Ganeshakhanda 8

Gaṇeśakhaṇḍa 8

Language: Sanskrit

8.88 — 1 part

8.3

aṣṭamo'dhyāyaḥ
stavaprītena kṛṣṇena pārvatyai nijarūpapradarśanaṃ varapradānaśca
nārāyaṇa uvāca
pārvatīstavanaṃ śrutvā śrīkṛṣṇaḥ karuṇānidhiḥ | svarūpaṃ darśayāmāsa sarvādṛśyaṃ sudurlabham
stutvā devī dhyānalagnā kṛṣṇaikatānamānasā | dadarśa tejasāṃ madhye svarūpaṃ sāramohanam
sadratnasāranirmāṇe hīrakeṇa pariṣkṛte | yukte māṇikyamālābhī ratnapūrṇe manorathe

8.4

bibhrataṃ śuddhapītāṃśudharaṃ vaṃśīkaraṃ param | vanamālāgalaṃ śyāmaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam

8.7

kiśoravayasaṃ veśavicitraṃ candanāṅkitam | cārusmitāsyamādyaṃ tacchāradenduvinindakam
mālatīmālyasaṃyuktamayūrapucchacūḍakam | gopāṅganāparivṛtaṃ rādhāvakṣaḥsthalojjvalam
koṭikandarpalāvaṇyalīlādhāma manoharam | atīva hṛṣṭaṃ sarveṣṭaṃ bhaktānugrahakārakam

8.8

dṛṣṭvā rūpaṃ rūpavatī putraṃ tadanurūpakam | manasā varayāmāsa varaṃ saṃprāpya tatkṣaṇam

8.12

varaṃ dattvā vareśastu yadyanmanasi vāñchitam | dattvābhīṣṭaṃ surebhyaśca tattejo'ntaradhīyata
kumāraṃ bodhayitvā tu devā devyai digambaram | dṛṣṭvā nirupamaṃ tatra prahṛṣṭāyai rūpānvitāḥ
brāhmaṇebhyodadyau durgāratnāni vividhāni ca | suvarṇāni ca bhikṣubhyo vandibhyo viśvananditā
brāhmaṇān bhojayāmāsa devāścaiva parvatāstathā | śaṅkaraṃ pūjayāmāsa copahārairanuttamaiḥ

8.14

dundubhiṃ vādayāmāsa kārayāmāsa maṅgalam | saṅgītaṃ gāyayāmāsa harisambandhi sundaram
vrataṃ samāpya sā durgā dattvā dānāni sasmitā
sarvāṃśca bhojayitvā tu bubhuje svāminā saha

8.16

tāmbūlañca varaṃ ramyaṃ karpūrādisuvāsitam | kramāt pradāya sarvebhyo'bubhuje tena kautukāt
payaḥphenanibhāṃ śayyāṃ ramyāṃ sadratnanirmitām | puṣpacandanasaṃyuktāṃ kastūrīkuṅkumānvitam
rahasi svāminā sārddhaṃ suṣvāpa parameśvarī

8.17

kailāsasyaikadeśe ca ramye candanakānane | sugandhikusumākīrṇe vāyunā surabhīkṛte

8.18

bhramaradhvanisaṃyukte puṃskokilarutaśrute | vijahāra surasikā tatra tena sahāsvikā

8.20

retaḥ patanakāle ca sa viṣṇurviṣṇumāyayā | vidhāya viprarūpantu ājagāma ratergṛham
rūkṣmavantaṃ vinā tailaṃ kucailaṃ bhikṣukaṃ mune | atīva śuṣkadaśanaṃ tṛṣṇayā paripīr̤itam

8.23

atīva kṛśamātraśca bibhrattilakamujjvalam | vahukākusvaraṃ dīnaṃ dainyātkutsitamūrttimat
ājuhāva mahādevamativṛddho'nnayācakaḥ | daṇḍāvalambanaṃ kṛtvā ratidvāre'tidurbalaḥ

8.25

brāhmaṇa uvāca
kiṅkaroṣi mahādeva rakṣa māṃ śaraṇāgatam | saptarātrivrate'tīte pāraṇākāṅkṣiṇaṃ kṣudhā
kiṅkaroṣi mahādeva he tāta karuṇānidhe | paśya vṛddhaṃ jarāgrastaṃ tṛṣṇayā paripīr̤itam
mātaruttiṣṭha māmannaṃ prayaccha vāsitaṃ jalam | anantarannodbhavaje rakṣa māṃ śaraṇāgatam

