Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 106

Vaiṣṇavakhaṇḍa 106

Language
Sanskrit

Contents

106.1

cha || || sūta uvāca || || evaṃ tatra sthite tīre devyārādhanatatpare || saptaliṃgārcanarate
bhīmanandananandane

106.2

tataḥ kālena kenāpi pāṃḍavā dyūtanirjitāḥ || tatrājagmuśca kramatastīrthasnānakṛte bhuvam

106.3

prāgeva caṃḍikāṃ devīṃ
kṣetrādīśānataḥ sthitām || āsedurmārgakhinnāste draupadīpaṃcamāstadā

106.4

tatraiva copaviṣṭo'bhūttadānīṃ caṃḍikāgaṇaḥ || barbarīkaśca
tānvīrānsamāyātānapaśyata

106.5

paraṃ nāsau veda pāṃḍūnpāṃḍavāstaṃ ca no viduḥ || ājanma yasmānnaivābhūtpāṃḍūnāṃ cāsya saṃgamaḥ

106.7

tataḥ praviśya vai tasmindevīmāsādya pāṃḍavāḥ || piṃḍakādyaṃ tatra muktvā tṛṣā prekṣi jalaṃ tadā ||6||tato bhīmaḥ kuṇḍamadhyaṃ jalaṃ pātuṃ viveśa ha || praviśaṃtaṃ
ca taṃ prāha yudhiṣṭhira idaṃ vacaḥ

106.8

uddhṛtya bhīma toyaṃ tvaṃ pādau prakṣālya bho bahiḥ || tataḥ pibā'nyathā doṣo mahāṃstvāmupapatsyate

106.9

etadrājo
vaco bhīmastṛṣā vyākulalocanaḥ || aśrutvaiva viveśāsau kuṇḍamadhyaṃ jalecchayā

106.10

sa ca dṛṣṭvā jalaṃ pātuṃ tatraiva kṛtaniścayaḥ || mukhaṃ hastau
ca caraṇau kṣālayāmāsa śuddhye

106.11

yataḥ pītaṃ jalaṃ puṃsāmaprakṣālya ca yadbhavet || pretāḥ piśācāstadrūpaṃ saṃkramya prapibaṃti tat

106.12

evaṃ
prakṣālayāne ca pādau tatra vṛkodare || uparisthastadā prāha satyaṃ suhṛdayo vacaḥ

106.13

durmate bhoḥ kimetattvaṃ kuruṣe pāpaniścayaḥ || devīkuṇḍe
kṣālayasi mukhaṃ pādau karau ca yat

106.14

yato devī sadānena jalena snāpyate mayā || tadatra prakṣipaṃstoyaṃ malapāpānna bibhyasi

106.15

malāktoyaṃ yannāma aspṛśyaṃ tannarairapi || kuto devaiśca tatpāpaṃ spṛśyate tattvato vada

106.16

śīghraṃ ca tvaṃ niḥsarāsmātkuṇḍādbahiḥ piba
yadyevaṃ pāpa mūḍho'si tīrtheṣu bhramase kutaḥ

106.17

bhīma uvāca || || kimetadvāsase krūra paruṣaṃ rākṣasādhama || yatastoyāni jaṃtūnāmupabho
gārthameva hi

106.18

tīrtheṣu kārya snānaṃ cetyuktaṃ munivarairapi || aṃgaprakṣālanaṃ snānamuktaṃ māṃ niṃdase kutaḥ

106.19

yadi na kriyate pānamaṃ
gaprakṣālanaṃ tathā || tatkimarthaṃ pūrtadharmāḥ kriyante dharmaśālibhiḥ

106.20

suhṛdaya uvāca || || snātavyaṃ tīrthamukhyeṣu satyametanna saṃśayaḥ
careṣu kiṃ tu saṃviśya sthāvareṣu bahiḥ sthitaḥ

106.21

sthāvareṣvapi saṃviśya tatra snānaṃ vidhīyate || na yatra devasnānārthaṃ bhaktaiḥ saṃgṛhyate jalam

106.22

yacca hastaśatādūrdhvaṃ sarastatra vidhīyate || saṃveśe'pi kramaścāyaṃ pādau prakṣālya yadbahiḥ

106.23

tataḥ snānaṃ prakartavyamanyathā doṣa ucyate || kiṃ na
śrutastvayāoktaḥ ślokaḥ pañcamuvā purā

106.24

malaṃ mūtraṃ purīṣaṃ ca śleṣma niṣṭhīnāśru ca || gaṃḍūṣāścaiva muñcaṃti ye te brahmahaṇaiḥ samāḥ

106.25

tasmādbiḥsara śīghraṃ tvaṃ yadyevamajitendriyaḥ || tatkimarthaṃ durācāra tīrtheṣvaṭasi bāliśa

106.26

yasya hastau ca pādau ca manaścaiva susaṃyatam
nirvikārāḥ kriyāḥ sarvāḥ sa hi tīrthaphalaṃ labhet

106.27

bhīma uvāca || || adharmo vāpi dharmo'stu nirgaṃtuṃ naiva śaknuyām || kṣudhā
tṛṣā mayā nityaṃ vārituṃ naiva śakyate

106.28

suhṛdaya uvāca || || jīvitārthaṃ bhavānkasmātpāpaṃ prakurute vada || kiṃ na śrutastvayā
ślokaḥ śivinā yaḥ samīritaḥ

106.29

muhūrtamapi jīveta naraḥ śuklena karmaṇā || na kalpamapi jīveta lokadvayavirodhinā

106.30

bhīma
uvāca || || kākāraveṇa te mahyaṃ karṇau badhiratāṃ gatau || pāsyāmyeva jalaṃ cātra kāmaṃ vilapa śuṣya vā

106.31

suhṛdaya uvāca || || kṣatri
yāṇāṃ kule jātastvahaṃ dharmābhirakṣiṇām || tasmātte pātakaṃ kartuṃ na dāsyāmi kathaṃcana

106.32

tadvarākātha śīghraṃ tvamasmātkuṇḍādviniḥsara

106.33

iṣṭakāśakalaiḥ śīghraṃ cūrṇayiṣye'nyathā śiraḥ || ityuktvā ceṣṭakāṃ gṛhya mumoca śirasaḥ prati

106.34

bhīmaśca vaṃcayitvā tāmutplutya bahirāvrajat
martsayaṃtau tataścobhāvanyonyaṃ bhīmavikramau

106.35

yuyudhāte pralaṃbābhyāṃ bāhubhyāṃ yuddhapāragau || vyūḍhoraskau dīrghabhujau niyuddhakuśalābubhau

106.36

muṣṭibhiḥ pārṣṇighātaiśca jānubhiścābhijaghnatuḥ || tato muhūrtātkauravyaḥ paryahīyata pāṃḍavaḥ

106.37

hīyamānastato bhīma udyato'bhūtpunaḥ punaḥ
ahīyata tato'pyaṃga vavṛdhe varbarīkakaḥ

106.38

tato bhīmaṃ samutpādya barbarīko balādiva || niṣpipeṣa tataḥ kuddhastadbhutamivābhavat

106.39

mūrcchitaṃ caivamādāya visphurantaṃ punaḥpunaḥ || sāgarāya pracalitaḥ kṣetuṃ tatra mahāṃbhasi

106.40

dahaśuḥ pāṃḍavā naitaddevyā nayanayaṃtritāḥ

106.41

tathā gṛhīte kuruvīramukhye vīreṇa tenādbhutavikrameṇa || āścaryamāsīddivi devatānāṃ devībhirākāśatale nirīkṣya tam

106.42

sāgarasya tatastīre
varbarīkaṃ gataṃ tadā || nirīkṣya bhagavāndro viyatsthaḥ samabhāṣata

106.43

bhobho rākṣasaśārdūla barbarīka mahābala || muṃcainaṃ bharataśreṣṭhaṃ bhīmaṃ tava
pitāmaham

106.44

ayaṃ hi tīrthayātrāyāṃ vicaranbhrātṛbhiryutaḥ || kṛṣṇayā cāpyadastīrthaṃ snātumevābhyupāyayau

106.45

sammānaṃ sarvathā tasmādarhaḥ
kauravanandanaḥ || apāpo vā sapāpo vā pūjya eva pitāmahaḥ

106.46

sūta uvāca || || iti rudravacaḥ śrutvā sahasā taṃ vimucya saḥ || nyapatatpāda
yorhā vikṛṣṭaṃ kaṣṭaṃ ca prāha saḥ

106.47

kṣamyatāṃ kṣamyatāṃ ceti punaḥ punaravocata || śiraśca tāḍayansvīyaṃ ruroda ca muhurmuhuḥ

106.48

taṃ tathā pari
śocaṃtaṃ muhyamānaṃ muhurmuhuḥ || bhīmasenaḥ samāliṃgya āśvāya ca vaco'bravīt

106.49

vayaṃ tvāṃ naiva jānīmastvaṃ cāsmāñjanmakālataḥ || atra vāsaśca
te putra bhaimeḥ kṛṣṇācca saṃśrutaḥ

106.50

paraṃ no vismṛtaṃ sarvaṃ nānāduḥkhaiḥ pramuhyatām || duḥkhitānāṃ yataḥ sarvā smṛtirtutā bhavetsphuṭam

106.51

tadasmākamidaṃ duḥkhaṃ sarvakālavidhānataḥ || mā śocastvaṃ ca tanaya na te doṣo'sti cāṇvapi

106.52

yataḥ sarvaḥ kṣatriyasya daṃḍayo vipathisaṃsthi
taḥ || ātmāpidaṃḍayaḥ sādhūnāṃ pravṛttaḥ kupathādyadi

106.53

pitṛmātṛsuhṛdbhrātputrādīnāṃ kimucyate || atīva mama harṣo'yaṃ dhanyohaṃ pūrvajāśca me

106.54

yasya tvīdṛśakaḥ pautro dharmajño dharmapālakaḥ || varārhastvaṃ praśaṃsārho bhavānyeṣāṃ satāṃ tathā

106.55

tasmācchokaṃ vihāyemaṃ svastho bhavi
tumarhasi

106.56

barbarīka uvāca || || pāpaṃ māṃ tātatāta tvaṃ brahmaghnādapi kutsitam || apraśasyaṃ nārhasīha draṣṭuṃ spraṣṭumapi prabho

106.57

sarveṣāmeva pāpānāṃ niṣkṛtiḥ procyate budhaiḥ || pitrorabhaktasya punarniṣkṛtirnaiva vidyate

106.58

taccena dehena mayā tātatato'bhipīḍitaḥ
tatsvameva samutsakṣye mahīsāgarasaṃgame

106.59

maivaṃ bhaveyamanyeṣu api janmasu pātakī || na māmasmādabhiprāyādarhaḥ ko'pi nivartitum

106.60

yatoṃ'śena vilupyeta prāyaścittānnivārakaḥ || evamuktvā samutplutya yayau caivāṇavaṃ balī

106.61

samudro'pi cakaṃpe ca kathamenaṃ nihanmyaham || tataḥ
siddhāṃbikā yāśca devyastatra caturdaśa

106.62

samāliṃgya ca saṃsthāpya rudreṇa sahitā jaguḥ || ajñātavihite pāpe nāsti vīrendra kalmaṣam

106.63

śāstreṣūktamidaṃ vākyaṃ nānyathā kartumarhasi || asuṃ ca pṛṣṭhalagnaṃ tvaṃ paśya bhoḥ svaṃ pitāmaham

106.64

putraputreti bhāṣaṃtamanu tvā maraṇonmukham
adhunā cetsvakaṃ dehaṃ vīra tvaṃ parityakṣyasi

106.65

tatastyakṣyati bhīmo'pi pātakaṃ tanmahattava || evaṃ jñātvā dhāraya tvaṃ svaśarīraṃ mahāmate

106.66

atha cetyakukāmastvaṃ tatrāpi vacanaṃ śṛṇu || svalpenaiva ca kālena kṛṣṇādevakinaṃdanāt

106.67

dehapātastava proktastaṃ pratīkṣa yadīccha
si || yato viṣṇukarādvatsa dehapāto viśiṣyate

106.68

tasmātpratīkṣa taṃ kālamasmākaṃ prārthitena ca || evamukto nivṛte barbarīko'pi
durmanāḥ

106.69

rudvaṃ devīśca cāmuṃḍāṃ sopālaṃbhaṃ vaco'bravīt || tvameva devi jānāsi rakṣyaṃte śārṅgadhanvinā

106.70

pāṃḍavā bhūmilābhārthe
tatte kasmāādupekṣitam || tvayā ca samupāgatya rakṣito'yaṃ vṛkodaraḥ

106.71

devyuvāca || || ahaṃ ca rakṣayiṣyāmi svabhaktaṃ
kṛṣṇamṛtyutaḥ || yasmācca caṃḍikākṛtye kṛto'nena mahāraṇaḥ || tasmāccaṃḍilanāmnāyaṃ viśvapūjyo bhaviṣyati

106.72

evamuktvā gatāḥ
sarve devā devyastvadṛśyatām || bhīmo'pi taṃ samādāya pāṃḍubhyaḥ sarvamūcivān

106.73

vismitāḥ pāṃḍavāstaṃ ca pūjayitvā punaḥ punaḥ
yathoktavidhinā cakrustīrthasnānamataṃdritāḥ

106.74

bhīmo'pi yatra rudreṇa mokṣitastatra suprabham || liṃgaṃ saṃsthāpayāmāsa bhīmeśvaramiti
śrutam

106.75

jyeṣṭhamāse kṛṣṇapakṣe caturdaśyāmupoṣitaḥ || rātrau saṃpūjya bhīmeśaṃ janmapāpādvimucyate

106.76

yathaiva liṃgāni supūjitāni saptatra
mukhyāni mahāphalāni || bhīmeśvaraṃ liṃgamidaṃ tathaiva samastapāpāharaṃ supūjayam

106.76.p1

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasyāṃ saṃhi tāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe bhīmeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma catuḥṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)