Vaishnavakhanda 107
Vaiṣṇavakhaṇḍa 107
- Language
- Sanskrit
Contents
- 107.131 — 1 part
107.1
sūta uvāca || || uṣitvā
saptarātrāṇi tīrthesminbhrātrabhiḥ saha || yudhiṣṭhiro mahātejā gamanāyopacakrame
107.2
prabhāte vimale snātvā devīliṃgānyathārcya ca || kṛtvā prada
kṣiṇaṃ kṣetraṃ devīstotraṃ jajāpa saḥ || prayāṇakāleṣu sadā japyaṃ kṛṣṇena kīrtitam
107.3
yudhiṣṭhira uvāca || || devi pūjye mahāśakte kṛṣṇasya
agnini priye || natvā tvāṃ śaraṇaṃ yāmi manovākkāyakarmabhiḥ
107.4
saṃkarṣaṇābhayadāne kṛṣṇacchavisamaprabhe || ekānaṃśe mahādevi putravatrāhi
māṃ śive
107.5
tvayā tatamidaṃ viśvaṃ jagadvyaktarūpayā || iti matvā tvāṃ gato'smi śaraṇaṃ trāhi māṃ śubhe
107.6
kāryārambheṣu sarveṣu sānugena
mayā tava || sva ātmā kalpito bhadre jñātvaitadanukaṃpyatām
107.7
sūta uvāca || || iti bruvāṇaṃ rājānaṃ śirobaddhāṃjaliṃ tadā || vāyu
putraḥ prahasyaiva sāsūyamidamabravīt
107.8
ye tvāṃ rājanvadaṃtyevaṃ sarvajño'yaṃ yudhiṣṭhiraḥ || vṛthaiva vacanaṃ teṣāṃ yatastvaṃ vetsi nāṇvapi
107.9
ko hi
prajñāvatāṃ mukhyaḥ sarvaśāstravidāṃvaraḥ || strīṇāṃ śaraṇamāpadyeddurbuddhiryathā bhavān
107.10
yatastvameva vetsīdaṃ sarvaśāstreṣu kīrtyate || jaḍeyaṃ prakṛtirmūḍhā
yayā saṃmohyate jagat
107.11
sacetanaṃ ca puruṣaṃ prakṛtiṃ ca vicetanām || prāhurbudhā narādhyakṣa puṃsaśca prakṛtiḥ priyā
107.12
tatsvayaṃ puruṣo
bhūtvā yudhiṣṭhira vṛthāmate || prakṛtiṃ naupi natvā tāṃ hāso me'tīva jāyate
107.13
ārohayecchiro naiva kaciddhitvā upānahau || yathā sa mūḍho
bhavati devībhaktiratastathā
107.14
yadi te vanditvatpārtha tiṣṭhadbhāṇyanivāritā || tatkimarthaṃ mahādevaṃ na stauṣi tripurāntakam
107.15
alakṣya
miti vā matvā maheśānaṃ mahāmate || tataḥ kimarthaṃ dāśārhaṃ na stauṣi puruṣottamam
107.16
yasya prasādādasmābhiḥ prāptā drupadanaṃdinī || indraprasthe
tathā rājyaṃ rājasūyastvayā kṛtaḥ
107.17
vijayena dhanurlabdhaṃ jarāsandho mayā hataḥ || pratyāhartuṃ tathecchāmaḥ kauravebhyaḥ svakāṃ śriyam
107.18
yasya prasādāttaṃ muktā kṛṣṇaṃ hā stauṣi yajñayī || atha svayaṃ kauravāṇāmutpannaṃ kulasattame
107.19
jānannātmānamalpatvādbuddhrerna stauṣi yādavam || tatkimarthaṃ mahāvīryaṃ na stauṣyarjunamuttamam
107.20
yena viddhaṃ purā lakṣyaṃ yena karṇādayo jitāḥ || yena tatkhāṇḍavaṃ dagdhaṃ yajñe yena nṛpā
jitāḥ
107.21
