Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 110

Vaiṣṇavakhaṇḍa 110

Language
Sanskrit

Contents

110.1

❋ || iti kaumārikākhaṇḍaḥ samāptaḥ || (2) || ❋
śrīgaṇeśāya namaḥ || || atha śrīmadaruṇācalamāhātmyapūrvārdhaḥ prārabhyate || || lalāṭe traipuṃḍrī niṭilakṛtakastūritilakaḥ sphuranmālādhāraḥ sphuritakaṭi
kaupīnavasanaḥ || dadhāno dustāraṃ śirasi phaṇirājaṃ śaśikalāṃ pradīpaḥ sarveṣāmaruṇagiriyogī vijayate

110.2

vyāsa uvāca || || athāhurmunayaḥ
sūtaṃ naimiṣāraṇyavāsinaḥ || aruṇācalamāhātmyaṃ tvattaḥ śuśrūṣavo vayam

110.3

tanmāhātmyaṃ vadetyuktaḥ sūtaḥ provāca tānmunīn || || śrīsūta
uvāca || || etadarthaṃ caturvaktraṃ papraccha sanakaḥ purā

110.4

śṛṇutāvahitā yūyaṃ tadvo vakṣyāmi sāṃpratam || yadākarṇayatāṃ bhaktyā narāṇāṃ pāpanāśanam

110.5

satyaloke sthitaṃ pūrvaṃ brahmāṇaṃ kamalāsanam || sanakaḥ paripapraccha praṇataḥ prāṃjaliḥ sthitaḥ

110.6

sanaka uvāca || || bhuvanādhāra
deveśa vedavedya caturmukha || āsīdaśeṣavijñānaṃ prasādādbhavato mama

110.7

bhavadbhaktivibhūtyā me śodhite cittadarpaṇe || biṃbate sakalaṃ jñānaṃ sakṛdevo
padeśataḥ

110.8

sārārthaṃ vedavedānāṃ śivajñānamanākulam || labdhavānahamatyaṃtaṃ kaṭākṣaiste jagadguroḥ

110.9

liṃgāni bhuvi śaivāni divyāni ca
kṛpānidhe || mānuṣāṇi ca saiddhāni bhautāni suranāyaka

110.10

yalliṃgamamalaṃ divyamaricchedanavaibhavam || svayaṃbhu jāṃbave dvīpe taijasaṃ tadvadasva me

110.11

nāmasmaraṇamātreṇa yatpātakavināśanam || śivasārūpyadaṃ nityaṃ mahyaṃ vada dayānidhe

110.12

anādijagadādhāraṃ yattejaḥ śaivamavyayam
yacca dṛṣṭvā kṛtārthaḥ syāttanmahyamupadiśyatām

110.13

iti bhaktimatastasya kautūhalasamanvitam || vākyamākarṇya bhagavānprasādādtaponidhiḥ

110.14

dhyau ca suciraṃ śaṃbhuṃ paṃkajāsanasaṃsthitaḥ || aṃtaraṃgasukhāṃbhodhimagnacetāścaturmukhaḥ

110.15

dṛṣṭvā yadā purā dṛṣṭaṃ tejaḥstaṃbha
mayaṃ śivam || uttīrṇasakalādhāraṃ na kiṃcitpratyabudhyata

110.16

punarājñāṃ śivājñadhāmanupālayituṃ prabhuḥ || nirvartya hṛdayaṃ yogātsasāra srutamā
natam

110.17

śivadarśanasaṃjātapulakāṃkitavigrahaḥ || ānaṃdabāṣpavannetraḥ sagadgadamabhāṣata

110.18

brahmovāca || || aṃtaḥ saṃsmāritaḥ putra bhava
tādṛśaṃ purātanam || śivayogamanudhyāyannasmārṣaṃ tava cādarāt

110.19

śivabhaktiḥ parā jātā tapobhirbahubhistava || tayā madīyaṃ hṛdayaṃ vyāvartitamiva
kṣaṇāt

110.20

pāvayaṃti jagatsarvaṃ cāraitaiste nirākule || yeṣāṃ sadāśive bhaktirvarddhate sārvakālikī

110.21

saṃbhāṣaṇaṃ sahāvāsaḥ krīḍā caiva
vimiśraṇam || darśanaṃ śivabhaktānāṃ smaraṇaṃ cāghanāśanam

110.22

śrūyatāmadbhutaṃ śaivamāvirbhūtaṃ yathā purā || avyājakaruṇāpūrṇamaruṇābyabhidhaṃ
mahaḥ

110.23

ahaṃ nārāyaṇaścobhau jātau viśvādhikodayāt || bahu syāmiti saṃkalpaṃ vitanvānātsadāśivāt

110.24

svabhāvena samudbhūtau
vivadaṃtau parasparam || na ca śrāṃtau niyudhyaṃtau sāhaṃkārau kadācana

110.25

parasparaṃ raṇotsāhamāvayoratibhīṣaṇam || ālokya karuṇāmūrtiraciṃtayad
theśvaraḥ

110.26

kimarthamanayoryuddhaṃ jāyate lokanāśanam || mayā sṛṣṭamahaṃ pāteti vivādamadhitasthuṣoḥ

110.27

samaye'sminsvayaṃ lakṣyo mugdhayo
ranayorbhūśam || yadi yuddhaṃ na rotsyāmi tadā syādbhuvanakṣayaḥ

110.28

vedeṣu mama māhātmyaṃ viśvādhikatayā śrutam || na jānāte imau mugdhau krodhato
galitasmṛtī

110.29

sarvopi jaṃturātmānamadhikaṃ manyate bhṛśam || amatānyasamādhikyastvadhaḥ patatidurmatiḥ

110.30

yadyahaṃ kāpi bhuvane
dāsyāmi mitimātmanaḥ || tadā tadrūpavijñānātsa ātmā sopi māmiyāt

110.31

iti niścitya manasā svayameva sadāśivaḥ || āvayoryudhyato
madhye vahnistaṃbhaḥ samudyataḥ

110.32

atītya sakalām̐llokānsarvato'gniriva jvalan

110.33

anādyaṃtatayā cātha hagārto saṃvyatiṣṭhatām || tejaḥstaṃbhaṃ
jvalaṃtaṃ tamālokya śithilāśayau

110.34

āvayoḥ purato jātā vāṇī cāpyaśarīriṇī || kimarthaṃ bālakau yuddhaṃ kalpyate mūḍhamānasau

110.35

yuvayorbalavaiṣamyaṃ śiva eva vivekṣyate || tejaḥstaṃbhamayaṃ rūpamidaṃ śaṃbhornyavasthitam

110.36

ādyaṃtayoryadi yuvāmīkṣiṣāthāṃ balādhikau || iti tāṃ
giramākarṇya niyuddhādviratau tadā

110.37

ahaṃ viṣṇuśca gatimānvicetuṃ tadyavasthitau || agnistaṃbhamayaṃ rūpaṃ śaṃbhorādyaṃtavarjitam

110.38

ālo
kituṃ vyavasitāvāvāmādyaṃtabhāgataḥ || viṃvitaṃ vyomagaṃ caṃdraṃ yathā bālau jighṛkṣataḥ

110.39

tathaivāvāṃ samudyuktau paricchettuṃ ca tanmahaḥ || atha viṣṇurma
hotsāhāṃkroḍo'bhūtsumahāvapuḥ

110.40

tanmūlavicayā'tyācca bhūmigarbhaṃ vyadārayat || ahaṃ ca haṃsatāṃ prāpto mahāvegaṃ samutpatan

110.41

dihkṣusta
cchirobhāgaṃ viyadūrdhvamagāhiṣam || adhodho dārayankṣoṇimaśeṣāmapi mādhavaḥ

110.42

āvirbhūtamivādhastādagnistaṃbhamavekṣata || anekakoṭi
varṣāṇi vicinvannapi tejasaḥ

110.43

apaśyannādimakṣayyamārtarūpaḥ sa vihvalaḥ || viśīrṇadaṃṣṭrāvalayo vigalatsaṃdhibaṃdhanaḥ

110.44

śramāturastṛpākrāṃto no yātumaśakaddhariḥ || vārāhaṃ rūpamatulaṃ saṃdhārayitumakṣamaḥ

110.45

vihaṃtumapi viśrāṃto viṣasāda ramāpatiḥ
arcitayadameyātmā pariśrāntaśarīravān

110.46

galitaśrīḥ kriyāśrāntaḥ śaraṇyaṃ śivamāśrayan || dhiḍsamedaṃ mahanmauḍhyamahaṃkārasamudbhavam

110.47

yenāhamātmano nāthamātmānaṃ nāvabuddhavān || ayaṃ hi sarvavedānāṃ devānāṃ jagatāmapi

110.48

mūlabhūtaḥ śivaḥ sākṣānmūlamasya kathaṃ bhavet
asmādeva samudbhūto'smyahamādyaṃtavarjitāt

110.49

yanmayānviṣṭumārabdhaṃ śivaṃ paśuvapurdhṛtā || avyājakaruṇābandhoḥ pituḥ śaṃbhoḥ prasādataḥ

110.50

punarevehaśī labdhā matirme svātmabodhinā || svayameva mahādevaḥ śaṃbhuryaṃ pātumicchati

110.51

tasya sadyo bhavejjñānamanahaṃkāramātmajam || na
śakkomi punaḥ kartuṃ pūjāmasya jagadguroḥ

110.52

nivedayāmi cātmānaṃ śaraṇaṃ yāmi śaṃkaram || iti dadhyau śivaṃ viṣṇuḥ stutyāmarpitacetanaḥ

110.53

satprasādāddhūtapateḥ punarevoddhṛtaḥ kṣitau || ahaṃ ca gagane'bhrāmyamanekānapi vatsarān

110.54

āghūrṇamānanayanaḥ sthapakṣaḥ śramaṃ gataḥ
uparyupari cāpaśyaṃ jvalanaṃ purataḥ sthitam

110.55

tejaḥstambhaṃ sthūlaliṃgābhaṃ śaivaṃ tejaḥ surārcitam || āhuḥ sma kecidālokya siddhāstejoṃśasaṃbhavāḥ

110.56

nityāṃ śaṃbhoḥ parāṃ koṭiṃ didṛkṣuṃ māṃ kṛtodyamam || aho'yaṃ satyaṃ mugdhatvamapyapi ca cikīrṣati

110.57

āsannadehapāto'pi nāhaṃ kāro'sya vai gataḥ || viśīryamāṇapakṣo'yaṃ śrāntvā vibhrāntalocanaḥ

110.58

apāratejasi vyartho vimoho'yaṃ bhaviṣyati || evaṃ vyākulacitto'yaṃ kroḍarūpī janārdanaḥ

110.59

vyāvartitaḥ śivenaiva nirvyājakaruṇājuṣā || īdṛśāṃ brahmamukhyānāṃ surāṇāṃ koṭisaṃbhavaḥ

110.60

yattejaḥ paramājuṣyaṃ stasya pāraṃ didṛkṣate || svātmano yo gato dhyātvā samaye bhagavānchivaḥ

110.61

yadi buddhiṃ dadātyasmai tasya naśyedahaṃkriyā || ityevaṃ vadatāṃ teṣāṃ siddhānāṃ sadayaṃ vacaḥ

110.62

ākarṇya śīrṇāhaṃkāro hyahamātmanyaciṃtayam || na vedarāśivijñānāttapastīrthaniṣevaṇāt

110.63

saṃjāyate śiva jñānamasyaivānugrahāhate || śīrṇe'pi pakṣayugale sīdatyaṃge hyacaṃcale

110.64

punarutsahate cetaḥ svāhaṃkārasya saṃgrahe || dhiḍmāmahaṃkriyākrāṃtamanātmabalavedinam

110.65

śivārpitamanaskebhyaḥ siddhebhyaḥ satataṃ namaḥ || yeṣāṃ saṃsargalabdhena tapasā śodhitāśayaḥ

110.66

śivamenaṃ vijānāmi svātmahetuṃ puraḥsthitam || yatprasādopalabdhena vibhavena samanvitāḥ

110.67

devāḥ sarve bhaviṣyaṃti satataṃ śamitārayaḥ || yasya vedā na jānaṃti paramārthaṃ mahāgamaiḥ

110.68

tameva śaraṇaṃ yāsi śaṃbhuṃ viśvavilakṣaṇam || avādiṣamathāāṣyaṃ viṣṇuṃ kamalanocanam

110.69

labdhadehaḥ śivaṃ bhaktyā saṃśritaścandraśekharam || aho kimidamāścaryamāgataṃ śauryaśālinām

110.70

śaṃbhunā yatsamudbhūtamahaṃkāramupāśritau || āvāṃ parasparaṃ yuddhamākarṇya vipulaṃ mahat

110.71

sa eva śaṃkaraḥ sarvamahaṃkāramathāvayoḥ || apāharadameyātmā svamāhātmyaprakāśanāt

110.72

imamīśvaramānataṃ surairanalaṃ
stambhamayaṃ sadāśivam || abhipūjayituṃ pravartate sa bhavedvai bhavasāgarasya nauḥ

110.72.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhi tāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe brahmasanakasaṃvāde liṃgaprādurbhāvavarṇanaṃnāma prathamo'dhyāyaḥ

Linked texts (4)