Pramāṇa · Search · About · API

Devibhagavatapurana 11.21: ekaviṃśo'dhyāyaḥ | gāyatrīpuraścaraṇavidhikathanam

Devībhāgavatapurāṇa 11.21

Language
Sanskrit

Contents

ekaviṃśo'dhyāyaḥ | gāyatrīpuraścaraṇavidhikathanam

11.21.1

śrīnārāyaṇa uvāca |
athātaḥ śrūyatāṃ brahman gāyatryā pāpanāśanam |
puraścaraṇakaṃ puṇyaṃ yathaiṣṭaphaladāyakam ||

11.21.2

parvatāgre nadītīre bilvamūle jalāśaye |
goṣṭhe devālaye'śvatthe udyāne tulasīvane ||

11.21.3

puṇyakṣetre guroḥ pārśve cittaikāgryasthale'pi ca |
puraścaraṇakṛnmantrī sidhyatyeva na saṃśayaḥ ||

11.21.4

yasya kasyāpi mantrasya puraścaraṇamārabhet |
vyāhṛtitrayasaṃyuktāṃ gāyatrīṃ cāyutaṃ japet ||

11.21.5

nṛsiṃhārkavarāhāṇāṃ tāntrikaṃ vaidikaṃ tathā |
vinā japtvā tu gāyatrīṃ tatsarvaṃ niṣkalaṃ bhavet ||

11.21.6

sarve śāktā dvijāḥ proktā na śaivā na ca vaiṣṇavāḥ |
ādiśaktimupāsante gāyatrīṃ vedamātaram ||

11.21.7

mantraṃ saṃśodhya yatnena puraścaraṇatatparaḥ |
mantraśodhanapūrvāṅgamātmaśodhanamuttamam ||

11.21.8

ātmatattvaśodhanāya trilakṣaṃ prajapedbudhaḥ |
athavā caikalakṣaṃ tu śrutiproktena vartmanā ||

11.21.9

ātmaśuddhiṃ vinā karturjapahomādikāḥ kriyāḥ |
niṣphalāstāstu vijñeyāḥ kāraṇaṃ śruticoditam ||

11.21.10

tapasā tāpayeddehaṃ pitṛdevāṃśca tarpayet |
tapasā svargamāpnoti tapasā vindate mahat ||

11.21.11

kṣatriyo bāhuvīryeṇa taredāpada ātmanaḥ |
dhanena vaiśyaḥ śūdrastu japahomairdvijottamaḥ ||

11.21.12

ataeva tu viprendra tapaḥ kuryātprayatnataḥ |
śarīraśoṣaṇaṃ prāhustāpasāstapa uttamam ||

11.21.13

śodhayedvidhimārgeṇa kṛcchracāndrāyaṇādibhiḥ |
athānnaśuddhikaraṇaṃ vakṣyāmi śṛṇu nārada ||

11.21.14

ayācitoñchaśuklākhyabhikṣāvṛtticatuṣṭayam |
tāntrikairvaidikaiścaivaṃ proktānnasya viśuddhatā ||

11.21.15

bhikṣānnaṃ śuddhamānīya kṛtvā bhāgacatuṣṭayam |
ekaṃ bhāgaṃ dvijebhyastu gogrāsastu dvitīyakaḥ ||

11.21.16

atithibhyastṛtīyastu tadūrdhvaṃ tu svabhāryayoḥ |
āśramasya yathā yasya kṛtvā grāsavidhiṃ kramāt ||

11.21.17

ādau kṣiptvā tu gomūtraṃ yathāśakti yathākramam |
tadūrdhvaṃ grāsasaṅkhyā syādvānaprasthagṛhasthayoḥ ||

11.21.18

kukkuṭāṇḍapramāṇaṃ tu grāsamānaṃ vidhīyate |
aṣṭau grāsā gṛhasthasya vanasthasya tadardhakam ||

11.21.19

brahmacārī yatheṣṭaṃ ca gomūtraṃ vidhipūrvakam |
prokṣaṇaṃ navavāraṃ ca ṣaḍvāraṃ ca trivārakam ||

11.21.20

niśchidraṃ ca karaṃ kṛtvā sāvitrīṃ ca tadityṛcam |
mantramuccārya manasā prokṣaṇe vidhirucyate ||

11.21.21

cauro vā yadi cāṇḍālo vaiśyaḥ kṣatrastathaiva ca |
annaṃ dadyāttu yaḥ kaścidadhamo vidhirucyate ||

11.21.22

śūdrānnaṃ śūdrasamparkaṃ śūdreṇa ca sahāśanam |
te yānti narakaṃ ghoraṃ yāvaccandradivākarau ||

11.21.23

gāyatrīcchando mantrasya yathāsaṅkhyākṣarāṇi ca |
tāvallakṣāṇi kartavyaṃ puraścaraṇakaṃ tathā ||

11.21.24

dvātriṃśallakṣamānaṃ tu viśvāmitramataṃ tathā |
jīvahīno yathā dehaḥ sarvakarmasu na kṣamaḥ ||

11.21.25

puraścaraṇahīnastu tathā mantraḥ prakīrtitaḥ |
jyeṣṭhāṣāḍhau bhādrapadaṃ pauṣaṃ tu malamāsakam ||

11.21.26

aṅgāraṃ śanivāraṃ ca vyatīpātaṃ ca vaidhṛtim |
aṣṭamīṃ navamīṃ ṣaṣṭhīṃ caturthīṃ ca trayodaśīm ||

11.21.27

caturdaśīmamāvāsyāṃ pradoṣaṃ ca tathā niśām |
yamāgnirudrasarpendravasuśravaṇajanmabham ||

11.21.28

meṣakarkatulākumbhānmakaraṃ caiva varjayet |
sarvāṇyetāni varjyāni puraścaraṇakarmaṇi ||

11.21.29

candratārānukūle ca śuklapakṣe viśeṣataḥ |
puraścaraṇakaṃ kuryānmantrasiddhiḥ prajāyate ||

11.21.30

svastivācanakaṃ kuryānnāndīśrāddhaṃ yathāvidhi |
viprānsantarpya yatnena bhojanācchādanādibhiḥ ||

11.21.31

ārabhettu tataḥ paścādanujñānapuraḥsaram |
pratyaṅmukhaḥ śivasthāne dvijaścānyatame japet ||

11.21.32

kāśīpurī ca kedāro mahākālo'tha nāsikam |
tryambakaṃ ca mahākṣetraṃ pañca dīpā ime bhuvi ||

11.21.33

sarvatraiva hi dīpastu kūrmāsanamiti smṛtam |
prārambhadinamārabhya samāptidivasāvadhi ||

11.21.34

na nyūnaṃ nātiriktaṃ ca japaṃ kuryāddine dine |
nairantaryeṇa kurvanti puraścaryāṃ munīśvarāḥ ||

11.21.35

prātarārabhya vidhivajjapenmadhyadināvadhi |
manaḥsaṃharaṇaṃ śaucaṃ dhyānaṃ mantrārthacintanam ||

11.21.36

gāyatrīcchando mantrasya yathāsaṅkhyākṣarāṇi ca |
tāvallakṣāṇi kartavyaṃ puraścaraṇakaṃ tathā ||

11.21.37

juhuyāttaddaśāṃśena saghṛtena payo'ndhasā |
tilaiḥ patraiḥ prasūnaiśca yavaiśca madhurānvitaiḥ ||

11.21.38

kuryāddaśāṃśato homaṃ tataḥ siddho bhavenmanuḥ |
gāyatrī caiva saṃsevyā dharmakāmārthamokṣadā ||

11.21.39

nitye naimittike kāmye tritaye tu parāyaṇaḥ |
gāyatryāstu paraṃ nāsti iha loke paratra ca ||

11.21.40

madhyāhnamitabhuṅ maunī triḥsnānārcanatatparaḥ |
jale lakṣatrayaṃ dhīmānananyamānasakriyaḥ ||

11.21.41

karmaṇā yo japetpaścātkarmabhiḥ svecchayāpi vā |
yāvatkāryaṃ na sidhyettu tāvatkuryājjapādikam ||

11.21.42

sāmānyakāmyakarmādau yathāvadvidhirucyate |
ādityasyodaye snātvā sahasraṃ pratyahaṃ japet ||

11.21.43

āyurārogyamaiśvaryaṃ dhanaṃ ca labhate dhruvam |
ṣaṇmāsaṃ vā trimāsaṃ vā varṣānte siddhimāpnuyāt ||

11.21.44

padmānāṃ lakṣahomena ghṛtāktānāṃ hutāśane |
prāpnoti nikhilaṃ mokṣaṃ sidhyatyeva na saṃśayaḥ ||

11.21.45

mantrasiddhiṃ vinā karturjapahomādikāḥ kriyāḥ |
kāmyaṃ vā yadi vā mokṣaḥ sarvaṃ taniṣphalaṃ bhavet ||

11.21.46

pañcaviṃśatilakṣeṇa dadhnā kṣīreṇa vā hutāt |
svadehe sidhyate janturmaharṣīṇāṃ mataṃ tathā ||

11.21.47

aṣṭāṅgayogasiddhyā ca naraḥ prāpnoti yatphalam |
tatphalaṃ siddhimāpnoti nātra kāryā vicāraṇā ||

11.21.48

śakto vāpi tvaśakto vā āhāraṃ niyataṃ caret |
ṣaṇmāsāttasya siddhiḥ syādgurubhaktirataḥ sadā ||

11.21.49

ekāhaṃ pañcagavyāśī caikāhaṃ mārutāśanaḥ |
ekāhaṃ brāhmaṇānnāśī gāyatrījapakṛdbhavet ||

11.21.50

snātvā gaṅgāditīrtheṣu śatamantarjale japet |
śatenāpastataḥ pītvā sarvapāpaiḥ pramucyate ||

11.21.51

cāndrāyaṇādikṛcchrasya phalaṃ prāpnoti niścitam |
rājā vā yadi vā viprastapaḥ kuryātsvake gṛhe ||

11.21.52

gṛhastho brahmacārī vā vānaprastho'thavāpi ca |
adhikāraparatvena phalaṃ yajñādipūrvakam ||

11.21.53

śrautasmārtādikaṃ karma kriyate mokṣakāṅkṣibhiḥ |
sāgnikaśca sadācāro vidvadbhiśca suśikṣitaḥ ||

11.21.54

tataḥ kuryātprayatnena phalamūlodakādibhiḥ |
bhikṣānnaṃ śuddhamaśnīyādaṣṭau grāsānsvayaṃ bhujet ||

11.21.55

evaṃ puraścaraṇakaṃ kṛtvā mantrasiddhimavāpnuyāt |
devarṣe yadanuṣṭhānāddāridryaṃ vilayaṃ vrajet |
yacchrutvāpi ca puṇyānāṃ mahatīṃ siddhimāpnuyāt ||

11.21.55.c1

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāmekādaśaskandhe gāyatrīpuraścaraṇavidhikathanaṃ nāmaiekaviṃśo'dhyāyaḥ ||

Linked texts (2)