<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Minor Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana.upa) › [Śaiva Upapurāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva) › [Nandipurana](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi) › 1.2

# Nandipurana 1.2

Nandipurāṇa 1.2

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.2.41](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.41) — 1 part

### [1.2.1](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.1)

vasiṣṭha uvāca  
sargādi kāraṇaṃ brūhi kasmātsṛṣṭiḥ prajāyate  
sṛṣṭeḥ pālaḥ pitā kaśca hartā cāravyātu marhasi

> and the precise measure of fire-pits, pavilions, and goddesses as heard \[in tradition\],  
> initiation, sacrificial rites and the like, and the exposition of architectural science,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.2.2](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.2)

agniruvāca  
nārāyaṇādidaṃ sarvaṃ samutpannaṃ carācara

### [1.2.3](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.3)

yathāhi devaḥ sṛjati tathā vakṣyāmi tacchṛṇu  
āsṛṣṭeḥ pralayaṃ yāvadeko nityaḥ sanātanaḥ  
aṃtarlīno mahābhūtaḥ sṛṣṭiṃ kartumupakramet

### [1.2.4](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.4)

sātviko rājasaścaiva tāmasaśca tathā'nagha  
trividho'yamahaṃkāro mahattatvādajāyata

### [1.2.5](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.5)

tadā vṛtto hi bhagavānmahābhūtānsasarjaha  
śabdatanmātrikām̐ścaiva tanmātrā kāśameva ca

### [1.2.6](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.6)

śābdalakṣaṇikaścaiva bhūtādīṃstu samāvṛṇot  
balavāna bhavadvāyustasya sparśaguṇo mataḥ

### [1.2.7](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.7)

ākāśaṃ śabda tanmātraṃ sparśamātraṃ tathā'vṛṇot  
tato vāyurvikurvāṇo rūpamātraṃ sasarja ha

### [1.2.8](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.8)

jyotīrūpādyato vāyostadrūpo guṇaucyate  
sparśamātrastu vai vāyūrūpamātraṃ samāvṛṇot

### [1.2.9](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.9)

tasmājjātā mahīcedaṃ sarvabhūtaguṇādhikā  
saṃdhāto jāyate tasmāttasya gandhaguṇo mataḥ

### [1.2.10](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.10)

tasmiṃstasmiṃstu tanmātrāstena tanmātṛkāḥ smṛtāḥ  
tanmātrāṇyavaśeṣāṇi viśeṣāḥ kramaśo'parāḥ

### [1.2.11](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.11)

bhūtatanmātrasargo'yamahaṃkārāttu tāmasāt  
taijasānīndriyāṇyāhurdevā vaikārikā daśa

### [1.2.12](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.12)

ekādaśaṃ manaścātra kīrtitaṃ tatra ciṃtakaiḥ  
buddhīndriyāṇi paṃcātra paṃca karmendriyāṇi ca

### [1.2.13](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.13)

tāni vakṣyāmi teṣāṃ ca karmāṇi kulapāvana  
śravaṇaṃ tvagdṛśau jihvā nāsikā caiva paṃcamī

### [1.2.14](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.14)

śabdādijñānasidvayarthaṃ buddhiyuktāni paṃca va  
pāyūpasthau hastapādau vāṅmayaṃ cāpi paṃcamam

### [1.2.15](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.15)

ākāśavāyutejāṃsi salilaṃ pṛthivī tathā  
śabdāditrirguṇairvipra saṃyuktāstatpurottare

### [1.2.16](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.16)

nānāvīryāḥ pṛthagbhūtāstataste saṃhatiṃ vinā  
nāśaknuvan prajāḥ sṛṣṭuṃ samāgamya tu kṛtsnaśaḥ

### [1.2.17](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.17)

puruṣeṇa samāsādya parasparamathāśrayāt  
puruṣādhiṣṭhitatvācca prakṛtyānugraheṇa ca

### [1.2.18](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.18)

mahadādyā viśeṣāye tvaṃṇḍamutpādayantite  
tatkrameṇa vivṛddhaṃ tu jalabudbudvatsthitam

### [1.2.19](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.19)

bhūtebhyo'ṇḍe mahābuddhe bṛhatta udakeśayam  
prākṛtaṃ brahmarūpasya viṣṇoḥ sthānamanuttamam

### [1.2.20](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.20)

tatrāvyaktasvarūpo'sau viṣṇurviśveśvaraḥ prabhuḥ  
brahmaṇo rūpamāsthāya svayameva vyavasthitaḥ

### [1.2.21](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.21)

tasminnaḍe'bhavatsarvaṃ sadevāsuramānuṣam  
rajoguṇayuto devaḥ svayameva hariḥ paraḥ

### [1.2.22](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.22)

brahmarūpaṃ samāsthāya jagatsṛṣṭau pravartate  
agniruvāca  
brahmabhūtvā jagatsṛṣṭau bhagavānapyavartata

