Pramāṇa · Search · About · API

Devibhagavatapurana 6.10: daśamo'dhyāyaḥ | karmaṇāṃ gahanagativarṇanam

Devībhāgavatapurāṇa 6.10

Language
Sanskrit

Contents

daśamo'dhyāyaḥ | karmaṇāṃ gahanagativarṇanam

6.10.1

janamejaya uvāca |
kathitaṃ caritaṃ brahmañchakrasyādbhutakarmaṇaḥ |
sthānabhraṃśastathā duḥkhaprāptiruktā viśeṣataḥ ||

6.10.2

yatra devādhidevyāśca mahimātīva varṇitaḥ |
sandeho'tra mamāpyasti yacchakro'pi mahātapāḥ ||

6.10.3

devādhipatyamāsādya duḥsahaṃ duḥkhamanvabhūt |
makhānāṃ tu śataṃ kṛtvā prāptaṃ sthānamanuttamam ||

6.10.4

deveśatvaṃ ca samprāpya bhraṣṭaḥ sthānādasau katham |
etatsarvaṃ samācakṣva kāraṇaṃ karuṇānidhe ||

6.10.5

sarvajño'si muniśreṣṭha purāṇānāṃ pravartakaḥ |
nāvācyaṃ mahatāṃ kiñcicchiṣye ca śraddhayānvite ||

6.10.6

tasmātkuru mahābhāga matsandehāpanodanam |
sūta uvāca |
iti pṛṣṭaḥ sa rājñā vai tadā satyavatīsutaḥ ||

6.10.7

tamāhātiprasannātmā yathānukramamuttaram |
vyāsa uvāca |
nibodha nṛpatiśreṣṭha kāraṇaṃ paramādbhutam ||

6.10.8

karmaṇastu tridhā proktā gatistattvavidāṃ varaiḥ |
sañcitaṃ vartamānaṃ ca prārabdhamiti bhedataḥ ||

6.10.9

anekajanmasañjātaṃ prāktanaṃ sañcitaṃ smṛtam |
sāttvikaṃ rājasaṃ karma tāmasaṃ trividhaṃ punaḥ ||

6.10.10

śubhaṃ vāpyaśubhaṃ bhūpa sañcitaṃ bahukālikam |
avaśyameva bhoktavyaṃ sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ tathā ||

6.10.11

janmajanmani jīvānāṃ sañcitānāṃ ca karmaṇām |
niḥśeṣastu kṣayo nābhūtkalpakoṭiśatairapi ||

6.10.12

kriyamāṇaṃ ca yatkarma vartamānaṃ taducyate |
dehaṃ prāpya śubhaṃ vāpi hyaśubhaṃ vā samācaret ||

6.10.13

sañcitānāṃ punarmadhyātsamāhṛtya kiyānkila |
dehārambhe ca samaye kālaḥ prerayatīva tat ||

6.10.14

prārabdhaṃ karma vijñeyaṃ bhogāttasya kṣayaḥ smṛtaḥ |
prāṇibhiḥ khalu bhoktavyaṃ prārabdhaṃ nātra saṃśayaḥ ||

6.10.15

purā kṛtāni rājendra hyaśubhāni śubhāni ca |
avaśyameva karmāṇi bhoktavyānīti niścayaḥ ||

6.10.16

devairmanuṣyairasurairyakṣagandharvakinnaraiḥ |
karmaiva hi mahārāja dehārambhasya kāraṇam ||

6.10.17

karmakṣaye janmanāśaḥ prāṇināṃ nātra saṃśayaḥ |
brahmā viṣṇustathā rudra indrādyāśca surāstathā ||

6.10.18

dānavā yakṣagandharvāḥ sarve karmavaśā kila |
anyathā dehasambandhaḥ kathaṃ bhavati bhūpate ||

6.10.19

kāraṇaṃ yastu bhogasya dehinaḥ sukhaduḥkhayoḥ |
tasmādanekajanmotthasañcitānāṃ ca karmaṇām ||

6.10.20

madhye vegaḥ samāyāti kasyacitkālapākataḥ |
tatprārabdhavaśātpuṇyaṃ karoti ca yathā tathā ||

6.10.21

pāpaṃ karoti manujastathā devādayo'pi ca |
tathā nārāyaṇo rājannaraśca dharmajāvubhau ||

6.10.22

jātau kṛṣṇārjunau kāmamaṃśau nārāyaṇasya tau |
purāṇapīṭhikeyaṃ vai munibhiḥ parikīrtitā ||

6.10.23

devāṃśaḥ sa tu vijñeyo yo bhavedvibhavādhikaḥ |
nānṛṣiḥ kurute kāvyaṃ nārudro rudramarcate ||

6.10.24

nādevāṃśo dadātyannaṃ nāviṣṇuḥ pṛthivīpatiḥ |
indrādagneryamādviṣṇordhanadāditi bhūpate ||

6.10.25

prabhutvaṃ ca prabhāvaṃ ca kopaṃ caiva parākramam |
ādāya kriyate nūnaṃ śarīramiti niścayaḥ ||

6.10.26

yaḥ kaścidbalavām̐lloke bhāgyavānatha bhogavān |
vidyāvāndānavānvāpi sa devāṃśaḥ prapaḍhyate ||

6.10.27

tathaivaite mayākhyātā pāṇḍavāḥ pṛthivīpate |
devāṃśo vāsudevo'pi nārāyaṇasamadyutiḥ ||

6.10.28

śarīraṃ prāṇināṃ nūnaṃ bhājanaṃ sukhaduḥkhayoḥ |
śarīrī prāpnuyātkāmaṃ sukhaṃ duḥkhamanantaram ||

6.10.29

dehī nāsti vaśaḥ ko'pi daivādhīnaḥ sadaiva hi |
jananaṃ maraṇaṃ duḥkhaṃ sukhaṃ prāpnoti cāvaśaḥ ||

6.10.30

pāṇḍavāste vane jātāḥ prāptāstu svagṛhaṃ punaḥ |
svabāhubalataḥ paścādrājasūyaṃ kratūttamam ||

O King! How very strong is that Fate can easily be judged by the following. The Pândavas were born in forest; then they went their own homes. They performed the Great Râjasûya Sacrifice by virtue of their own strength. After this they had to suffer their exiles in forest a much greater and more terrible hardship indeed! Next Arjuna performed a very hard asceticism when the Devas, not self-controlled, became pleased and granted him an auspicious boon. Still he could not extricate himself from the hands of the terrible hardship; nowhere could be found the fruits of the merits acquired in the past when he was afterwards remaining in exile in his human body in the forest! The severe tapasyâ that he did in the Vadarikâsrama in his past incarnation as Nara, the son of Dharma, did not bear any fruit in his Arjuna birth. Mysterious and inexplicable are the ways and means of Karma with which the bodies of the several beings are concerned. How could men get an idea of it when the Devas themselves are at a loss to solve it. Bhagavân Vâsudeva had to take birth in the prison, a very critical and dangerous place; he was then carried by Vasudeva to the milkman Nanda's abode at Gokula; he remained there eleven years and thence came back to Mathurâ where he killed by force Kamsa, the son of Ûgrasena. Then he released his sorrowful father and mother from the bonds of prison and made Ûgrasena, the King of Mathurâ. Afterwards he went to Dvârkâ city, out of the fear of Kâla Yavana, the King of the Mlechchas; thus Janârdana Krisna performed many great and heroic deeds, being impelled by Fate. Then he left his mortal coil at Prabhâsa, a place of pilgrimage, along with his relatives and acquaintances and then ascended to his Vaikuntha abode. All the Yâdavas, sons, grandsons, friends, brothers, sisters and ladies of the houses all died under the curse of a Brâhmin. O King! I have thus described to you the inexplicable ways of Karma.
What more shall I say than the fact that Vâsudeva was killed by the arrows of a hunter!
Here ends the Tenth Chapter of the Sixth Book on the phase of Karma in the Mahapurânam S'rî Mad Devî Bhâgavatam of 18,000 verses by Maharsi Veda Vyâsa.

Swami Vijnanananda 1921, The Sri Mad Devi Bhagavatam

6.10.31

vanavāsaṃ punaḥ prāptā bahuduḥkhakaraṃ param |
arjunena tapastaptaṃ duṣkaraṃ hyajitendriyaiḥ ||

6.10.32

santuṣṭaistu surairdattaṃ varadānaṃ punaḥ śubham |
naradehakṛtaṃ puṇyaṃ kva gataṃ vanavāsajam ||

6.10.33

naradehe tapastaptaṃ cograṃ badarikāśrame |
nārjunasya śarīre tatphaladaṃ sambabhūva ha ||

6.10.34

prāṇināṃ dehasambandhe gahanā karmaṇo gatiḥ |
durjñeyā sarvathā devairmānavānāṃ tu kā kathā ||

6.10.35

vāsudevo'pi sañjātaḥ kārāgāre'tisaṅkaṭe |
nīto'sau vasudevena nandagopasya gokulam ||

6.10.36

ekādaśaiva varṣāṇi saṃsthitastatra bhārata |
punaḥ sa mathurāṃ gatvā jaghānograsutaṃ balāt ||

6.10.37

mocayāmāsa pitarau bandhanādbhṛśaduḥkhitau |
ugrasenaṃ ca rājānañcakāra madhurāpure ||

6.10.38

jagāma dvāravatyāṃ sa mleccharājabhayātpunaḥ |
sarvaṃ bhāvivaśātkṛṣṇaḥ kṛtavānpauruṣaṃ mahat ||

6.10.39

kṛtvā kāryāṇyanekāni dvāravatyāṃ janārdanaḥ |
dehaṃ tyaktvā prabhāse tu sakuṭumbo divaṃ gataḥ ||

6.10.40

putrāḥ pautrāśca suhṛdo bhrātaro jāmayastathā |
prabhāse yādavāḥ sarve vipraśāpātkṣayaṃ gatāḥ ||

6.10.41

evaṃ te kathitā rājan karmaṇo gahanā gatiḥ |
vāsudevo'pi vyādhasya bāṇena nidhanaṃ gataḥ ||

6.10.41.c1

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhaskandhe karmaṇāṃ gahanagativarṇanaṃ nāma daśamo'dhyāyaḥ ||

Translations (1)

Linked texts (1)