śrūyate yena vikramya maheśāno'pi nirjitaḥ || svalokasaṃsthitasyāsya śaraṇaṃ yāhi stauṣi ca
107.22
athavā tena śakreṇa rājyaṃ me nārpitaṃ kṛtaḥ || iti matvā vṛthaiva tvaṃ na stauṣi bhrātaraṃ mama
107.23
tato māṃ vā kathaṃ vīraṃ na stauṣi tvaṃ yudhiṣṭhira || yena tvaṃ rakṣitaḥ pūrvaṃ lākṣāgehāgnimadhyataḥ
107.24
vṛkṣeṇāhatya madeśo nadīṃ śuṣkāṃ prasāritaḥ || rājarājastathā yena jarāsaṃdho nipātitaḥ
107.25
pūrvā digjitā yena yena pūrvaṃ bako hataḥ || hiḍimbaśca mahāvīraḥ kirmīraścādhunā vane
107.26
kālekāle ca rakṣāmi tvāmevāhaṃ sadānugaḥ || na tāṃ paśyāmi rakṣaṃtīṃ natvā yāṃ stauṣi bhārata
107.27
atha kṣudhābalaṃ jñātvā māmaudarikasattamam || krūraṃ sāhasikaṃ caiva na stauṣi kṣamiṇāṃ varaḥ
107.28
tataḥ susaṃyato bhūtvā praṇavaṃ samudīrayan || kathaṃ na yāsi mārge tvaṃ vṛthālāpo hi doṣabhāk
107.29
pretāḥ piśācā rakṣāṃsi vṛthālāparataṃ naram || āviśaṃti tadāviṣṭo vaktābaddhaṃ punaḥ punaḥ
107.30
vṛthālāpī yadaśnāti yatkaroti śubhaṃ kacit || pretāditṛptaye sarvamiti śāstraviniścayaḥ
107.31
nāyaṃ tasyāsti vai lokaḥ kuta eva paro bhavet || tasmādvijānatā yannātyājyameva vṛthā vacaḥ
107.32
evaṃ saṃsmārito'pi tvaṃ yadi bhūyaḥ pravartase || bhūtāviṣṭaścikitsyo no vividhairauṣadhairbhavān
107.33
sūta uvāca
iti pravarṇitāṃ śrutvā bhīmasenena bhāratīm || paṭṭīmiva pravitatāṃ vihasyāha yudhiṣṭhiraḥ
107.34
nūnaṃ tvamalpavijñāno vedādhītāstvayā vṛthā || mātaraṃ sarvabhūtānāmaṃbikāṃ yanna manyase
107.35
strīpakṣa iti matvā tāmavajānāsi bhoḥ katham || strī satī na praṇamyā kiṃ tvayā kuntī vṛkodara
107.36
yadi na syānmahāmāyā brahmaviṣṇuśivārcitā || tava dehodbhavaḥ pārtha kathaṃ syāttattvato vada
107.37
īśvaraḥ paramātmā tāṃ tyaktuṃ śaktaḥ kathaṃ na hi || punarbheje yato devīṃ tena manye mahorjitām
107.38
vāsudevo'pi nityaṃ tāṃ stauti śaktiṃ parātparām || ahaṃ yadi cikitsyaḥ syāṃ cikitsyaḥ so'pi kiṃ bhavān
107.39
naivaṃ bhūyaḥ pravaktavyaṃ maurkhyātprati maheśvarīm || bhūmau nipatya śaraṇaṃ yāhi cetsukhamicchasi
107.40
bhīma uvāca
sarvopāyairbodhayaṃti cāṭoṃ hastagataṃ naram || idamevauṣadhaṃ tatra taiḥ sārdhaṃ jalpanaṃ na hi
107.41
muṇḍe
muṇḍe matirbhinnā satyametannṛpa sphuṭam || svābhīṣṭaṃ kurute sarvaḥ kurmo'bhīṣṭaṃ vayaṃ tathā
107.42
nāgāyutasamaprāṇo vāyuputro vṛkodaraḥ || na striyaṃ
śaraṇaṃ gacchedvāṅmātreṇa kathaṃcana
107.43
ityuktvā vacanaṃ bhīmo hyanuvatrāja taṃ nṛpam || rājāpi sānugo yāto na sādhivati muhurbhuvan
107.44
tataḥ kṣaṇena vikalastitvataścetaśca praskhalat || uvāca vacanaṃ bhīmaḥ susaṃbhrāṃto nṛpaṃ prati
107.45
dharmarāja mahābuddhe paśya māṃ nṛpasattama || cakṣubhyāṃ
naiva paśyāmi vaikalyaṃ kimidaṃ mama
107.46
rājovāca || bhīmabhīma dhuvaṃ devī kupitā te maheśvarī || tena naṣṭe cakṣuṣī te mahāsāhasavallabha
107.47
tatsāṃpratamabhipraihi śaraṇaṃ parameśvarīm || punaḥ prasannā te dyātkadācinnayane punaḥ
107.48
bhīma uvāca || || ahamapyaṃga
jānāmi samo devyā na kaścana || prabhāvapratyayārthaṃ hi sadā nindāmi tāṃ punaḥ
107.49
tasmātprabhāvaṃ dṛṣṭvaivaṃ nipatya vasudhātale || manovāgbu
dvibhirnatvā śaraṇaṃ staumi mātaram
107.50
sūta uvāca || || ityuktvā bhrātaraṃ jyeṣṭhaṃ sāṣṭāṃgaṃ praṇipatya ca || gatvaiva devyāḥ śaraṇaṃ
bhīmastuṣṭāva mātaram
107.51
bhīma uvāca || || sarvabhūtāṃbike devi brahmāṃḍaśatapūrake || bāliśaṃ bālakaṃ svīyaṃ trāhitrāhi namo'stu te
107.52
tvaṃ brāhmī brahmaṇaḥ śaktirvaiṣṇavī tvaṃ ca śāṃbhavī || trimūrtiḥ śaktirūpā tvaṃ rakṣarakṣa namo'stu te
107.53
tvamaindrī ca tvamāgneyī tvaṃ
yāmyā tvaṃ ca nairṛtī || tvaṃ vāruṇī tvaṃ vāyavyā tvaṃ kauverī namo'stu te
107.54
aiśāni devi vārāhi nārasiṃhi jayaprade || kaumāri kulakalyāṇi
kṛpeśvari namo'stu te
107.55
tvaṃ sūrye tvaṃ tathā some tvaṃ bhaume tvaṃ budhe gurau || tvaṃ śukre tvaṃ sthitā rāhau tvaṃ ketuṣu namo'stu te
107.56
vasisi
dhruvacakre tvaṃ municakre ca te sthitiḥ || bhacakreṣu khacakreṣu bhūcakre ca namo'stu te
107.57
saptadvīpeṣu tvaṃ devi samudreṣu ca saptasu || saptasvapi ca pātā
leṣvavasaṃsthe namo'stu te
107.58
tvaṃ devi cāvatāreṣu viṣṇoḥ sāhāyyakāriṇī || viṣṇunābhyarthyase tasmāccāhi mātarnamo'stu te
107.59
catu
rbhuje caturvakre phalade catvarapriye || carācarastute devi caraṇau praṇamāmi te
107.60
mahāghore kālarātri ghaṃṭāli vikaṭojvale || satataṃ saptamīpūjye
netrade śaraṇaṃ bhava
107.61
meruvāsini piṃgākṣi netratrāṇaikakāriṇi || huṃhuṃkāradhvastadaitye śaraṇye śaraṇaṃ bhava
107.62
mahānāde mahāvīrye mahā
mohavināśini || mahābandhāpahe devi dehi netratrayaṃ mama
107.63
sarvamaṃgalamaṃgalyā yadi tvaṃ satyatoṃbike || tato me maṃgalaṃ dehi netradānānnamostu
te
107.64
yadi sarvakṛpālubhyaḥ satyaṃtastvaṃ kṛpāvatī || tataḥ kṛpāṃ kuru mayi dehi netre namo'stu te
107.69
pāpoyamiti yadevi prakupyasi vṛthaiva
tat || tvaṃ māṃ mohayasi tvevaṃ na te tāttvika namo'stu te
107.66
svayamutpādya yo reṇuṃ veṣṭitastena kupyati || tathā kupyasi me mātaranāthasyāsya
darśaya
107.67
iti stutā pāṃḍavena devī kṛṣṇacchavicchaviḥ || rāmā rāmābhivadanā pratyakṣā samajāyata
107.68
vidyutkoṭisamābhāsamukuṭenā
tiśobhitā || sūryabiṃbaprabhābhyāṃ ca kuṇḍalābhyāṃ vibhūṣitā
107.69-2
pravāheṇeva hāreṇa suranadyā virājitā || kalpadrumaprasūnaiśca pūrṇāvataṃsamaṃḍitā
107.70
dantendukāṃtividhvastabhaktamohamahābhayā || khaḍgacarmaśūlapātracaturbhujavirājitā
107.71
vāsasā taḍidābhena meghalekheva veṣṭitā
mālayā sumamālinyā rājitā sālimālayā
107.72
satāṃ śaraṇadābhyāṃ ca padbhyāṃ nūpurarājitā || jayeti puṣpavarṣaiśca śakrādyairabhipūjitā
107.73
gaṇairdevībhirākīrṇā śatapadmairmahāmalaiḥ || tāṃ tādṛśīṃ vyomni dṛṣṭvā mātaraṃ vyomavāhinīm
107.74
bhūmau nipatya rājendro namonama iti sthitaḥ
bhīmopi mātaraṃ dṛṣṭvā yathā bālo'bhidhāvati
107.75
tathā sammukhamādhāvajya mātarīti bruvan || darśanenaiva devyāśca śubhanetratrayastadā
107.76
praṇipatya namastubhyaṃ namastubhyaṃ muhurjaṃgau || prasīda devi padmākṣi punarmātaḥ prasīda me
107.77
punaḥ prasīda pāpasya kṣamāśīle prasīda me
107.78
evaṃ stutā bhagavatī svayamutthāpya pārthivam || bhīmaṃ cotsaṃgamāropya kṛpayedaṃ vaco'bravīt
107.79
śrīdevyuvāca || || yattvayābhihitaṃ stotraṃ
tena tuṣṭā tavopari || ato netratrayaṃ dattaṃ dve bāhye cāṃtaraṃ param
107.80
nāhaṃ korpūyatra tatra darśayāmi vṛkodara || tvaṃ tu pramāṇapuruṣastavattaḥ krodhama
darśayam
107.81
naitatpriyaṃ ca kṛṣṇasya bhrāturme krodhamācaram || bhavanto vāsudevasya yatra prāṇā bahiścarāḥ
107.83
tvaṃ ca nindasi māṃ nityaṃ
tañca jāne vṛkodara || matprabhāvaparijñānahetave kīdṛśastviti
107.84
tadevaṃ naiva bhūyaste prakartavyaṃ kathaṃcana || akṣikṣepo hi pūjyānāmāvahatyadhikaṃ
rujam
107.85
tadidānīṃ sarvamevaṃ kṣantavyaṃ ca parasparam || yacca bravīmi tvāṃ vīra tanniśāmaya bhārata
107.86
yadā yadā hi dharmasya glānirāvirbha
veddhariḥ || tadātadāvatīryāhaṃ viṣṇorasya sahāyinī
107.87
idānīṃ ca harirjāto vasudevasuto bhuvi || ahaṃ ca gopanandasya ekānaṃśābhidhā
sutā
107.88
tadyathā bhagavānkṛṣṇo mama bhrātṛābhipūjitaḥ || bhavanto'pi tathā mahyaṃ bhrātaraḥ pāṃḍavāḥ sadā
107.89
ye bhīmabhaginītyevaṃ māṃ
stoṣyaṃti narottamāḥ || ābādhā nāśayiṣyāmi teṣāṃ harṣasamanvitā
107.90
tvaṃ ca bhrāturjayaṃ vīra pradāsyasi mahāraṇe || bhujayoste vasiṣyāmi
dhārtarāṣṭranipātane
107.91
kṛtvā rājyaṃ ca varṣāṇi ṣaṭtriṃśattadanantaram || mahāprasthānadharmeṇa pṛthivīṃ paricariṣyatha
107.92
asminneva tato
deśe lohonāma mahāsuraḥ || bhavatāṃ nyastaśastrāṇāṃ vadhārthaṃ prakramiṣyati
107.93
tatastaṃ sarvabhūtānāmavadhyaṃ bhavatāṃ kṛte || andhaṃ kṛtvā
pātayiṣye tato yūyaṃ prayāstha
107.94
nistīrya ca himaṃ sarvaṃ nimagnā vālukārṇave || svargaṃ yāsyati rājaikaḥ saśarīro gamiṣyati
107.95
andho yatra kṛto loho lohāṇābhidhayā puram || bhaviṣyati ca tatraiva sthāsye'haṃ kalyā sadā
107.96
tataḥ kaliyuge prāpte kelonāma bhavi
ṣyati || mama bhaktastasya nāmnā bhāvyā keleśvarītyaham
107.97
vailākaścāparo bhakto bhaviṣyati mamottamaḥ || tasyārādhanataḥ khyātiṃ prayā
syāmi kalau yuge
107.98
lohāṇāsaṃsthitāṃ caiva yercayiṣyaṃti māṃ janāḥ || śraddhayā sitasaptamyāṃ taiśca sarvatra pūjitā
107.99
aṃdhānāṃ ca
pradāsyāmi bhāvini nayanānyaham || tasmindine tarpitāhaṃ bhaktibhāvena pāṃḍava
107.100
pādāṃguṣṭhena ca bhavāṃstatra kuṃḍaṃ vidhāsyati || sarvatīrthasnāna
tulyaṃ tatra snānaṃ ca taddine
107.101
matsyānāṃ netranetrasthatejastanmātramuttamam || uddhṛtya yojayiṣyāmi pratyakṣaṃ tadbhaviṣyati
107.102
evaṃ mama
mahāsthānaṃ kalau khyātaṃ bhaviṣyati
107.103
lohāṇākhyaṃ mahābāho nāma keleśvarīti ca || durgamākhyaṃ tato hatvā asminkṣetre ca bhārata
107.104
durgā nāma bhaviṣyāmi mahīsāgarapūrvataḥ || dharmāraṇye vasiṣyāmi bhavatāṃ trāṇakāraṇāt
107.105
dharmāraṇye sthitāṃ caiva ye'rcayiṣyaṃti mānavāḥ
āśvine māsi caitre vā navamyāṃ śuklapakṣake
107.106
snātvā mahīsāgare ca teṣāṃ dāsyāmi vāṃchitam || vidhinā ye'rcayiṣyaṃti māṃ ca śraddhāsa
nvitāḥ
107.107
putrapautrānpradāsyāmi svargaṃ mokṣaṃ na saṃśayaḥ || praveśe ca kaleḥ kāle bhavatāṃ vaṃśasaṃbhavaḥ || vatsarājaḥ pāṃḍavānāṃ toṣayiṣyati
yannataḥ
107.108
yasya nāmnā tataḥ khyātā bhaviṣyāmi kalau yuge || vatseśvarīti vatsasya rājñaḥ sarvārthadāyinī
107.109
matprasādātsa rājā vai
vanottāpakāriṇīm || aṭṭālayāṃnāma tadā rākṣasīṃ nihaniṣyati
107.110
tasyāścāpi vadhasthānamaṭṭālajamiti sthitam || bhaviṣyati puraṃ tatra
māṃ ca saṃsthāpayiṣyati
107.111
aṭṭālayājagrāme māmarcayiṣyaṃti ye janāḥ || vatseśvarīṃ sitāṣṭamyāmāśvine taiḥ sadārcitā
107.112
vatse
śvarīṃ ca ye devīṃ pūjayiṣyaṃti mānavāḥ || teṣāṃ sarvaphalāvāptirbhaviṣyati na saṃśayaḥ
107.113
itthamaṭṭālaye vāso lohāṇe ca bhaviṣyati || dharmā
ṇye mahākṣetre mahīsāgarasaṃnidhau
107.114
mama lokahitārthāya lohasya ca niśamyatām || adhīkṛto mayā loho bahvīstartā tapaḥ samāḥ
107.115
vṛtrāsura ivājeyo lokānutsādayiṣyati || taṃ ca viśvapatirdhīmānavatīrya budho hariḥ
107.116
yatra hatā tatra grāmaṃ lohāṭīti bhavi
ṣyati || gayonāma mahādaityo bhavatāṃ vighnakṛttadā
107.117
prasthāne lohavadgāvī kariṣye taṃ napuṃsakam || gayatrāḍeti māṃ tatra pūjayiṣyaṃti mānavāḥ
107.118
grāmaṃ cāpi gayatrāḍaṃ tatra khyātaṃ bhaviṣyati || gayatrāḍe gayatrāḍāṃ ye'rcayiṣyaṃti mānavāḥ
107.119
māghāṣṭamyāṃ na śiṣyaṃti tasya
sarve'pyupadravāḥ || ye ca māṃ kopayiṣyaṃti pāṃḍavārādhitāṃ sadā
107.120
teṣāṃ puṃstvaṃ hariṣyāmi mahāraudrādhitiṣṭhati || parivāraśca me cātra ṣaṇḍhaḥ
sarvo bhaviṣyati
107.121
tasminkaliyuge ghore raudre rudre'tinirghṛṇe || evaṃ tṛtīyaṃ tanmahyaṃ sthānamatra bhaviṣyati
107.122
bhavatsu ca svargateṣu
gayo'pi sumahattapaḥ || taccā prāpya punaḥ puṃstvaṃ lokānsaṃpīḍayiṣyati
107.123
gayātīrthaṃ gataṃ taṃ ca gayādhvaṃsanakāmyayā || budha eva jaga
tsvāmī tatra taṃ sūdayiṣyati
107.124
itthaṃ śrīmānpītavāsā avatīrya budhaḥ prabhuḥ || bahūni kṛtvā karmāṇi svasthānaṃ pratipatsyate
107.125
iti saṃkṣepataḥ proktaṃ bhaviṣyaṃ pāṃḍavā mayā || bhavatāṃ cittanirvṛtyai śrūyatāṃ bhūya eva ca
107.126
idaṃ tīrthavaraṃ mahyaṃ saṃsevyaṃ sarvadā priyam
kṛtaṃ yadatrāgamanaṃ tena prītiḥ parā mama
107.127
bhīmasya cāpi pautreṇa hṛdaṃ saṃtoṣitā'smi ca || devyaḥ sarvāśca madrūpaṃ naitajjñeyam
to'nyathā
107.128
vrajadhvaṃ cāpi tīrthāni yāni vo na kṛtāni ca || aubādhāsvasmi sarvāsu smaraṇīyā svaseva ca
107.129
āpṛcche cāpi vaḥ sarvānyūyaṃ kṛṣṇasamā mama
107.130
sūta uvāca || || iti devyā vacaḥ śrutvā vismayotphullalocanāḥ
punaḥpunaḥ praṇamyaināṃ nāpaśyandīpavadgatām
107.131
tataste barbarīkaṃ ca saṃsthāpyātraiva niṣṭhitam || āgaccha yoge coktavedaṃ cakrustīrthāni mukhyaśaḥ
107.131.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe barbarīkopākhyāne keleśvarī vatseśvarīdurgādevīgayatrāḍāmāhātmyavarṇanaṃnāma pañcaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit