Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 102

Vaiṣṇavakhaṇḍa 102

Language
Sanskrit

Contents

102.1

sūta uvāca || || so'tha prāgjyotiṣā
dvāre mahopavanasaṃsthitam || sahasrabhūmikaṃ gehamapaśyata hiraṇmayam

102.2

veṇuvīṇāmṛdaṃgānāṃ niḥsvanaiḥ pāripūritam || daśasāhasrasaṃkhyābhiśceṭībhiḥ
pāripūritam

102.3

āyādbhiḥ pratiyādbhiśca bhagadattasya kiṃkaraiḥ || kimicchantīti bhaginī pṛcchaṃrabhipūritam

102.4

tadāsādya sa haiḍiṃbimeroḥ
śikharavadgṛham || dvāri sthitāṃ saṃdadarśa karṇaprāvaraṇāṃ sakhīm

102.5

tāmāha lalitaṃ vīro bhadre sā ka muroḥ sutā || kāmuko draṣṭumicchāmi dūradeśā
gato'tithiḥ

102.6

karṇaprāvaraṇovāca || || kiṃ tavāsti mahābāho tayā maurvyā prayojanam || koṭiśo nihatāḥ pūrvaṃ tayā kāmuka
kāmukāḥ

102.7

tava rūpamahaṃ dṛṣṭvā ghaṭahāsaṃ sadotkacam || praṇamya pādayorvīra sthitā te vacanaṃkarī

102.8

tanmayā saha modasva bhuṃkṣva bhogām̐śca
kāmuka || dāsyāmyanucarāṇāṃ te trayāṇāṃ ca priyātrayam

102.9

ghaṭotkaca uvāca || || kalyāṇi kiṃvadaṃtī te prasuktā svocitā śubhe
punarnaitadvacastubhyaṃ viśate mama cetasi

102.10

vāmaḥ kāmo yato bhadre yasminnupanibadhyate || sa cātra naiva badhnāti tadvayaṃ kiṃ prakurmahe

102.11

adya
te svāminī dṛṣṭā jitā vā krīḍate mayā || tayā vā vijito yāsye pūrveṣāṃ kāmināṃ gatim

102.12

karṇaprāvaraṇe tasmācchīghrameva nivedyatām
yathā darśanamātreṇa pūjayaṃtyatithiṃ khalu

102.13

iti bhaimervacaḥ śrutvā praskhalaṃtī niśācarī || prāsādaśikharasthāṃ tāṃ maurvīmevaṃ vacovadat

102.14

devi ko'pi yuvā śrīmāṃstrailokyeṣvamitaprabhaḥ || kāmātithistava dvāri vartate diśa tatparam

102.15

kāmakaṭaṃkaṭovāca || || sucyatāṃ śīghra
mevāsau kimarthaṃ vā vilaṃbase || kadācidaivasaṃgatyā samayo me'bhipūryate

102.16

ityuktavacanāñceṭī prāpyāvocadghaṭotkacam || vraja śīghraṃ kāmuka tvaṃ
tasyā mṛtyośca sannidhau

102.17

ityuktaḥ sa prahasyaiva tatrotsṛjya svakānugān || praviveśa gṛhaṃ bhaimiḥ siṃho meruguhāmiva

102.18

sa paśyañchukasaṃghātānpārāvatagaṇāṃstathā || sārikāśca madonmattāśceṭīstāṃ cāpyapaśyata

102.19

rūpeṇa vayasā caiva raterapi ratiṃka
rīm || āṃdolakasukhāsīnāṃ sarvābharaṇabhūṣitām

102.20

tāṃ vidyutamivonddhāṃ dṛṣṭvā bhaimiracintayat || aho kṛṣṇena pitrā me nirdi
ṣṭaṃyaṃ samocitā

102.21

nyāyyametatkṛte pūrvaṃ naṣṭā yatkāmināṃ gaṇāḥ || śarīrarakṣamparyātaṃ kṣīyate yadi kāminām

102.22

kāminīnāṃ kṛte yeṣāṃ kṣīyate gaṇanātra kā || evaṃ bahuvidhaṃ kāmī cintayannāha bhīmabhūḥ

102.23

niṣṭhure vajrahṛdaye prāto'hamatithistava
ucitāṃ tatsatāṃ pūjāṃ kuru yā te hṛdi sthitā

102.24

iti haiḍaṃbivacanaṃ śrutvā kāmakaṭaṃkaṭā || vismitābhūttasya rūpātsvaṃ niniṃda ca
bāliśam

102.25

dhiggahaṃ yanmayā pūrvaṃ samayaḥ sa kṛto'bhavat || na kṛto'bhyadi purā abhaviṣyadasau patiḥ

102.26

iti saṃcintayantī sā bhaimiṃ
vacanamabravīt || vṛthā tvamāgato bhadra jīvanyāhi punaḥ sukhī

102.27

atha kāmayase māṃ tvaṃ tatkathāṃ śīghramucara || kathāmābhāṣya yadi māṃ sandehe
pātayiṣyasi || tato'haṃ vaśagā jātā hato vā svapsyase mayā

102.28

sūta uvāca || || ityuktvavacanāmetāṃ netropāṃtena vīkṣya saḥ

102.29

smṛtvā carācaraguruṃ kṛṣṇamārūḍhavānkathām || kasyāṃcidabhavatpatnyāṃ yuvā ko'pyajiteṃdriyaḥ

102.30

tasya caikā sutā jajñe bhāryā tasya sṛtā'bhavat
tato bālakikāṃ putrīṃ rakṣa ca pupoṣa ca

102.31

sā yadābhūdyauvanagā vyaṃjitāvayavā śubhā || prollasatkucamadhyāṃgī prollasanmukhapaṃkajā

102.32

tadāsya kāmalulitamālānaṃ prajahau manaḥ || provāca tāṃ ca tanayāṃ samāliṃgya durāśayaḥ

102.33

prātiveśmakaputrī tvaṃ mayānīyātra poṣitā
bhāryārthaṃ suciraṃ kālaṃ tatkāryaṃ sādhaya priye

102.34

ityuktā sā ca mene ca tattathaiva vacastadā || patitvena ca bheje taṃ bhāryātvena sa tā tathā

102.35

tatastasyāṃ sutā jajñe tasmānmadanarāsabhāt || vad sā tasya bhavati kiṃ dauhitrī sutāthavā || enaṃ praśnaṃ mama brūhi śīghraṃ cecchaktirasti te

102.36

sūta uvāca || || iti praśnaṃ sā ca śrutvāciṃtayadbahudhā hṛdi

102.37

na ca paśyati nirddhāraṃ praśnasyāsya kathaṃcana || tataḥ praśnena vijitā svāṃ
śaktiṃ samupādade

102.38

atāḍayadbhukmarajjuṃ karābhyāṃ dolakasya ca || tato rakṣāṃsi niṣpetuḥ koṭiśo bhīṣaṇānyati

102.39

siṃhavyāghravarāhāśca
mahiṣāścitrakā mṛgāḥ || samīkṣya tānasaṃkhyeyānkhādituṃ dhāvato ruṣā

102.40

avādayannakhau bhaimiḥ kaniṣṭhāṃguṣṭhajau hasan || tato viniḥsṛtāstatra
dviguṇā rākṣasādayaḥ

102.41

tairmaurvīnirmitāḥ sarve kṣaṇādeva sma bhakṣitāḥ || vijitāyāṃ svaśaktau ca balaśaktimathādadhe

102.42

utthāya sahasā
dolātkhaḍgamādātumaicchata || uttiṣṭhaṃtīṃ ca tāṃ bhaimiranusṛtya javādiva

102.43

keśeṣvādāya savyena pāṇinā'pātayadbhuvi || tataḥ kaṃṭhe savyapādaṃ
dattvādāya ca kartikām

102.44

dakṣiṇena kareṇāsyāśchettumaicchata nāsikām || visphuraṃtī tato maurvī maṃdamāha ghaṭotkacam

102.45

praśnena śaktyā ca
balena nātha tridhā tvayāhaṃ vijitā namaste || tanmuṃca māṃ karmakarī tavāsmi samādiśa tvaṃ prakaromi tacca

102.46

ghaṭotkaca uvāca || || yadyevaṃ
tarhi muktāsi bhūyo darśaya yadbalam || evamuktvā mumocaināṃ muktā cāha praṇamya sā

102.47

jānāmi tvāṃ mahābāho vīraṃ śaktimatāṃ varam || sarvarākṣa
sabhartāraṃ trailokye'mitavikramam

102.48

guhyakādhipatistvaṃ hi kālanābha iti smṛtaḥ || ṣaṣṭikoṭipatirjāto yakṣarakṣākṛte bhuvi

102.49

iti māṃ
prāha kāmākhyā sarvaṃ tatsaṃsmarāmyaham || idaṃ gehaṃ sānugaṃ me dattaṃ mayātmanā tava

102.50

samādiśa prāṇanātha kamādeśaṃ karomi te || || ghaṭotkaca
uvāca || || pracchannastasya ghaṭate na vivāhaḥ kathaṃcana

102.51

maurvi yasya hi vartate pitarau bāṃdhavāstathā || tanmāṃ śīghraṃ vaha śubhe śakraprasthāya
saṃprati

102.52

ayaṃ kulakramo'smākaṃ yaddhāryā patimudvahet || tatrānujñāṃ samāsādya pariṇeṣyāmi tvāmaham

102.53

bhagadattamatho nāthaṃ tato maurvī
nyavedayat || samādāya bahudravyaṃ visasarjātha bhrātaram

102.54

tataḥ pṛṣṭhiṃ samāropya ghaṭotkacamaniṃditā || nānādravyaparīvārā śakraprasthaṃ samā
vrajat

102.55

tato'sau vāsudevena pāṃḍavaiścābhinaṃditaḥ || śubhe lagne pāṇimasyā jagrāhe bhīmanaṃdanaḥ

102.56

kurūṇāṃ rākṣasānāṃ ca gokṣottamavi
dhānataḥ || udvāhya tāṃ tadvaneśca tarpayāmāsa pāṃḍavān

102.57

kuṃtī ca draupadī cobhe mumudāte nitāṃtataḥ || maṃgalānyasya cakrāte maurghyāśca dhana
tārpite

102.58

tato vivāhe nirvṛtte pratipūjya ghaṭotkacam || bhāryayā sahitaṃ rājā svarājyāya samādiśat

102.59

maurghyā''jñāṃ śirasā gṛhya
haiḍaṃbirbhāryayānvitaḥ || śubhaṃ hiḍimbasya vane svarājyaṃ samupāvrajat

102.60

tato rākṣasayopābhirvīrakāṃsyaiḥ pravardhitaḥ || mahotsavena mahatā svarājye pramumoda
saḥ

102.61

tato vaneṣu citreṣu nimnagāpulineṣu ca || reme saha tayā bhaimirmadordaryeva rāvaṇaḥ

102.62

evaṃ vikrīḍatastasya garbho jajñe mahādyuteḥ || heḍaṃbo rākṣa
savyāghrādvālasūryasamaprabhaḥ

102.63

sa jātamātro vavṛdhe kṣaṇādyauvanago'bhavat || nīlameghacayaprakhyo ghaṭāsyo dīrghalocanaḥ

102.64

ūrdhvakeśaśmaśro
ūrdhvaromā pitarau praṇato'bravīt || praṇamāmi yuvāṃ cobhau jātasya pitarau gurū

102.65

bhavatorhi priyaṃ kṛtvā anṛṇaḥ syāṃ sadā hyaham || bhavadbhyāṃ
dattamicchāmi abhidhānaṃ yathātmanaḥ

102.66

ataḥ paraṃ tu yacchreyaḥ kartavyaṃ pronnatipradam || tato bhaimistamāliṃgya putraṃ vacanamabravīt

102.67

barbarā
kārakeśatvādrvarīkābhidho bhavān || bhaviṣyati mahābāho kulasyānandavardhanaḥ

102.68

śreyaśca te yatparamaṃ hṛdaṃ ca tatkīrtyate bahudhā vipra
mukhyaiḥ || prakṣyāvahe tadyaduvaṃśanāthaṃ gatvā purīṃ dvārakāṃ vāsudevam

102.68.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe barbarīkotpattivarṇanaṃnāma ṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)