Pramāṇa · Search · About · API

Devibhagavatapurana 8.12: dvādaśo'dhyāyaḥ | bhuvanakośavarṇane plakṣadvīpakuśadvīpavarṇanam

Devībhāgavatapurāṇa 8.12

Language
Sanskrit

Contents

dvādaśo'dhyāyaḥ | bhuvanakośavarṇane plakṣadvīpakuśadvīpavarṇanam

8.12.1

śrīnārāyaṇa uvāca |
jambudvīpo yathā cāyaṃ yatpramāṇena kīrtitaḥ |
tāvatā sarvataḥ kṣārodadhinā pariveṣṭitaḥ ||

8.12.2

jambvākhyena yathā merustathā kṣārodakena ca |
kṣārodadhistu dviguṇaḥ plakṣākhyenopaveṣṭitaḥ ||

8.12.3

yathaiva parikhā bāhyopavanena hi veṣṭyate |
plakṣākhyaśca svayaṃ jambupramāṇo dvīparūpadhṛk ||

8.12.4

hiraṇmayo'gnistatraiva tiṣṭhatīti viniścayaḥ |
priyavratātmajastatra saptajihva iti smṛtaḥ ||

8.12.5

agnistadadhipastvidhmajihvaḥ svaṃ dvīpameva ca |
vibhajya saptavarṣāṇi svaputrebhyo dadau vibhuḥ ||

8.12.6

svayamātmavidāṃ mānyāṃ yogacaryāṃ samāśritaḥ |
tenaiva cātmayogena bhagavantamupāgataḥ ||

8.12.7

śivaṃ ca yavasaṃ bhadraṃ śāntaṃ kṣemāmṛte tathā |
abhayaṃ ceti saptaiva tadvarṣāṇi sadekṣatām ||

8.12.8

teṣu proktā nadīḥ sapta girayaḥ sapta caiva hi |
aruṇā nṛmṇāṅgirasī sāvitrī suprabhātikā ||

8.12.9

ṛtambharā satyambharā iti nadyaḥ prakīrtitāḥ |
maṇikūṭo vajrakūṭa indrasenastathaiva ca ||

8.12.10

jyotiṣmānvai suparṇaśca hiraṇyaṣṭhīva eva ca |
meghamāla iti khyātāḥ plakṣadvīpasya parvatāḥ ||

8.12.11

nadīnāṃ jalamātreṇa darśanasparśanādibhiḥ |
nirdhūtāśeṣarajaso nistamaskāḥ prajāstathā ||

8.12.12

haṃsaścaiva pataṅgaśca ūrdhvāyana itīva ca |
satyāṅgasaṃjñāścatvāro varṇāḥ plakṣasya dvīpake ||

8.12.13

sahasrāyupramāṇāśca vividhopamadarśanāḥ |
svargadvāraṃ trayīvidyāvidhinārkaṃ yajanti te ||

8.12.14

pratnasya viṣṇo rūpaṃ ca satyartasya ca brahmaṇaḥ |
amṛtasya ca mṛtyośca sūryamātmānamīmahi ||

8.12.15

plakṣādiṣu ca sarveṣu pañcadvīpeṣu nārada |
āyurindriyamojaśca balaṃ buddhiḥ saho'pi ca ||

8.12.16

vikramaḥ sarvalokānāṃ siddhirautpattikī sadā |
plakṣadvīpātparaṃ cekṣurasodaḥ saritāmpatiḥ ||

8.12.17

plakṣadvīpaṃ samagraṃ ca parivāryāvatiṣṭhate |
śālmalākhyastato dvīpaścāsmād dviguṇavistaraḥ ||

8.12.18

samānena surodena sindhunā pariveṣṭitaḥ |
yatra vai śālmalīvṛkṣaḥ plakṣāyāmaḥ prakīrtitaḥ ||

8.12.19

sthānaṃ tatpakṣirājasya garuḍasya mahātmanaḥ |
tasya dvīpasya nātho hi yajñabāhuḥ priyavratāt ||

8.12.20

jātaḥ sa eva saptabhyaḥ svaputrebhyo dadau dharām |
tadvarṣāṇāṃ ca nāmāni kathitāni nibodhata ||

8.12.21

surocanaṃ saumanasyaṃ ramaṇaṃ devavarṣakam |
pāribhadraṃ tathā cāpyāyanaṃ vijñātanāmakam ||

8.12.22

teṣu varṣādrayaḥ sapta saptaiva saritaḥ smṛtāḥ |
sarasaḥ śataśṛṅgaśca vāmadevaśca kandakaḥ ||

8.12.23

kumudaḥ puṣpavarṣaśca sahasraśrutireva ca |
ete ca parvatāḥ sapta nadīnāmāni cocyate ||

8.12.24

anumatiḥ sinīvālī sarasvatī kuhūstathā |
rajanī caiva nandā ca rāketi parikīrtitāḥ ||

8.12.25

tadvarṣapuruṣāḥ sarve cāturvarṇyasamāhvayāḥ |
śrutadharo vīryadharo vasundhara iṣundharaḥ ||

8.12.26

bhagavantaṃ vedamayaṃ yajante somamīśvaram |
svagobhiḥ pitṛdevebhyo vibhajankṛṣṇaśuklayoḥ ||

8.12.27

sarvāsāṃ ca prajānāṃ ca rājā somaḥ prasīdatu |
evaṃ surodād dviguṇaḥ svamānena prakīrtitaḥ ||

8.12.28

ghṛtodenāvṛtaḥ so'yaṃ kuśadvīpaḥ prakāśate |
yasminnāste kuśastambo dvīpākhyākāraṇo jvalan ||

8.12.29

svaśaṣparociṣā kāṣṭhā bhāsayanparitiṣṭhate |
hiraṇyaretāstaddvīpapatiḥ praiyavrata svarāṭ ||

8.12.30

svaputrebhyaśca saptabhyastaddvīpaṃ saptadhābhajat |
vasuśca vasudānaśca tathā dṛḍharuciḥ paraḥ ||

8.12.31

nābhiguptastutyavratau viviktanāmadevakau |
teṣāṃ varṣeṣu saptaiva sīmāgirivarāḥ smṛtāḥ ||

8.12.32

nadyaḥ saptaiva santīha tannāmāni nibodhata |
cakrastathā catuḥśṛṅgaḥ kapilaścitrakūṭakaḥ ||

8.12.33

devānīkaścordhvaromā draviṇaḥ sapta parvatāḥ |
rasakulyā madhukulyā mitravindā tathaiva ca ||

8.12.34

śrutavindā devagarbhā ghṛtacyunmandamālike |
yatpayobhiḥ kuśadvīpavāsinaḥ sarva eva te ||

8.12.35

kuśalaḥ kovidaścaivāpyabhiyuktastathaiva ca |
kulakaśceti saṃjñābhiścaturvarṇāḥ prakīrtitāḥ ||

8.12.36

jātavedasarūpaṃ taṃ devaṃ karmajakauśalaiḥ |
yajante devavaryābhāḥ sarve sarvavido janāḥ ||

8.12.37

parasyabrahmaṇaḥ sākṣājjātavedo'si havyavāṭ |
devānāṃ puruṣāṅgānāṃ yajñena puruṣaṃ yaja |
evaṃ yajante jvalanaṃ sarve dvīpādhivāsinaḥ ||

8.12.37.c1

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāmaṣṭamaskandhe bhuvanakośavarṇane plakṣadvīpakuśadvīpavarṇanaṃ nāma dvādaśo'dhyāyaḥ ||

Linked texts (2)