### [1.2.23](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.23)

nārāyaṇākhyo bhagavān sarvaloka pitāmahaḥ  
utpannaḥ procyate vidvannityaḥ sa hyupacārataḥ

### [1.2.24](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.24)

nijena tasya mānena hyāyurvarṣaśataṃ smṛtam  
kālaścāpi smṛtastena tasyāyuḥparikīrtitam

### [1.2.25](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.25)

anyeṣāṃ caiva bhūtānāṃ carāṇāmacarātmanām  
bhūbhṛtsusāgarādīnāmaśeṣāṇāṃ ca sattama

### [1.2.26](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.26)

saṃkhyājñānaṃ pravakṣyāmi manuṣyāṇāṃ nibodha me  
aṣṭādaśa nimeṣāṇāṃ kāṣṭhakā parikīrtitā

### [1.2.27](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.27)

kāṣṭhātriṃśatkalājñeyā kalātriṃśanmuhūrtakam  
triṃśatsaṃkhyaihorātraṃ muhūrtairmānuṣaṃ smṛtam

### [1.2.28](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.28)

ahorātrāṇi tāvanti māsaḥ pakṣadvayātmakaḥ  
tai ṣaḍbhirayanaṃ māsairdve'yane dakṣiṇottare

### [1.2.29](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.29)

ayanaṃ dakṣiṇaṃ rātrirdevānāmuttaraṃ dinam  
ayanaṃ dvitīyaṃ varṣaṃ martyānāmiha kīrtitam

### [1.2.30](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.30)

nṛṇāṃ māsaḥ pitṝṇāṃ tu hyahorātramudāhṛtam  
vasvādīnāmahorātraṃ mānuṣovatsaraḥ smṛtaḥ

### [1.2.31](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.31)

divyairvarṣasahasraistu kṛtatretādisaṃsmṛtam  
caturyuga dvādaśabhistadvibhāgaṃ nibodha me

### [1.2.32](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.32)

catvāri trīṇi dvecaikaṃ kṛtādiṣu yathākramam  
divyābdānāṃ sahasraistu yugairāhuḥ purāvidaḥ

### [1.2.33](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.33)

tat āmāṇaiḥ śataṃ sandhyā pūrvā tatra vidhīyate  
saṃdhyāṃśakaśca tattubhyo yugaḥ syāttatra bho dvija

### [1.2.34](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.34)

saṃdhyāsaṃ dhyāṃśayormadhye yaḥ kālo vartate khalu  
yugākhyaḥ sa tu vijñeyaḥ kṛtatretādisaṃjñakaḥ

### [1.2.35](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.35)

kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliśceti caturyugam  
procyate tatsahasraṃ tu brahmaṇo divasohyayam

### [1.2.36](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.36)

brahmaṇo divase brahman manavaśca caturdaśa  
bhavanti parimāṇaṃ hi teṣāṃ kālakṛtaṃ śṛṇu

### [1.2.37](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.37)

saptarṣayastu śakrādi manustatsūnavo'pi ca  
ekakāle'pi sṛjyante saṃhrīyante'pi pūrvavat

### [1.2.38](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.38)

caturyugānāṃ saṃkhyā ca sādhikā hyekasaptatiḥ  
manvaṃtaraṃ manoḥkālaḥ śakrādīnāmapi dvija

### [1.2.39](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.39)

aṣṭau śatasahasrāṇi divyayā saṃkhyayā smṛtaḥ  
dvāpaṃcāśattathānyāni sapta cānyāni vai mune

### [1.2.40](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.40)

viṃśatiśca sahasrāṇi kālo'yaṃ sādhikaḥ smṛtaḥ  
brāhmamekamaharjñeyametadevānukīrtanam

### [1.2.41](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.41)

evaṃ kālaḥ samākhyātastava vedavidāṃvara  
kālarūpaḥ sa bhagavān sṛṣṭicakre pravartate

### [1.2.41.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2.41.p1)

iti śrī vahnipurāṇe nāṃdīmukhotpattau sargādhyāye kālavarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ

## Translations (1)

- [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi~en-mt.1.2) — English, machine translation

## Linked texts (7)

- [Narasiṃhapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.vaisnava.narasimha.1.31) — Sanskrit
- [Padmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.1.1.102) — Vyāsa, Sanskrit
- [Viṣṇupurāṇa (critical edition)](https://indike.org/pramana/in.purana.visnu*crit.1.2.49) — Sanskrit
- [Agnipurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.agni.382.71.p22) — Vyāsa, Sanskrit
- [Daśavidhahetunirūpaṇa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.grhya.vaikhanasa!tatparyacintamani.dasavidhahetunirupana.10.8) — Śrīnivāsamakhin, Sanskrit
- [Mārkaṇḍeyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.markandeya.45.41) — Vyāsa, Sanskrit
- [Ṭoḍarānanda](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.todarananda.1.103) — Ṭoḍaramalla 1564, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.saiva.nandi.1.2) · Pramāṇa
