<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Minor Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana.upa) › [Śākta Upapurāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta) › [Devibhagavatapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata) › 2.8

# Devibhagavatapurana 2.8: aṣṭamo'dhyāyaḥ | rurucaritravarṇanam

Devībhāgavatapurāṇa 2.8

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.8.49](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.49) — 1 part

### aṣṭamo'dhyāyaḥ | rurucaritravarṇanam

### [2.8.1](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.1)

sūta uvāca |  
tato dine tṛtīye ca dhṛtarāṣṭraḥ sa bhūpatiḥ |  
dāvāgninā vane dagdhaḥ sabhāryaḥ kuntisaṃyutaḥ ||

### [2.8.2](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.2)

sañjayastīrthayātrāyāṃ gatastyaktvā mahīpatim |  
śrutvā yudhiṣṭhiro rājā nāradādduḥkhamāptavān ||

### [2.8.3](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.3)

ṣaṭtriṃśe'tha gate varṣe kauravāṇāṃ kṣayātpunaḥ |  
prabhāse yādavāḥ sarve vipraśāpātkṣayaṃ gatāḥ ||

### [2.8.4](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.4)

te pītvā madirāṃ mattāḥ kṛtvā yuddhaṃ parasparam |  
kṣayaṃ prāptā mahātmānaḥ paśyato rāmakṛṣṇayoḥ ||

### [2.8.5](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.5)

dehaṃ tatyāja rāmastu kṛṣṇaḥ kamalalocanaḥ |  
vyādhabāṇahataḥ śāpaṃ pālayanbhagavānhariḥ ||

### [2.8.6](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.6)

vasudevastu tacchrutvā dehatyāgaṃ hareratha |  
jahau prāṇāñchucīnkṛtvā citte śrībhuvaneśvarīm ||

### [2.8.7](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.7)

arjunastu tato gatvā prabhāse cātiduḥkhitaḥ |  
saṃskāraṃ tatra sarveṣāṃ yathāyogyaṃ cakāra ha ||

### [2.8.8](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.8)

samīkṣyātha harerdehaṃ kṛtvā kāṣṭhasya sañcayam |  
aṣṭābhiḥ saha patnībhirdāhayāmāsa pārthivaḥ ||

### [2.8.9](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.9)

dehaṃ rāmasya revatyā saha dagdhvā vibhāvasau |  
arjuno dvārakāmetya purānniṣkrāmayajjanam ||

### [2.8.10](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.10)

purī sā vāsudevasya plāvitodadhinā tataḥ |  
arjunaḥ sarvalokānvai gṛhītvā nirgatastadā ||

### [2.8.11](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.11)

kṛṣṇapatnyastadā mārge caurābhīraiśca luṇṭhitā |  
dhanaṃ sarvaṃ gṛhītaṃ ca nistejaścārjuno'bhavat ||

### [2.8.12](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.12)

indraprasthe samāgatya vajro rājā kṛtastadā |  
aniruddhasuto nāmnā pārthenāmitatejasā ||

### [2.8.13](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.13)

vyāsāya kathitaṃ duḥkhaṃ tenokto'sau mahārathaḥ |  
punaryadā haristvañca bhavitāsi mahāmate ||

### [2.8.14](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.14)

tadā tejastavātyugraṃ bhaviṣyati punaryuge |  
tacchrutvā vacanaṃ pārtho gatvā nāgapure'rjunaḥ ||

### [2.8.15](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.15)

duḥkhito dharmarājānaṃ vṛttāntaṃ sarvamabravīt |  
dehatyāgaṃ hareḥ śrutvā yādavānāṃ kṣayaṃ tathā ||

### [2.8.16](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.16)

gamanāya matiṃ cakre rājā haimācalaṃ prati |  
ṣaṭtriṃśadvārṣikaṃ rājye sthāpayitvottarāsutam ||

### [2.8.17](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.17)

nirjagāma vanaṃ rājā draupadyā bhrātṛbhiḥ saha |  
ṣaṭtriṃśaccaiva varṣāṇi kṛtvā rājyaṃ gajāhvaye ||

### [2.8.18](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.18)

gatvā himācale ṣaṭ te jahuḥ prāṇānpṛthāsutāḥ |  
parīkṣidapi rājarṣiḥ prajāḥ sarvāḥ sudhārmikaḥ ||

### [2.8.19](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.19)

apālayacca rājendraḥ ṣaṣṭivarṣāṇyatandritaḥ |  
babhūva mṛgayāśīlo jagāma ca vanaṃ mahat ||

### [2.8.20](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.20)

viddhaṃ mṛgaṃ vicinvāno madhyāhne bhūpatiḥ svayam |  
tṛṣitaśca pariśrāntaḥ kṣudhitaścottarāsutaḥ ||

### [2.8.21](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.21)

rājā gharmeṇa santapto dadarśa munimantike |  
dhyāne sthitaṃ muniṃ rājā jalaṃ papraccha cāturaḥ ||

### [2.8.22](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.22)

novāca kiñcinmaunasthaścukopa nṛpatistadā |  
mṛtaṃ sarpaṃ tadādāya dhanuṣkoṭyā tṛṣāturaḥ ||

### [2.8.23](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.23)

kalināviṣṭacittastu kaṇṭhe tasya nyaveśayat |  
āropite tathā sarpe novāca munisattamaḥ ||

### [2.8.24](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.24)

na cacāla samādhistho rājāpi svagṛhaṃ gataḥ |  
tasya putro'titejasvī gavijāto mahātapāḥ ||

> Then the Muni's son, born from the cow's womb, S’ringî, a great ascetic, a fiery devotee of Mahâs'akti, heard of the above event, while he was playing in the forest. His friends spoke to him:-- “O Muni! Some body has now enclosed a dead serpent around the neck of your father.” Hearing their words, S’ringî became very angry and taking water in his hands, cursed thus:-- “He who has coiled to-day a dead serpent around my father's neck, let that villain be bitten by the serpent Taksak within one week from this day”. One disciple of the Muni then went to the king in his house and informed him of the Muni's curse. Abhimanyu's son Parîksit heard of the curse pronounced by a Brâhmin, and knowing infallible, spoke to the aged councillors:--  
> "O Ministers! Certainly it is through my fault that I have been cursed by a Brâhmin's son. Now find out and settle what is to be done though the persons versed in the Vedas say that death is inevitable under these circumstances; yet the wise ones should try their best to thwart this according to the S’âstras. Many sages who are the advocates of taking steps to redress any act, say that all the actions of wise persons are fructified by proper means; their solution does not remain unsolved.  
> Therefore I am saying that the powers of manis, mantrams and herbs (osadhis) are indescribable; if applied duly, do you think that they will bear no fruit in this case? I heard that when a Muni's wife died out of snake-bite, the Muni gave away the half of his life to his wife Apsarâ and made her alive again. It is not proper for the learned to depend on the maxim that what is inevitable must come to pass; one must try one's best to act for the living present. O Ministers! Have you seen any person in the Heavens or in the world who remains idle, depending on fate alone? The Sannyâsins have renounced the world; but they must have to go to the houses of the house-holders, whether they be invited or not invited. See again. supposing that the food of a person is brought to him unasked and suppose it is thrown into the mouth by some one, can you conceive that food would go down into the belly, from the mouth without one's effort? Therefore one should exert one's own prowess from the very outset; though the intelligent ones should be satisfied with the thought “What can be done? It is not ordained in my fate.” When Parîksit said thus, the ministers asked:-- “Which Muni made his dead wife alive again, by giving her half his own life? And how did his wife die? Kindly describe all these in detail to me.” The king said:-- Bhrigu Muni had a very beautiful wife Pulomâ. In her womb the world renowned Chyavana Muni was born. Sukanyâ, the daughter of S’aryâti was the wife of Chyavana. In her womb was born a beautiful son named Pramati; he was very famous. Pramati had his famous beautiful wife Pratâpî. In her womb was born the great ascetic son Ruru. At this time a person named Sthûlakes'a, a religious truthful man of great name, was practising tapasyâ. O Ministers! In the meanwhile, the chief Apsarâ Menakâ held sexual intercourse with Visvâvasu Gandharva on the banks of a river and became pregnant. She went out from that place to the hermitage of Sthûlakes'a on the river bank and gave birth to a very beautiful daughter. Seeing this girl quite an orphan and very beautiful, the Muni Sthûlakes'a began to rear up her and named her Pramadvarâ. This all-auspicious girl Pramadvarâ attained youth in due course when the Muni Ruru saw her and became smitten with passion.  
> Thus ends the eighth chapter of the Second Skandha on the extinction of the family of Yadu and on the anecdote of Parîksit in the Mahâpurânam S’rî Mad Devî Bhâgâvatam of 18,000 verses.  
> — Swami Vijnanananda 1921, The Sri Mad Devi Bhagavatam

### [2.8.25](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.25)

mahāśakto'tha śuśrāva krīḍamāno vanāntike |  
mitrāṇyāhuśca tatputraṃ pituḥ kaṇṭhe tavādhunā ||

### [2.8.26](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.26)

lambhito'sti mṛtaḥ sarpaḥ kenāpīti munīśvara |  
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā cukopātiśayaṃ tadā ||

### [2.8.27](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.27)

śaśāpa nṛpatiṃ kruddho gṛhītvāśu kare jalam |  
pituḥ kaṇṭhe'dya me yena vinikṣipto mṛtoragaḥ ||

### [2.8.28](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.28)

takṣakaḥ saptarātreṇa taṃ daśetpāpapūruṣam |  
muneḥ śiṣyo'tha rājānaṃ samupetya gṛhe sthitam ||

### [2.8.29](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.29)

śāpaṃ nivedayāmāsa muniputreṇa cārpitam |  
abhimanyusutaḥ śrutvā śāpaṃ dattaṃ dvijena vai ||

### [2.8.30](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.30)

anivāryaṃ ca vijñāya mantrivṛddhānuvāca ha |  
śapto'haṃ dvijarūpeṇa mama dveṣādasaṃśayam ||

### [2.8.31](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.31)

kiṃ vidheyaṃ mayāmātyā upāyaścintyatāmiha |  
mṛtyuḥ kilānivāryo'sau vadanti vedavādinaḥ ||

### [2.8.32](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.32)

yatnastathāpi śāstroktaḥ kartavyaḥ sarvathā budhaiḥ |  
upāyavādinaḥ kecitpravadanti manīṣiṇaḥ ||

### [2.8.33](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.33)

vijñopāyena sidhyanti kāryāṇi netarasya ca |  
maṇimantrauṣadhīnāṃ vai prabhāvāḥ khalu durvidaḥ ||

### [2.8.34](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.34)

na bhavediti kiṃ taistu maṇimadbhiḥ susādhitaiḥ |  
sarpadaṣṭā purā bhāryā muneḥ sañjīvitā mṛtā ||

### [2.8.35](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.35)

dattvārdhamāyuṣastena muninā sā varāpsarāḥ |  
bhavitavye na viśvāsaḥ kartavyaḥ sarvathā budhaiḥ ||

### [2.8.36](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.36)

pratyakṣaṃ tatra dṛṣṭāntaṃ paśyantu sacivāḥ kila |  
divi ko'pi pṛthivyāṃ vā dṛśyate puruṣaḥ kvacit ||

### [2.8.37](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.37)

daive matiṃ samādhāya yastiṣṭhettu nirudyamaḥ |  
viraktastu yatirbhūtvā bhikṣārthaṃ yāti sarvathā ||

### [2.8.38](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.38)

gṛhasthānāṃ gṛhe kāmamāhūto vāthavānyathā |  
yadṛcchayopapannaṃ ca kṣiptaṃ kenāpi vā mukhe ||

### [2.8.39](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.39)

udyamena vinā cāsyādudare saṃviśetkatham |  
prayatnaścodyame kāryo yadā siddhiṃ na yāti cet ||

### [2.8.40](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.40)

tadā daivaṃ sthitaṃ ceti cittamālambayedbudhaḥ |  
mantriṇa ūcuḥ |  
ko muniryena dattvārdhamāyuṣo jīvitā priyā ||

### [2.8.41](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.41)

kathaṃ mṛtā mahārāja tanno brūhi savistaram |  
rājovāca |  
bhṛgorbhāryā varārohā pulomā nāma sundarī ||

### [2.8.42](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.42)

tasyāṃ tu cyavano nāma munirjāto'tiviśrutaḥ |  
cyavanasya ca śaryāteḥ sukanyā nāma sundarī ||

### [2.8.43](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.43)

tasyāṃ jajñe sutaḥ śrīmānpramatirnāma viśrutaḥ |  
pramatestu priyā bhāryā pratāpī nāma viśrutā ||

### [2.8.44](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.44)

rururnāma suto jātastathā paramatāpasaḥ |  
tasmiṃśca samaye kaścitsthūlakeśaśca viśrutaḥ ||

### [2.8.45](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.45)

babhūva tapasā yukto dharmātmā satyasammataḥ |  
etasminnantare mānyā menakā ca varāpsarāḥ ||

### [2.8.46](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.46)

krīḍāṃ cakre nadītīre triṣu lokeṣu sundarī |  
garbhaṃ viśvāvasoḥ prāpya nirgatā varavarṇinī ||

### [2.8.47](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.47)

sthalakeśāśrame gatvā visasarja varāpsarāḥ |  
kanyakāṃ ca nadītīre triṣu lokeṣu sundarīm ||

### [2.8.48](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.48)

dṛṣṭvānāthāṃ tadā kanyāṃ jagrāha munisattamaḥ |  
pupoṣa sthūlakeśastu nāmnā cakre pramadvarām ||

### [2.8.49](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.49)

sā kāle yauvanaṃ prāptā sarvalakṣaṇasaṃyutā |  
rururdṛṣṭvātha tāṃ bālāṃ kāmabāṇārdito hyabhūt ||

### [2.8.49.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8.49.c1)

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīyaskandhe rurucaritravarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ ||

## Translations (1)

- [The Sri Mad Devi Bhagavatam](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata~en-vijnanananda.2.8.24) — Swami Vijnanananda 1921, English

## Linked texts (1)

- [Agnipurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.agni.15.12) — Vyāsa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.2.8) · Pramāṇa
