Vaishnavakhanda 10
Vaiṣṇavakhaṇḍa 10
- Language
- Sanskrit
Contents
- 10.68 — 1 part
10.1
cha|| || ṛṣaya ūcuḥ || || liṃge pratiṣṭhā ca kathaṃ śivaṃ
hitvā pravartitā || tatkathyatāṃ mahābhāga paraṃ śuśrūṣatāṃ hi naḥ
10.2
lomaśa uvāca || || yadā dāruvane śaṃbhurbhikṣārthaṃ prācaratprabhuḥ
10.3
digaṃbaro muktajaṭākalāpo vedāṃtavedyo bhuvanaikabhartā || sa īśvaro brahmakalāpadhāro yogīśvarāṇāṃ paramaḥ paraśca
10.4
aṇoraṇīyānmahato mahīyānmahānubhāvo bhuvanādhipo mahān || sa īśvaro bhikṣurūpī mahātmā bhikṣāṭanaṃ dāruvane cakāra
10.5
madhyāhne ṛṣayo viprāstīrthaṃ jagmuḥ
svakāśramāt || tadānīmeva sarvāstā ṛṣibhāryāḥ samāgatāḥ
10.6
vilokayaṃtyaḥ śaṃbhuṃ tamācakṣyuśca parasparam || ko'sau bhikṣuka
rūpoyamāgato'pūrvadarśanaḥ
10.7
asmai bhikṣāṃ prayacchāmo vayaṃ ca sakhibhiḥ saha || tatheti gatvā sarvāstā gṛhebhya ānayanmudā
10.8
bhikṣānnaṃ vividhaṃ ślakṣṇaṃ sopacāraṃ ca śaktitaḥ || pradattaṃ bhikṣitaṃ tena devadevena śūlinā
10.9
kācinpriyatamaṃ śaṃbhuṃ babhāṣe vismayānvitā || ko
si tvaṃ bhikṣuko bhūtvā āgato'tra mahāmate
10.10
ṛṣīṇāmāśramaṃ śuddhaṃ kimarthaṃ no niṣīdasi || tayokto'pi tadā śaṃbhurbabhāṣe pahasanniva
10.11
īśvaro'haṃ sukeśāṃte pāvanaṃ prātvavānimam || īśvarasya vacaḥ śrutvā ṛṣibhāryā uvāca tam
10.12
īśvaro'si mahābhāga kailāsapatireva ca || ekā
kinaḥ kathaṃ deva bhikṣārthamaṭanaṃ tava
10.13
evamuktastayā śaṃbhuḥ punastāmabravīdvacaḥ || dākṣāyaṇyā virahito vicarāmi digaṃbaraḥ
10.14
bhikṣāṭa
nārthaṃ suśroṇi saṃkalparahitaḥ sadā || tayā satyā vinā kiṃcitstrīmātraṃ mama bhāmini || na rocate viśālākṣi satyaṃ prativadāmi te
10.15
tasyoktaṃ vacanaṃ śrutvā uvāca kamalekṣaṇā || striyo hi mukhasaṃsparśāḥ puruṣasya na saṃśayaḥ
10.16
tāḥstriyo varjitāḥ śaṃbho tvāhaśena vipaścitā
10.17
iti ca pramadāḥ sarvā militā yatra śaṃkaraḥ || bhikṣāpātraṃ ca tacchaṃbhoḥ pūritaṃ ca mahāguṇaiḥ
10.18
annaiścaturvidhaiḥ ṣaḍbhī rasaiśca paripūritam
yadā śaṃbhurgaṃtukāmaḥ kailāsaṃ parvataṃ prati || tadā sarvā viprapatnyo hyanvagacchanmudānvitāḥ
10.19
gṛhakāryaṃ parityajya cerustadgatamānasāḥ
gatāsu tāāsu sarvāsu patnīṣu ṛṣisattamāḥ
10.20
yāvadāśramamabhyetya tāvacchūnyaṃ vyalokayan || parasparamathocuste patnyaḥ sarvāḥ kuto gatāḥ
10.21
na vidāmo'tha vai sarvāḥ kena naṣṭena cāhatāḥ || evaṃ vimṛśyamānāste vicinvaṃtastatastataḥ
10.22
samapaśyaṃstataḥ sarve śivasyānugatāśca tāḥ
śivaṃ dṛṣṭvā tu saṃprāptā ṛṣayaste ruṣānvitāḥ
10.23
śivasyāgrato bhūtvā ūcuḥ sarve tvarānvitāḥ || kiṃ kṛtaṃ hi tvayā śaṃbho viraktena mahātmanā || paradārāpaharttāsi tvamṛṣīṇāṃ na saṃśayaḥ
10.24
evaṃ kṣiptaḥ śivo maunī gacchamāno'pi parvatam || tadā sa ṛṣibhiḥ prāpto mahādevo'vyayastathā || yasmātkalatrahartā tvaṃ tasmātpaṃḍho bhava tvaram
10.25
evaṃ śaptaḥ sa munibhirliṃgaṃ tasyāpatadbhuvi || bhūmiprāptaṃ ca talliṃgaṃ vavṛdhe tarasā mahat
10.26
āvṛtya sapta pātālānkṣaṇālliṃgamadhordhvataḥ || vyāpya pṛthvīṃ samagrāṃ ca aṃtarikṣaṃ samāvṛṇot
10.27
svargāḥ samāvṛtāḥ sarve svargātītamathābhavat || na mahī na ca dikcakraṃ na toyaṃ na ca pāvakaḥ
10.28
na ca vāyurna vākāśaṃ nāhaṃkāro na vā mahat || na cāvyaktaṃ na kālaśca na mahāprakṛtistathā
10.29
nāsīdvaitavibhāgaṃ ca sarvaṃ līnaṃ ca tatkṣaṇāt || yasmāllīnaṃ jagatsarvaṃ tasmiṃlliṃge mahātmanaḥ
10.30
layanālliṃgamityevaṃ pravadaṃti manīṣiṇaḥ || tathābhūtaṃ varddhamānaṃ dṛṣṭvā te'pi surarṣayaḥ
10.31
brahmeṃdraviṣṇuvāyvagnilokapālāḥ sapannagāḥ || vismayāviṣṭamanasaḥ parasparamathābruvan
10.32
kimāyāmaṃ ca vistāraṃ ka ca taḥ ka ca pīṭhikā || iti ciṃtānvitā viṣṇumūcuḥ sarve surāstadā
10.33
devā ūcuḥ || || asya mūlaṃ tvayā viṣṇo padmodbhava ca mastakam || yuvābhyāṃ ca vilokyaṃ syātsthāne syātparipālakau
10.35
śutvā tu tau mahābhā
gau vaikuṃṭhakamalodbhavau||viṣṇurgato hi pātālaṃ brahmā svargaṃ jagāma ha ||34||svargaṃ gatastadā brahmā avalokanatatparaḥ || nāpaśyattatra liṃgasya mastakaṃ ca
vicakṣaṇaḥ
10.36
tathā gatena mārgeṇa pratyāvṛttyāñjasaṃbhavaḥ || merupṛṣṭhamanuprāptaḥ surabhyā lakṣitastataḥ
10.38
sthitā yā ketakīcchāyāmuvāca
madhuraṃ vacaḥ||tasyā vacanamākarṇya sarvalokapitāmahaḥ||uvāca prahasanvākyaṃ chaloktyā surabhiṃ prati||37||liṃgaṃ mahādbhutaṃ dṛṣṭaṃ yenaḥ yātaṃ jagattrayam
darśanārthaṃ ca tasyāntaṃ devaiḥ saṃpreṣitosmyaham
10.39
na dṛṣṭaṃ mastakaṃ tasya vyāpakasya mahātmanaḥ || kiṃ vakṣye'haṃ ca devāgre ciṃtā me cāti vartate
10.40
liṃgasya mastakaṃ dṛṣṭaṃ devānāṃ ca mṛṣā vadeḥ || te sarve yadi vakṣyaṃti iṃdrādyā devatāgaṇāḥ
10.42
te saṃti sākṣiṇo devā asminnarthe vada
tvaram || arthe'sminbhava sākṣī tvaṃ ketakyā saha suvrate||41||tadvacaḥ śirasā gṛhya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ|| ketakīsahitā tatra surabhī tadamānayat
10.43
evaṃ samāgato brahmā devāgye samuvāca ha
10.44
brahmovāca || || liṃgasya mastakaṃ devā dṛṣṭavānahamadbhutam||samīcīnaṃ cārcitaṃ ca ketakīdala
saṃyutam
10.45
viśālaṃ vimalaṃ ślakṣṇaṃ prasannataramadbhutam || ramyaṃ ca ramaṇīyaṃ ca darśanīyaṃ mahāprabham
10.47
etāhaśaṃ mayā dṛṣṭaṃ na dṛṣṭaṃ tadvinā
kacit || brahmaṇo hi vacaḥ śrutvā surā vismayamāyayuḥ||46||evaṃ vismayapūrṇāste iṃdrādyā devatāgaṇāḥ || tiṣṭhaṃti tāvatsaveṃśo viṣṇuradhyātmadīpakaḥ
10.48
pātālādāgataḥ sadyaḥ sarveṣāmavadattavaram || tasyāpyaṃto na dṛṣṭo me hyavalokanatatparaḥ
10.49
vismayo me mahājñātaḥ pātālātparataścaran
atalaṃ sutalaṃ cāpi nitalaṃ ca rasātalam
10.50
tathā gatastalaṃ caiva pātālaṃ ca tathātalam || talātalāni tānyevaṃ śūnyavadyaddhibhāvyate
10.51
śūnyādapi ca śūnyaṃ ca tatsarvaṃ sunirīkṣitam || na mūlaṃ ca na madhyaṃ ca na cāṃto hyasya vidyate
10.52
liṃgarūpī mahādevo yenedaṃ dhāryate jagat
yasya prasādādutpannā yūyaṃ ca ṛṣayastathā
10.53
śrutvā surāśca ṛṣayastasya vākyamapūjayan || tadā viṣṇuruvācedaṃ brahmāṇaṃ prahasanniva
10.54
dṛṣṭaṃ hi cettvayā brahmanmastakaṃ paramārthataḥ || sākṣiṇaḥ ke tvayā tatra asminnarthe prakalpitāḥ
10.55
ākarṇya vacanaṃ viṣṇorbrahmā lokapitā
mahaḥ || uvāca tvaritenaiva ketakī surabhīti ca
10.56
te devā mama sākṣitve jānīhi paramārthataḥ || brahmaṇo hi vacaḥ śrutvā sarve devāstvarā
nvitāḥ
10.57
āhvānaṃ cakrire tasyāḥ surabhyāśca tayā saha || āgate tatkṣaṇādeva kāryārthaṃ brahmaṇastadā
10.58
iṃdrādyeśca tadā devairuktā ca
surabhī tataḥ || uvāca ketakīsārddhaṃ dṛṣṭo vai brahmaṇā surāḥ
10.59
liṃgasya mastako devāḥ ketakīdalapūjitaḥ || tadā nabhogatā vāṇī sarveṣāṃ
śṛṇvatāmabhūt
10.60
surabhyā caiva yatproktaṃ ketakyā ca tathā surāḥ || tanmṛṣoktaṃ ca jānīdhvaṃ na hṛṣṭo hyasya mastakaḥ
10.61
tadā sarve'tra
vibudhāḥ seṃdrā vai viṣṇunā saha || śepuśca surabhīṃ roṣānmṛṣāvādanatatparām
10.62
mukhenoktaṃ tvayādyaivamanṛtaṃ ca tathā śubhe || apavitraṃ mukhaṃ te'stu
sarvadharmabahiṣkṛtam
10.63
sugaṃdhaketakī cāpi ayogyā tvaṃ śivārcane || bhaviṣyasi na saṃdeho anṛtā caiva bhāmini
10.64
tadā nabho
gatā vāṇī brahmāṇaṃ ca śaśāpa vai || mṛṣoktaṃ ca tvayā maṃda kimarthaṃ bāliśena hi
10.65
śṛguṇā ṛṣibhiḥ sākaṃ tathaiva ca purodhasā || tasmādyūyaṃ
na pūjyāśca bhaveyuḥ kleśabhāginaḥ
10.66
ṛṣayo'pi ca dharmiṣṭhāstattvavākyabahiṣkṛtāḥ || vivādaniratā mūḍhā atattvajñāḥ samatsarāḥ
10.67
yācakāścāvadānyāśca nityaṃ svajñānaghātakāḥ || ātmasaṃbhāvitāḥ stabdhāḥ parasparaviniṃdakāḥ
10.68
evaṃ śatāśca munayo brahmādyā devatāstathā
śivena śaptāste sarve liṃgaṃ śaraṇamāyayuḥ
10.68.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe śrīśivaliṅgamāhātmye brahmādiśāpavṛttāntavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit