Devibhagavatapurana 8.14: caturdaśo'dhyāyaḥ | sūryagativarṇanam
Devībhāgavatapurāṇa 8.14
- Language
- Sanskrit
Contents
- 8.14.29 — 1 part
caturdaśo'dhyāyaḥ | sūryagativarṇanam
8.14.1
nārāyaṇa uvāca |
tataḥ parastādacalo lokāloketi nāmakaḥ |
antarāle ca lokālokayoryaḥ parikalpitaḥ ||
8.14.2
yāvadasti ca devarṣe hyantaraṃ mānasottarāt |
sumerostāvatī śuddhā kāñcanī bhūmirasti hi ||
8.14.3
darpaṇodaratulyā sā sarvaprāṇivivarjitā |
yasyāṃ padārthaḥ prahito na kiñcitpratyudīyate ||
8.14.4
ataḥ sarvaprāṇisaṅgharahitā sā ca nārada |
lokāloka iti vyākhyā yadatra parikalpitā ||
8.14.5
lokālokāntare cāsya vartate sarvadā sthitiḥ |
īśvareṇa sa lokānāṃ trayāṇāmantagaḥ kṛtaḥ ||
8.14.6
sūryādīnāṃ dhruvāntānāṃ raśmayo yadvaśādiha |
arvācīnāśca trīm̐llokānātanvānāḥ kadāpi hi ||
8.14.7
parācīnatvabhājo hi na bhavanti ca nārada |
tāvadunnahanāyāmaḥ parvatendro mahodayaḥ ||
8.14.8
etāvām̐llokavinyāso'yaṃ saṃsthāmānalakṣaṇaiḥ |
kavibhiḥ sa tu pañcāśatkoṭibhirgaṇitasya ca ||
8.14.9
bhūgolasya caturthāṃśo lokālokācalo mune |
tasyopari caturdikṣu brahmaṇā cātmayoninā ||
8.14.10
niveśitā diggajā ye tannāmāni nibodhata |
ṛṣabhaḥ puṣpacūḍo'tha vāmano'thāparājitaḥ ||
8.14.11
ete samastalokasya sthitihetava īritāḥ |
teṣāṃ ca svavibhūtīnāṃ bahuvīryopabṛṃhaṇam ||
8.14.12
viśuddhasattvaṃ caiśvaryaṃ vardhayanbhagavān hariḥ |
āste siddhyaṣṭakopeto viṣvaksenādisaṃvṛtaḥ ||
8.14.13
nijāyudhaiḥ parivṛto bhujadaṇḍaiḥ samantataḥ |
āste sakalalokasya svastaye parameśvaraḥ ||
8.14.14
ākalpamevaṃ veṣaṃ sa gato viṣṇuḥ sanātanaḥ |
svamāyāracitasyāsya gopīthāyātmasādhanaḥ ||
8.14.15
yo'ntarvistāra etena hyalokaparimāṇakam |
vyākhyātaṃ yadbahirlokālokācala itīraṇāt ||
8.14.16
tataḥ parastādyogeśagatiṃ śuddhā vadanti hi |
aṇḍamadhyagataḥ sūryo dyāvābhūmyoryadantaram ||
8.14.17
sūryāṇḍagolayormadhye koṭyaḥ syuḥ pañcaviṃśatiḥ |
mṛte'ṇḍa eṣa etasmiñjāto mārtaṇḍaśabdabhāk ||
8.14.18
hiraṇyagarbha iti yaddhiraṇyāṇḍasamudbhavaḥ |
sūryeṇa hi vibhajyante diśaḥ khaṃ dyaurmahībhidā ||
8.14.19
svargāpavargau narakā rasaukāṃsi ca sarvaśaḥ |
devatiryaṅmanuṣyāṇāṃ sarīsṛpasavīrudhām ||
8.14.20
sarvajīvanikāyānāṃ sūrya ātmā dṛgīśvaraḥ |
etāvānbhūmaṇḍalasya sanniveśa udāhṛtaḥ ||
8.14.21
etena hi divo mānaṃ varṇayanti ca tadvidaḥ |
dvidalānāṃ ca niṣpāvādīnāṃ ca dalayoryathā ||
8.14.22
antareṇa tayorantarikṣaṃ tadubhayasandhitam |
yanmadhyagaśca bhagavān bhānurvai tapatāṃ varaḥ ||
8.14.23
ātapena trilokaṃ ca pratapatyeva bhāsayan |
uttarāyaṇamāsādya gatimāndyaṃ vitanvate ||
8.14.24
ārohaṇasthānamasau gatvāho dairdhyamācaret |
dakṣiṇāyanamāsādya gatiśaighryaṃ vitanvate ||
8.14.25
avarohasthānamasau gacchanhrasvaṃ dinaṃ caret |
viṣuvatsaṃjñamāsādya gatisāmyaṃ vitanvate ||
8.14.26
samasthānamathāsādya dinasāmyaṃ karoti ca |
yadā ca meṣatulayoḥ sañcareddhi divākaraḥ ||
8.14.27
samānāni tvahorātrāṇyātanoti trayīmayaḥ |
vṛṣādipañcasu yadā rāśiṣvarko virocate ||
8.14.28
tadāhāni ca vardhante rātrayo'pi hrasanti ca |
vṛścikādiṣu sūryo hi yadā sañcarate raviḥ ||
8.14.29
tadāpīmānyahorātrāṇi bhavanti viparyayāt ||
8.14.29.c1
iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāmaṣṭamaskandhe sūryagativarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ ||
Linked texts (2)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Ānandarāmāyaṇa — Vālmīki, Sanskrit