Nandipurana 1.44
Nandipurāṇa 1.44
- Language
- Sanskrit
Contents
1.44.1
brahmovāca
tataḥ kālena mahatā tattīrthe nirjane sthite
siṃha vyāghra samākīrṇe mṛga pakṣibhi ranvite
1.44.2
nānā gulmalatā kīrṇe nānā satvaniṣevite
ājagāma mahābāhurnaṃdo nāma māhabalī
1.44.3
jīrṇoddhāraḥ kṛtastena samānītā dvijottamāḥ
1.44.4
marīciruvāca
kasmiñjātaḥ kule naṃdaḥ kiṃvīryaḥ kiṃ purākramaḥ
kathamānītavān viprān tanme vada jagatprabho
1.44.5
brahmovāca
yo'yaṃ ripuṃjayo nāma bārhadrathotpanna stasya śunako nāmāmātyo bhaviṣyati
1.44.6
sacainaṃ svāminaṃ hatvā svaputraṃ pradyotanāmāna mabhiṣekṣyati | tasyāpi
pālakanāmā putro bhavitā
1.44.7
tato viśākhayūpa statputro janakastasya naṃdi vardhana ityaṣṭatriṃśaduttaraikaśataṃ
pradyotana putrāḥ pṛthivīṃ bhokṣyanti | iti sarva purāṇeṣu prasiddham
1.44.8
tataḥ śiśunāgā rājāno bhavitāraḥ | tataḥ prathamaḥ śiśunāgaḥ tatputra śca
kākavarṇo bhavitā tasya kṣatadharmā tasyāpi ca kṣatrojātaḥ
1.44.9
tatputro vidhisārastato'jātaśatrustasmāddarbhako
darbhakāccodayastasmānnaṃdivardhanastatputro mahā naṃdītyete śaiśunāgā daśa putrā
strīṇi varṣaśatāni ṣaṣṭhayadhikāni bhaviṣyanti
1.44.10
mahānaṃdīsutaśca śūdrāgarbhodbhavo atilabdho mahāpadma stasya putro naṃdaḥ paraśurāma
ivāparo'bhavat
1.44.11
sarvaśūdradharma pravartakaḥ kṣatriya dharmocchedakaḥ
svayaṃ śūdra anyānapi svatulyān kariṣyamāṇo dharmamutthāpayiṣyati
1.44.11.p1
tataḥ sarve rājānaḥ śūdrā bhaviṣyanti
teṣāṃ madhye naṃda itināmā śūraḥ sātvikaḥ sakalavasudhādhipo'bhavat yena
1.44.12
daśadiśāṃ patayo vaśīkṛtāścayaḥ sakalabhūbhṛtāṃ vaśīkartāṃ tena naṃdīgrāmaṃ
punarvāsitaṃ tenendrakopato gatā nāṃdīmukhā narā neṣyante
1.44.13
brahmovāca
kadācitkautukāviṣṭo mṛgayārasiko bhṛśam
ājagāma mahāraṇye naṃdīpuranibāsaje
1.44.14
tatrāraṇye śubhasthāne nānā vihagasevite
śūkarāṃśca mṛgān vyāghrān jaghāna sa viśāṃpatiḥ
1.44.15
evaṃ ca kriḍatā'nena kapotaṃ prati saṃdadhe
dhanuḥ karṇāntamevāyo svarṇapuṃkhaṃ mahāśaram
1.44.16
mumocataṃ prajānāthaścāpuṃkhāgraṃ bhuvaṃgatam
gṛhītvākarṣayāmāsa puṃkhāgre taṃ mahāśaram
1.44.17
ākarṣite śare tatra garte ca sumahādyutim
tejaḥ puṃjaṃ dadṛśātho vismitānvitamānasaḥ
1.44.18
tānvai cājñāpayāmāsa rathavārān mahābalān
mārgayantāmimāṃ bhūmiṃ vartate kimihātravai
1.44.19
te tathā preritā stena tāṃmahīmanvaśodhayan
1.44.20
tatra saṃśodhite dṛṣṭamaṇuṃ svarṇamayaṃ tadā
āścaryaṃ samanuprāptaḥ saṃmūḍha iva cābhavat
1.44.21
kapotaścā pyuvāvāyo rājānaṃ varayā girā
kathaṃ vāṃ muktavān bāṇaṃ rājan sarvahiterata
1.44.22
udarārthaṃ na kartavyaṃ pareṣāṃ pīḍanaṃ vibho
dehe paṃcatvamāpanne prabho vai paṃcabhautike
1.44.23
na kalatrāṇi putrāśca na dhanāni suhṛjjanāḥ
anugaccheti rājendra dharmastiṣṭhati kevalaḥ
1.44.24
ācāravimukhā ye vai parapīḍāsu tatparāḥ
parāpavādaniratā ste daivena viḍambitāḥ
1.44.25
bhagavanmāyayā mūḍhāḥ svārthībhūtāścaranti hi
āvṛtā naiva paśyanti cāṃdhībhūtāśca duṣkṛtāḥ
1.44.26
rājovāca
kastvaṃ pakṣīndra vada me jñānavāniva dṛśyase
kathayasva mahābāho dharmaṃ me dharmavittama
1.44.27
kapota uvāca
śṛṇu rājan mahābāho saṃkṣepena viśāṃpate
brahmakṣatriyaviṭśūdraiḥ svocitācāra tatparaiḥ
1.44.28
bhāvyaṃ svāśrama dharmaiśca paradāraparāṅmukhaiḥ
ṣaṭkarmaniratairbhāvyaṃ brāhmaṇairvedapāragaiḥ
1.44.29
śāligrāmāḥ sadā pūjyāścaturvargaparāyaṇaiḥ
rājovāca
śāligrāmāḥ kathaṃ pūjyāḥ kīdṛśā stadvadasva me
1.44.30
etanme saṃśayaṃ pakṣin vistareṇa kṛpāṃ kuru
kapota uvāca
śāligrāmaśilāṃbhedo mūrtirvarṇaśca kathyate
1.44.31
tathaiva bhagavaṃstatra kṣetravarṇaṃ śubhāśubham
śyāmāḥ pītāstathā śvetāḥ kṛṣṇā nīlāstathaiva ca
1.44.32
pāṃḍurāḥkṛṣṇavarṇā śca kapilā iti varṇajāḥ
kapilā strīharā jñeyā nīlā lakṣmīpradā smṛtā
1.44.33
dhanavṛddhipradā śyāmā śuklā mokṣapradā smṛtā
pītādhanakarī jñeyā raktā rājyapradā smṛtā
1.44.34
atiraktā''rogyakarī kṛṣṇā kīrtikarā tathā
durdaraṃ dagdhamukhakaṃ dāridryakara duḥkhadam
1.44.35
bandhanaṃ baddhacakraṃ ca trikoṇaṃ parivarjayet
gaurā śatruharā jñeyā biṃdunā putranāśinī
1.44.36
vimalā tvarthahāniḥ syāt kalahakṣayameva ca
hiraṇya dāmodara viśvarūpa nṛsiṃha vaikuṃṭha janārdaneti
1.44.37
sudarśana śrīdhara vāsudeva lakṣmīmurāre hi mukuṃda kṛṣṇa
gadādhara śrīpatipuṣpamālinau
śrīvatsanāmā puruṣottamākhyaḥ
1.44.37.p1
śilācaturviṃśatināmadheyā
proktā tavāyaṃ dharaṇīdharākhyaḥ
1.44.38
śrīkeśaveśa prabhuyadmanābha
saṅkarṣaṇādhāra jagannivāsa
1.44.39
sadā paṭhedyastu sadā mahātmā
tasyaśriyaḥ santi ca sarvadā gṛhe
1.44.40
brahmovāca
hiraṇyareṣāyuktāṃgo vartulo madhya unnataḥ
1.44.41
hiraṇyagarbhanāmāva mahāpātakanāśanaḥ
vanamālī sadāvarto madhye cakraṃ ca suṃdaram
1.44.42
dāmodaraḥ savijñeyo brahmahatyāpahārakaḥ
snigdhaṃ śyāma bahucakraṃ vartulaṃ cāpiśobhanam
1.44.43
viśvarūpaḥ sa vijñeyo yajñakoṭiphalapradaḥ
nṛsiṃhaṃ pītavarṇābhaṃ mahācakraṃ mukheṃ'kuram
1.44.44
yatīnāṃ pūjitaṃ nityaṃ satyalokapradāyakam
madhuvarṇaṃ mahāsthūlaṃ cakraṃ vā yadi saṃsthitam
1.44.45
vaikuṃṭhe devadeveśaṃ brahmalokapradāyakam
cakraṃ ca pṛṣṭadigbhāge śyāmanāmasuvarṇakam
1.44.46
sudarśanaṃ śalākāca pūjitaṃ sarvakāmadam
pakvajambūphalākāraṃ dakṣiṇāṃge ca cakriṇam
1.44.47
śrīdharaṃ devadeveśaṃ mahāsiddhipradāyakam
śilāsthūlaṃ mahācakraṃ śyāmaṃ cakravidārakam
1.44.48
madhyacakraṃ sadāsūkṣmaṃ dakṣiṇāṃge ca cakriṇam
murāriṃ devadeveśaṃ kaṣṭavyādhivināśanam
1.44.49
śilā śuklaśalākā ca śubhraṃ cakaṃ suśobhitam
vanamālā ca vijñeyā hyaśvamedhaphalapradā
1.44.50
cakradvayaṃ dvayaṃ yasya śyāmāṅgo vartulākṛtiḥ
devo gadādharo nāma rājasūyaphalapradaḥ
1.44.51
śrīphalākāra sottuṃgaṃ patacchāyāsu cakragam
śrīvatsanāma vijñeyaṃ strīhatyāpāpanāśanam
1.44.52
sacchidraṃ vartulaṃ śyāmaṃ vanamālā suśobhitam
puruṣottamaḥ sa vijñeyaḥ siddhikoṭiphalapradaḥ
1.44.53
pūrvaṃ paścimadigbhāge cakraṃ yasya ca dṛśyate
keśavaṃ nāma deveśaṃ mahāsiddhipradāyakam
1.44.54
śubhraṃ śuṣkaṃ catuṣkaṃ ca cakraṃ yasyavirājate
saṃkarṣaṇaṃ mahādevaṃ pūjanaṃ yasya durlabham
1.44.55
dakṣiṇe cottare vāpi cakraṃ dvidvedhā yadā bhavet
hariharaṃ ca vijñeyaṃ pṛthvīpūjanavatphalam
1.44.56
śyāmaṃ sthūlaṃ mukhe sūkṣmaṃ madhye cakraṃ pradṛśyate
padmanābhaṃ vijānīyāt sadānaṃdā punarbhavam
1.44.57
dvāramekaṃ dvidhācakra manyonyaṃ caiva dṛśyate
devaṃ pradyumamna nāmākhyaṃ rājasūyaśatādhikam
1.44.58
vartulākāra cakraṃ ca śilā sthūlā ca śobhitā
dharaṇīdhara nāmānaṃ sarvayajñaphalapradam
1.44.58.p1
śilā caturviṃśatimatra nityaṃ
mūrtīstathaivaṃ paripūjayennaraḥ
1.44.59
vārāṇasī tatra sadaiva tiṣṭhe
ddevo haristatra sadāśivo'pi
1.44.60
āvāhanāsanaṃ pādmamarcā ṣoḍaśabhistathā
śrutyuktairupacāraiśca pūjanīyaḥ prayatnataḥ
1.44.61
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni vartante mūrtayo'pi yāḥ
darśane pūjane teṣāṃ yatphalaṃ labhate naraḥ
1.44.62
tatphalaṃ labhate rājan śāligrāma śilārcanāt
kiṃ bahūktena rājendra yādṛk phalamavāpnuyāt
1.44.63
tathā śṛṇu viśaṃnātha dharmaṃ sādhāraṇaṃ śṛṇu
ahiṃsā ca prakartavyā proktaṃ vedāṅgavedibhiḥ
1.44.64
atathyāṃ noccaredvācaṃ satyāṃ bāṇīmudīrayet
satyavādī sadāputo yogināṃ labhate gatim
1.44.65
manaḥśarīravācābhiḥ paraskaṃ nāharetdakā
lobhena harate yastu rauravaṃ narakaṃ vrajet
1.44.66
śaucācāraśca kartavyo dehabhuddhi prakāmyayā
śaucācāravihīnasya samastā niṣphalā kriyāḥ
1.44.67
ekādaśendriyāṇyevaṃ vaśīkuryāt prayatnataḥ
dānaṃ deyaṃ yathāśakti tathā dehasya śodhanam
1.44.68
brahmovāca
ekādaśīvrataṃ kuryāt nirvedhaṃ doṣavarjitam
brahmahatyādikā tpāpā nmucyate nāma saṃśayaḥ
1.44.69
picumaṃdaṃ tathāśvatthaṃ ciṃciṇīdaśakaṃ tathā
kapitthāmalake bilvīṃ pañcāmrānrohayanti ye
1.44.70
narakaṃ ca na paśyanti te narāḥ svargagāminaḥ
1.44.70.p1
iti śrī vahnipurāṇe nāṃdīmukhotpattau kapotopākhyānaṃ nāma catuścatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Viṣṇupurāṇa (critical edition) — Sanskrit