Vaishnavakhanda 105
Vaiṣṇavakhaṇḍa 105
- Language
- Sanskrit
Contents
- 105.83 — 1 part
105.1
cha || || sūta uvāca || || aśvatthalākṣāvahnau ca sarpapānkesaraplutān || juhvato maṃtramu
khyaiśca balātibalasaṃjñakaiḥ
105.2
yāme tu prathame yāte kācinnārī samāyayau || śoṇitāktaikavasanā mahoccordhvaśiroruhā
105.3
dāruṇākṣī śukla
dantī bhayasyāpi bhayaṃkarī || sā ruroda mahārāvaṃ prāpya tāṃ homabhūmikām
105.4
tāṃ dṛṣṭvā cukṣubhe sadyo vijayo bhītimāniva || barbarīkaśca nirbhīti
stasyāḥ saṃmukhamāyayayau
105.5
tataḥ kaṇṭhaṃ samāśliṣya tasyā matimatāṃ varaḥ || ruroda dviguṇaṃ vīro meghavannādayanbahu
105.6
taṃ dṛṣṭvā vismitā sā ca
yāvanmuṃcati kartikām || tāvanniṣpīḍite kaṃṭhe moktuṃ tasminna cāśakat
105.7
pīḍacamāne ca balinā kaṃṭhe tasyā muhurmuhuḥ || mumoca vividhā
ṛcchaddānvatrāhata ivācalaḥ
105.8
kṣaṇaṃ rāvāṃstato muktvā trāhi muñceti vakṣyaṇu || tataḥ kṛpālunā muktvā pādayoḥ patitābravīt
105.9
śaraṇaṃ te prapannāsmi dāsī karmakarī tava || mahājihveti māṃ viddhi rākṣasīṃ kāmarūpiṇīm
105.10
kāśīśmaśānanilayāṃ devadānavadarpahām
dadāsi yadi me vīra durlabhāṃ prāṇadakṣiṇām
105.11
tatastapaścariṣyāmi sarvabhūtābhayapradā || asminnarthe svadevasya śapathā me tathā tmanaḥ
105.12
yadyetadyattvayaṃ kuryā bhasmībhūyāṃ tataḥ kṣaṇam || evaṃ bruvāṇāṃ tāṃ vīro nigṛhya śapathairhadam
105.13
mumoca sāpi saṃhṛṣṭā kṛcchrānmuktā yayau vanam || so'pi vīraḥ khaḍgadhārī tatraivāvasthito'bhavat
105.14
tato madhyamarātrau ca garjaṃtaṃ śrayate mahat || andhakāraṃ ca saṃjajñe tamo'dhanarakaprabham
105.15
dṛśe ca tataḥ śailaḥ śataśrṛṃgo'tivistaraḥ || nānāśilāḥ pramumuce nānāvṛkṣāṃśca socchrayān
105.16
nānānirjhara saṃghoṣaṃ vamṛṣe śoṇitaṃ bahu || taṃ tathā nagamālokya nirbhīto bhaiminaṃdanaḥ
105.17
parvato dviguṇo bhūtvā parvataṃ sahasāplutaḥ || yadābhijaghne saṃhatya parvataṃ svena bhūbhṛtā
105.18
tadā viśīrṇaḥ so'bhūcca parvato bhūmimaṃḍale || tato yojanadehātmā śataśīrṣaḥ śatodaraḥ
105.19
vakrairmuṃcanmuhājvālāṃ repalendro'bhyadhāvata || taṃ dhāvamānaṃ dṛṣṭvaiva barbarīko mahābalaḥ
105.20
vidhāya tāddaśaṃ rūpaṃ nardantaṃ cāpyadhāvata || tato madhyamarātrau tau laghu citraṃ ca suṣṭhu ca
105.21
yuyudhāte bāṇajālairyathā prāvṛṣi toyadau || chinnacāpau ca khaḍgābhyāṃ chinnakhaḍgau ca muṣṭibhiḥ
105.22
parvatāviva satpakṣau ciraṃ yuyudhatuḥ sthiram || tataḥ kakṣe samutpātya bhrāmayitvā muhūrtakam
105.23
bhūmau pragharṣayāmāsa prasṛtaṃ ca mumoca ha || cikṣepa cāśnikoṇe taṃ mahīsāgararodhasi
105.24
taddūre repalendrākhyaṃ grāmamadhyāpi vartate || evaṃ sa repalonāma vṛtratulyaparākramaḥ
105.25
nāthaḥ śmaśānasyāvantyā vibhrakunnihato'bhavat || taṃ nihatya punarvīro barbarīkaḥ sthito'bhavat
105.26
tataḥ stṛtīyayāme ca pratīcyāṃ diśa āyayau || parvatābhā mahānādā pādaiḥ kampayatīva bhūḥ
105.27
duhadduhākhyāśvatarī meghabhraṣṭā taḍidyathā || tāmāyāṃtīṃ tathā dṛṣṭvā sūryavaiśvānaraprabhām
105.28
upasṛtya javādbhīmo ruroha grahasanniva || vegāttataḥ pradravatīṃ tuṇḍe prāhatya muṣṭibhiḥ
105.29
sthāpayāmāsa tatraiva tasthau sā cātipīḍitā || tataḥ kruddhā mahārāvaṃ kṛtvāplutya duhadduhā
105.30
jagatyāmāśu cikṣepa barbarīkaṃ taṃtrecchakam
tato naditvā cātīva pādaghātamamuṃcata
105.31
pādau ca vīraḥ saṃgṛhya cikṣepa bhuvi līlayā || tataḥ punaḥ samutthāya dhāvaṃtīṃ tāṃ nigṛhya saḥ
105.32
muṣṭinā pātayitvaiva daṃtānkaṃṭhamapīḍayat || kṣinnaṃ vāsa ivāpīḍaca prāṇānatyājayadbhutam
105.33
evaṃ sīkottarasthāne smaśānekapado
dravā || śākinīnāmadhīśā sā barbarīkeṇa sūditā
105.34
hatvā tāṃ cāpi cikṣepa pratīcyāmeva līlayā || duhadduhākhyamadyāpi tatra grāmaṃ sma
vartate
105.35
tatastathaiva saṃtasthau barbarīko'bhirakṣaṇe || tataścaturthe yāme ca prātaḥ kṣapaṇako'dbhutaḥ
105.36
muṃḍī nagno mayūrāṇāṃ picchadhārī mahā
vrataḥ || provāca cedaṃ vacanaṃ hāhā kaṣṭamatīva bhoḥ
105.37
ahiṃsā paramo dharmastadagnijvālyate kutaḥ || hūyamāne yato vahnau sūkṣmajīvatvadho
mahān
105.38
śrutvedaṃ vacanaṃ tasya barbarīko'bravītsmayan || vadane sarvadevānāṃ hūyamāne sma pāvake
105.39
anṛtaṃ bhāṣase pāpa śikṣāyogyo'si
durmate || ityuktvā sahasotpatya kakṣāmadhye sthiro'sya ca
105.40
dantānmuṣṭiprahāraiśca samāhatyābhyapātayat || rudhirāvilavakraṃ taṃ mumoca patitaṃ
bhuvi
105.41
sa kṣaṇāccetanāṃ prāpya ghoradaityapurdharaḥ || bhayādbhaimaḥ pradudrāva guhāvivaramāviśat
105.42
bahuprabheti nagarī ṣaṣṭiyojanamāyatā
tasyāṃ videśa sahasā taṃ cādhu barbarīkaḥ
105.43
barbarīkaṃ tato dṛṣṭvā nādo'bhūcca palāśinām || dhāvadhvaṃ hanyatāmeṣa chidyatāṃ bhidyatāmiti
105.44
tacchrutvā daityavīrāṇāṃ koṭyo nava bhīṣaṇāḥ || nānāyudhadharā vīraṃ barbarīkamupādravan
105.45
dṛṣṭvā tānkoṭiśo daityānkuddho bhīmātmajā
tmajaḥ || nimīlya sahasā netre teṣāṃ madhyamadhāvata
105.46
pādaghātaistataḥ kāṃścidbhujāghātaistathāparān || hṛdayasyābhighātaiśca kṣaṇānninye yamakṣayam
yam
105.47
yathā nalavanaṃ kuddhaḥ kuryādbhūmisamaṃ karī || navakoṭīstathā jaghne saha tena palāśinā
105.48
tato nāgāḥ samāgamya vāsukipramukhā
stadā || tuṣṭuvurvividhairvākyairūcuḥ suhṛdayaṃ ca te
105.49
nāgānāṃ paramaṃ kṛtyaṃ kṛtaṃ te bhaiminaṃdana || palāśīnāma daityoyaṃ nīto yatsānugo yamam
105.50
anena hi vayaṃ vīra sānugena durātmanā || pīḍitā vividhopāyaiḥ pātālādpyadhaḥ kṛtāḥ
105.51
varaṃ vṛṇīṣva tvaṃ tasmānnāgebhyo'bhimataṃ
param || varadāḥ sarva eva sma vayaṃ tubhyaṃ sutoṣitāḥ
105.52
suhṛdaya uvāca || yadi deyo varo mahyaṃ tadenaṃ pravṛṇomyaham || sarvavighnavini
rmukto vijayaḥ siddhimāpnuyāt
105.53
tatastatheti taṃ procuḥ prahṛṣṭā vāyubhojanāḥ || sa ca tebhyaḥ purīṃ dattvā nivṛtto nāgapūjitaḥ
105.54
vivarasya ca madhyena samāgacchanmahāprabham || sarvaratnamayaṃ liṃgaṃ sthitaṃ kalpataroradhaḥ
105.55
arcyamānaṃ subahvībhirnāgakanyābhirīkṣata || tato'sau
vismayāviṣṭo nāgakanyā hyapṛcchata
105.56
kenedaṃ sthāpitaṃ liṃgaṃ sūryavaiśvānaraprabham || liṃgādapi caturdikṣu mārgāśceme tu kīdṛśāḥ
105.57
iti vīravacaḥ śrutvā bṛhatkaṭipayodharā || savrīḍaṃ smitatāpāṃganirmokṣamidamabravīt
105.58
sarvapannagarājena śeṣeṇa sumahātmanā || tapa
stadhvā mahāliṃgamidamatra pratiṣṭhitam
105.59
darśanātsparśanāddhyānādarcanātsarvasiddhidam || liṃgātpūrveṇa mārgoyaṃ yāti śrīparvataṃ bhuvi
105.60
elāpatreṇa vihito nāgānāṃ tatra prāntaye || dakṣiṇena ca mārgoyaṃ yāti śūrpārakaṃ bhuvi
105.61
karkoṭakena nāgena kṛtoyaṃ tatra prāntaye || paścimena ca
mārgoyaṃ prabhāsaṃ yāti suprabham
105.62
airāvatena vihito nāgānāṃ gamanāya ca || uttareṇa ca mārgoyaṃ yena yātuṃbhavānsthitaḥ
105.63
guptakṣetre siddha
liṃgaṃ yāti śaktiguhā''kṛtaḥ || vihitastakṣakeṇāsau yātu tatra mahātmanā
105.64
itīdaṃ varṇitaṃ vīra vijñaptiḥ śrayatāṃ mama||ko bhavānadhunaiteto daityapṛṣṭha
gato'bhavat || adhunaiva tathaikākī sahāyāto'tra no vad
105.65
vayaṃ ca sarvāste dāsyastvāṃ patiṃpravṛṇīmahe || asmābhiḥ sahitaḥ krīḍa vividhāsvatra
bhūmiṣu
105.66
barbarīka uvāca || || ahaṃ kurukulotpannaḥ pāṃḍuputrasya pautrakaḥ || barbarīka iti khyātastaṃ daityaṃ haṃtumāgataḥ
105.67
sa ca daityo
hataḥ pāpaḥ punaryāsye mahītalam || bhavatībhiśca me nāsti kṛtyaṃ bhobhoḥ kathaṃcana
105.68
brahmacāritrataṃ yasmādahaṃ satatamāsthitaḥ || ityukkābhyarcya
talliṃgaṃ praṇipatya ca daṇḍavat
105.69
ūrdhvamācakrame vīraḥ kātaraṃ tābhirīkṣitaḥ|| tato bahiḥ samāgatya saprakāśaṃ mukhaṃ tadā
105.70
praharṣeṇaiva pūrvasyo
vijayaṃ dṛhaśe diśaḥ || tasminkāle ca vijayaḥ karma sarvaṃ samāptavān
105.71
kāṃtyā sūryasamābhāsa ūrdhvamācakrame kṣaṇāt || tato viyadgataṃ devaiḥ
puṣpavarṣamabhūnmahat
105.72
jagurgaṃdharvamukhyāśca nanṛtuścāpsarogaṇāḥ || vijayo barbarīkaṃ ca tato vacanamabravīt
105.73
tava prasādādvīreśa siddhiḥ
prāptā mayātulā || ciraṃ jīva ciraṃ naṃda ciraṃ vasa ciraṃ jaya
105.74
ata eva hi sādhūnāṃ saṃgamicchaṃti sādhavaḥ || auṣadhaṃ sarvadoṣāṇāṃ bhavetsatsaṃ
gamo yataḥ
105.75
tvaṃ ca homasthitaṃ bhasma siṃdūrasadṛśaprabham || niḥśalyaṃ savivarakaṃ pūryamāṇaṃ gṛhāṇa ca
105.76
akṣayyametatsaṃgrāme prathamaṃ te
pramuṃcataḥ || śatrūṇāṃ sthānakaṃ mṛtyordehaṃ dhvastaṃ kariṣyati
105.77
evaṃ sukhena vijayaḥ śatrūṇāṃ te bhaviṣyati
105.78
barbarīka uvāca
upakuryānnirākāṃkṣo yaḥ sa sādhuritīryate || sākāṃkṣamupakuryādyaḥ sādhutve tasya ko guṇaḥ
105.79
taddehi bhasma cānyasmai kenāpyartho na me'ṇvapi
prasādasumukhāṃ dṛṣṭiṃ vinā nānyadgṛṇomi te
105.80
devā ūcuḥ || || kurūṇāṃ pāṃḍavānāṃ ca bhaviṣyati mahātraṇaḥ || tato bhūmisthitaṃ bhasma
prāpsyaṃti yadi kauravāḥ
105.81
mahānanartho bhavitā pāṃḍavānāṃ tataḥ sphuṭam || tasmādgṛhāṇa tvaṃ bhasma sopi cakre tathā vacaḥ
105.82
devībhiḥ
sahitā devāḥ saṃmānya vijayaṃ ca te || siddhaiśvaryaṃ dadustasmai siddhaseneti nāma ca
105.83
evaṃ sa vijayo vipraḥ siddhiṃ lebhe sudurlabhām || barbarī
kaśca kṛtvetadevībhaktirato'vasat
105.83.p1
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe kāryasiddhivarṇanaṃnāma triṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit