1.28.60

darbhaistalaiḥ samopetaṃ maṃtravacca dvijottamāḥ
no jānāmi phalaṃ kiṃvā sāṃprataṃ ca bhaviṣyati

1.28.61

tasmādevaṃ parijñāya yūyaṃ caiva dvijottamāḥ
saṃtarpayadhvaṃ pitṝṃśca nijān gajadine sthite

1.28.62

chāyāyāṃ caiva jātāyāṃ kuṃjarasya dvijottamāḥ
yena saṃjāyate tṛptiḥ pitṝṇāṃ dvādaśādvikī

1.28.63

yuṣmākaṃ ca gatiḥ śreṣṭhā yathā jātā mamādhunā
brahmovāca
tasya tadvacanaṃ śrutvā sarve te brāhmaṇottamāḥ

1.28.64

te tathā tarpitāḥ śīghraṃ dadustasmai mahāphalam
tataḥ prabhṛti cakruste śrāddhāni dvijasattamāḥ

1.28.65

trayodaśyāṃ nabhasyasya kṛṣṇāyāṃ bhaktitatparāḥ
madhunā kālaśākena khaḍgamāṃsena tarpitāḥ

1.28.66

prāpnuvanti parāṃ siddhiṃ vimānavara māsthitāḥ
spardhante tarpitā devairvimānena viśeṣataḥ

1.28.67

vaṃśajena pradattasya prabhāvaṃ surasattamāḥ
śrāddhārthaṃ saṃparijñāya maṃtraṃ cakrustataḥ param

1.28.68

ādityā vasavo rudrā nāsatyāvapi pārthiva
yathā na bhavati śrāddhaṃ tasminnahani bhūtale

1.28.69

yatprabhāvādvayaṃ sarve manuṣyaiḥ śrāddhamāśritaiḥ
nayāmo'bhibhavasthānaṃ tasmātprāpnumahe ca tān

1.28.70

adyaprabhṛti yaḥ śrāddhaṃ trayodaśyāṃ kariṣyati
kanyāsaṃsthe sahasrāṃśau tasya syādveśasaṃkṣayaḥ

1.28.71

iti śāpena devānāṃ nirdagdheyaṃ mahātithiḥ
tataḥ prabhṛti naitasyāṃ kriyate śrāddhamuttamam

1.28.72

yaḥ pramādena kurute tasyasyādveśasaṃkṣayaḥ

1.28.73

ye ca bhītā na kurvanti chāyāyāṃ kuṃjarasya ca
viśeṣeṇa gajacchāye teṣāṃ piṃḍo mayā hṛtaḥ

1.28.73.p1

iti śrīvahnipurāṇe nāṃdīmukhotpattau gajacchāyā māhātmyaṃ nāma aṣṭaviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (1)