8.26

mātarmātarjaganmātaraihināhaṃjagadvahiḥ | sīdāmi tṛṣṇayā kasmāt sthitāyāmātmamātari
iti kākusvaraṃ śrutvā śivasyottiṣṭhatomune | papātavīryaṃśayyāyāṃ na yonau prakṛtestadā
uttasthau pārvatī trastā sūkṣmavastraṃ vidhāya ca | ājagāma ratidvāraṃ pārvatyā saha śaṅkaraḥ
dadarśa brāhmaṇaṃ dīnaṃ jarayā paripīr̤itam | vṛddhaṃ lalitagātrañca vibhrataṃ daṇḍamānatam

8.33

tapasvinamaśāntañca śuṣkakaṇṭhauṣṭhatālukam | kurvantaṃ parayā śaktyā pramāṇaṃ stavanaṃ tayoḥ
śrutvā tadvacanaṃ tatra nīlakaṇṭhaḥ sudhottamam | uvāca parayā prītyā prasannastaṃ prahasya ca
śaṅkara uvāca
gṛhante kutra viprarṣe vada vedāvidāṃvara | kinnāma bhavataḥ kṣipraṃ jñātumicchāmi sāmpratam
pārvatyuvāca
āgato'si kuto vipra mama bhāgyādupasthitaḥ
adya me saphalaṃ janma brāhmaṇo madgṛhe'tithiḥ

8.40

atithiḥ pūjito yena trijagattena pūjitam | tatraivādhiṣṭhitā devā brāhmaṇā guravo dvijāḥ
tīrthānyatithipādeṣu śaśvattiṣṭhanti niścitam | tatpādadhautatoyena miśritāni labhedgṛhī
saptajātaḥsarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ | atithiḥ pūjitoyena svātmaśaktyā yathocitam
mahādānāni sarvāṇi kṛtāni tena bhūtale | atithiḥ pūjito yena bhārate bhaktipūrvakam
nānāprakārapuṇyāni vedoktānicayāni ca | anyevātithisevāyāḥ kalāṃ nārhantiṣoḍaśīm
apūjito'tithiryasya bhavanādvinivartate | pitṛdevāgnayaḥ paścādguravo yāntyapūjitāḥ
yāni kāni ca pāpāni brahmahatyādikāni ca
tāni sarvāṇi labhate nābhyarcyātithimīpsitam

8.43

brāhmaṇa uvāca
jānāsi vedān vedajñe vedoktaṃ kurupūjanam | kṣuttṛḍbhyāṃ pīḍitomātarvacanañca śrutauśrutam
vyādhiyukto nirāhāro yadā vā'naśanavratī | manorathenopahāraṃ bhoktumicchati mānavaḥ
pārvatyuvāca
bhoktumicchasi kiṃ vipra trailokye cet sudurlabham
dāsyāmi bhoktuṃ tvāmadya majjanma saphalaṃ kuru

8.46

brāhmaṇa uvāca
vate suvatayā sarvamupahāraṃ samāhṛtam | nānāvidhaṃ miṣṭamiṣṭaṃ bhoktuṃ śrutvā samāgataḥ
suvate tava putro'hamagre māṃ pūjāyiṣyasi | dattvāmiṣṭāni vastūni trailokye durlabhāni ca
mātāḥ pañcavidhāḥ proktā mātaro vividhāḥ smṛtāḥ
putraḥ pañcavidhaḥ sādhvi kathito vedavādibhiḥ

8.46-2

pitā dātā 'nnadātā ca bhayatrātā ca janmadaḥ | kanyādātā ca vedoktā narāṇāṃ pitaraḥ smṛtāḥ
gurupatnīgarbhadhātrī stanadātrī pituḥ svasā | mātulānī ca putrabhāryā tvadāśrikā
bhṛtyaḥ śiṣyaśca poṣyaśca vīryaryajaḥ śaraṇāgataḥ
dharmaputrāśca catvāro vīryajo dhanabhāgiti

8.57

kṣuttṛḍbhyāṃpīḍito mātarbuddho'haṃ śaraṇāgataḥ | sāmprataṃtava vandhyāyā anāthaḥ putraevaca
piṣṭakaṃ paramānnañca supakkāni phalāni ca | nānāvidhāni piṣṭāni kāladeśodbhavānica
pakvānaṃ svastikaṃ kṣīramikṣumikṣuvikārajam | ghṛtaṃ dadhi ca śālyannaṃ ghṛtapakkañcavyajanam
laḍḍukāni tilānāñca śṛṣṭāścasaguḍānica | mamājñātāni vastūni sudhyānutyakānica
tāmbūlañcavaraṃ ramyaṃ karpūrādisuvāsitam | jalaṃsunirmalaṃsvādu dravyāṇyetānivāsitam
dravyāṇi yāni bhuktvā me cāru lambodaraṃ bhavet | anantaralodbhavaje tāni mahāṃ pradāsyasi
svāmī te trijagatkarttā pradātā sarvasampadām | mahālakṣmīsvarūpātvaṃ sarvaiśvaryapradāyinī
ratnasiṃhāsanaṃ ramyamamūlyaṃ ratnabhūṣaṇam | vahniśuddhāṃśukaṃ cāru pradāsyasi sudurlabham

8.58

sudurlabhaṃ harermantraṃ harau bhaktiṃ dṛḍhāṃ sati | haripriyā hareḥ śaktistvameva sarvadā sadā

8.61

jñānaṃ mṛtyuñjayaṃ nāma dātṛśakti sukhapradām | sarvasiddhiśca ki mātardeyaṃ svasutāya ca
manaḥ sunirmalaṃ kṛtvā dharme tapasi santatam | śreṣṭhe sarvaṃ kariṣyāmi na kāme janmahetuke
svakāmāt kurute karma karmaṇo bhoga eva ca
bhogau śubhāśubhau jñeyau tau hetū sukhaduḥkhayoḥ

8.64

duḥkhaṃ na kasmādbhavati sukhaṃ vā jagadambike | sarvaṃ svakarmaṇo bhogastena tadvirato budhaḥ
karma nirmūlayantyeva santo hi satataṃ mudā | haribhāvanabuddhyā tattapasā bhaktasaṅgataḥ
indriyadravyasaṃyogasukhaṃ vidhvaṃsanāvadhi | harisaṃlāparūpañca sukhaṃ tatsarvakālikam

8.71

harismaraṇaśīlānāṃ nāyuryāṃti satāṃ sati | na teṣāmīśvaraḥ kālo navamṛtyuñjayo dhruvam
ciraṃ jīvanti te bhaktā bhāratecirajīvinaḥ | sarvasiddhiśca vijñāya svacchandaṃsarvagāminaḥ
jātismarā harerbhaktā jānantikoṭijanmanaḥ | kathayanti kathāṃ janma labhantesvecchayāmudā
paraṃ punanti te pūtāstīrthāni svāvalīlayā | puṇyakṣetre'tra sevāyai parārthaśca bhramanti te
vaiṣṇavānāṃ padasparśāt sadyaḥ pūtā vasundharā | kālaṃ godohanamātraṃ tīrthe yatra vasanti te
gurorāsyādviṣṇumantraḥ śruto yasya praviśayati | taṃ vaiṣṇavaṃ tīrthapūtaṃ pravadanti purāvidaḥ
puruṣāṇāṃ śataṃ pūrvamuddharanti śataṃ param | līlayā bhārate bhaktyā sodarānmātaraṃ tathā

8.72

mātāmahānāṃ puruṣān daśapūrvān daśāparān
mātuḥ prasūmuddharanti dāruṇāt yamatāḍanāt

8.77

bhaktadarśanamāśleṣaṃ mānavāḥ prāpnuvanti ye | te yātāḥ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitāḥ
na liptāḥ pātake bhaktāḥ santataṃ harimānasāḥ | yathāgnayaḥ sarvabhakṣyā yathādryeṣu vāyavaḥ
trikoṭijanmanojantuḥ prāpnotijanmamānavam | prāptotibhaktasaṅgaṃ sa mānuṣaikoṭijanmanaḥ
bhaktasaṅgāt bhavet bhakteraṅkuro jīvinaḥ sati | abhaktadarśanādeva saca prāpnotiśuṣkatām
punaḥ praphullatāṃ yāti vaiṣṇavabālāpamātrataḥ | aṅkuścāvināśī ca varddhate pratijanmani

8.78

tattarorvarddhamānasya haridrāsyaṃ phalaṃ sati | pariṇāme bhaktipāke pārṣadaśca bhaveddhareḥ

8.85

mahati pralaye nāśo na bhavettasya niścitam | sarvasṛṣṭeśca saṃhāre brahmalokasya brahmaṇaḥ
tasmānnārāyaṇe bhaktiṃ dehimāmambike sadā | na bhavedviṣṇubhaktiśca viṣṇumāye tvayāvinā
tadvantaṃ lokaśikṣārthaṃ svatapastavapūjanam | sarveṣāṃ phaladātrī tvaṃ nityarūpā sanātanī
gaṇeśarūpaḥ śrīkṛṣṇaḥ kalpe kalpe tavātmajaḥ | tvatkroḍamāgataḥkṣipramityuccāntaradhīyata
kṛtvāntarddhānamīśaśca bālarūpaṃ vidhāya saḥ | jagāma pārvatītapaḥ mandirābhyantarasthitam
tapasthe śivacīryaiṃ ca miśritaḥ sa babhūva ha | dadarśa gehaśikharaṃ prasūto bālako yathā
śuddhacampakavarṇābhaḥ koṭicandrasamaprabhaḥ | sukhadṛśyaḥ sarvajanaiścakṣuraśmivivarddhakaḥ

Linked texts (1)

Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit