Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 100

Vaiṣṇavakhaṇḍa 100

Language
Sanskrit

Contents

100.1

cha || || arjuna uvāca
guptakṣetramidaṃ kasmātkasmādbhutaṃ ca nārada || yasya prabhāvaḥ sumahām̐straiva kasyāpi saṃstutaḥ

100.2

nārada uvāca || || purātanāmatra kathāṃ gupta
kṣetrasya kāraṇe || śṛṇu pāṃḍava śāpena guptamāsīdidaṃ yathā

100.3

purā nimitte kasmiṃścitsarvatīrthādhidevatāḥ || praṇāmāya brahmasado brahmāṇaṃ sahitā
yayuḥ

100.4

puṣkarasya prabhāsasya nimiṣasyārbudasya ca || kurukṣetrasya kṣetrasya dharmāraṇyasya devatāḥ

100.5

vaṛāpathasya śvetasya phalgutīrtha
sya cāpi yāḥ || kedārasya tathānyeṣāṃ kṣetrāṇāṃ koṭiśo'pi yāḥ

100.6

siṃdhusāgarayogasya mahīsāgarakasya ca || gaṃgāsāgarayogasya adhipāḥ
sūkarasya ca

100.7

gaṃgārevāmukhīnāṃ tu nadīnāmadhidevatāḥ || śoṇahradapurogāṇāṃ hradānāṃ cādhidevatāḥ

100.8

te sarve saṃghaśo bhūtvā śreṣṭhacajñā
nāya cātmanaḥ || samupājagmuramalā mahatīṃ brahmaṇaḥ sabhām

100.9

tatra tīrthāni sarvāṇi samāyātāni vīkṣya saḥ || uttasthau sahitaḥ sarvaiḥ
sabhāsadbhiḥ pitāmahaḥ

100.10

praṇamya sarvatīrthebhyaḥ prabaddhakarasaṃpuṭaḥ || tīrthāni bhagavānāha vismayotphullalocanaḥ

100.11

adya naḥ saṅga sakalaṃ
yuṣmābhiratipāvitam || vayaṃ ca pāvitā bhūyo yuṣmākaṃ darśanādapi

100.12

tīrthānāṃ darśanaṃ śreyaḥ sparśanaṃ snānameva ca || kīrtanaṃ smaraṇaṃ cāpi
na syātpuṇyaṃ vinā param

100.13

mahāpāpānvitā raudrāstvapi ye syuḥ suniṣṭhurāḥ || te'pi tīrthaiḥ prapūyaṃte kiṃ punardharmasaṃsthitāḥ

100.14

evamuktvā
pulastyaṃ sa putramabhyādideśa ha || śīghramarghaṃ tīrthahetoḥ samānaya yathārcaye

100.15

pulastya uvāca || || asaṃkhyānīha tīrthāni dṛśyaṃte
padmasaṃbhava || yathā diśasi māṃ tāta arghamekamupānaye

100.16

dharmapravacane śloko yata eṣa pragīyate

100.17

bhaveyuryadyasaṃkhyātā arghayogyāḥ
samarcane || tatasteṣāṃ variṣṭhāya dātavyo'rghaḥ kilekataḥ

100.18

brahmovāca || || sābhiprāyaṃ sādhu vatsa tvayā proktamidaṃ vacaḥ || evaṃ
kuruṣvekamarghamānaya tvaṃ suśīvrataḥ

100.19

nārada uvāca || || tataḥ pulastyo vegena samāninye'rghamuttamam || taṃ ca brahmā kare gṛhya tīrthānyāheti
bhāratīm

100.20

sarvairbhavadbhiḥ saṃhatya mukhyastvekaḥ prakīrtyatām || tasmai cārghaṃ prayacchāmi naivaṃ māmanayaḥ spṛśet

100.21

tīrthānyūcuḥ
na vayaṃ śreṣṭhatāṃ vidmaḥ kathaṃcana parasparam || asmāddhetośca saṃprāptā jñātvā dehi tvameva tat

100.22

brahmovāca || || nāhaṃ vedmi śreṣṭhatāṃ vaḥ
kathaṃcana namo'stu vaḥ || sarve cāpāramāhātmyaṃ svayaṃ me vaktumarhatha

100.23

yatra gaṃgā gayā kāśī puṣkaraṃ naimiṣaṃ tathā || kurukṣetraṃ tathā revā mahīsā
garasaṃgamaḥ

100.24

prabhāsādyāni śataśo yatra nastatra kā matiḥ

100.25

nārada uvāca || || evamukte padmabhuvā kopi novāca
kiṃcana || cireṇedaṃ tataḥ prāha mahīsāgarasaṃgamaḥ

100.26

mamainamarghaṃ tvaṃ yaccha caturānana śīghrataḥ || yataḥ koṭikalāyāṃ vā mama ko'pi
na pūryate

100.27

yataścendradyujharājñā tāpyamānā vasuṃdharā || sarvatīrthadravībhūtā mahīnāmābhavannadī

100.28

sā ca sarvāṇi tīrthāni saṃpru
ktāni mayā saha || sarvatīrthamayastasmādasmi khyāto jagattraye

100.29

guhena ca mahāliṃgaṃ kumāreśvaramīśvaram || saṃsthāpya tīrthamukhyatvaṃ
mama dattaṃ mahātmanā

100.30

nāradenāpi mattīre sthānaṃ saṃsthāpya śobhanam || sarvebhyaḥ puṇyakṣetrebhyo dattaṃ śreṣṭhacaṃ purā mama

100.31

evaṃ
tribhirhetuvarairmamaivārghaḥ pradīyatām || guṇaikadeśe'pi samaṃ mama tīrthaṃ na vai param

100.32

ityukte vacane pārtha tīrtharājena bhārata || sarve nocuḥ
kiṃcanāpi kiṃ brahmā vakṣyatīti yat

100.33

tato brahmasuto jyeṣṭhaḥ śvetamālyānulepanaḥ || dakṣiṇaṃ bāhumuddhṛtya dharmo vacanamabravīt

100.34

aho kaṣṭamidaṃ kūtaṃ tīrtharājena mohitaḥ || santo'pi na guṇā vācyāḥ svayaṃ sadbhiḥ svakā yataḥ

100.35

svīyānguṇānsvayaṃ yo hi sampatsu prakṣipanparān
bravīti rājasastveṣa hyahaṃkāro jugupsitaḥ

100.36

tasmādasmādahaṃkārātsatsvapyeṣu guṇeṣu ca || aprakhyātaṃ dhvastarūpamidaṃ tīrthaṃ bhaviṣyati

100.37

staṃbhatīrthamiti khyātaṃ stambho garvaḥ kṛto yataḥ || staṃbhasya hi phalaṃ sadyo brahmāpi prāpa kiṃ paraḥ

100.38

ityukte dharmadevena haheti rava utthitaḥ
tataḥ śīghraṃ samāyāto yogīśo'haṃ ca pāṃḍava

100.39

guhastato vacaḥ prāha dharmadevasamāgame || ayuktametacchāpo'yaṃ datto yaddharmaghāṣṭarcataḥ

100.40

bravītu ko'pi sarveṣāṃ tīrthānāṃ teṣu vartatām || yadyaiśvaryaṃ nārhatesau mahīsāgarasaṃgamaḥ

100.41

tiṣṭhatvātmaguṇo yacca tīrtharā jena varṇitaḥ || tatra ko viguṇo nāma mithyāvādo yato guṇaḥ

100.42

aho na yuktaṃ pālānāṃ yadi te'pyavimṛśya ca || evamarthānkariṣyanti kaṃ yāṃti śaraṇaṃ prajāḥ

100.43

evamukte guhenātha dharmo vacanamabravīt || satyametadyadaho'yaṃ mahīsāgarasaṃgamaḥ

100.44

mukhyatvaṃ sarvatīrthānāmarghaṃ cāpi pitāmahāt || kiṃtu nātmaguṇā vācyāḥ satāmetatsadā vratam || parokṣe'pi svapraśaṃsā brahmāṇamapi cālayet

100.45

svapraśaṃsāṃ prakurvāṇaḥ parākṣepasa manvitām || kiṃ divaḥ pṛthivīṃ pūrvaṃ yayātirna papāta ha || yāni pūrvaṃ pramāṇāni kṛtānīśena dhīmatā

100.46

tāni sampālanīyāni tāni ko'ti kramedbudhaḥ || tava pitrā samādiśya yadarthaṃ sthāpitā vayam

100.47

pālayāmāsa etacca tvaṃ pālayitumarhasi || īśvarāḥ svapramāṇena bhavaṃto yadi kurvate

100.48

tadasmābhiridaṃ yuktaṃ śāsanaṃ diśyatāṃ param || evamuktā svīyamudrāṃ moktukāmaṃ vṛṣaṃ tadā

100.49

ahaṃ prastāvamanvīkṣya vākyametadudairayam || namo dharmāya mahate viśvadhātre mahātmane

100.50

brahmaviṣṇuśivairnityaṃ pūjitāya aghanāśine || yadi mudrāṃ bhavāndharma parityakṣyati karhicit

100.51

tadasmākaṃ kuto bhāvo mā viśvaṃ nāśaya prabho || yogīśvaraṃ guhaṃ cāpi saṃmānayitumarhasi

100.52

śivavanmānanīyo hi yataḥ sākmācchivātmajaḥ || tvāṃ ca devo guhaḥ svāmī saṃmānayitumarhati

100.53

yuvayoraikyabhāvena sukhaṃ jīvedidaṃ jagat || tvayā pradattaḥ śāpo'yaṃ mā pratyākhyātilakṣaṇaḥ

100.54

anugrahaśca kriyatāṃ tīrtharājasya mānad

100.55

evamuccaramāṇaṃ māṃ praśasyāhāpi padmabhūḥ || sādhvetannāradenoktaṃ dharmaitadvacanaṃ kuru

100.56

sammānaya guhaṃ cāpi guhaḥ svāmī yato hi naḥ || evamukte brahmaṇā ca dharmo vacanamabravīt

100.67

namo guhāya siddhāya kiṃkarā yasya te vayam || madīyāṃ skanda vijñaptiṃ nāthe
nāmavadhāraya

100.68

staṃbhādetanmahātīrthamaprasiddhaṃ bhaviṣyati || staṃbhatīrthamiti khyātaṃ suprasiddhaṃ bhaviṣyati

100.59

stambhatīrthamiti khyātaṃ sarvatī
rthaphalapradam || yaścātra snānadānāni prakariṣyati mānavaḥ

100.60

yathoktaṃ ca phalaṃ tasya sphuṭaṃ sarvaṃ bhaviṣyati || śanivāre hyamāvāsyā bhave
ttasyāḥ phalaṃ ca yat

100.61

mahīsāgarayātrāyāṃ bhavettaccāvadhāraya || prabhāsadaśayātrābhiḥ saptabhiḥ puṣkarasya ca

100.62

aṣṭābhiśca prayāgasya
tatphalaṃ prabhaviṣyati || paṃcabhiḥ kurukṣetrasya nakulīśasya ca tribhiḥ

100.63

arbudasya ca yatṣaḍbhitatphalaṃ caiva bhaviṣyati || vāmrāpathasya tisṛbhi
gaṃgāyāḥ paṃcabhiśca yat

100.64

kūpodaryāścaturbhiśca tatphalaṃ prabhaviṣyati || kāśyāḥ ṣaḍbhitathā yatsyāddvodāvaryāśca paṃcabhiḥ

100.65

tatphalaṃ
staṃbhatīrthe vai śanidarśe bhaviṣyati || evaṃ datte vare skaṃdastadā prītamanā bhavat

100.66

brahmāpi staṃbhatīrthāya dadāvarghaṃ samāhitaḥ || dadau ca sarvatīrthā
nāṃ śreṣṭhatvamamitadyutiḥ

100.67-2

tīrthāni ca guhaṃ nāthaṃ sammānya visasarja saḥ || evametatpurā vṛttaṃ guptakṣetrasya kāraṇam

100.68-2

bhūyaścāpi prasi
ddhacarthaṃ preṣitāpsaraso'tra me || vimokṣitā grāharūpāttvayā tāśca kurūdvaha

100.69

yato dharmasya sarvasya nānārūpaiḥ pravartataḥ || paritrāṇāya bhavataḥ
kṛṣṇasya ca bhavo bhave

100.70

tadidaṃ varṇitaṃ tubhyaṃ sarvatīrthaphalaṃ mahat || śrutvaitadāditaḥ pūrvaṃ pumānpāpaiḥ pramucyate

100.71

sūta uvāca || || śrutveti
vijayo dhīmānpraśaśaṃsa suvismitaḥ || visṛṣṭo nāradādyaiśca dvārakāṃ prati jagmivān

100.71.p1

iti śrīskaṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe mahīsāgaramāhātmyavarṇane'rjunatīrthayātrāparisamāptivarṇanaṃnāmaṣṭapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)