<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Minor Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana.upa) › [Śākta Upapurāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta) › [Devibhagavatapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata) › 11.2

# Devibhagavatapurana 11.2: dvitīyo'dhyāyaḥ | śaucavidhivarṇanam

Devībhāgavatapurāṇa 11.2

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [11.2.42](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.42) — 1 part

### dvitīyo'dhyāyaḥ | śaucavidhivarṇanam

### [11.2.1](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.1)

śrīnārāyaṇa uvāca |  
ācārahīnaṃ na punanti vedā yadapyadhītāḥ saha ṣaḍbhiraṅgaiḥ |  
chandāṃsyenaṃ mṛtyukāle tyajanti nīḍaṃ śakuntā iva jātapakṣāḥ ||

### [11.2.2](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.2)

brāhme muhūrtte cotthāya tatsarvaṃ samyagācaret |  
rātrerantimayāme tu vedābhyāsaṃ cared budhaḥ ||

### [11.2.3](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.3)

kiñcitkālaṃ tataḥ kuryādiṣṭadevānucintanam |  
yogī tu pūrvamārgeṇa brahmadhyānaṃ samācaret ||

### [11.2.4](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.4)

jīvabrahmaikyatā yena jāyate tu nirantaram |  
jīvanmuktaśca bhavati tatkṣaṇādeva nārada ||

### [11.2.5](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.5)

pañcapañca uṣaḥkālaḥ saptapañcāruṇodayaḥ |  
aṣṭapañcabhavetprātaḥ śeṣaḥ sūryodayaḥ smṛtaḥ ||

### [11.2.6](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.6)

prātarutthāya yaḥ kuryādviṇmūtraṃ dvijasattamaḥ |  
nairṛtyāmiṣuvikṣepamatītyābhyadhikaṃ bhuvaḥ ||

### [11.2.7](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.7)

viṇmūtre'pi ca karṇastha āśrame prathame dvijaḥ |  
nivītaṃ pṛṣṭhataḥ kuryādvānaprasthagṛhasthayoḥ ||

### [11.2.8](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.8)

kṛtvā yajñopavītaṃ tu pṛṣṭhataḥ kaṇṭhalambitam |  
viṇmūtraṃ tu gṛhī kuryātkarṇasthaṃ prathamāśramī ||

### [11.2.9](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.9)

antardhāya tṛṇairbhūmiṃ śiraḥ prāvṛtya vāsasā |  
vācaṃ niyamya yatnena ṣṭhīvanaśvāsavarjitaḥ ||

### [11.2.10](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.10)

na phālakṛṣṭe na jale na citāyāṃ na parvate |  
jīrṇadevālaye kuryānna valmīke na śādvale ||

### [11.2.11](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.11)

na sasattveṣu garteṣu na gacchanna pathi sthitaḥ |  
sandhyayorubhayorjapye bhojane dantadhāvane ||

### [11.2.12](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.12)

pitṛkārye ca daive ca tathā mūtrapurīṣayoḥ |  
utsāhe maithune vāpi tathā vai gurusannidhau ||

### [11.2.13](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.13)

yāge dāne brahmayajñe dvijo maunaṃ samācaret |  
devatā ṛṣayaḥ sarve piśācoragarākṣasāḥ ||

### [11.2.14](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.14)

ito gacchantu bhūtāni bahirbhūmiṃ karomyaham |  
iti samprārthya paścāttu kuryācchaucaṃ yathāvidhi ||

### [11.2.15](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.15)

vāyvagnī vipramādityamāpaḥ paśyaṃstathaiva gāḥ |  
na kadācana kurvīta viṇmūtrasya visarjanam ||

### [11.2.16](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.16)

udaṅmukho divā kuryādrātrau ceddakṣiṇāmukhaḥ |  
tata ācchādya viṇmūtraṃ loṣṭhaparṇatṛṇādibhiḥ ||

### [11.2.17](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.17)

gṛhītaliṅga utthāya sa gacchedvārisannidhau |  
pātre jalaṃ gahītvā tu gacchedanyatra caiva hi ||

### [11.2.18](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.18)

gṛhītvā mṛttikāṃ kūlācchvetāṃ brāhmaṇasattamaḥ |  
raktāṃ pītāṃ tathā kṛṣṇāṃ gṛhṇīyuścānyavarṇakāḥ ||

### [11.2.19](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.19)

athavā yā yatra deśe saiva grāhyā dvijottamaiḥ |  
antarjalāddevagṛhādvalmīkānmūṣakotkarāt ||

### [11.2.20](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.20)

kṛtaśaucāvaśiṣṭācca na grāhyāḥ pañcamṛttikāḥ |  
mūtrāttu dviguṇaṃ śauce maithune triguṇaṃ smṛtam ||

### [11.2.21](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.21)

ekā liṅge kare tisra ubhayormṛddvayaṃ smṛtam |  
mūtraśaucaṃ samākhyātaṃ śauce tad dviguṇaṃ smṛtam ||

### [11.2.22](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.22)

viṭśauce liṅgadeśe tu pradadyānmṛttikādvayam |  
pañcāpāne daśaikasminnubhayoḥ sapta mṛttikāḥ ||

### [11.2.23](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.23)

vāmapādaṃ puraskṛtya paścāddakṣiṇameva ca |  
pratyekaṃ ca caturvāraṃ mṛttikāṃ lepayetsudhīḥ ||

### [11.2.24](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.24)

evaṃ śaucaṃ gṛhasthasya dviguṇaṃ brahmacāriṇaḥ |  
triguṇaṃ vānaprasthasya yatīnāṃ ca caturguṇam ||

### [11.2.25](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.25)

ārdrāmalakamānā tu mṛttikā śaucakarmaṇi |  
pratyekaṃ tu sadā grāhyā nāto nyūnā kadācana ||

### [11.2.26](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.26)

etaddivā syādviṭśaucaṃ tadardhaṃ niśi kīrtitam |  
āturasya tadardhaṃ tu mārgasthasya tadardhakam ||

### [11.2.27](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.27)

strīśūdrāṇāmaśaktānāṃ bālānāṃ śaucakarmaṇi |  
yathā gandhakṣayaḥ syāttu tathā kuryādasaṅkhyakam ||

### [11.2.28](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.28)

gandhalepakṣayo yāvattāvacchaucaṃ vidhīyate |  
sarveṣāmeva varṇānāmityāha bhagavānmanuḥ ||

### [11.2.29](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.29)

vāmahastena śaucaṃ tu kuryādvai dakṣiṇena na |  
nābheradho vāmahasto nābherūrdhvaṃ tu dakṣiṇaḥ ||

### [11.2.30](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.30)

śaucakarmaṇi vijñeyo nānyathā dvijapuṅgavaiḥ |  
jalapātraṃ na gṛhṇīyādviṇmūtrotsarjane budhaḥ ||

### [11.2.31](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.31)

gṛhṇīyādyadi mohena prāyaścittaṃ carettataḥ |  
mohādvāpyathavā''lasyānna kuryācchaucamātmanaḥ ||

### [11.2.32](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.32)

jalāhārastrirātraḥ syāttato jāpācca śudhyati |  
deśakāladravyaśaktisvopapattīśca sarvaśaḥ ||

### [11.2.33](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.33)

jñātvā śaucaṃ prakartavyamālasyaṃ nātra dhārayet |  
purīṣotsarjane kuryād gaṇḍūṣāndvādaśaiva tu ||

### [11.2.34](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.34)

caturo mūtravikṣepe nāto nyūnānkadācana |  
adhomukhaṃ naraḥ kṛtvā tyajettaṃ vāmataḥ śanaiḥ ||

### [11.2.35](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.35)

ācamya ca tataḥ kuryāddantadhāvanamādarāt |  
kaṇṭakikṣīravṛkṣotthaṃ dvādaśāṅgulamavraṇam ||

### [11.2.36](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.36)

kaniṣṭhikāgravatsthūlaṃ pūrvārdhe kṛtakūrcakam |  
karañjodumbarau cūtaḥ kadambo lodhracampakau |  
badarīti drumāśceti proktā dantapradhāvane ||

### [11.2.37](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.37)

annādyāya vyūhadhvaṃse somo rājāyamāgamat |  
sa me mukhaṃ prakṣālya tejasā ca bhagena ca ||

### [11.2.38](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.38)

āyurbalaṃ yaśo varcaḥ prajāḥ paśuvasūni ca |  
brahmaprajñāṃ ca medhāṃ ca tvanno dehi vanaspate ||

### [11.2.39](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.39)

abhāve dantakāṣṭhasya pratiṣiddhadineṣu ca |  
apāṃ dvādaśagaṇḍūṣairvidadhyāddantadhāvanam ||

### [11.2.40](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.40)

raverdine yaḥ kurute prāṇī dantasya dhāvanam |  
savitā bhakṣitastena svakulaṃ tena ghātitam ||

### [11.2.41](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.41)

pratipaddarśaṣaṣṭhīṣu navamyekādaśīravau |  
dantānāṃ kāṣṭhasaṃyogāddahatyāsaptamaṃ kulam ||

### [11.2.42](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.42)

kṛtvālaṃ pādaśaucaṃ hyamalamatha jalaṃ triḥpibed dvirvimṛjya tarjanyāṅguṣṭhavatyā sajalamabhimṛśe-nnāsikārandhrayugmam |  
aṅguṣṭhānāmikābhyāṃ nayanayugayutaṃ karṇayugmaṃ kaniṣṭhā-ṅguṣṭhābhyāṃ nābhideśe hṛdayamatha tale-nāṅgulībhiḥ śirāṃsi ||

### [11.2.42.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2.42.c1)

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ekādaśaskandhe śaucavidhivarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||

## Linked texts (5)

- [Bhagavatībhāgavatapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.bhagavatibhagavatapurana.94.1) — Sanskrit
- [Ācāraratna (Maṇirāma)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.bhatta.acararatna.7.23) — Maṇirāma 1630, Sanskrit
- [Anūpavilāsa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.anupavilasa.7.23) — Maṇirāma 1665, Sanskrit
- [Āhnikaprakāśa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.ahnika.ahnikaprakasa.1.p54) — Mitramiśra, Sanskrit
- [Ācārārka (Divākarabhaṭṭa)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.bhatta.acararka.4.11.p1.1) — Divākarabhaṭṭa 1686, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.11.2) · Pramāṇa
