Pramāṇa · Search · About · API

Devibhagavatapurana 8.14: caturdaśo'dhyāyaḥ | sūryagativarṇanam

Devībhāgavatapurāṇa 8.14

Language
Sanskrit

Contents

caturdaśo'dhyāyaḥ | sūryagativarṇanam

8.14.1

nārāyaṇa uvāca |
tataḥ parastādacalo lokāloketi nāmakaḥ |
antarāle ca lokālokayoryaḥ parikalpitaḥ ||

8.14.2

yāvadasti ca devarṣe hyantaraṃ mānasottarāt |
sumerostāvatī śuddhā kāñcanī bhūmirasti hi ||

8.14.3

darpaṇodaratulyā sā sarvaprāṇivivarjitā |
yasyāṃ padārthaḥ prahito na kiñcitpratyudīyate ||

8.14.4

ataḥ sarvaprāṇisaṅgharahitā sā ca nārada |
lokāloka iti vyākhyā yadatra parikalpitā ||

8.14.5

lokālokāntare cāsya vartate sarvadā sthitiḥ |
īśvareṇa sa lokānāṃ trayāṇāmantagaḥ kṛtaḥ ||

8.14.6

sūryādīnāṃ dhruvāntānāṃ raśmayo yadvaśādiha |
arvācīnāśca trīm̐llokānātanvānāḥ kadāpi hi ||

8.14.7

parācīnatvabhājo hi na bhavanti ca nārada |
tāvadunnahanāyāmaḥ parvatendro mahodayaḥ ||

8.14.8

etāvām̐llokavinyāso'yaṃ saṃsthāmānalakṣaṇaiḥ |
kavibhiḥ sa tu pañcāśatkoṭibhirgaṇitasya ca ||

8.14.9

bhūgolasya caturthāṃśo lokālokācalo mune |
tasyopari caturdikṣu brahmaṇā cātmayoninā ||

8.14.10

niveśitā diggajā ye tannāmāni nibodhata |
ṛṣabhaḥ puṣpacūḍo'tha vāmano'thāparājitaḥ ||

8.14.11

ete samastalokasya sthitihetava īritāḥ |
teṣāṃ ca svavibhūtīnāṃ bahuvīryopabṛṃhaṇam ||

8.14.12

viśuddhasattvaṃ caiśvaryaṃ vardhayanbhagavān hariḥ |
āste siddhyaṣṭakopeto viṣvaksenādisaṃvṛtaḥ ||

8.14.13

nijāyudhaiḥ parivṛto bhujadaṇḍaiḥ samantataḥ |
āste sakalalokasya svastaye parameśvaraḥ ||

8.14.14

ākalpamevaṃ veṣaṃ sa gato viṣṇuḥ sanātanaḥ |
svamāyāracitasyāsya gopīthāyātmasādhanaḥ ||

8.14.15

yo'ntarvistāra etena hyalokaparimāṇakam |
vyākhyātaṃ yadbahirlokālokācala itīraṇāt ||

8.14.16

tataḥ parastādyogeśagatiṃ śuddhā vadanti hi |
aṇḍamadhyagataḥ sūryo dyāvābhūmyoryadantaram ||

8.14.17

sūryāṇḍagolayormadhye koṭyaḥ syuḥ pañcaviṃśatiḥ |
mṛte'ṇḍa eṣa etasmiñjāto mārtaṇḍaśabdabhāk ||

8.14.18

hiraṇyagarbha iti yaddhiraṇyāṇḍasamudbhavaḥ |
sūryeṇa hi vibhajyante diśaḥ khaṃ dyaurmahībhidā ||

8.14.19

svargāpavargau narakā rasaukāṃsi ca sarvaśaḥ |
devatiryaṅmanuṣyāṇāṃ sarīsṛpasavīrudhām ||

8.14.20

sarvajīvanikāyānāṃ sūrya ātmā dṛgīśvaraḥ |
etāvānbhūmaṇḍalasya sanniveśa udāhṛtaḥ ||

8.14.21

etena hi divo mānaṃ varṇayanti ca tadvidaḥ |
dvidalānāṃ ca niṣpāvādīnāṃ ca dalayoryathā ||

8.14.22

antareṇa tayorantarikṣaṃ tadubhayasandhitam |
yanmadhyagaśca bhagavān bhānurvai tapatāṃ varaḥ ||

8.14.23

ātapena trilokaṃ ca pratapatyeva bhāsayan |
uttarāyaṇamāsādya gatimāndyaṃ vitanvate ||

8.14.24

ārohaṇasthānamasau gatvāho dairdhyamācaret |
dakṣiṇāyanamāsādya gatiśaighryaṃ vitanvate ||

8.14.25

avarohasthānamasau gacchanhrasvaṃ dinaṃ caret |
viṣuvatsaṃjñamāsādya gatisāmyaṃ vitanvate ||

8.14.26

samasthānamathāsādya dinasāmyaṃ karoti ca |
yadā ca meṣatulayoḥ sañcareddhi divākaraḥ ||

8.14.27

samānāni tvahorātrāṇyātanoti trayīmayaḥ |
vṛṣādipañcasu yadā rāśiṣvarko virocate ||

8.14.28

tadāhāni ca vardhante rātrayo'pi hrasanti ca |
vṛścikādiṣu sūryo hi yadā sañcarate raviḥ ||

8.14.29

tadāpīmānyahorātrāṇi bhavanti viparyayāt ||

8.14.29.c1

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāmaṣṭamaskandhe sūryagativarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ ||

Linked texts (2)