Vaishnavakhanda 114
Vaiṣṇavakhaṇḍa 114
- Language
- Sanskrit
Contents
- 114.73 — 1 part
114.1
brahmovāca || araṇyādgautamaṃ śāṃtamuṭajadvāra āgatam || pratyādhātuṃ pravavṛte śivabhaktirjaganmayī
114.2
āluloke samāyātaṃ gautamaṃ śiṣyasevitam || laṃbamānaśiraḥśmaśrusampūrṇamukhamaṇḍalam
114.3
jaṭābhiratitāmrābhistīrthasnānaviśuddhibhiḥ || nyastarudrākṣamaṇibhirjvālābhiriva pāvakam
114.4
bhasmatripuṇḍrakopetaviśālaniṭilojvalam || śuklayajñopavītena pūrṇaṃ rudrākṣadāmabhiḥ
114.5
dadhānaṃ valkale rakte tapaḥkṛśitavigraham
japaṃtaṃ vaidikānmantrānrudraprītikarānbahūn
114.6
śmaśrunāvasitodāttasārūpyamiva bhāṣitam || tejonidhiṃ dayāpūrṇaṃ pratyakṣamiva bhāskaram
114.7
ālokya taṃ mahātmānaṃ vṛddhaṃ śaṃsupadāśrayam || kṛtāṃjalipuṭā gaurī praṇantumupacakrame
114.8
kṛtāṃjaliṃ munirvīkṣya samastajagadambikām || kimetaditi sāścaryaṃ vārayanpraṇanāma saḥ
114.9
svāgataṃ gauri śubhage lokamātardayānidhe || vyājena bhaktasaṃrakṣāṃ kartumatrāgatāsyaho
114.10
aho
mānye mānyamarthaṃ vijñāyaiva purā vayam || pṛthagbhāvamivālaṃbya śiṣyādibhiḥ samāgatāḥ
114.11
yadevi te na cenkicinmāyāvilasitannijam || tataḥ prapañcasaṃsiddhiḥ kathameva bhaviṣyati
114.12
tiṣṭhatvaśeṣaṃ me vaktuṃ māyāvilasitaṃ tava || na śakyate yannirṇetuṃ tvadīyaiśca kadācana
114.13
āsyatāṃ pāvane śuddhe āsane kuśanirmite || gṛhyatāṃ pādyamarghaṃ ca dattaṃ ca vidhivanmayā
114.14
iti śiṣyaiḥ samānīte darbhāke paramāsane || āsīnāmaṃbikāṃ vṛddho munirānarca bhaktimān
114.15
nivedya sakalāṃ pūjāṃ bhaktibhāvasamanvitaḥ || gauryā samabhyanujñātaḥ svayamapyāsane sthitaḥ
114.16
uvāca daśanajyotsnāparidhautadiśāmukhaḥ || pulakāṃcitasarvāṃgaḥ sānandāśru sagadgadam
114.17
aho devasya māhātmyaṃ śambhoramitatejasaḥ || sadrakta
rakṣaṇāya tvāmādiśadraktavatsalaḥ
114.18
asiddhamanyadbadhnyaṃ kiṃ vānyattava vidyate || ambaitadbhaktimāhātmyaṃ saṃdarśayitumīśvaraḥ
114.19
kailāsaśailavṛttāṃtaḥ kaṃpātaṭatapaḥsthitaḥ || aruṇādrisamādeśaḥ sarvaṃ jñātamidaṃ mayā
114.20
āgatāsi mahābhāge bhaktāśramamimaṃ svayam || snehena
karuṇāmūrteḥ kartavyamupadiśyatām
114.21
iti tasya vacaḥ śrutvā maharṣeḥ sarvavedinaḥ || aṃbikā prāha kutukātstuvantī taṃ mahāmunim
114.22
mahā
vaibhavametatte devadevaḥ svayaṃ śivaḥ || madhye tapasvināṃ tvaṃ tu draṣṭavya iti cādiśat
114.23
āgamānāṃ śivoktānāṃ vedānāmapi pāragaḥ || tapasā
śaṃbhubhaktānāṃ tvameva śivasaṃmataḥ
114.21-2
aruṇācalanāmnāhaṃ tiṣṭhāmītyabravīcchivaḥ || asyācalasya māhātmyaṃ śrotavyaṃ ca bhavanmukhāt
114.29
prāptāsmyahaṃ tapaḥ kartumaruṇācalasannidhau || bhavatāṃ darśanādeva svayamīśaḥ prasīdati
114.26
śivabhaktena saṃbhāṣā śivasaṃkīrttanaśravaḥ || śivaliṃgā
rcanaṃ loke vapurgrahaphalodayaḥ
114.27
tasmānmamaitanmāhātmyaṃ śrotavyaṃ bhavato mukhāt || suvyaktamupadeśena jñānato'si pitā mama
114.28
iti
tasyā vacaḥ śrutvā gautamastapasāṃ nidhiḥ || ācakhyau giriśaṃ dhyāyannaruṇācalavaibhavam
114.29-2
ajñātamiva yatkiṃcitpṛcchayate ca punastvayā
avaimi sarvavidyānāṃ māyā śaivī tvameva sā
114.30
athavā bhaktavakreṇa śivavaibhavasaṃśravaḥ || śikṣaṇaṃ śāṃbhavaṃ teṣāṃ tava tuṣṭaśca kāraṇam
114.31
paṭhitānāṃ ca vedānāṃ yadāvṛttaphalāvaham || vadatāṃ śṛṇvatāṃ loke śivasaṃkīrttanaṃ tathā
114.32
saphalānyadya sarvāṇi tapāṃsi caritāni me || yadahaṃ
śaṃbhunādiṣṭaṃ māhātmyaṃ kīrttaye śrutam
114.33
śivāśivaprasādena māhātmyamidamadbhutam
114.34
aruṇācalamāhātmyaṃ duritakṣayakāraṇam || śrūyatā
manavadyāṃgi purāvṛttamidaṃ mahat
114.35
aruṇādrimayaṃ liṃgamāvirbhūtaṃ yathā purā || na śakyate punarvaktumaśeṣaṃ vakrakoṭibhiḥ
114.36
aruṇācalamā
hātmyaṃ brahmaṇāmapi koṭibhiḥ|| brahmaṇā viṣṇunā pūrvaṃ somabhāskaravahnibhiḥ
114.37
indrādibhiśca dikpālaiḥ pūjitaścāṣṭasiddhaye || siddhacāraṇagaṃdharva
yakṣavidyādharoragaiḥ
114.38
khagaiśca munibhirdivyaiḥ siddhayogibhirarcitaḥ || tattatpāpanivṛttyarthaṃ tattadīpsitasiddhaye
114.39
ārādhito'yaṃ bhagavānaru
ṇādripatiḥ śivaḥ || dṛṣṭo harati pāpāni sevito vāṃchitapradaḥ
114.40
kīrtito'pi janairdūraiḥ śoṇādririti muktidaḥ || tejaḥstaṃbhamayaṃ rūpamaruṇādri
riti śrutam
114.41
dhyāyanto yoginaścitte śivasāyujyamāpnuyuḥ || dattaṃ hutaṃ ca yatkiṃcijjapaṃ cānyattapaḥ kṛtam
114.42
akṣayyaṃ bhavati prātama
ruṇācalasaṃnidhau || purā brahmā ca viṣṇuśca śivatejoṃśasaṃbhavau
114.43
sāhaṃkārau yuyudhatuḥ parasparajigīṣayā || tathā tayorgarvaśāṃtyai yogidhyeyaḥ sadā
śivaḥ
114.44
agnitejomayaṃ rūpamādimadhyāṃtavarjitam || saṃprāpya tasthau tanmadhye diśo daśa vibhāsayan
114.49
tejaḥstaṃbhasya tasyātha draṣṭumādyaṃ
tabhāgayoḥ || haṃsakroḍatanū kṛtvā jagmaturghyāṃ rasātalam
114.46
tau viṣaṇṇamukhau dṛṣṭvā bhagavānkaruṇānidhiḥ || āvirbabhūva ca tayorvaraṃ prādādabhīpsi
tam
114.47
tatprārthitaśca deveśo yātaḥ sthāvaraliṃgatām || aruṇādririti khyātaḥ praśāṃtaḥ saṃprakāśate
114.48
divyadundubhinirghoṣairapsarogītanarttanaiḥ
pūjyate tejasaṃ liṃgaṃ puṣpavṛṣṭiśataiḥ sadā
114.49-2
brahmaṇāmapyatītānāṃ purā ṣaṇṇavateḥ prabhuḥ || viṣṇunābhisamudbhūto brahmā lokānsasarja hi
114.50
sa kadācittapovighnaṃ kartukāmena yoginām || iṃdreṇa prārthito brahmā sasarja lalitāṃ striyam
114.51
lāvaṇyaguṇasaṃpūrṇāmālokya kamalekṣaṇām
bhrumoha kaṃdarpaśaraiḥ sa viddhahṛdayo vidhiḥ
114.52
spṛṣṭukāmaṃ tamālokya brahmāṇaṃ kamalāsanam || natvā pradakṣiṇavyājādvaṃtumaicchadvarāpsarāḥ
114.53
asyāṃ pradakṣiṇāṃ bhaktyā kurvāṇāyāṃ prajāpateḥ || catasṛbhyo'pi digbhyo'sya mukhānyudabhavankṣaṇāt
114.54
sā bālā pakṣiṇī bhūtvā gaganaṃ
samagāhata || punaśca khagarūpeṇa samāyāṃtaṃ samīkṣya sā
114.55
śaraṇaṃ yācamānā sā śoṇādrimimamāśrayat || brahmaṇā viṣṇunā ca tvamahaṭpadaśekharaḥ
114.56
rakṣa māmaruṇādrīśa śaraṇya śaraṇāgatām || iti tasyāṃ bhayārttāyāṃ kośaṃtyāmaruṇācalāt
114.57
udbhūtasthāvarārliṃgādyacādhaḥ kaścidghanurddharaḥ
saṃdhāya sāyakaṃ cāpe saṃmeghagaganadyutiḥ
114.58
niṣāde purato dṛṣṭe mohastasya nanāśa hi || tataḥ prasannahṛdayotinamraḥ kamalodbhavaḥ
114.59
namaścakre śaraṇyāya śoṇādripataye tadā || sarvapāpakṣayakṛte namastubhyaṃ pinākine
114.60
aruṇācalarūpāya bhaktavaśyāya śaṃbhave
ajānatāṃ svabhaktānāmakarmavinivarttane
114.61
tvadanyaḥ kaḥ prabhuḥ kartumaśakyaṃ cāpi dehinām || upasaṃhara me dehaṃ tejasā pāpaniścayam
114.62
anyaṃ vā sṛja viśvātmanbrahmāṇaṃ lokasṛṣṭaye || atha tasya vacaḥ śrutvā śivo dīnasya vedhasaḥ
114.63
uvāca karuṇāmūrtirbhūtvā caṃdrārddhaśekharaḥ
dattaḥ kālastava mayā puraiva na nivartyate
114.64
kaṃ vā rāgādayo doṣā na bādheranprasusthitam || tasmāddūrasthito'pyetadaruṇācalasaṃjñitam
114.65
bhajasva tejasaṃ liṃgaṃ sarvadoṣanivṛttaye || vācikaṃ mānasaṃ pāpaṃ kāyikaṃ vā ca yadbhavet
114.66
vinaśyati kṣaṇātsarvamaruṇācaladarśanāt || pradakṣiṇā
namaskāraiḥ smaraṇairrcanaiḥ stavaiḥ
114.67
aruṇādriyaṃ nṝṇāṃ sarvakalmaṣanāśanaḥ || kailāse meruśṛṃge vā svasthāneṣu kalādviṣu
114.68
saṃdaśyaḥ kaścide
vāhamaruṇādriyaṃ svayam || yacchṛṃgadarśanānnṛṇāṃ cakṣurlabhena kevalam
114.69
bhavetsarvāghanāśaśca lābhaśca jñānacakṣuṣaḥ || yadaṃśasaṃbhavo brahmā svanā
hyā brahmapuṣkare
114.70
atra snātaḥ purā brahmanmoho'gāñjagatīpateḥ || snātvā tvaṃ brahmatīrthe māṃ samabhyarcya kṛtāṃjaliḥ
114.71
maunī pradakṣiṇaṃ kṛtvā
viśvātmanbhava vijvaraḥ
114.72
iti vacanamudīrya viśvanāthaṃ sthitamaruṇācalarūpato maheśam || atha sarasi nimajya padmajanmā duritaharaṃ samapūjayatkra
meṇa
114.73
imamaruṇagirīśameṣa vedhā yamaniyamādiviśuddhacittayogaḥ || sphuṭataramabhipūjya sopacāraṃ gatadurito'tha jagāma cāyipatyam
114.73.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe brahmapuṣkaramāhātmyavarṇanaṃnāma pañcamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit