<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Minor Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana.upa) › [Of Sūrya and Gaṇeśa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya) › [Mudgalapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala) › 2.18

# Mudgalapurana 2.18: bharatamṛgadehatyāgo nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ

Mudgalapurāṇa 2.18

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.18.12](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.12) — 1 part
- [2.18.37](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.37) — 1 part

### bharatamṛgadehatyāgo nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ

### [2.18.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.p1)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

> Homage to the glorious Gaṇeśa.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.1](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.1)

mudgala uvāca |  
krameṇa yogaśāntiṃ ca prāpto'sau pulahaḥ svayam |  
nityaṃ gaṇeśamūrtiṃ prāpūjayat bhaktisaṃyutaḥ ||

> Mudgala said:  
> Gradually attaining the peace of yoga, Pulaha himself  
> constantly worshipped the image of Gaṇeśa, filled with devotion.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.2](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.2)

dhyānaniṣṭhaḥ sadā yogī tamevācintayat prabhum |  
tataḥ kiyati kāle taṃ gaṇeśāno yayau munim ||

> Always established in meditation, the yogin contemplated only that lord;  
> then, after some time, Gaṇeśa went to that sage.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.3](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.3)

na bubodha sa taṃ vipro dhyānaniṣṭhatayā yadā |  
tadā hṛdi sthito ḍhuṇḍhirgaṇeśena pralopitaḥ ||

> When the brahmin did not perceive him due to being established in meditation,  
> then Ḍhuṇḍhi, residing in his heart, was made to disappear by Gaṇeśa.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.4](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.4)

antarhitaṃ hṛdisthaṃ taṃ gaṇeśaṃ na dadaśe ha |  
tadā bhrānta ivāpaśyaddadarśa gaṇapaṃ bahiḥ ||

> Not seeing that Gaṇeśa who had vanished from his heart,  
> he then looked about as if bewildered, and saw Gaṇapa outside.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.5](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.5)

utthāya sahasā viprastaṃ nanāma kṛtāñjaliḥ |  
vidhivat pūjayāmāsa vināyakamanāmayam ||

> Rising quickly, the brahmin bowed to him with folded hands;  
> he worshipped Vināyaka, the flawless one, according to rule.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.6](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.6)

pūjayitvā namaskṛtya taṃ tuṣṭāva kṛtāñjaliḥ |  
saromāñcaśarīraḥ san harṣagadgadayā girā ||

> Having worshipped and bowed to him, he praised him with folded hands,  
> his body horripilating, with a voice faltering with joy.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.7](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.7)

pulaha uvāca |  
namaste vighnarājāya bhaktānāṃ vighnahāriṇe |  
vighnadātre hyabhaktānāṃ gaṇeśāya namo namaḥ ||

> Pulaha said:  
> Homage to you, the king of obstacles, the remover of obstacles for devotees,  
> and the giver of obstacles to non-devotees! Homage, homage to Gaṇeśa!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.8](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.8)

brahmaṇe brahmarūpāya nirākārāya te namaḥ |  
sākṣiṇe sarvasaṃsthāyānādisiddhāya te namaḥ ||

> Homage to you, Brahman, who have the form of Brahman, who are formless;  
> homage to you, the witness, residing in all, eternally established from beginninglessness.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.9](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.9)

anāmayāya devāyā'pratarkyāya mahaujase |  
vakratuṇḍāya vai tubhyaṃ herambāya namo namaḥ ||

> To the disease-free god, unfathomable, of immense splendor, / to Vakratuṇḍa indeed, to Heramba, salutations, salutations!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.10](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.10)

svānandavāsine tubhyaṃ bhaktasaṃrakṣakāya ca |  
yogānāṃ pataye caiva yogadāyinnamo namaḥ ||

> To you, dweller in Svānanda, protector of devotees, / and lord of yogas, giver of yoga, salutations, salutations!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.11](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.11)

śāntāya śāntarūpāya śāntīnāṃ pataye namaḥ |  
bhaktebhyaḥ śāntidātre ca yogaśāntāya te namaḥ ||

> To the peaceful one, whose nature is peace, lord of peaces, salutations, / and giver of peace to devotees, to you whose peace is yoga, salutations!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.12](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.12)

nānāvatārarūpāya jagadādhāramūrtaye |  
surāsurāṇāmīśāya sarvagāya namo namaḥ ||

> To him whose form consists of various incarnations, whose embodiment is the support of the universe, / lord of gods and asuras, all-pervading, salutations, salutations!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.12.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.12.p1)

sarvavandyāya vai tubhyaṃ sarvādau saṃsthitāya ca |  
(

> To you who are venerable to all, stationed before all,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.13](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.13)

khaṃ. 2 a. 18 pāna 41) sarvānta ekarūpāya madhye nānāsvarūpiṇe ||

> \[Section 2, Chapter 18, Page 41\] having a single form at the end of all, possessing manifold forms in the middle,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.14](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.14)

ādimadhyāntahīnāya sṛṣṭisthityantakāriṇe |  
anantodarasaṃsthāya lambodara namo'stu te ||

> devoid of beginning, middle, and end, cause of creation, maintenance, and destruction, / abiding in the infinite belly, O Lambodara, salutations to you!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.15](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.15)

gajavaktrāya vai tubhyaṃ gajākārāya te namaḥ |  
gajakarṇāya pūrṇāya gajānana namo'stu te ||

> To you who have an elephant's face, salutations to you whose shape is an elephant's; / to the elephant-eared, the complete one, O Gajānana, salutations to you!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.16](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.16)

mūṣakadhvajarūpāya mūṣakārūḍharūpiṇe |  
pāśāṅkuśadharāyaiva stutāya ca vibhūtibhiḥ ||

> To him who has the form of the mouse-bannered, whose form is mounted on a mouse, / bearer of the noose and goad, praised by cosmic powers,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.17](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.17)

caturbhujadharāyaiva caturvargamayāya ca |  
brahmabhūtasvarūpāya dehadhārinnamo namaḥ ||

> bearer of four arms, consisting of the four ends of life, / whose essential nature is Brahman, O embodied one, salutations, salutations!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.18](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.18)

yaṃ vedavādinaḥ stotuṃ vedāḥ sāṅgāśca yoginaḥ |  
śivaviṣṇumukhā devā na samarthā bhavanti vai ||

> Whom the expositors of the Veda, the Vedas with their auxiliary limbs, and yogins, / and the gods headed by Śiva and Viṣṇu are truly unable to praise,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.19](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.19)

taṃ kathaṃ staumi deveśaṃ yogarūpamayaṃ prabhum |  
ato vai praṇamāmi tvāṃ prasanno bhava sarvadā ||

> how can I praise that lord of gods, the master composed of the nature of yoga? / Therefore I bow to you; be gracious forever!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.20](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.20)

varaṃ me dehi yogātman tena tuṣṭo bhavāmyaham |  
tava bhaktiṃ dṛḍhāṃ ḍhuṇḍhe vyabhicāravivarjitām ||

> Grant me a boon, O soul of yoga, by which I may be satisfied: / firm devotion to you, O Ḍhuṇḍhi, free from deviation!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.21](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.21)

evamuktvā munistatra nanarta premavihvalaḥ |  
taṃ bhaktirasasaṃyuktamuvāca gaṇanāyakaḥ ||

> Having spoken thus, the sage danced there, overwhelmed with love. / Filled with the rasa of devotion, the leader of the gaṇas addressed him.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.22](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.22)

gaṇeśa uvāca |  
madīyā sudṛḍhā bhaktirvyabhicāravivarjitā |  
bhaviṣyati mahāyogin tava cānandadāyikā ||

> Gaṇeśa said: / Very firm devotion to me, free from deviation, / will be yours, O great yogin, and it will bring you bliss.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.23](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.23)

yadā me smaraṇaṃ tvaṃ vai kariṣyasi mahāmate |  
tadā māṃ drakṣyasi brahman saṃsthitaṃ tava sannidhau ||

> Whenever you remember me, O highly intelligent one, / then, O sage, you will see me standing near you.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.24](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.24)

bhavatkṛtaṃ madīyaṃ yatstotraṃ bhaktipradaṃ bhavet |  
bhuktimuktipradaṃ proktaṃ śāntiyogapradāyakam ||

> This hymn of praise composed by you in my honor shall grant devotion; / it is declared to grant worldly enjoyment and liberation, and to bestow peace and yoga.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.25](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.25)

yaḥ paṭhiṣyati vai martyaḥ śṛṇuyātsarvasaukhyabhāk |  
bhaviṣyati na sandeho yathā tvaṃ sa tathā bhaveta ||

> Whatever mortal recites or listens to it will enjoy all happiness; / there is no doubt that he will become just as you are.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.26](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.26)

mudgala uvāca |  
evamuktvā gaṇādhīśastatraivāntardadhe prabhuḥ |  
pulahastatra santasthāvabhajattaṃ gaṇādhipam ||

> Mudgala said: / Having spoken thus, the sovereign lord of the gaṇas vanished right there. / Pulaha remained there and worshiped that leader of the gaṇas.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.27](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.27)

mṛgarūpadharastatra bharataḥ pṛthivīpatiḥ |  
saṃsthitastatra śuśrāva pūrṇaṃ jñānaṃ vidhānataḥ ||

> Bharata, the lord of the earth, dwelling there in the form of a deer, / stayed there and heard the complete knowledge according to rule.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.28](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.28)

brahmaṇā kathitaṃ yacca pulahāya sudhīmate |  
tadeva tena bhūpena dhṛtaṃ svahṛdi sarvadā ||

> And that which was spoken by Brahmā to the wise Pulaha, / that very thing the king kept always in his heart.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.29](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.29)

manasi dhyānasaṃyukto babhūva mṛgadehajaḥ |  
gaṇeśasya sadā hṛṣṭastatra vāsaṃ cakāra saḥ ||

> Born in a deer's body, he became absorbed in meditation in his mind / upon Gaṇeśa, ever rejoiced, and made his dwelling there.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.30](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.30)

tatastena ca saṅgītaṃ tacchṛṇuṣva prajāpate |  
aho vighno mahāghoro mayā prāptaḥ sudurjayaḥ ||

> Hear then what was sung by him, O Prajāpati: / 'Alas, a most terrible obstacle, extremely difficult to overcome, was encountered by me!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.31](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.31)

rājyaṃ tyaktvā vane nityaṃ saṃsthito'haṃ hariṃ smaran |  
tatrāpi mṛgasaṅgena sañjāto mṛgarūpadhṛk ||

> Having abandoned my kingdom, I lived constantly in the forest remembering Hari; / yet even there, through attachment to a deer, I took on the form of a deer.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.32](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.32)

viṣṇumukhyāmareśānā vighnayuktā na saṃśayaḥ |  
tatra ko'haṃ manuṣyo vai jayan vai vinamulbaṇam ||

> Even the foremost lords of the immortals headed by Viṣṇu are beset by obstacles, without a doubt; / what then am I, a mere mortal, in conquering a fierce obstacle?  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.33](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.33)

vighnarājaprasādena vighnaṃ nighnanti durjayam |  
śivaviṣṇvādayaḥ sarve jantavaśca tathā pare ||

> By the grace of the king of obstacles, all beings headed by Śiva and Viṣṇu, / as well as others, destroy the obstacle that is hard to overcome.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.34](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.34)

dhanyā bhaktirmatkṛtā yā vaiṣṇavī paramādbhutā |  
yayā saṃskārasaṃyuktaṃ samprāptaṃ jñānamuttamam ||

> Blessed is the most wondrous devotion to Viṣṇu performed by me, / by which, accompanied by past impressions, supreme knowledge was attained.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.35](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.35)

gāṇapatyo mahāyogī dṛṣṭo vai pulaho mayā |  
aho bhāgyamaho bhāgyaṃ madīyaṃ paramaṃ matam ||

> Pulaha, the great Gāṇapatya yogin, was seen by me; / oh fortunate, oh supreme fortune is considered mine,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.36](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.36)

yenāhaṃ gāṇapatyānāṃ saṅge tiṣṭhāmi nityaśaḥ |  
vighnahīnaḥ svabhāvena bhajāmi gaṇanāyakam ||

> by which I constantly abide in the company of the Gāṇapatyas, / and free from obstacles, naturally worship the leader of the gaṇas!'  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.37](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.37)

evaṃ gaṇeśabhaktyā vai saṃyuto mṛgasattamaḥ |  
kālena gaṇapaṃ dhyātvā dehatyāgaṃ cakāra ha ||

> Thus endowed with devotion to Gaṇeśa, the excellent deer / meditated on the lord of the gaṇas and, in time, cast off his body.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.18.37.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18.37.c1)

oṃ tatsaditi śrīmadāntye purāṇopaniṣadi śrīmanmaudgale mahāpurāṇe dvitīye khaṇḍe ekadantacarite bharatamṛgadehatyāgo nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ ||

> Om Tat Sat. Thus ends the eighteenth chapter, named 'The Abandonment of the Body by Bharata as a Deer,' in the Ekadanta narrative of the second section in the venerable final purāṇa Upaniṣad, the glorious Maudgala Mahāpurāṇa.  
> — English (machine translation) (machine translation)

## Translations (1)

- [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala~en-mt.2.18.p1) — English, machine translation

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.surya.mudgala.2.18) · Pramāṇa
